اخبار اقتصادی تاجیکستان

گزیده اخبار و تحولات اقتصادی تاجیکستان در هفته دوم اردیبهشت ماه 1405 مندرج در روزنامه‌ها و رسانه‌های این کشور به شرح زیر می‌باشد:

تمدید پروژه تسهیل تجارت در آسیای مرکزی تا سال ۲۰۲۹ توسط تاجیکستان

خبرگزاری «اوستا»: در ۲۷ آوریل ۲۰۲۶ (7 اردیبهشت 1405)، وزارت توسعه اقتصادی تاجیکستان و مؤسسه GIZ آلمان پروتکلی را برای تمدید پروژه تسهیل تجارت در آسیای مرکزی تا سال ۲۰۲۹ امضا کردند. این طرح با حمایت مالی ۵.2 میلیون یورویی آلمان و اتحادیه اروپا، هر پنج کشور منطقه را در بر می‌گیرد. هدف اصلی این سند، تقویت اقدامات مربوط به ساده‌سازی رویه‌های تجاری و افزایش ظرفیت شرکت‌های حمل‌ونقل و لجستیک در مسیرهای چندگانه ترانزیتی است.

این همکاری راهبردی به دنبال بهبود کارایی کریدورهای تجاری و توسعه روابط اقتصادی میان کشورهای آسیای مرکزی و بازارهای بین‌المللی می‌باشد. تمدید این توافق گامی مهم در جهت نوسازی زیرساخت‌های تجاری و تسهیل جابه‌جایی کالا در منطقه محسوب می‌شود.

https://avesta.tj/2026/04/28/tadzhikistan-prodlil-proekt-po-uproshheniyu-torgovli-v-tsentralnoj-azii-do-2029-goda/

 

تاجیکستان، میزبان گفتگوی منطقه‌ای درباره توسعه فضای دیجیتال

سایت هفته­نامه «تاجیکستان»: دهمین مجمع جشن آسیای مرکزی برای مدیریت اینترنت (CAIGF 2026) با عنوان «راه ابریشم دیجیتال» روز ۲۸ آوریل (8 اردیبهشت 1405)، در دوشنبه برگزار شد. این نشست که با ابتکار خدمات مخابرات تاجیکستان و همکاری نهادهای بین‌المللی نظیر بانک جهانی برپا گشت، بر کاهش نابرابری دیجیتال و اتصال مناطق دورافتاده تمرکز داشت. اسفندیار سعدالله، رئیس اداره مخابرات، تأکید کرد که دسترسی به اینترنت اکنون عاملی حیاتی برای توسعه اقتصادی-اجتماعی و همگرایی منطقه‌ای محسوب می‌شود.

در این مجمع، موضوعات کلیدی از جمله امنیت سایبری، استفاده از هوش مصنوعی در توسعه پایدار و حفاظت از داده‌های شخصی مورد بحث و تبادل نظر قرار گرفت. شرکت‌کنندگان معتقدند نتایج این گفتگوها به تدوین سیاست‌های مؤثر دیجیتال و جذب سرمایه‌گذاری برای زیرساخت‌های اطلاعاتی منطقه کمک خواهد کرد. در نهایت، میزبانی تاجیکستان نشان‌دهنده نقش فعال این کشور در شکل‌دهی به فضای دیجیتال واحد در آسیای مرکزی ارزیابی شد.

 https://pressa.tj/tojikiston-mizboni-mukolamai-mintakave-oid-ba-rushdi-fazoi-rakame/

 

بررسی تسهیل رویه‌های گمرکی در مرز میان تاجیکستان و ازبکستان

خبرگزاری «اوستا»: در نشست مقامات گمرک تاجیکستان و ازبکستان در گذرگاه «جارتیپا»، طرفین بر تسهیل جابه‌جایی کالا و بهبود عملکرد نقاط مرزی توافق کردند. محور اصلی این گفتگوها تقویت همکاری‌های دوجانبه، دیجیتالی‌سازی خدمات گمرکی و تبادل تجربیات تکنولوژیک میان دو کشور بود. هیئت تاجیکستانی سیستم جدید شناسایی و ثبت خودروها با نام «VIN.TJ» را که به‌تازگی راه‌اندازی شده است، به طرف مقابل معرفی کرد.

