اخبار اقتصادی تاجیکستان

گزیده اخبار و تحولات اقتصادی تاجیکستان در هفته سوم خردادماه 1405 مندرج در روزنامه‌ها و رسانه‌های این کشور به شرح زیر می‌باشد:

موافقت پارلمان تاجیکستان با ایجاد پارک صنعتی مشترک با روسیه

خبرگزاری ویچیارکا: پارلمان تاجیکستان توافقنامه سرمایه‌گذاری مربوط به تأسیس پارک صنعتی مشترک این کشور و روسیه را به تصویب رساند. این طرح در راستای تقویت بخش صنعتی تاجیکستان، افزایش اشتغال، جذب سرمایه‌های داخلی و خارجی و ارتقای محیط کسب‌وکار به اجرا گذاشته خواهد شد. تأمین مالی این پروژه میان تاجیکستان و روسیه به‌صورت مساوی انجام خواهد شد، هرچند هزینه نهایی ساخت و راه‌اندازی این مجموعه صنعتی هنوز اعلام نشده است. طرف روسی در نظر دارد 500 میلیون روبل برای بازسازی و نوسازی زیرساخت‌های پارک صنعتی آینده اختصاص دهد.

مطابق برنامه‌ریزی انجام‌شده، پارک صنعتی مشترک در محل «کارخانه ماشین‌سازی» دولتی تاجیکستان (تاجیک‌تکستیل‌ماش سابق) با مساحت  9.3 هکتار ایجاد خواهد و در چارچوب آن سه مجموعه تولیدی با زیربنای مجموع حدود 45 هزار متر مربع بازسازی و نوسازی می‌شود. توافقنامه بین‌دولتی تأسیس این پارک صنعتی در مارس 2025 و در جریان سفر رسمی امامعلی رحمان، رئیس‌جمهور تاجیکستان، به مسکو به امضای دو کشور رسید. بر اساس مفاد این سند، طرف روسی سرمایه‌گذاری در دارایی‌های شرکت مؤسس سرمایه‌گذاری مشترک را بر عهده خواهد داشت و طرف تاجیکستانی نیز فضاها و تأسیسات تولیدی مورد نیاز را در اختیار پروژه قرار می‌دهد. همچنین برای شرکت‌های مستقر در این پارک صنعتی، مشوق‌های ویژه مالیاتی و گمرکی در نظر گرفته شده است. در حال حاضر شماری از شرکت‌های روسی فعال در حوزه‌های متالورژی، صنایع شیمیایی، تجهیزات برقی، ماشین‌سازی، ابزارسازی و تولید تجهیزات پزشکی برای حضور در این پروژه اعلام آمادگی کرده‌اند. بر پایه اطلاعات اولیه، حدود 170 شرکت روسی در فهرست متقاضیان و ساکنان بالقوه این پارک صنعتی قرار دارند.

https://t.me/vecherka_tj/23805

 

افتتاح پارک نمایشگاهی تجهیزات کشاورزی دیجیتال تاجیکستان و چین در دانشگاه کشاورزی تاجیکستان

خبرگزاری خاور: بر پایه دانشکده مکانیزاسیون کشاورزی دانشگاه کشاورزی تاجیکستان به نام شیرین‌شا شاتمور، پارک نمایشگاهی تجهیزات کشاورزی دیجیتال تاجیکستان و چین در دوشنبه افتتاح شد. این پروژه در چارچوب همکاری‌های علمی و آموزشی گسترده میان دانشگاه کشاورزی تاجیکستان و دانشگاه کشاورزی و جنگلداری شمال غربی چین اجرا شده است. پارک نمایشگاهی جدید با هدف ایجاد شرایط مدرن برای مطالعه و توسعه فناوری‌های کشاورزی دیجیتال طراحی شده و در فرآیند آموزشی دانشجویان کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکترا مورد استفاده قرار خواهد گرفت تا دانش نظری و مهارت‌های عملی آنان در زمینه دیجیتالی شدن کشاورزی ارتقا یابد.

در مراسم افتتاحیه، عثمان محمدیارزاده، رئیس دانشگاه کشاورزی تاجیکستان، و ژانگ هونگ‌مینگ، معاون رئیس دانشگاه کشاورزی و جنگلداری شمال غربی چین حضور داشتند. آنان در سخنرانی‌های خود بر اهمیت تقویت همکاری‌های بین‌المللی، معرفی فناوری‌های دیجیتال مدرن در تولید کشاورزی و آموزش متخصصان ماهر برای این صنعت تأکید کردند. خاطرنشان می‌شود که ایجاد این پایگاه آموزشی و تجربی مدرن، گامی مهم در تقویت روابط دانشگاهی و علمی میان دو کشور به شمار می‌رود.

https://khovar.tj/rus/2026/06/v-tadzhikskom-agrarnom-universitete-otkryli-demonstratsionnyj-park-tsifrovogo-selskokhozyajstvennogo-oborudovaniya-tadzhikistana-i-kitaya/

 

معرفی ظرفیت‌های گردشگری تاجیکستان در مجمع بین‌المللی گردشگری پکن

خبرگزاری خاور: همایش بین‌المللی گردشگری «تپه‌های معطر پکن» از اول تا چهارم ژوئن در پکن، پایتخت چین، برگزار شد و میزبان نمایندگان بخش‌های دولتی و خصوصی صنعت گردشگری از کشورهای مختلف بود. در این رویداد، رستم خلمتیان، معاون اول رئیس کمیته توسعه گردشگری تاجیکستان، با تشریح ظرفیت‌ها و مزیت‌های رقابتی صنعت گردشگری این کشور، بر توسعه گردشگری کوهستانی و کوهنوردی، گردشگری زیست‌محیطی و پایدار و همچنین نوسازی زیرساخت‌های گردشگری تأکید کرد.

