تشدید تدریجی بحران گاز طبیعی مایع (LNG) در هند

در ماه‌های اخیر، نشانه‌های فزاینده‌ای از تشدید بحران تأمین گاز طبیعی مایع (LNG) در هند مشاهده می‌شود؛ بحرانی که ریشه در تحولات ژئوپلیتیکی، افزایش تقاضای داخلی، نوسانات بازار جهانی انرژی و وابستگی بالای این کشور به واردات دارد. گاز طبیعی به‌عنوان یکی از ارکان اصلی سبد انرژی هند، نقشی کلیدی در تأمین سوخت صنایع، تولید برق، پتروشیمی و همچنین مصرف خانگی ایفا می‌کند. از این‌رو، هرگونه اختلال در زنجیره تأمین این حامل انرژی، پیامدهای مستقیم و گسترده‌ای بر اقتصاد این کشور خواهد داشت.

وضعیت فعلی بازار گاز در هند

اقتصاد رو به رشد هند، با افزایش مستمر تقاضا برای انرژی همراه بوده است. در این میان، گاز طبیعی به‌عنوان سوختی پاک‌تر نسبت به زغال‌سنگ و نفت، مورد توجه سیاست‌گذاران قرار گرفته و سهم آن در سبد انرژی کشور در حال افزایش است. با این حال، تولید داخلی گاز پاسخگوی نیاز فزاینده نبوده و هند به یکی از واردکنندگان عمده LNG در جهان تبدیل شده است.

در شرایط کنونی، افزایش قیمت جهانی LNG، رقابت شدید در بازارهای آسیایی، و اختلالات ناشی از تنش‌های ژئوپلیتیکی (به‌ویژه در خاورمیانه و مسیرهای حیاتی نظیر تنگه هرمز) موجب کاهش دسترسی پایدار هند به منابع مطمئن گاز شده است. بر اساس گزارش مذکور، هزینه حمل LNG از مسیرهای دورتر (نظیر ایالات متحده) تا چهار برابر افزایش یافته و زمان انتقال نیز به‌طور قابل توجهی طولانی‌تر شده است که این امر فشار مضاعفی بر زنجیره تأمین وارد می‌کند.

همچنین، وابستگی ۶۰ تا ۷۰ درصدی هند به واردات LNG از منطقه خلیج فارس، آسیب‌پذیری این کشور را در برابر شوک‌های ژئوپلیتیکی تشدید کرده است. در نتیجه، در برخی مقاطع کاهش عرضه گاز به صنایع، افزایش هزینه تولید و حتی کاهش فعالیت در بخش‌هایی مانند کود شیمیایی، سرامیک، فولاد و پتروشیمی مشاهده شده است.

ابعاد بحران و پیامدهای اقتصادی

تشدید بحران LNG در هند را می‌توان در چند محور اصلی بررسی کرد. نخست، افزایش شدید قیمت واردات که فشار مضاعفی بر تراز تجاری و ذخایر ارزی کشور وارد می‌کند. دوم، کاهش رقابت‌پذیری صنایع وابسته به گاز به دلیل افزایش هزینه‌های انرژی. سوم، تهدید امنیت انرژی که می‌تواند برنامه‌های توسعه‌ای دولت در حوزه‌های صنعتی و زیست‌محیطی را با چالش مواجه سازد.

در این میان، اثرات این بحران بر بخش کشاورزی نیز قابل توجه است. مطابق گزارش ETV Bharat، افزایش اختلال در تأمین LNG به‌طور مستقیم موجب افزایش قیمت نهاده‌های کشاورزی شده، به‌گونه‌ای که قیمت اوره تا حدود ۵۰ درصد افزایش یافته و به حدود ۷۲۰ دلار در هر تن رسیده است. همچنین قیمت آمونیاک و سایر کودهای شیمیایی نیز روندی صعودی داشته و احتمال عبور از مرز ۱۰۰۰ دلار در هر تن برای برخی کودهای ترکیبی مطرح شده است.

از سوی دیگر، کاهش یا ناپایداری تأمین گاز موجب کاهش ظرفیت تولید کارخانه‌های اوره در هند شده و در برخی موارد فعالیت این واحدها به کمتر از ۵۰ درصد ظرفیت رسیده است. تداوم این روند می‌تواند به کاهش تولید محصولات کشاورزی، افزایش قیمت مواد غذایی و تشدید فشارهای تورمی منجر شود.

همچنین، بازگشت برخی صنایع به سوخت‌های آلاینده‌تر مانند زغال‌سنگ و نفت کوره، در تضاد با اهداف زیست‌محیطی هند قرار گرفته و چالش‌های جدیدی در حوزه سیاست‌گذاری انرژی ایجاد کرده است.

راهکارهای پیش‌روی هند

در مواجهه با بحران رو به تشدید LNG، هند ناگزیر به اتخاذ مجموعه‌ای از سیاست‌ها و اقدامات راهبردی است. این اقدامات باید در جهت کاهش آسیب‌پذیری در برابر شوک‌های خارجی و تضمین امنیت انرژی کشور طراحی شوند.

از یک‌سو، تنوع‌بخشی به منابع واردات، انعقاد قراردادهای بلندمدت، و توسعه زیرساخت‌های ذخیره‌سازی و بازگازسازی از جمله اقدامات ضروری محسوب می‌شوند. از سوی دیگر، تقویت روابط با کشورهای دارای ذخایر غنی گاز، به‌ویژه در منطقه غرب آسیا، اهمیت ویژه‌ای دارد.

https://www.etvbharat.com/en/opinion/analysis-as-iran-war-eats-into-india-urea-supply-what-are-our-options-enn26032901427

https://www.youtube.com/watch?v=rdvHtDe6z9g&t=4s

https://www.businesstoday.in/bt-tv/whats-hot/video/government-on-alert-as-rising-urea-prices-trigger-fertiliser-supply-concerns-530894-2026-05-11