اخبار اقتصادی تاجیکستان

گزیده اخبار و تحولات اقتصادی تاجیکستان در هفته اول تیرماه 1405 مندرج در روزنامه‌ها و رسانه‌های این کشور به شرح زیر می‌باشد:

تصویب ساخت چهار کارخانه سیمان در تاجیکستان

خبرگزاری آسیا پلاس: وزارت صنعت و فناوری‌های نوین تاجیکستان پیشنهاد ساخت یک کارخانه سیمان در استان ختلان، یک کارخانه در استان سغد و دو کارخانه در نواحی تابع جمهوری را به دولت ارائه کرده است. سرمایه‌گذاران این طرح‌ها از پیش شناسایی شده‌اند.

در تاریخ ۲۸ مه ۲۰۲۶، در جلسه دولتی، امامعلی رحمان، رئیس‌جمهور تاجیکستان، مجموعه‌ای از دستورالعمل‌ها را به نهادهای ذی‌ربط ابلاغ کرد تا نیاز بازار داخلی کشور به سیمان تولید داخل به‌طور کامل تأمین شود.

بر اساس این دستورالعمل، چهار کارخانه جدید سیمان با ظرفیت مجموع ۵ میلیون تن قرار است طی ۲ تا ۳ سال آینده، تا سال ۲۰۲۹، در مناطق مختلف کشور احداث و به بهره‌برداری برسد. اجرای این طرح موجب افزایش ۱۰۰ درصدی تولید سیمان در تاجیکستان و عرضه کامل سیمان باکیفیت و قیمت مناسب در بازار داخلی خواهد شد.

حجم سرمایه‌گذاری این پروژه‌ها ۴.۴ میلیارد سامانی اعلام شده است.

در راستای اجرای این طرح، وزارت صنعت و فناوری‌های نوین یک گروه کاری بین‌بخشی با حضور نمایندگان نهادهای ذی‌ربط تشکیل داده است تا پیشنهادات سرمایه‌گذاران و سایر مسائل کلیدی مرتبط با ساخت کارخانه‌های جدید سیمان را بررسی کند.

پس از ارزیابی همه‌جانبه ابعاد اقتصادی، فنی، جغرافیایی، لجستیکی و همچنین ظرفیت ذخایر معدنی مورد نیاز، جمع‌بندی نهایی بر این اساس صورت گرفته که یک کارخانه در استان ختلان، یک کارخانه در استان سغد و دو کارخانه در نواحی تابع جمهوری احداث شود.

این توزیع جغرافیایی امکان تأمین آسان‌تر سیمان برای پروژه‌های عمرانی و ساکنان مناطق مختلف کشور را فراهم کرده و همزمان هزینه‌های حمل‌ونقل مواد اولیه و محصول نهایی را نیز کاهش می‌دهد.

ظرفیت طراحی‌شده این چهار کارخانه سالانه ۵ میلیون تن سیمان است که علاوه بر تأمین کامل نیاز داخلی، زمینه صادرات این محصول را نیز فراهم خواهد کرد.

در جریان اجرای این پروژه‌ها بیش از ۴۵۰۰ نیروی متخصص داخلی و خارجی به‌کار گرفته خواهند شد و پس از بهره‌برداری نیز بیش از ۳۰۰۰ شغل پایدار با دستمزدهای مناسب ایجاد می‌شود.

سرمایه‌گذاران این طرح‌ها شرکت‌های داخلی هستند و مجموع سرمایه‌گذاری آن‌ها ۴.۴ میلیارد سامانی برآورد شده است. این رقم شامل هزینه‌های ساخت‌وساز، واردات تجهیزات و ماشین‌آلات، فناوری‌های نوین و ایجاد زیرساخت‌های لازم است.

https://asiaplus.news/2026/06/18/minprom-pravitelstvo-odobrilo-stroitelstvo-chetyreh-czementnyh-zavodov-v-tadzhikistane-kotoroe-nachnetsya-v-blizhajshee-vremya/

رشد بخش کشاورزی تاجیکستان با صادرات بیش از ۵۶ هزار تن محصولات کشاورزی در ۵ ماه

خبرگزاری اسپوتنیک: وزارت کشاورزی تاجیکستان اعلام کرد که از ابتدای سال جاری تا ماه ژوئن، ۵۶۲۶۵ تن محصولات کشاورزی به ارزش ۳۲.۲ میلیون دلار به خارج از کشور صادر شده است.