وی همچنین ظرفیت‌های طبیعی، تاریخی، فرهنگی و تفریحی تاجیکستان را به شرکت‌کنندگان معرفی کرد و گفت این ظرفیت‌ها زمینه مناسبی برای توسعه سفرهای گردشگری و فعالیت‌های تفریحی و ماجراجویانه فراهم کرده است. در حاشیه این همایش، معاون اول رئیس کمیته توسعه گردشگری تاجیکستان با گائو ژنگ، معاون وزیر فرهنگ و گردشگری چین، دیدار و گفتگو کرد. در این دیدار، دو طرف راه‌های گسترش همکاری‌های تاجیکستان و چین در حوزه گردشگری، جذب سرمایه‌گذاری، تقویت تعاملات میان نهادهای مسئول و اجرای طرح‌های مشترک برای افزایش تبادل گردشگران میان دو کشور را بررسی کردند.

https://khovar.tj/rus/2026/06/turisticheskij-potentsial-tadzhikistana-predstavlen-na-mezhdunarodnom-turisticheskom-forume-v-pekine/

امضای توافقنامه‌های سرمایه‌گذاری برای پروژه‌های صنعتی در استان «سغد»

خبرگزاری خاور: کمیته دولتی سرمایه‌گذاری و مدیریت دارایی دولتی جمهوری تاجیکستان مراسم امضای توافقنامه‌های سرمایه‌گذاری میان دولت جمهوری تاجیکستان و دو شرکت خصوصی، «کنزی دریا»  و «تی بی ای آی دوشنبه صنعت معدن» را برگزار کرد. براساس این توافقنامه‌ها، شرکت خصوصی «کنزی دریا» مجوز ایجاد و توسعه تأسیسات استخراج و فرآوری سنگ معدن در شهر پنجکنت را دریافت می‌کند. همچنین توافقنامه با شرکت «تی بی ای آی دوشنبه صنعت معدن» به منظور اجرای پروژه مرحله دوم تأسیسات استخراج و فرآوری طلا در ناحیه عینی استان سغد منعقد شد.

به گزارش مسئولان، اجرای این پروژه‌ها نقش مهمی در تحقق استراتژی توسعه صنعتی جمهوری تاجیکستان تا سال ۲۰۳۰ و استراتژی جذب سرمایه‌گذاری تا سال ۲۰۴۰ ایفا خواهد کرد و دستیابی به چهارمین هدف استراتژیک ملی کشور یعنی صنعتی‌سازی شتابان را تسهیل می‌کند. انتظار می‌رود این پروژه‌ها علاوه بر جذب سرمایه‌گذاری داخلی و خارجی، توسعه زیرساخت‌های صنعتی و اجتماعی، افزایش درآمد و رفاه عمومی، معرفی فناوری‌های مدرن، گسترش صادرات داخلی و ایجاد فرصت‌های شغلی جدید را نیز به همراه داشته باشند.

تخصیص 43 میلیون دلاری بانک اروپایی بازسازی و توسعه برای نوسازی شبکه مخابراتی تاجیکستان

خبرگزاری اوستا: در حاشیه نشست سالانه وهمایش تجاری بانک اروپایی بازسازی و توسعه، یادداشت تفاهم همکاری میان وزارت دارایی تاجیکستان، خدمات ارتباطات وابسته به دولت این کشور و بانک اروپایی بازسازی و توسعه برای نوسازی و گسترش شبکه ملی مخابرات تاجیکستان به امضا رسید. بنابر اعلام وزارت دارایی تاجیکستان، این سند را یوسف مجیدی، معاون اول وزیر دارایی تاجیکستان، پرویز نوریان، معاون اول رئیس سرویس ارتباطات دولت تاجیکستان و هولگر مونت، مدیر بخش مخابرات، رسانه و فناوری بانک اروپایی بازسازی و توسعه امضا کردند.

هدف از اجرای این پروژه، توسعه زیرساخت‌های دیجیتال، گسترش دسترسی به خدمات نوین مخابراتی، ارتقای کیفیت و پایداری ارتباطات و حمایت از روند تحول دیجیتال در تاجیکستان عنوان شده است. حجم کل سرمایه‌گذاری پیش‌بینی‌شده برای این پروژه حدود 43 میلیون دلار است و اجرای آن به توسعه اقتصاد دیجیتال، تقویت همگرایی منطقه‌ای و ایجاد فرصت‌های جدید برای شهروندان و فعالان اقتصادی کمک خواهد کرد. همچنین انتظار می‌رود این طرح در رشد اقتصادی تاجیکستان، افزایش پیوندهای منطقه‌ای و توسعه فرصت‌های کسب‌وکار برای بخش خصوصی و شهروندان نقش مؤثری ایفا کند.

https://avesta.tj/2026/06/08/43-mln-napravyat-na-modernizatsiyu-telekommunikatsionnoj-seti-tadzhikistana/

 

 افزایش خرید میوه و سبزیجات تاجیکستان از سوی روسیه

اسپوتنیک: روسیه قصد دارد خرید انگور، میوه و سبزیجات از تاجیکستان را افزایش دهد.در این زمینه، ماکسیم رشتنیکوف، وزیر توسعه اقتصادی روسیه، و عبدالرحمن عبدالرحمان‌زاده، وزیر توسعه اقتصادی و تجارت تاجیکستان، در حاشیه همایش اقتصادی بین‌المللی سن‌پترزبورگ (SPIEF) ۲۰۲۶ به توافق رسیدند. بر اساس اعلام سرویس مطبوعاتی وزارت توسعه اقتصادی روسیه، دو کشور در نظر دارند تنوع محصولات صادراتی را گسترش داده و کیفیت کالاهای عرضه‌شده را بهبود بخشند. این در حالی است که به گفته اداره کشاورزی استان سغد، تا ۱۰ مه سال جاری در مجموع ۷۸ تن زردآلو و ۱۰ تن گیلاس از تاجیکستان به روسیه و قزاقستان صادر شده است.