مقامات دو کشور با تمجید از راهکارهای دیجیتال یکدیگر، بر لزوم استفاده از ابزارهای مدرن برای افزایش سرعت و دقت در کنترل‌های مرزی تأکید کردند. در نهایت مقرر شد با هدف توسعه تجارت منطقه ای، تعاملات گمرکی از طریق پیوند سیستم‌های هوشمند و زیرساخت‌های الکترونیک گسترش یابد.

https://avesta.tj/2026/04/28/tadzhikistan-i-uzbekistan-obsudili-uproshhenie-tamozhennyh-protsedur-na-granitse/

 

پیشنهاد روسیه برای افزایش پروازها به کشورهای عضو اوراسیا

«اسپوتنیک»: دیمیتری کوروچکین بر لزوم افزایش جریان کالا و ارتقای کارایی لجستیک در منطقه اوراسیا از طریق تقویت کریدور شمال- جنوب تأکید دارد. گسترش پروازها و ارتباطات هوایی با کشورهای عضو اتحادیه اقتصادی اوراسیا، چین، هند و خاورمیانه به عنوان یکی از اولویت‌های اصلی این توسعه معرفی شده است. برای تحقق این هدف، ایجاد مراکز ترانزیتی جدید و افزایش ظرفیت فرودگاه‌های روسیه جهت تبدیل شدن به قطب‌های جایگزین در مسیرهای ترانس‌اورآسیایی پیشنهاد می‌شود.

این طرح‌ها بر اساس تحلیل دقیق چالش‌های حمل‌ونقل در کشورهایی نظیر ایران، قزاقستان و آذربایجان تدوین شده‌اند. همچنین بر بهبود نظام حمل‌ونقل بین‌المللی جاده‌ای (TIR) و کارآمدتر کردن آن تأکید شده است. در نهایت، پیشنهاد شده که بنادر راهبردی مانند «ولادی‌وستوک» و «توآپسه» برای تسهیل امور گمرکی به فهرست نقاط مرزی رسمی اضافه شوند تا هماهنگی میان مسیرهای هوایی و دریایی در این کریدور افزایش یابد.

https://sputnik.tj/20260428/rusiya-parvozho-iiao-ziyod-1077131333.html

تاجیکستان شاهد افزایش تولید نساجی و پوشاک

خبرگزاری خاور: طبق گزارش آژانس آمار وابسته به ریاست جمهوری تاجیکستان، تولید محصولات نساجی و پوشاک در این کشور شاهد رشد قابل توجهی بوده است.

بر اساس این گزارش، تولید صنعتی در بخش نساجی و پوشاک 9.5 درصد افزایش یافته است. این رشد عمدتا ناشی از افزایش 2.3 درصدی تولید فرش و قالیچه و همچنین افزایش 1.7 برابری تولید الیاف پنبه بوده است.

در مجموع، شرکت‌ها و کارگاه‌های تاجیکستان محصولات نساجی و پوشاک به ارزش 703.3 میلیون سامانی تولید کرده‌اند.

https://khovar.tj/rus/2026/04/v-tadzhikistane-nablyudaetsya-tendentsiya-uvelicheniya-proizvodstva-tekstilnoj-i-shvejnoj-produktsii/

 

تصویب توافق‌نامه تأمین مالی پروژه کاسا-۱۰۰۰ توسط پارلمان تاجیکستان

اسپوتنیک: پارلمان تاجیکستان در جلسه اخیر خود دو توافق‌نامه مهم در بخش انرژی را به تصویب رساند. این توافق‌نامه‌ها مربوط به پروژه «کاسا-۱۰۰۰»، که با هدف انتقال و تجارت برق میان آسیای مرکزی و جنوبی طراحی شده است، می‌باشند.