بر اساس این گزارش، اقلام صادراتی تاجیکستان شامل سبزیجات، میوه‌های تازه و خشک، دانه‌های روغنی و ماهی بوده است.

همچنین در این بازه زمانی، ۳۱۲۱ تن آرد به ارزش ۱.۲ میلیون دلار و ۳۹۶۰۰ تن الیاف پنبه به ارزش ۶۱.۹ میلیون دلار صادر شده است.

طبق آمار رسمی، حجم تولیدات کشاورزی تاجیکستان در پنج ماه نخست سال جاری به ۱۱.۷ میلیارد سامانی رسیده که نسبت به مدت مشابه سال گذشته ۷.۵ درصد افزایش را نشان می‌دهد. رشد تولید در این بخش ۸.۱ میلیون سامانی اعلام شده است.

در همین دوره، ارزش تولیدات زراعی به ۳.۸ میلیارد سامانی و تولیدات دامی‌به ۷.۹ میلیارد سامانی رسیده است.

پیش‌تر نیز گزارش شده بود که تاجیکستان در سال ۲۰۲۵ مجموعاً ۱۹۰۵۰۸ تن محصولات کشاورزی به ارزش ۷۹.۲ میلیون دلار به کشورهای خارجی صادر کرده است.

این رقم در مقایسه با سال ۲۰۲۴ از نظر حجمی ۱۳.۵ درصد (معادل ۲۲۶۸۳ تن) و از نظر ارزش ۳۹.۷ درصد (معادل ۲۲.۵ میلیون دلار) افزایش یافته است.

محصولات کشاورزی تاجیکستان به ۲۶ کشور جهان صادر می‌شود که ۸۹ درصد آن به کشورهای عضو کشورهای مشترک المنافع و ۱۱ درصد به سایر کشورها اختصاص دارد.

https://sputnik.tj/20260618/rushdi-bakhshi-kishovarzii-tojikiston-sodiroti-1078379847.html

رشد نزدیک به 45 درصدی تجارت خارجی تاجیکستان در 5 ماه سال 2026

خبرگزاری آسیا پلاس: کمیته گمرک تاجیکستان اعلام کرد حجم تجارت خارجی این کشور در فاصله ژانویه تا مه 2026 به 5.8 میلیارد دلار رسیده که در مقایسه با مدت مشابه سال 2025، رشد 44.6 درصدی را نشان می‌دهد.

بر اساس این گزارش، حجم تجارت خارجی تاجیکستان در پنج ماه نخست سال گذشته حدود 4 میلیارد دلار بود و بدین ترتیب، این شاخص طی یک سال حدود 1.8 میلیارد دلار افزایش یافته است.

رشد صادرات، مهم‌ترین عامل افزایش تجارت خارجی تاجیکستان در این دوره محسوب می‌شود. این کشور در پنج ماه نخست سال جاری میلادی کالاهایی به ارزش 1.4 میلیارد دلار صادر کرده که نسبت به مدت مشابه سال قبل 76.8 درصد افزایش داشته است.

در همین حال، واردات نیز روندی افزایشی داشته اما با شتابی کمتر. طی این مدت، ارزش کالاهای واردشده به تاجیکستان به 4.4 میلیارد دلار رسید که نسبت به دوره مشابه سال گذشته 36.5 درصد رشد را ثبت کرده است.

با وجود افزایش قابل توجه صادرات، تراز تجاری تاجیکستان همچنان منفی باقی مانده است. این کشور همچنان کالاهای بیشتری نسبت به میزان صادرات خود وارد می‌کند. بر این اساس، کسری تراز تجارت خارجی تاجیکستان در پنج ماه نخست سال 2026 حدود 2.9 میلیارد دلار بوده است؛ رقمی‌که در مدت مشابه سال گذشته 2.4 میلیارد دلار گزارش شده بود.