با این حال، انتظار نمی‌رود حجم صادرات میوه تاجیکستان در سال جاری در سطح بالایی قرار داشته باشد. عبدالعزیز محمودزاده، معاون رئیس اداره کشاورزی استان سغد، اعلام کرد که کاهش شدید دما همراه با بارندگی‌های طولانی‌مدت، بیش از نیمی از محصولات باغی را از بین برده است.به گفته وی، این وضعیت می‌تواند به افزایش قابل توجه قیمت زردآلوی خشک منجر شود.گزارش شده است که قیمت زردآلوی تازه و خشک در بازارهای استان سغد بین ۳۰ تا ۴۰ درصد افزایش یافته است.

https://sputnik.tj/20260606/rusiya-angur-meva-sabzavot-tojikiston-afzoish-1078074820.html

  

ساخت بزرگ‌ترین مجتمع فناوری و هوش مصنوعی تاجیکستان در «دوشنبه »

خبرگزاری اوستا: مراسم کلنگ‌زنی مجتمع مدرن «هاب فناوری دوشنبه» با حضور رستم امامعلی، رئیس مجلس ملی تاجیکستان و شهردار پایتخت این کشور برگزار شد. در این مراسم اعلام شد که این مجتمع یکی از بزرگ‌ترین پروژه‌های زیرساختی در حوزه فناوری‌های دیجیتال و نوآوری در تاجیکستان به شمار می‌رود و با هدف ایجاد اکوسیستم اقتصاد دیجیتال، توسعه فناوری‌های هوش مصنوعی، حمایت از کارآفرینی فناورانه، گسترش تحقیقات علمی و تربیت نیروهای متخصص اجرا خواهد شد.

در جریان معرفی این پروژه، خورشید میرزا، مدیر آژانس نوآوری و فناوری‌های دیجیتال وابسته به ریاست جمهوری تاجیکستان، اعلام کرد که حجم کل سرمایه‌گذاری پیش‌بینی‌شده برای اجرای این طرح به 100 میلیون دلار می‌رسد. بر اساس اطلاعات ارائه‌شده، این مجتمع در زمینی با بیش از 53 هزار متر مربع زیربنای ساختمانی احداث خواهد شد و شامل چهار بخش اصلی است. یکی از بخش‌های مهم این مجتمع، مدرسه فناوری اطلاعات دوشنبه (Dushanbe IT School) خواهد بود؛ مرکز آموزشی مدرنی که ظرفیت آموزش هم‌زمان تا یک‌هزار و 500 دانش‌آموز و دانشجو در حوزه فناوری‌های دیجیتال را خواهد داشت.

همچنین در قالب این طرح، «مرکز منطقه‌ای هوش مصنوعی دوشنبه» ایجاد می‌شود که به‌عنوان یک مرکز تحقیقاتی و نوآورانه با برخورداری از زیرساخت‌های پیشرفته محاسباتی و مرکز داده اختصاصی فعالیت خواهد کرد. پارک فناوری دوشنبه (IT Park Dushanbe) نیز از دیگر اجزای این مجموعه خواهد بود که با هدف توسعه استارت‌آپ‌ها، حمایت از کارآفرینی دیجیتال و جذب سرمایه‌گذاری‌های داخلی و خارجی طراحی شده است. علاوه بر این، مرکز تجاری فناوری اطلاعات (IT Business Center) به‌عنوان یک مرکز مدرن شرکتی برای استقرار شرکت‌های بین‌المللی فناوری و سازمان‌های پیشرو در این حوزه احداث خواهد شد. بر اساس برآوردهای ارائه‌شده، این مجتمع امکان استقرار و فعالیت بیش از پنج هزار نفر را فراهم می‌کند و شرایط لازم برای حضور صدها شرکت فناوری، مراکز تحقیقاتی و سرمایه‌گذاران خارجی را مهیا خواهد ساخت. پروژه «هاب فناوری دوشنبه» می‌تواند به‌عنوان سکوی ملی توسعه اقتصاد دیجیتال و نوآوری عمل کرده و ضمن جذب سرمایه‌گذاری خارجی، ایجاد فرصت‌های شغلی جدید، توسعه صادرات خدمات دیجیتال و ارتقای جایگاه تاجیکستان، این کشور را به یکی از قطب‌های نوظهور فناوری در منطقه تبدیل کند.

https://avesta.tj/2026/06/09/rustam-emomali-zalozhil-pervyj-kamen-v-stroitelstvo-kompleksa-it-hub-dushanbe/

 

معرفی استراتژی جدید مشارکت کشوری بانک جهانی با تاجیکستان تا سال ۲۰۳۲

آسیا پلاس: بانک جهانی نیروگاه برق آبی راغون را به عنوان یک پروژه کلیدی در چارچوب جدید خود می‌بیند. در تاریخ ۳ ژوئن ۲۰۲۶، هیئت مدیره گروه بانک جهانی چارچوب جدید همکاری کشوری برای تاجیکستان در سال‌های مالی ۲۰۲۶ تا ۲۰۳۲ را مورد بحث قرار داد. هدف این برنامه حمایت از تحول اقتصادی تاجیکستان، تقویت تاب‌آوری کشور و بهبود استانداردهای زندگی است. تمرکز اصلی بر رشد اقتصادی است که باید با توسعه بخش خصوصی و ایجاد مشاغل با کیفیت بالا پشتیبانی شود.

