نقشه راه مکزیک برای وضعیت جدید تجارت بین الملل

مکزیکی‌ها در مقایسه با دیگر کشورهای دنیا، از اعمال تعرفه‌های جدید ترامپ کمتر شگفت زده شدند چون آن‌ها در انتظار این تعرفه‌ها بودند ولی تصمیم ترامپ برای جنگ تعرفه ای با دنیا، باعث شد که مکزیکی‌ها نفس راحت تری بکشند. به همین خاطر پس از اعلام جزییات برنامه ترامپ، پزوی مکزیک در برابر ارزهای خارجی تقویت شد (حدود 30 سنت در برابر دلار آمریکا افزایش یافت).

تعرفه‌های ترامپ، بر اقتصاد مکزیک تاثیر منفی خواهد گذاشت ولی خوشحالی مکزیکی‌ها از این جهت است که بسیاری از بخش های مکزیکی، از جمله انرژی را شامل نمی‌شود و مهمتر این که، تعرفه‌ها علیه رقبای اقتصادی آن‌ها هم اعمال شده و در این حالت، مکزیک به خاطر هم مرز بودن، درهم تنیدگی اقتصادی و پیمان تجاری (نفتای 2) USMCA، امکان جبران برخی از آسیب ها را دارد.

همان گونه که در دور پیشین ریاست ترامپ، اعمال تعرفه علیه چین، باعث شد که مکزیک در بسیاری از زمینه‌ها، جای چین را در بازار آمریکا بگیرد، این بار هم همین امیدواری را دارند. ضمن این که مکزیکی‌ها گفتگوهای منظم با آمریکایی‌ها دارند، هفته ای نیست که یک سفر یا ملاقات در سطح وزیر میان دو کشور نباشد. بنابراین، فعلا مکزیکی‌ها علیرغم این همه درهم تنیدگی اقتصادی با آمریکا، آرامش اقتصادی خود را حفظ کرده اند.

برنامه بزرگ دولت مکزیک

دولت مکزیک هنوز برنامه مشخصی برای عمل متقابل تعرفه ای اعلام نکرده است ولی از این فرصت برای اعلام یک برنامه توسعه ای درازمدت بهره برداری کرده است.

خانم کلاودیا شینبام Claudia Sheinbaum  رییس جمهور مکزیک، دقیقا یک روز پس از آغاز جنگ تعرفه ای ترامپ، یک شوی سیاسی اقتصادی بزرگ به راه انداخت؛ وی روز گذشته در گردهمایی همه وزرا و استانداران و مقامات عالی رتبه کشور، «برنامه مکزیک Plan México» را رونمایی کرد.

«برنامه مکزیک» یک استراتژی جامع برای تقویت اقتصاد ملی و ارتقای اقتصاد مکزیک از رتبه 12 به جایگاه دهم در جهان است. این طرح شامل سرمایه‌گذاری ۲۷۷ میلیارد دلاری در بیش از ۲,۰۰۰ پروژه ملی و خارجی است.

اهداف اعلام شده:

• افزایش تولید داخلی خودرو: هدف این است که تولید خودرو در کشور ۱۰ درصد افزایش یابد و   دست کم ۱۵ درصد از قطعات خودروها، داخلی سازی شود.
• تقویت خودکفایی در بخش‌های کلیدی: این طرح شامل اقداماتی برای توسعه تولید داخلی در بخش‌هایی مانند صنایع نساجی، دارویی و پتروشیمی است، با هدف کاهش وابستگی به واردات و تقویت اقتصاد داخلی.
• توسعه زیرساخت و مسکن: برنامه‌ریزی شده که در دوره شش‌ساله دولت، یک میلیون واحد مسکونی ساخته شود که علاوه برای رفع نیازهای مردم، و رشد اقتصادی را هم تحریک کند. بودجه این بخش حدود ۶۰۰ میلیارد پزوی مکزیک (حدود 30 میلیارد دلار) است.
• تقویت برنامه‌های اجتماعی: این طرح به دنبال تضمین حقوق اجتماعی و بهبود دسترسی به خدمات پایه‌ای است که در کاهش فقر و نابرابری در کشور مؤثر خواهد بود.
• افزایش سرمایه‌گذاری عمومی و خصوصی به بیش از 25 درصد از تولید ناخالص داخلی (GDP).
• ایجاد ۱.۵ میلیون شغل جدید.
• تولید داخلی 50 درصد از کالاهای مصرفی در بخش‌های کلیدی مانند نساجی، کفش، مبلمان و اسباب‌بازی.
• افزایش 15 درصدی میزان تولیدات داخلی در بخش‌های راهبردی.
• اختصاص 50 درصد از خریدهای دولتی به محصولات داخلی.
• توسعه واکسن‌های تولید داخل برای تقویت خودکفایی در حوزه سلامت.
• کاهش مدت زمان انجام مراحل اداری سرمایه‌گذاری از ۲.۶ سال به یک سال.
• افزایش سالانه ۱۵۰,۰۰۰ نیروی متخصص و فنی در کشور.
• ترویج پایداری زیست‌محیطی در بخش خصوصی و بنگاه‌های اقتصادی.
• تسهیل دسترسی به منابع مالی برای 30 درصد از کسب‌وکارهای کوچک و متوسط (.
• تبدیل مکزیک به یکی از پنج مقصد گردشگری پربازدید جهان.
• کاهش فقر و نابرابری اجتماعی.
• ارزش‌گذاری به تجارت منصفانه و رعایت اصل عمل متقابل در توافق‌های تجاری با کشورهایی که با مکزیک قرارداد تجارت آزاد دارند.

شینباوم گفت: شاخص‌های اقتصادی مثبت کنونی کشور، به عنوان پشتوانه «برنامه مکزیک Plan México» در نظر گرفته شدند، مانند؛ کاهش شدید میزان فقر در کشور (از حدود 6 سال پیش، در دوره دولت اوبرادور که هم حزبی شینبام بود، حدود 10 میلیون نفر از خط فقر بیرون آمدند) افزایش ذخایر بین‌المللی (حدود 240 میلیارد دلار)، نرخ پایین بیکاری (حدود 3 درصد) و ثبات اقتصادی (نرخ تورم حدود 3 درصد است).

به گفته شینباوم، «برنامه مکزیک» یک نقشه‌راه است که فراتر از دوران ریاست‌جمهوری او طراحی شده تا مکزیک را به رهبر منطقه‌ای در آمریکای شمالی تبدیل کند. او افزود: «این پروژه نه تنها در پی رشد اقتصادی است، بلکه به‌دنبال عدالت اجتماعی و پایداری زیست‌محیطی نیز هست. این یک دیدگاه جامع برای دگرگون ساختن کشورمان است.

نکته قابل توجه این است که نبرد تعرفه ای ترامپ، از نظر سیاسی و موقعیت داخلی به سود خانم شینبام تمام شده است و برخی از گروه‌های اپوزیسیون هم حمایت خود را  از «برنامه مکزیک» اعلام کرده اند.