در این جلسه، مجلس نمایندگان مجلس عالی تاجیکستان در دوره هفتم، پیش‌نویس توافق‌نامه وام بین تاجیکستان و بانک توسعه اسلامی‌برای تأمین مالی اضافی این پروژه را به تصویب رساند. همچنین، توافق‌نامه اجاره اولیه میان تاجیکستان و بانک توسعه اسلامی‌برای تأمین مالی بیشتر پروژه «کاسا-۱۰۰۰» نیز به تصویب رسید.

لازم به ذکر است که دولت تاجیکستان اخیرا اعلام کرد که پروژه «کاسا-۱۰۰۰»، به عنوان یک پل انرژی میان آسیای مرکزی و آسیای جنوبی، در سال ۲۰۲۷ به بهره‌برداری خواهد رسید. طبق گزارش وزارت انرژی تاجیکستان، پروژه در سه کشور از چهار کشور عضو آن – قرقیزستان، تاجیکستان و پاکستان – به پایان رسیده است و تنها عملیات ساخت در افغانستان باقی مانده که قرار است در بهار ۲۰۲۷ تکمیل شود.

پروژه «کاسا-۱۰۰۰» به عنوان بزرگترین پروژه انرژی در آسیای مرکزی و آسیای جنوبی شناخته می‌شود. این پروژه شامل احداث یک خط انتقال برق با ولتاژ بالا است که با تکمیل آن، سیستم برق مطمئن و پایدار برای منطقه فراهم خواهد شد. این پروژه کشورهای تاجیکستان، قرقیزستان، افغانستان و پاکستان را به هم متصل می‌کند.

با تکمیل کامل این پروژه، کشورهای عضو قادر خواهند بود یک بازار مشترک انرژی ایجاد کرده و تجارت برق را به صورت سالانه انجام دهند. به ویژه تاجیکستان و قرقیزستان قادر خواهند بود ۱۳۰۰ مگاوات برق اضافی خود را به کشورهای آسیای جنوبی صادر کنند.

https://sputnik.tj/20260429/parlumoni-tojikiston-sozishnoma-casa-1000-tasvib-1077164994.html

 

رایزنی تاجیکستان و قرقیزستان درباره گسترش همکاری‌های دیجیتال و فناوری

خبرگزاری اوستا: خورشید میرزا، رئیس آژانس نوآوری و فناوری‌های دیجیتال تاجیکستان و عظمت جامان‌گل‌اف، وزیر توسعه دیجیتال و فناوری‌های نوآورانه قرقیزستان در چارچوب یک نشست کاری دیدار و گفت‌وگو کردند.

در جریان این دیدار که در حاشیه پنجمین نشست وزیران مسئول توسعه فناوری‌های اطلاعات و ارتباطات کشورهای عضو سازمان همکاری شانگهای در شهر بیشکک برگزار شد، موضوعات مربوط به تقویت همکاری‌های دوجانبه در حوزه دیجیتالی‌سازی، توسعه اکوسیستم نوآوری و به‌کارگیری فناوری‌های پیشرفته از جمله هوش مصنوعی مورد بررسی قرار گرفت.

در ادامه طرفین در مورد گسترش همکاری میان نهادهای دولتی و بخش خصوصی دو کشور تبادل نظر و به مسائل مربوط به تبادل تجربه در زمینه توسعه دولت الکترونیک، حمایت از استارتاپ‌ها و جذب سرمایه‌گذاری در حوزه فناوری اطلاعات و ارتباطات توجه ویژه شد.