بانک جهانی خاطرنشان می‌کند که تاجیکستان در سال‌های اخیر به کاهش قابل توجه فقر دست یافته است؛ نرخ فقر ملی از ۵۶ درصد در سال ۲۰۱۰ به کمتر از ۲۰ درصد کاهش یافته است. با این حال، اقتصاد این کشور همچنان به شدت به حواله‌های مهاجران وابسته بوده و در برابر شوک‌های خارجی، بلایای طبیعی و تهدیدات اقلیمی آسیب‌پذیر است. سه اولویت اصلی استراتژی جدید شامل موارد زیر است:

گسترش دسترسی به انرژی قابل اعتماد، مقرون به صرفه و پاک: این برنامه تمرکز ویژه‌ای بر بخش انرژی، از جمله حمایت از نیروگاه برق آبی راغون دارد. این نیروگاه به عنوان پروژه کلیدی برای امنیت انرژی تاجیکستان و توسعه صادرات برق پاک شناخته می‌شود. توسعه نیروی کار ماهرتر و سالم‌تر: این حوزه شامل حمایت از آموزش، توسعه مهارت‌ها، مراقبت‌های بهداشتی، تأمین آب و بهداشت است تا فرصت‌های شغلی افزایش یافته و نیروی کار ماهر برای اقتصاد فراهم شود. جذب سرمایه‌گذاری خصوصی برای ایجاد مشاغل با کیفیت بالاتر: این برنامه اصلاحاتی را برای بهبود فضای کسب‌وکار، حمایت از بخش خصوصی، توسعه خدمات مالی، اقتصاد دیجیتال، کشاورزی و سایر بخش‌ها که قابلیت ایجاد اشتغال دارند، شامل می‌شود. این برنامه از طریق رویکرد «گروه یک بانک جهانی» » (One World Bank Group)اجرا می‌شود؛ بدین معنا که نهادهای مختلف این گروه شامل: انجمن توسعه بین‌المللی (IDA) برای تأمین مالی امتیازی، شرکت مالی بین‌المللی (IFC) برای همکاری با بخش خصوصی و آژانس تضمین سرمایه‌گذاری چندجانبه (MIGA) برای تضمین‌های ریسک سرمایه‌گذاری مشارکت دارند. استراتژی جدید همچنین با استراتژی توسعه ملی تاجیکستان تا سال ۲۰۳۰ همسو است و با استفاده از ارزیابی سیستماتیک کشور، نظرسنجی‌های افکار عمومی و مشاوره با دولت، شرکای توسعه، بخش خصوصی، جامعه مدنی و دانشگاهیان تهیه شده است.

براساس اسناد بانک جهانی، این برنامه می‌تواند تا ۱.۸ میلیارد دلار منابع امتیازی و خصوصی را برای تاجیکستان بسیج کند؛ شامل ۱.۰ تا ۱.۲ میلیارد دلار از طریق انجمن توسعه بین‌المللی و حدود ۶۰۰ میلیون دلار سرمایه‌گذاری بالقوه و ضمانت‌های شرکت مالی بین‌المللی و آژانس تضمین سرمایه‌گذاری چندجانبه. در زمان ارائه این استراتژی، انجمن توسعه بین‌المللی در حال تأمین مالی ۲۵ پروژه به ارزش ۱.۹۳ میلیارد دلار بود و شرکت مالی بین‌المللی نیز سبد سرمایه‌گذاری ۶۹ میلیون دلاری با پوشش هفت مشتری بخش خصوصی را مدیریت می‌کرد.

پیشرفت اجرای استراتژی با ۱۱ شاخص کلیدی بانک جهانی سنجیده خواهد شد، شامل دسترسی مردم به برق، توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر، حمایت از آموزش و بهداشت، دسترسی به آب و خدمات بهداشتی، حجم سرمایه خصوصی بسیج‌شده، استفاده از خدمات دیجیتال و مالی و تقویت تاب‌آوری جمعیت در برابر خطرات اقلیمی. ریسک کلی اجرای این برنامه بالا ارزیابی می‌شود و ریسک‌های کلیدی شامل شفافیت محدود، ظرفیت نهادی ضعیف، بار بدهی، اتکا به حواله‌ها، تهدیدات اقلیمی، چالش‌های تدارکات و بی‌ثباتی منطقه‌ای است.

https://asiaplus.news/2026/06/09/vsemirnyj-bank-predstavil-novuyu-strategiyu-partnerstva-s-tadzhikistanom-do-2032-goda/

 

سغد پیشتاز رشد صنعتی تاجیکستان در سال جاری

اسپوتنیک: شرکت‌های صنعتی تاجیکستان به همراه کارآفرینان خصوصی در چهار ماه نخست سال جاری میلادی حدود ۲۱.۸ میلیارد سامانی محصول تولید کرده‌اند. بر اساس گزارش آژانس آمار تاجیکستان، حجم تولیدات صنعتی در این دوره نسبت به مدت مشابه سال گذشته ۱۳ درصد افزایش یافته است. طبق این گزارش، رشد بخش صنعت عمدتاً ناشی از افزایش حجم تولید در صنایع فرآوری با ۲۸ درصد، بخش برق، گاز، بخار و تصفیه هوا با ۱۳.۳ درصد و بخش تأمین آب، تصفیه، فرآوری زباله و تولید محصولات ثانویه با ۱۷.۳ درصد بوده است.

در ساختار تولیدات صنعتی کشور، استان سغد با ۶۲.۸ درصد بیشترین سهم را به خود اختصاص داده و پس از آن استان ختلان با ۱۷.۹ درصد قرار دارد. همچنین سهم شهر دوشنبه از تولیدات صنعتی کشور در این دوره ۱۱.۷ درصد، نواحی تابع مرکز ۷.۳۶ درصد و استان خودمختار بدخشان ۰.۳ درصد گزارش شده است. بر پایه این آمار، میانگین تولیدات صنعتی سرانه در سطح جمهوری ۲۰۶۶.۸۹ سامانی را تشکیل می‌دهد. در این میان، استان سغد با ۴۵۹۵ سامانی سرانه در جایگاه نخست قرار دارد. این شاخص در شهر دوشنبه ۲۰۰۰ سامانی، در استان ختلان ۱۰۲۷ سامانی، در نواحی تابع مرکز ۶۹۶ سامانی و در استان خودمختار بدخشان ۲۸۴ سامانی است.