با این حال، سهم صادرات در ساختار تجارت خارجی این کشور بهبود نسبی یافته است. سهم صادرات از کل مبادلات تجاری تاجیکستان از 20 درصد در سال گذشته به 24.5 درصد در سال جاری افزایش یافته است.

در بخش صادرات، عمده کالاهای صادرشده شامل سنگ معدن، سرباره و خاکستر، فلزات پایه، آلومینیوم و محصولات آلومینیومی، پنبه، سوخت‌های معدنی، مس، میوه و خشکبار، تجهیزات و پوشاک بوده است.

بیشترین رشد صادرات مربوط به سنگ‌های معدنی و فلزات گزارش شده است. در مقابل، صادرات پنبه با وجود قرار داشتن در میان اقلام اصلی صادراتی، حدودر29 میلیون دلار کاهش یافته است.

در بخش واردات نیز سوخت‌های معدنی، نفت و فرآورده‌های نفتی، وسایل نقلیه زمینی و قطعات مربوط به آن، آهن و فولاد، ماشین‌آلات، تجهیزات برقی، غلات، چوب، پلاستیک و محصولات فلزی در صدر کالاهای وارداتی قرار دارند.

آمارها نشان می‌دهد واردات وسایل نقلیه زمینی، فلزات آهنی، ماشین‌آلات و تجهیزات برقی افزایش چشمگیری داشته است. در عین حال، سوخت‌های معدنی همچنان جایگاه نخست را در میان کالاهای وارداتی حفظ کرده‌اند.

بر پایه این گزارش، چین، روسیه، سوئیس، قزاقستان، ازبکستان، ایران، ترکیه، کره‌جنوبی، بلاروس و آلمان مهم‌ترین شرکای تجاری تاجیکستان در پنج ماه نخست سال 2026 بوده‌اند.

https://asiaplus.news/2026/06/22/tovarooborot-tadzhikistana-za-pyat-mesyaczev-vyros-na-45/

راه‌اندازی نیروگاه خورشیدی در دانشگاه گردشگری و کارآفرینی تاجیکستان

خبرگزاری خاور: یک نیروگاه خورشیدی فتوولتائیک با ظرفیت ۱۵۰ کیلووات در ساختمان مرکز مهارت‌های حرفه‌ای دانشگاه بین‌المللی گردشگری و کارآفرینی تاجیکستان به بهره‌برداری رسید.

این نیروگاه خورشیدی با حمایت دولت تاجیکستان، به‌ویژه امامعلی رحمان، رئیس‌جمهور این کشور، در چارچوب سیاست‌های دولت برای توسعه اقتصاد سبز، استفاده از منابع انرژی تجدیدپذیر و همچنین اجرای مفاد «استراتژی توسعه دانشگاه بین‌المللی گردشگری و کارآفرینی تاجیکستان برای دوره تا سال ۲۰۴۰»، با همکاری پروژه بانک توسعه آسیایی احداث شده است.

راه‌اندازی این نیروگاه امکان تأمین بخشی از نیاز برق دانشگاه از منابع انرژی پاک را فراهم می‌کند و نقش این مرکز علمی را در کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای و حفاظت از محیط زیست افزایش می‌دهد. بر اساس محاسبات فنی، ظرفیت تولید سالانه این نیروگاه بیش از ۲۰۵ هزار کیلووات‌ساعت برق برآورد می‌شود.

دانشگاه بین‌المللی گردشگری و کارآفرینی تاجیکستان به‌عنوان هماهنگ‌کننده ملی رتبه‌بندی بین‌المللی دانشگاه‌های جهان، توسعه پایدار، اقتصاد سبز و فناوری‌های نوآورانه را از اولویت‌های اصلی خود قرار داده است. اجرای این پروژه یکی از گام‌های مهم در مسیر تبدیل این مرکز به یک «دانشگاه سبز» و ارتقای جایگاه بین‌المللی آن محسوب می‌شود.