در پایان، دو آمادگی خود برای گسترش همکاری‌های عملی و اجرای طرح‌های مشترک در حوزه‌های اولویت‌دار را اعلام و بر اهمیت ادامه تعامل سازنده و تقویت مشارکت بین دو کشور در زمینه دیجیتالی‌سازی و فناوری‌های نوین تاکید کردند.

https://avesta.tj/2026/04/28/v-bishkeke-proshli-peregovory-tadzhikistana-i-kyrgyzstana-po-it-i-tehnologiyam/

 

گسترش همکاری‌های دوجانبه در حوزه اقتصاد دیجیتال بین تاجیکستان و بلاروس

خبرگزاری خاور: خورشید میرزا، مدیر آژانس نوآوری و فناوری‌های دیجیتال وابسته به ریاست جمهوری تاجیکستان، و کریل زالسکی، وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات جمهوری بلاروس، در نشست مشترکی که در بیشکک برگزار شد، در خصوص گسترش همکاری‌های دوجانبه در زمینه اقتصاد دیجیتال و فناوری اطلاعات و ارتباطات (ICT) به بحث و تبادل نظر پرداختند.

این دیدار بخشی از پنجمین نشست وزیران مسئول توسعه فناوری‌های اطلاعات و ارتباطات کشورهای عضو سازمان همکاری شانگهای بود که در آن موضوعات مختلف مرتبط با دیجیتال‌سازی و نوآوری در حوزه فناوری مورد بررسی قرار گرفت.

در این نشست، طرفین به تفصیل در مورد اجرای استراتژی‌های ملی دیجیتال‌سازی، توسعه هوش مصنوعی، نوسازی زیرساخت‌های دیجیتال و معرفی خدمات دولتی الکترونیکی به گفتگو نشستند. همچنین توجه ویژه‌ای به همکاری در زمینه ایجاد یک اکوسیستم نوآوری پایدار و فراهم آوردن شرایط مناسب برای توسعه استارت‌آپ‌ها و راه‌اندازی مراکز فناوری مشترک و پلتفرم‌های همکاری دیجیتال معطوف شد.

علاوه بر این، تقویت امنیت سایبری، توسعه منابع انسانی و افزایش سواد دیجیتال به عنوان حوزه‌های اولویت‌دار همکاری‌های آینده شناسایی شدند. این موارد به‌ویژه در راستای رشد پایدار و امن در بخش فناوری اطلاعات و ارتباطات هر دو کشور اهمیت دارند.

در پایان این نشست، طرفین آمادگی خود را برای گسترش بیشتر همکاری‌های سودمند متقابل، تبادل بهترین شیوه‌ها و اجرای ابتکارات مشترک در توسعه اقتصاد دیجیتال و نوآوری اعلام کردند و بر اهمیت همکاری‌های مستمر در این زمینه تأکید کردند.

https://khovar.tj/rus/2026/04/tadzhikistan-i-belarus-rasshiryayut-dvustoronnee-sotrudnichestvo-v-sfere-tsifrovoj-ekonomiki/

 

تأسیس دو پارک فناوری در استان بدخشان

اسپوتنیک: علیشیر میرزانبات، استاندار بدخشان، از روند تأسیس دومین پارک فناوری در ناحیه راشت قلعه بازدید کرد. این پارک از ۹ کارخانه تولیدی تشکیل شده است که به فرآوری گچ، تولید آب‌های آشامیدنی، تولید محصولات شیرینی، مبلمان‌سازی، تولید محصولات گوشتی و ساخت درها و پنجره‌های چوبی اختصاص دارد.

وی اشاره کرد که ساخت این پارک فناوری، پایه محکمی‌برای توسعه صنعت در این منطقه و ایجاد مشاغل جدید فراهم خواهد کرد.

میرزانبات تأکید کرد که ایجاد چنین مراکز صنعتی در مناطق کوهستانی یکی از اهداف استراتژیک کشور در راستای صنعتی شدن سریع است. وی افزود که گسترش فعالیت‌های ساختمانی و نوآوری در هر گوشه از کشور ضروری است، زیرا نوآوری نه تنها به توسعه کشور کمک می‌کند، بلکه مشاغل جدیدی را برای ساکنان محلی ایجاد می‌کند.