این منبع می‌افزاید: «اجرای مستمر اقدامات در راستای توسعه بخش صنعت کشور به افزایش تولیدات صنعتی در مناطق مختلف تاجیکستان کمک کرده است؛ به‌گونه‌ای که نرخ رشد بخش صنعت در استان سغد به ۱۱۵ درصد، در استان ختلان به ۱۱۱ درصد، در شهر دوشنبه به ۱۲۱.۵ درصد و در استان خودمختار بدخشان به ۱۱۰.۶ درصد رسیده است. این شاخص در نواحی تابع مرکز ۸۷.۹ درصد را تشکیل می‌دهد.» شایان ذکر است که در دوره مورد گزارش، در مجموع ۳۹۸۳ شرکت صنعتی در کشور فعالیت داشته‌اند که از این تعداد، ۳۶۴ شرکت در بخش معدن، ۳۴۴۵ شرکت در بخش صنایع فرآوری، ۷۲ شرکت در بخش برق، گاز، بخار و تصفیه هوا و ۱۰۱ شرکت در بخش تأمین آب و فرآوری زباله مشغول فعالیت بوده‌اند.

از مجموع این شرکت‌ها، ۱۳۲۵ واحد در استان سغد، ۹۲۹ واحد در استان ختلان، ۸۳۶ واحد در شهر دوشنبه، ۶۹۳ واحد در نواحی تابع مرکز و ۲۰۰ واحد در استان خودمختار بدخشان مستقر هستند.

https://sputnik.tj/20260609/tojikiston-istehsol-mahsulot-sanoat-afzudaast-beshtar-sughd-1078163167.html

برداشت بیش از ۱۱۰ هزار تن غلات در تاجیکستان

خبرگزاری خاور: وزارت کشاورزی جمهوری تاجیکستان برای حمایت از کشاورزان در برداشت ایمن و به‌موقع محصولات، ستاد ویژه‌ای تشکیل داده است. تا تاریخ ۵ ژوئن، بیش از ۱۱۰ هزار و ۹۹ تن غلات از زمینی به مساحت ۳۱ هزار و ۴۸۰ هکتار در کشور برداشت شده است. در سال ۲۰۲۶، مجموعا ۲۹۳ هزار و ۷۰۲ هکتار غلات در مزارع اشتراکی و دهقانی کشور کشت شده است. غلات شامل گندم، جو، لوبیا، نخود فرنگی، ماش، برنج و ذرت هستند که از اصلی‌ترین منابع غذایی مردم تاجیکستان به شمار می‌روند. گزارش‌ها حاکی است استان ختلان یکی از مناطق مستعد کشور برای کشت غلات، به ویژه گندم، است و در حال حاضر در برداشت این محصولات پیشتاز می‌باشد.

https://khovar.tj/2026/06/dar-to-ikiston-besh-az-110-azor-tonna-ziroati-alladonag-amovar-shudaast/

 

95 درصد ظرفیت برق‌آبی تاجیکستان همچنان بلااستفاده است؛ دوشنبه در مسیر تبدیل شدن به «کشور سبز» تا سال 2037

خبرگزاری اوستا: کمیته دولتی سرمایه‌گذاری و مدیریت دولتی دولتی تاجیکستان اعلام کرد که بخش عمده‌ای از منابع انرژی این کشور همچنان بلااستفاده باقی مانده است. بر اساس این گزارش، تاجیکستان از نظر ظرفیت تولید برق‌آبی در رتبه نخست آسیای مرکزی قرار دارد و در شمار کشورهای دارای بزرگ‌ترین ذخایر انرژی برق‌آبی در جهان محسوب می‌شود. برآوردها نشان می‌دهد ظرفیت سالانه تولید برق‌آبی این کشور به 527 میلیارد کیلووات ساعت می‌رسد. همچنین حدود 60 درصد منابع آبی آسیای مرکزی در تاجیکستان قرار دارد، اما با وجود این مزیت کم‌نظیر، نزدیک به 95 درصد از ظرفیت برق‌آبی این کشور هنوز مورد استفاده قرار نگرفته است. ظرفیت بالقوه انرژی خورشیدی تاجیکستان به نوبه خود حدود 369 هزار و 600 مگاوات برآورد شده، اما تاکنون بخش عمده‌ای از آن توسعه نیافته است.

ظرفیت انرژی بادی این کشور نیز 4 هزار و 458 مگاوات اعلام شده که همچنان در مراحل اولیه توسعه قرار دارد. در حال حاضر حدود 98 درصد برق تولیدی تاجیکستان از منابع تجدیدپذیر تأمین می‌شود. دولت این کشور در چارچوب راهبرد ملی توسعه بخش انرژی، هدف‌گذاری کرده است تا سال 2032 صد درصد برق خود را از منابع تجدیدپذیر تولید کند و تا سال 2037 عنوان «کشور سبز» را به دست آورد. بر پایه این گزارش، بخش انرژی تاجیکستان ظرفیت‌های گسترده‌ای برای جذب سرمایه‌گذاری در حوزه‌های برق‌آبی، انرژی خورشیدی و بادی، توسعه زیرساخت‌های انرژی، ایجاد سامانه‌های ذخیره‌سازی برق و همچنین اجرای پروژه‌های صادرات برق پاک به کشورهای منطقه دارد.

https://t.me/avesta05/27738

پیش‌بینی رشد اقتصادی تاجیکستان و منطقه توسط بانک اروپایی بازسازی و توسعه

آسیا پلاس: بانک اروپایی بازسازی و توسعه پیش‌بینی می‌کند که اقتصاد تاجیکستان در سال ۲۰۲۶، ۷.۹ درصد رشد خواهد کرد. با این حال، این بانک برآورد می‌کند که این رشد در سال ۲۰۲۷ به ۷ درصد کاهش یابد. این داده‌ها در گزارش جدید بانک اروپایی بازسازی و توسعه با عنوان «چشم‌اندازهای اقتصادی منطقه‌ای» که در ژوئن ۲۰۲۶ منتشر شد، ارائه شده است. این بانک همچنین تخمین می‌زند که تولید ناخالص داخلی تاجیکستان در سال ۲۰۲۴ ۸.۴ درصد رشد داشته و رشد مشابهی نیز برای سال ۲۰۲۵ پیش‌بینی شده است. بر اساس این گزارش، اقتصاد این کشور در سه ماهه اول سال ۲۰۲۶ تقریباً ۸ درصد نسبت به سال قبل رشد کرده است.