این اقدام در راستای تحقق اهداف توسعه پایدار سازمان ملل متحد، به‌ویژه در حوزه انرژی پاک و مقرون‌به‌صرفه، توسعه زیرساخت‌های پایدار و مقابله با تغییرات اقلیمی ارزیابی می‌شود و می‌تواند الگویی برای سایر مؤسسات آموزش عالی در تاجیکستان باشد.

بر اساس برنامه‌ریزی‌ها، مدیریت دانشگاه قصد دارد در آینده نیز استفاده از فناوری‌های سبز را گسترش داده و پروژه‌های جدیدی را برای ایجاد محیط آموزشی مدرن و پایدار اجرا کند.

اجرای این طرح در مجموع به توسعه زیرساخت‌های سبز، افزایش بهره‌وری انرژی و کاهش اثرات زیست‌محیطی در چارچوب رویکرد «شهر سبز» کمک خواهد کرد.

https://khovar.tj/2026/06/dar-donishgo-i-bajnalmilalii-sajyo-va-so-ibkorii-to-ikiston-nerugo-i-oftob-bo-i-tidori-150-kvt-ba-istifoda-doda-shud/

بررسی اجرای استراتژی توسعه بخش ارتباطات تاجیکستان تا سال ۲۰۴۰

خبرگزاری خاور: کنفرانسی در دوشنبه با حضور عثمانعلی عثمان‌زاده، معاون نخست‌وزیر جمهوری تاجیکستان، در مورد اجرای «استراتژی توسعه بخش ارتباطات جمهوری تاجیکستان برای دوره تا سال ۲۰۴۰» برگزار شد.

در این کنفرانس، عثمانعلی عثمان‌زاده، معاون نخست‌وزیر، اظهار داشت که توسعه بخش ارتباطات و اجرای فناوری‌های دیجیتال یکی از حوزه‌های اولویت‌دار سیاست دولت است و برای تضمین توسعه پایدار اقتصاد ملی، افزایش رقابت‌پذیری کشور و بهبود سطح و کیفیت خدمات از اهمیت کلیدی برخوردار است.

عثمان‌زاده گفت: «دولت جمهوری تاجیکستان شرایط مساعدی را برای جذب سرمایه‌گذاری‌های داخلی و خارجی در توسعه زیرساخت‌های دیجیتال، گسترش شبکه‌های فیبر نوری، اجرای فناوری‌های ارتباطی نسل پنجم (5G)، ایجاد مراکز پردازش داده و توسعه خدمات دیجیتال ایجاد کرده است و همکاری مؤثر با بخش خصوصی و شرکای توسعه را عامل مهمی در پیشرفت این بخش می‌داند.»

اسفندیار سعدالله، رئیس خدمات ارتباطات وابسته به دولت جمهوری تاجیکستان، افزود که اجرای «استراتژی توسعه بخش ارتباطات تا سال ۲۰۴۰» برای تشکیل یک محیط دیجیتال مدرن، افزایش دسترسی مردم به خدمات ارتباطی با کیفیت بالا و توسعه اقتصاد دیجیتال از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.

وی افزود: «دستیابی به اهداف راهبردی این بخش تنها از طریق همکاری گسترده بین سازمان‌های دولتی، بخش خصوصی، شرکای بین‌المللی و جامعه متخصص امکان‌پذیر است.»

تأکید شد که در چارچوب اجرای «استراتژی توسعه بخش ارتباطات جمهوری تاجیکستان تا سال ۲۰۴۰»، زمینه‌های اصلی توسعه، از جمله تشکیل یک اکوسیستم ارتباطی مدرن، پایدار و رقابتی، گسترش زیرساخت‌های دیجیتال، توسعه خدمات نوآورانه، اجرای فناوری 5G، گسترش شبکه‌های فیبر نوری، استفاده از قابلیت‌های ماهواره‌ای، توسعه سرمایه انسانی، سواد دیجیتال، هوش مصنوعی و امنیت سایبری، مورد بحث قرار گرفت.