شایان ذکر است که در سپتامبر سال گذشته، با مشارکت امامعلی رحمان، رئیس‌جمهور تاجیکستان، اولین پارک فناوری با ۶ شرکت صنعتی کوچک در این ناحیه به بهره‌برداری رسید.

https://sputnik.tj/20260428/bunyodi-porki-tekhnologi-vmkb-1077126603.html

 

افزایش 34.8 درصدی تولید آرد در تاجیکستان در سه ماهه اول سال جاری

اسپوتنیک: در سه ماهه اول سال جاری، تولید آرد در تاجیکستان شاهد رشد چشمگیری بوده و به میزان 34.8 درصد افزایش یافته است.

طبق گزارش این آژانس آمار تاجیکستان، حجم تولید آرد در این کشور در سه ماهه اول سال جاری به 219.2 هزار تن رسید که نسبت به مدت مشابه سال گذشته، افزایشی معنادار را نشان می‌دهد. این افزایش قابل توجه در تولید آرد به ویژه در زمینه فرآوری غلات، یک پیشرفت مهم در صنعت غذایی تاجیکستان به شمار می‌رود.

آژانس آمار تاجیکستان بر این نکته تأکید کرد که افزایش تولید آرد داخلی، نقش بسیار مهمی در تأمین امنیت غذایی کشور ایفا می‌کند. به گفته این آژانس، صنعت تولید آرد به عنوان یکی از ارکان اصلی صنایع غذایی، نه تنها سهم بزرگی در تأمین محصولات اساسی بازار داخلی دارد بلکه وابستگی به واردات آرد را کاهش داده و سطح خودکفایی کشور را افزایش می‌دهد.

گفتنی است که طبق گزارش‌های قبلی خدمات ضد انحصار تاجیکستان، در سال گذشته 693.8 هزار تن آرد در این کشور تولید شده بود که نسبت به سال 2024، افزایشی معادل 23.6 هزار تن یا 3.5 درصد را نشان می‌دهد. همچنین، این کشور در سال گذشته 51.9 هزار تن آرد به ارزش 16.2 میلیون دلار وارد کرده بود که در مقایسه با سال 2024، 23.6 درصد کاهش یافته است.

در کنار این تحولات، تاجیکستان برنامه‌ریزی کرده است که امسال 1.3 میلیون تن گندم از قزاقستان وارد کند. قزاقستان همواره تأمین‌کننده اصلی گندم و آرد تاجیکستان بوده است و تولیدات داخلی تنها حدود 40 درصد از نیازهای کشور را تأمین می‌کند.

https://sputnik.tj/20260430/istehsoli-ord-tojikiston-afzoish-1077176964.html

 

87 پروژه سرمایه‌گذاری دولتی به ارزش ۵۱.۶ میلیارد سامانی در حال اجرا در تاجیکستان

خبرگزاری خاور: امامعلی رحمان، رئیس‌جمهور تاجیکستان، در جلسه اخیر دولت جمهوری تاجیکستان اعلام کرد که در حال حاضر ۸۷ پروژه سرمایه‌گذاری دولتی به ارزش مجموع ۵۱.۶ میلیارد سامانی در این کشور در حال اجرا است که پایه‌ای محکم برای توسعه اقتصاد ملی و ارتقای بخش‌های کلیدی کشور فراهم خواهد کرد.

بر اساس تحلیل‌های صورت‌گرفته، روند اجرای پروژه‌های موجود هنوز به‌طور کامل الزامات تعیین‌شده را برآورده نمی‌کند. رئیس‌جمهور با اشاره به تأخیرهایی که عمدتاً در پروژه‌های مرتبط با توسعه زیرساخت‌های انرژی، بهسازی زمین و آبیاری، و همچنین برخی تأسیسات آموزشی مشاهده می‌شود، اظهار داشت که این مشکلات نتیجه مستقیم مدیریت ضعیف و کنترل ناکافی است.