رشد اوایل سال ۲۰۲۶ ناشی از افزایش فعالیت در تجارت، حمل و نقل و ارتباطات و همچنین شتاب قوی در تولید و افزایش تولید برق است. فعالیت تولیدی ۲۹.۶ درصد افزایش یافت، در حالی که تولید برق ۷.۵ درصد رشد کرد، اما بخش استخراج ۹.۸ درصد کاهش یافت. بانک اروپایی بازسازی و توسعه همچنین به رشد سرمایه‌گذاری ثابت اشاره می‌کند. در سه ماهه اول سال ۲۰۲۶، این رقم نسبت به سال گذشته ۳۴.۲ درصد افزایش یافته که بخشی از آن ناشی از تعهدات قابل توجه دولت به پروژه‌های عمرانی، از جمله نیروگاه برق آبی راغون است.

از نظر تجارت خارجی، واردات در میان تقاضای داخلی قوی، ۱۶.۶ درصد افزایش یافت، در حالی که صادرات تقریبا بدون تغییر باقی ماند. تورم در تاجیکستان همچنان پایین است. در مارس ۲۰۲۶، تورم سالانه به ۳.۴ درصد رسید. در این شرایط، بانک ملی تاجیکستان در فوریه نرخ بهره را ۰.۵ واحد درصد کاهش داده و به ۷ درصد رسانده است. در سال ۲۰۲۵، تاجیکستان مازاد بودجه داشته که به دلیل درآمدهای بالای مالیاتی ممکن شده است، در حالی که هزینه‌های تأمین اجتماعی و بخش انرژی همچنان رو به افزایش بوده‌اند. بانک اروپایی بازسازی و توسعه همچنین به تصمیم آژانس بین‌المللی رتبه‌بندی مودیز (Moody’s) برای ارتقای رتبه اعتباری تاجیکستان به  B2 با چشم‌انداز پایدار اشاره می‌کند. این ارتقا ناشی از تاب‌آوری اقتصادی کشور و بهبود مدیریت مالی دولت است. بانک اروپایی بازسازی و توسعه انتظار دارد که رشد اقتصادی در آسیای مرکزی کند شود. پس از رشد ۶.۹ درصدی در سال ۲۰۲۵، پیش‌بینی می‌شود اقتصاد منطقه در سال ۲۰۲۶ به ۵.۶ درصد و در سال ۲۰۲۷ به ۵.۳ درصد رشد کند. بررسی منطقه‌ای بانک نشان می‌دهد که اقتصاد قزاقستان، قرقیزستان، مغولستان، تاجیکستان، ترکمنستان و ازبکستان بالاترین نرخ رشد را در سال‌های ۲۰۲۶ و ۲۰۲۷ حفظ خواهند کرد.

فعالیت اقتصادی در آغاز سال ۲۰۲۶ همچنان قوی بوده، اما نشانه‌هایی از کندی تدریجی رشد ظاهر شده است. مصرف داخلی و سرمایه‌گذاری همچنان از رشد حمایت می‌کنند. بخش خدمات، همراه با ساخت و ساز و صنعت، نقش محرک اصلی را دارد.ریسک‌های منطقه‌ای شامل نوسانات قیمت انرژی، اختلالات زنجیره تأمین، تحریم‌های اقتصادی و رشد کندتر روسیه و چین هستند.

بر اساس پیش‌بینی‌ها:

اقتصاد قزاقستان: ۴.۷ درصد در ۲۰۲۶ و ۴.۵ درصد در ۲۰۲۷

قرقیزستان: ۸.۷ درصد در ۲۰۲۶ و ۷ درصد در ۲۰۲۷

ترکمنستان: ۶.۳ درصد در هر دو سال

ازبکستان: ۶.۵ درصد در ۲۰۲۶ و ۶ درصد در ۲۰۲۷

در کل مناطق تحت پوشش بانک، رشد کل از ۳.۴ درصد در ۲۰۲۵ به ۳.۱ درصد در ۲۰۲۶ کاهش و سپس به ۳.۶ درصد در ۲۰۲۷ افزایش خواهد یافت.  درگیری در خاورمیانه موجب افزایش شدید قیمت انرژی و اختلال در زنجیره‌های تأمین شده و میانگین تورم در مناطق بانک به ۶.۴ درصد رسیده است. انتظار می‌رود قیمت انرژی و مواد غذایی همچنان تورم را بالا نگه دارد.

https://asiaplus.news/2026/06/10/ebrr-prognoziruet-rost-ekonomiki-tadzhikistana-na-79-v-2026-godu/

 

معرفی ظرفیت‌های صنعتی تاجیکستان در نشست «C5+1» آستانه

خبرگزاری «خاور»: ظرفیت‌های صنعتی و سرمایه‌گذاری تاجیکستان در زمینه انرژی سبز، استخراج فلزات کمیاب و هوش مصنوعی در نشست «C5+1» در آستانه قزاقستان معرفی شد. شیرعلی کبیر، وزیر صنعت و فناوری‌های نو تاجیکستان، این گفتگوها را فرصتی بزرگ برای توسعه همکاری‌ها در زمینه مواد معدنی استراتژیک دانست. وی تأکید کرد که این مواد معدنی به یکی از منابع کلیدی برای اقتصاد جهانی و پیشرفت‌های تکنولوژیکی تبدیل شده‌اند. وزیر صنعت افزود که تاجیکستان آماده است تا با شرکت‌های پیشرو بین‌المللی در زمینه استخراج و فرآوری فلزات نادر خاکی همکاری کند. تاجیکستان نه تنها به استخراج مواد خام، بلکه به راه‌اندازی تولیدات مشترک، انتقال فناوری‌های نو و آموزش متخصصان علاقه‌مند است.