در پایان کنفرانس، پیشنهاد شد که یک شورای هماهنگی دیجیتال در حوزه ارتباطات به‌عنوان سازوکار مرکزی برای هماهنگی تلاش‌ها، رفع موانع موجود، هماهنگ‌سازی سیاست‌ها و تسریع اجرای «استراتژی توسعه بخش ارتباطات تا سال ۲۰۴۰» ایجاد شود.

https://khovar.tj/2026/06/tatbi-i-strategiyai-rushdi-so-ai-alo-ai-um-urii-to-ikiston-baroi-davrai-to-soli-2040-barras-gardid/

تاجیکستان؛ پل طبیعی اتصال انرژی، حمل‌ونقل و اقتصاد دیجیتال میان آسیای مرکزی و جنوبی

خبرگزاری خاور و اسپوتنیک: نشست سالانه و همایش تجاری بانک توسعه اوراسیا به مناسبت بیستمین سالگرد تأسیس این نهاد مالی در شهر آلماتی قزاقستان با حضور نمایندگان ۱۵ کشور برگزار شد.

در این رویداد، مقامات دولت‌های کشورهای آسیای مرکزی، رؤسای سازمان‌های بین‌المللی، مدیران بانک‌های توسعه و نمایندگان شرکت‌های بزرگ حضور داشتند.

فرهاد واسیدیان، معاون وزیر توسعه اقتصادی و تجارت جمهوری تاجیکستان، در سخنرانی خود با اشاره به نقش بانک توسعه اوراسیا اظهار داشت که این بانک طی دو دهه گذشته جایگاه خود را به‌عنوان یکی از مهم‌ترین نهادهای توسعه‌ای منطقه تثبیت کرده و نقش مؤثری در تقویت همکاری‌های اقتصادی، اجرای پروژه‌های بزرگ زیربنایی و افزایش تاب‌آوری اقتصادی کشورهای عضو ایفا کرده است.

وی در نشست عمومی‌با عنوان «اوراسیا ۲۰۳۰+؛ سرمایه‌گذاری، رشد و فرصت‌های جدید» تأکید کرد که محورهای این نشست با اولویت‌های توسعه‌ای تاجیکستان از جمله رشد پایدار اقتصادی، صنعتی‌سازی شتابان، توسعه زیرساخت‌ها و گسترش همکاری‌های منطقه‌ای در چارچوب استراتژی توسعه ملی این کشور تا سال ۲۰۳۰ همسو است.

معاون وزیر توسعه اقتصادی و تجارت تاجیکستان با اشاره به تحولات اقتصاد جهانی گفت: «رقابت‌پذیری منطقه در سال‌های آینده تنها به میزان سرمایه‌گذاری وابسته نخواهد بود، بلکه توانایی ایجاد شبکه‌های مدرن حمل‌ونقل، انرژی و ارتباطات دیجیتال میان کشورها و مناطق، عامل تعیین‌کننده خواهد بود.»

وی افزود: «جهان امروز با چالش‌هایی همچون تشدید رقابت‌های ژئواکونومیک، تغییرات اقلیمی، تحولات فناورانه و افزایش بی‌ثباتی در بازارهای جهانی روبه‌رو است. در چنین شرایطی، گذار به الگویی نوین از توسعه مبتنی بر فناوری، نوآوری، پایداری و سرمایه انسانی ضرورتی اجتناب‌ناپذیر است.»

واسیدیان تقویت همکاری‌های منطقه‌ای، توسعه تجارت متقابل، افزایش سرمایه‌گذاری و گسترش اتصال زیرساختی را از پیش‌شرط‌های کلیدی تحقق این اهداف دانست و اظهار داشت: «تاجیکستان خود را پل طبیعی اتصال انرژی، حمل‌ونقل و اقتصاد دیجیتال میان آسیای مرکزی و جنوبی می‌داند و می‌تواند نقش مهمی در شکل‌دهی به فضای مشترک رشد پایدار، امنیت انرژی و اتصال متقابل اوراسیا ایفا کند.»