در این راستا، امامعلی رحمان دستور داد تا ساختارهای مسئول، اجرای به موقع و با کیفیت پروژه‌های سرمایه‌گذاری دولتی را تضمین کرده و برنامه‌های مالی را تحت کنترل دقیق قرار دهند. وی تأکید کرد که کاستی‌های موجود باید فوراً برطرف شود و از تأخیرات و استفاده ناکارآمد از بودجه جلوگیری شود.

علاوه بر این، رئیس‌جمهور دستور داد تا همکاری با شرکای توسعه برای جذب بودجه اضافی و استفاده مؤثر از آن‌ها تقویت شود. وی جذب سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی را به عنوان یکی از عوامل کلیدی در توسعه اقتصاد ملی، ایجاد مشاغل جدید و معرفی فناوری‌های مدرن در نظر گرفت.

همچنین، سایر ساختارهای دولتی موظف شدند فعالیت‌های خود را در زمینه جذب سرمایه و معرفی پتانسیل‌های اقتصادی کشور به‌طور قابل توجهی تقویت کنند و اقدامات ویژه‌ای برای جذب شرکت‌های معتبر خارجی به پروژه‌های اولویت‌دار انجام دهند.

در این راستا، امامعلی رحمان همچنین با تجزیه و تحلیل وضعیت جذب سرمایه، مسیرهای سرمایه‌گذاری را مشخص کرده و دستور داد تا بودجه‌ها به‌طور مؤثر به صنایع فرآوری، فناوری‌های مدرن و تولید محصولات با ارزش افزوده هدایت شوند.

https://khovar.tj/2026/04/dar-to-ikiston-87-loi-ai-sarmoyaguzorii-davlat-ba-mabla-i-51-6-milliard-somon-amal-megardad/

 

بررسی گسترش همکاری تاجیکستان با کمیسیون اقتصادی و اجتماعی آسیا و اقیانوسیه سازمان ملل متحد در بانکوک

خبرگزاری خاور: همکاری بین تاجیکستان و کمیسیون اقتصادی و اجتماعی آسیا و اقیانوسیه سازمان ملل متحد (اسکاپ) در دیداری میان عظیم ابراهیم، وزیر نقلیات جمهوری تاجیکستان، و آرمیدا سالسیا علیشهبانا، دبیر اجرایی این کمیسیون، در بانکوک مورد بحث و بررسی قرار گرفت.

این جلسه در چارچوب هشتاد و دومین اجلاس اسکاپ برگزار شد. در این دیدار، طرفین به بررسی و تقویت همکاری‌ها بین تاجیکستان و کمیسیون اقتصادی و اجتماعی آسیا و اقیانوسیه پرداخته و از سهم این سازمان در اجرای پروژه‌های اقتصادی و اجتماعی در تاجیکستان و همچنین حمایت مداوم اسکاپ از توسعه بخش جاده و حمل‌ونقل در کشور قدردانی کردند.

در این نشست به یادآوری رسید که در ماه ژوئیه سال 2024، کمیسیون اقتصادی و اجتماعی آسیا و اقیانوسیه سازمان ملل متحد پروژه «فن‌آوری‌های نوین و تحولات دیجیتال برای حمایت از عملکرد پایدارتر و رقابت‌پذیرتر راه‌آهن در آسیای شمالی و مرکزی» را که تاجیکستان یکی از کشورهای بهره‌بردار از آن است، به پایان رساند.

همچنین تأکید شد که تاجیکستان یکی از ۴۴ کشور جهان است که «کشورهای محصور در خشکی» نامیده می‌شوند. این کشورها دسترسی مستقیم به دریا ندارند و در نتیجه در فرآیند توسعه اقتصادی خود با چالش‌های قابل توجهی مواجه هستند. در این زمینه، به ویژه اشاره شد که در چارچوب ریاست تاجیکستان در کشورهای مستقل مشترک‌المنافع در سال ۲۰۲۵، استراتژی دیجیتال کردن کریدورهای حمل‌ونقل چندوجهی کشورهای عضو جامعه کشورهای مستقل مشترک‌المنافع تصویب شده است که پیش‌نویس آن توسط تاجیکستان و با همکاری نزدیک اسکاپ تهیه شده است.