https://khovar.tj/2026/06/sheral-kabir-i-tidori-sanoatii-to-ikistonro-dar-mukolamai-c5-1-dar-ostona-muarrif-namud/

 

بررسی زمینه‌های اولویت‌دار همکاری بانک ملی تاجیکستان با مؤسسه رتبه‌بندی بین‌المللی «مودیز»

خبرگزاری خاور: همکاری با مؤسسه رتبه‌بندی بین‌المللی «مودیز» نقش مهمی در تقویت اعتماد جامعه مالی بین‌المللی به اقتصاد تاجیکستان ایفا می‌کند. این موضوع در دیدار دلیر مرادعلیزاده، معاون رئیس بانک ملی تاجیکستان، با آلما کاراباسوا، معاون رئیس گروه تجاری و رئیس دفتر نمایندگی آسیای مرکزی مؤسسه رتبه‌بندی بین‌المللی «مودیز»، در شهر دوشنبه مورد تأکید قرار گرفت. در این دیدار، طرفین زمینه‌های همکاری متقابل، ارزیابی رتبه اعتباری دولتی تاجیکستان و وضعیت کنونی بخش مالی این کشور را مورد بررسی قرار دادند.

آلما کاراباسوا در این نشست، توضیحات جامعی درباره روش‌های رتبه‌بندی و عوامل اصلی تعیین رتبه اعتباری ارائه کرد. وی شاخص‌هایی همچون ثبات مالی، سیاست‌های مالی، ثبات نهادی و ریسک‌های ناشی از شرایط پیش‌بینی‌نشده را از مهم‌ترین عوامل مؤثر در فرآیند رتبه‌بندی برشمرد. همچنین فعالیت‌های مؤسسه «مودیز»، دامنه خدمات آن در کشورهای آسیای مرکزی و فرصت‌های همکاری در حوزه ارزیابی اعتباری تشریح شد. در جریان این نشست، تأکید شد که «مودیز» با ارائه طیف گسترده‌ای از خدمات رتبه‌بندی و تحلیلی به مؤسسات اعتباری و شرکت‌های بیمه، در ارتقای شفافیت، بهبود مدیریت ریسک و جذب سرمایه‌گذاری در بخش مالی نقش مؤثری ایفا می‌کند. در این دیدار، مدیران و مسئولان واحدهای ذی‌ربط بانک ملی تاجیکستان نیز حضور داشتند و دیدگاه‌های خود را درباره موضوعات مطرح‌شده و جنبه‌های مختلف تعیین شاخص‌های رتبه‌بندی بیان کردند. 

 https://khovar.tj/2026/06/samt-oi-afzaliyatnoki-amkorii-bonki-millii-to-ikiston-bo-agentii-rejtingii-bajnalmilalii-moody-s-mu-okima-shud/

برگزاری کنفرانس بانک‌های اتحادیه بین بانکی سازمان همکاری شانگهای در «دوشنبه»

خبرگزاری خاور: تفاهم‌نامه و نقشه راه در زمینه تسویه حساب‌های پرداخت، زیرساخت سپرده، دیجیتالی شدن، امنیت اطلاعات، پرداخت‌های فرامرزی و اصول مالی اسلامی‌بین «امانت بانک» تاجیکستان و «الدیک بانک» قرقیزستان به امضا رسید. این سند در چارچوب کنفرانس بخشی بانک‌های اتحادیه بین بانکی سازمان همکاری شانگهای که در تاریخ ۱۰ ژوئن در دوشنبه برگزار شد و موضوع آن «هوش مصنوعی، دیجیتالی شدن خدمات، پیشگیری از ریسک و اقتصاد سبز (ESG)» بود، به تصویب رسید.

در این کنفرانس، نمایندگان بانک‌های عضو اتحادیه بین بانکی سازمان همکاری شانگهای، از جمله دبیرخانه سازمان همکاری شانگهای، بلاروس بانک، شرکت زیرساخت مالی هند، بانک توسعه قزاقستان، بانک توسعه دولتی چین، الدیک بانک قرقیزستان، شرکت توسعه دولتی VEB.RF روسیه، حبیب بانک پاکستان و بانک ملی فعالیت‌های اقتصادی خارجی ازبکستان، دستاوردهای خود در زمینه استفاده از هوش مصنوعی در فعالیت‌های بانکی، دیجیتالی کردن خدمات، مدیریت ریسک و اقتصاد سبز ارائه کردند.

نمایندگان بانک ملی تاجیکستان، آژانس نوآوری و فناوری‌های دیجیتال وابسته به ریاست جمهوری، بانک‌های تجاری و شرکت‌های داخلی نیز در مورد دستاوردهای خود در دیجیتالی کردن خدمات بانکی، استفاده از هوش مصنوعی، مدیریت ریسک و برنامه‌های آینده سخنرانی کردند. این موضوعات از اهمیت استراتژیک برای توسعه پایدار سیستم بانکی و تقویت اقتصاد دیجیتال کشورهای عضو سازمان همکاری شانگهای برخوردار هستند.

هدف از برگزاری این رویداد بین‌المللی توسط «امانت بانک»، توسعه تبادل تجربه بین بانک‌های تاجیکستان و موسسات مالی کشورهای عضو سازمان همکاری شانگهای و ایجاد فرصت برای یافتن شرکای توسعه‌ای جهت اجرای ابتکار دولت تاجیکستان درباره «نقش هوش مصنوعی در ایجاد فرصت‌های جدید برای توسعه پایدار در آسیای مرکزی» است که در ۲۵ ژوئیه ۲۰۲۵ با قطعنامه ویژه مجمع عمومی سازمان ملل متحد تصویب شد.