وی افزود: «از این رو، توسعه کریدورهای بین‌المللی حمل‌ونقل، شبکه‌های انرژی و زیرساخت‌های دیجیتال از اولویت‌های اصلی تاجیکستان است؛ زیرا این پروژه‌ها زمینه‌ساز ادغام بیشتر بازارها و گسترش فرصت‌های اقتصادی در منطقه خواهند بود.»

معاون وزیر توسعه اقتصادی و تجارت تاجیکستان همچنین با اشاره به اجرای برنامه توسعه میان‌مدت این کشور برای سال‌های ۲۰۲۶ تا ۲۰۳۰، خاطرنشان کرد که این برنامه سومین مرحله از استراتژی توسعه ملی تاجیکستان تا سال ۲۰۳۰ محسوب می‌شود.

وی بر ضرورت گسترش همکاری‌های جمهوری تاجیکستان و بانک توسعه اوراسیا تأکید کرد و گفت پروژه‌های مشترک این بانک در حوزه زیرساخت‌های حمل‌ونقل در تاجیکستان در حال اجرا است. به گفته وی، دوشنبه خواستار توسعه همکاری‌ها در بخش‌های حمل‌ونقل و لجستیک، انرژی، همکاری‌های صنعتی، راهکارهای دیجیتال، مناطق آزاد اقتصادی و حمایت از بخش خصوصی است.

واسیدیان توسعه کریدورهای حمل‌ونقل بین‌المللی، نوسازی زیرساخت‌های انرژی، ارتقای اتصال دیجیتال کشورهای منطقه و بهره‌گیری از فناوری‌های هوش مصنوعی و راهکارهای نوین تولید را از مهم‌ترین اولویت‌های سرمایه‌گذاری منطقه در سال‌های آینده برشمرد.

وی در پایان با اشاره به اهمیت راهبردی پروژه نیروگاه برق‌آبی راغون با ظرفیت ۳ هزار و ۷۸۰ مگاوات اظهار داشت: «تاجیکستان اهمیت ویژه‌ای برای توسعه انرژی‌های سبز قائل است و توسعه زیرساخت‌های انرژی و اجرای پروژه‌های منطقه‌ای را از عوامل کلیدی رشد پایدار منطقه می‌داند. تکمیل نیروگاه راغون نقش تعیین‌کننده‌ای در تقویت امنیت انرژی، توسعه اقتصاد سبز و افزایش صادرات برق پاک و سازگار با محیط‌زیست خواهد داشت.»

بر اساس پیش‌بینی‌های بانک توسعه اوراسیا، حجم محموله‌های حمل‌شده از طریق آسیای مرکزی تا سال ۲۰۳۰ به ۹۵ میلیون تن خواهد رسید.

همچنین حجم حمل‌ونقل در سه کریدور اصلی ۱.۵ برابر و حجم محموله‌های کانتینری نزدیک به دو سوم افزایش یافته و به ۱.۷ میلیون تن خواهد رسید.

دیجیتالی‌سازی و ساده‌سازی رویه‌های مرزی می‌تواند تا چهار روز در زمان حمل‌ونقل صرفه‌جویی کرده و هزینه‌ها را تا ۱۵ درصد کاهش دهد. در نتیجه، صادرات کشورهای آسیای مرکزی نیز می‌تواند تا ۱۸ درصد افزایش یابد.

در همین حال، حجم ترافیک کانتینری از طریق آسیای مرکزی از سال ۲۰۱۳ تاکنون سه برابر شده است.

طبق اعلام بانک توسعه اوراسیا، تا سال ۲۰۲۵ در مجموع ۲۷۰ میلیون تن محموله شامل ۳.۷ میلیون کانتینر از پنج کریدور چارچوب حمل‌ونقل اوراسیا عبور کرده است.

https://sputnik.tj/20260625/tojikiston-pul-osiyoi-markazi-janubi-1078597704.html

https://khovar.tj/rus/2026/06/tadzhikistan-estestvennyj-energeticheskij-transportnyj-i-tsifrovoj-most-mezhdu-tsentralnoj-i-yuzhnoj-aziej/