در ادامه، به پروژه «تسریع گذار به وسایل نقلیه برقی در حمل‌ونقل عمومی در منطقه آسیا و اقیانوسیه، مرحله دوم»، که با حمایت اسکاپ در تاجیکستان در حال اجراست، اشاره شد.

عظیم ابراهیم، وزیر نقلیات جمهوری تاجیکستان، تأکید کرد که تاجیکستان به مشارکت فعال خود در اجرای دستور کار ۲۰۳۰ برای توسعه پایدار در منطقه آسیا و اقیانوسیه ادامه خواهد داد. وی در این خصوص گفت: «ما به تلاش‌های جاری برای تقویت همکاری‌های منطقه‌ای در زمینه حمل‌ونقل و لجستیک، از جمله تدوین پیش‌نویس قطعنامه‌ای در این زمینه که به نظر ما مبنای مهمی‌برای توسعه سیستم‌های حمل‌ونقل پایدار در سراسر منطقه فراهم می‌کند، توجه ویژه‌ای داریم.»

شایان ذکر است که در ۲۴ آوریل ۲۰۲۶، در هشتاد و دومین نشست اسکاپ در بانکوک، ابتکار جدید امامعلی رحمان، رئیس‌جمهور تاجیکستان، مورد تایید قرار گرفت و قطعنامه پیشنهادی جمهوری تاجیکستان با عنوان «تقویت همکاری در حوزه ارتباطات حمل‌ونقل و لجستیک به نفع توسعه پایدار در آسیا و اقیانوسیه» به تصویب رسید.

https://khovar.tj/2026/04/dar-bangkok-tavseai-amkorii-to-ikiston-bo-eskato-barras-gardid/

 

تاجیکستان در سال ۲۰۲۵، ۴.۹ میلیارد دلار تأمین مالی دولتی جذب کرد؛ موفقیت در پروژه‌های توسعه‌ای و اقلیمی

آسیا پلاس: در سال ۲۰۲۵، تاجیکستان توانست ۴.۹ میلیارد دلار تأمین مالی دولتی جذب کند که این رقم به عنوان یک رکورد جدید در تاریخ اقتصادی کشور به شمار می‌آید. این دستاورد بزرگ، نشان‌دهنده علاقه فزاینده موسسات مالی بین‌المللی به اقتصاد تاجیکستان است و نمایانگر تأثیر مثبت اصلاحات اقتصادی و توسعه پایدار این کشور می‌باشد. بودجه جذب‌شده برای پروژه‌های زیرساختی، اجرای اصلاحات و حمایت از رشد اقتصادی پایدار استفاده خواهد شد.

این اطلاعات در گزارش جدید صندوق تثبیت و توسعه اوراسیا (EFSD) تحت عنوان «تأمین مالی دولتی در منطقه اوراسیا: پروژه‌ها و ابتکارات منطقه‌ای موسسات مالی بین‌المللی»، که برای سال ۲۰۲۶ منتشر شده، آمده است.

اهداکنندگان اصلی و منابع تأمین مالی

گزارش مذکور به اهمیت نقش موسسات مالی بین‌المللی در تقویت اقتصاد تاجیکستان اشاره دارد. از جمله بزرگ‌ترین اهداکنندگان تأمین مالی، بانک جهانی، بانک توسعه آسیایی و بانک توسعه اسلامی هستند که از طریق وام‌های سرمایه‌گذاری، کمک‌های فنی و منابع تأمین مالی تثبیت، از تاجیکستان حمایت می‌کنند.

تأمین مالی دولتی از سوی موسسات مالی بین‌المللی، شامل وام‌های بین‌المللی، کمک‌های بلاعوض یا کمک‌های فنی مستقیم به دولت یا وزارت دارایی، به منظور اجرای پروژه‌های توسعه‌ای و اقدامات ضد بحران است.