برگزاری کنفرانس بخشی بانک‌های عضو اتحادیه بین بانکی سازمان همکاری شانگهای در دوشنبه در شرایطی صورت گرفت که نشست شورای روسای دولت (نخست‌وزیران) کشورهای عضو سازمان همکاری شانگهای قرار است در اکتبر ۲۰۲۶ در همین شهر برگزار شود.

https://khovar.tj/2026/06/dar-dushanbe-konfronsi-so-avii-bonk-oi-azoi-itti-odi-bajnibonkii-s-sh-barguzor-shud/

 

رئیس بانک توسعه آسیایی: ضرورت اتصال سیستم‌های انرژی در آسیا برای تضمین امنیت انرژی

آسیا پلاس: ماساتو کاندا، رئیس بانک توسعه آسیایی، خواستار ایجاد یک نظام مشترک انرژی پاک، مقاوم و ایمن در آسیا شد؛ سیستمی‌که بتواند امکان انتقال برق فرامرزی را فراهم کرده و تأمین پایدار انرژی را در سراسر منطقه تضمین کند. همایش «انرژی پاک آسیا ۲۰۲۶» در مانیل برگزار می‌شود؛ نشستی که در آن موضوعات مرتبط با امنیت انرژی، تاب‌آوری شبکه برق، توسعه انرژی خورشیدی، سیستم‌های ذخیره‌سازی انرژی، به‌کارگیری هوش مصنوعی و ادغام شبکه‌های انرژی منطقه‌ای مورد بحث قرار می‌گیرد.

بر اساس اعلام نمایندگی بانک توسعه آسیایی در تاجیکستان، نمایندگان وزارت انرژی و ذخایر آب تاجیکستان نیز در این همایش حضور دارند.

ماساتو کاندا در مراسم افتتاحیه این همایش گفت: در شرایطی که آسیا و اقیانوسیه با یکی از بزرگ‌ترین چالش‌های انرژی دهه‌های اخیر روبه‌رو هستند، کشورها باید برای ایجاد یک سیستم انرژی پاک‌تر، مقاوم‌تر و ایمن‌تر که توانایی انتقال برق از مرزها را داشته باشد، همکاری کنند.

وی افزود: در هفته‌های اخیر بار دیگر به‌طور دردناک یادآوری شد که در حوزه امنیت انرژی هیچ کشوری به‌تنهایی قادر به تأمین کامل نیازهای خود نیست. باید سیستمی ایجاد کنیم که اقتصادهای ما را به هم متصل کند، تاب‌آوری را افزایش دهد و تأمین مطمئن انرژی را در سراسر منطقه تضمین کند. هرگونه تأخیر به افزایش قیمت‌ها، کندی رشد اقتصادی و از دست رفتن فرصت‌ها برای میلیون‌ها نفر منجر خواهد شد.

به گفته وی، در منطقه آسیا و اقیانوسیه بیش از ۳۵۰ میلیون نفر دسترسی محدود به انرژی دارند و بیش از ۵۳ میلیون نفر نیز به برق دسترسی ندارند.

رئیس بانک توسعه آسیایی همچنین تأکید کرد که درگیری‌ها در خاورمیانه بار دیگر آسیب‌پذیری قابل توجه نظام انرژی بسیاری از کشورها را آشکار کرده است. این در حالی است که پیش‌بینی می‌شود تقاضای انرژی در منطقه تا سال ۲۰۳۰ به‌دلیل رشد اقتصادی، شهرنشینی سریع و افزایش مصرف مراکز داده مبتنی بر هوش مصنوعی تقریباً دو برابر شود.

بانک توسعه آسیایی در چارچوب ابتکار «شبکه انرژی پان‌آسیا» (PAGI) در تلاش است تا با اتصال شبکه‌های برق ملی و منطقه‌ای، امکان تبادل آزاد برق فرامرزی را فراهم کند؛ از پروژه‌های بین‌کشوری گرفته تا توسعه تجارت هماهنگ منطقه‌ای.

بر اساس این طرح، تا سال ۲۰۳۵ مجموعا ۵۰ میلیارد دلار سرمایه بسیج خواهد شد که نیمی از آن توسط بانک توسعه آسیایی تأمین می‌شود. همچنین پیش‌بینی می‌شود این ابتکار به اتصال ۲۲ هزار کیلومتر خطوط انتقال، ادغام ۲۰ گیگاوات انرژی تجدیدپذیر در شبکه منطقه‌ای، کاهش ۱۵ درصدی انتشار گازهای گلخانه‌ای در بخش برق و ایجاد حدود ۸۴۰ هزار فرصت شغلی منجر شود.

بانک توسعه آسیایی بیش از ۴۰ سال است که در راستای گسترش دسترسی به برق در آسیا و اقیانوسیه فعالیت می‌کند. این بانک با هدف کاهش فقر، تقویت رشد اقتصادی و توسعه انرژی پاک، بر بهبود دسترسی به انرژی، تقویت همکاری‌های منطقه‌ای و ارتقای سیاست‌های انرژی در کشورهای عضو تمرکز دارد.

این نهاد که در سال ۱۹۶۶ تأسیس شده است، ۶۹ عضو دارد که ۵۰ عضو آن از منطقه آسیا و اقیانوسیه هستند و از طریق ابزارهای مالی نوآورانه و مشارکت‌های راهبردی، به توسعه پایدار و زیرساخت‌های باکیفیت در منطقه کمک می‌کند.

https://asiaplus.news/2026/06/10/prezident-abr-prizval-k-obedineniyu-energosistem-na-fone-rastushhih-energeticheskih-riskov/