پروژه‌های کلیدی و حوزه‌های اولویت‌دار

در گزارش «تأمین مالی دولتی در منطقه اوراسیا»، پروژه اصلاحات مدیریت دولتی بانک توسعه آسیایی (ADB)  به عنوان یکی از بزرگ‌ترین پروژه‌ها معرفی شده است. این پروژه که ۵۰۰ میلیون دلار برای مرحله دوم جذب کرده است، هدفش بهبود شفافیت مالی و کارایی بخش دولتی است. این پروژه شامل اقداماتی مانند معرفی روش‌های جدید بودجه‌بندی برنامه‌ای و بهبود نظارت بر ریسک مالی است.

اولویت‌های اصلی تأمین مالی در سال ۲۰۲۵ شامل سیاست‌های اقتصادی و زیرساخت‌های حمل و نقل بوده است.

تأمین مالی اقلیمی: اولویت تاجیکستان

در سال ۲۰۲۵، تأمین مالی اقلیمی‌به یکی از اولویت‌های اصلی دولت تاجیکستان تبدیل شد. این کشور به طور فعال در حال کار بر روی سازگاری با تغییرات اقلیمی و توسعه منابع انرژی تجدیدپذیر است. موسسات مالی بین‌المللی نیز از تاجیکستان در اجرای پروژه‌های مرتبط با کاهش تأثیر تغییرات اقلیمی و افزایش تاب‌آوری اقتصادی حمایت می‌کنند.

پروژه‌های انرژی خورشیدی و سایر منابع انرژی تجدیدپذیر به طور فعال در حال حمایت هستند، و در بخش کشاورزی نیز نوآوری‌هایی برای استفاده پایدار از منابع آب و بهبود شیوه‌های کشاورزی با توجه به شرایط اقلیمی جدید معرفی می‌شوند. در مجموع، در سال ۲۰۲۵، ۱۰.۳ میلیارد دلار تأمین مالی در منطقه اوراسیا تأمین شد که بخش عمده‌ای از آن به پروژه‌های اقلیمی اختصاص یافت.

پروژه‌های مهم اقلیمی و زیربنایی

یکی از پروژه‌های کلیدی در زمینه اقلیم، پروژه مدیریت پایدار چشم‌انداز بانک جهانی در تاجیکستان است که با بودجه ۴۵ میلیون دلار از انجمن توسعه بین‌المللی (IDA) حمایت می‌شود. این پروژه به احیای منابع طبیعی و اجرای شیوه‌های کشاورزی هوشمند با توجه به اقلیم می‌پردازد. هدف این پروژه افزایش تاب‌آوری مناطق روستایی در برابر تغییرات اقلیمی و بهبود کیفیت منابع خاک و آب است.

پروژه‌های منطقه‌ای عمده: نیروگاه برق‌آبی راغون و کاسا 1000

تاجیکستان همچنین در سال ۲۰۲۵ تأمین مالی برای دو پروژه بزرگ انرژی جذب کرد: ساخت نیروگاه برق‌آبی راغون و خط انتقال کاسا 1000

نیروگاه برق‌آبی راغون، که یکی از بزرگ‌ترین پروژه‌های زیرساختی در آسیای مرکزی است، ظرفیت تولید ۳۷۸۰ مگاوات را خواهد داشت و دسترسی به برق برای ۱۰ میلیون نفر را بهبود می‌بخشد. این پروژه همچنین به کربن‌زدایی منطقه کمک خواهد کرد زیرا از انرژی‌های تجدیدپذیر استفاده می‌کند.

پروژه کاسا 1000 نیز با هدف ایجاد یک خط انتقال برق ولتاژ بالا در حال اجرا است. این خط، آسیای مرکزی و جنوبی را به هم متصل می‌کند و امکان انتقال ۱۳۰۰ مگاوات برق را فراهم خواهد کرد و تامین پایدار انرژی و تقویت روابط انرژی بین کشورها را تضمین می‌کند.

https://asiaplus.news/2026/05/01/efsr-tadzhikistan-privlek-rekordnye-49-milliarda-na-proekty-razvitiya/