بهبود رتبه اعتباری پاکستان توسط موسسه SP

مؤسسه اعتبارسنجی بین‌المللی S&P Global Ratings در تازه‌ترین ارزیابی خود، رتبه اعتباری بلندمدت پاکستان را از B- به B ارتقا داد و در عین حال چشم‌انداز این کشور را در سطح پایدار[1] حفظ کرد. این تصمیم که پس از حدود هفت سال بازگشت پاکستان به رتبه B اتخاذ شده است، مهم‌ترین نشانه بهبود وضعیت اعتباری این کشور از نگاه بازارهای مالی بین‌المللی به شمار می‌رود و بیانگر آن است که نهادهای مالی جهانی، روند اصلاحات اقتصادی دولت پاکستان را معتبر و پایدار ارزیابی کرده‌اند.

S&P  در گزارش خود چهار عامل اصلی را در ارتقای رتبه پاکستان مؤثر دانسته است. نخست، تقویت ظرفیت نهادی و ثبات سیاسی که امکان اجرای اصلاحات اقتصادی را فراهم کرده است. دوم، اجرای موفق برنامه تسهیلات تمدیدشده صندوق بین‌المللی پول که از سپتامبر 2024 آغاز شد و به گفته این مؤسسه، نقش تعیین‌کننده‌ای در بازگرداندن ثبات اقتصاد کلان، کنترل عدم تعادل‌های مالی و احیای ذخایر ارزی داشته است. سوم، بهبود وضعیت مالی دولت از طریق گسترش پایه مالیاتی، افزایش درآمدهای عمومی و کنترل هزینه‌ها که موجب کاهش تدریجی نسبت بدهی دولت شده است. چهارم نیز تقویت جایگاه خارجی اقتصاد با افزایش ذخایر ارزی، تداوم حمایت شرکای دوجانبه و چندجانبه و دسترسی دوباره پاکستان به بازارهای سرمایه بین‌المللی است.

این مؤسسه تأکید کرده است که پاکستان در دو سال گذشته به بخش عمده اهداف تعیین‌شده در برنامه صندوق بین‌المللی پول دست یافته و همین امر موجب تداوم پرداخت‌های صندوق و افزایش اعتماد وام‌دهندگان و سرمایه‌گذاران خارجی شده است.

یکی از مهم‌ترین شاخص‌هایی که در گزارش S&P مورد توجه قرار گرفته، افزایش قابل توجه ذخایر ارزی پاکستان است. بر اساس این گزارش، ذخایر خارجی کشور شامل ذخایر طلای بانک مرکزی از 6.7 میلیارد دلار در دسامبر 2022 به حدود 25.3 میلیارد دلار در پایان ژوئن 2026 افزایش یافته است. این تحول، توان پاکستان برای ایفای تعهدات خارجی و مقابله با شوک‌های ارزی را به شکل محسوسی افزایش داده است.

گزارش S&P  به بازگشت پاکستان به بازارهای مالی جهانی اشاره کرده است؛ به گونه‌ای که این کشور در آوریل 2026 برای نخستین بار طی چهار سال گذشته موفق شد 750 میلیون دلار یوروباند منتشر کند و همزمان نخستین اوراق قرضه پاندا به ارزش 1.75 میلیارد یوان چین (حدود 250 میلیون دلار) را در بازار چین عرضه کند. این موضوع از نگاه این مؤسسه، نشانه‌ای از افزایش اعتماد سرمایه‌گذاران بین‌المللی به اقتصاد پاکستان است.

در بخش مالی S&P  اعلام کرده است که دولت پاکستان با گسترش پایه مالیاتی، افزایش درآمدها و اعمال کنترل بیشتر بر هزینه‌های عمومی، روند تثبیت مالی را سرعت بخشیده است. این مؤسسه پیش‌بینی می‌کند کسری بودجه دولت که در سال‌های بحران مالی 2022 و 2023 به حدود 8 درصد تولید ناخالص داخلی رسیده بود، در سال مالی 2027 به حدود 4 درصد تولید ناخالص داخلی کاهش یابد.

همچنین انتظار می‌رود نسبت بدهی عمومی‌به تولید ناخالص داخلی و هزینه‌های بهره دولت نیز در سال‌های آینده روند نزولی داشته باشد. به اعتقاد S&P، کاهش نرخ‌های بهره نسبت به سال‌های گذشته موجب خواهد شد سهم پرداخت بهره از درآمدهای دولت از حدود 60 درصد در سال مالی 2024 به حدود 38 درصد طی سه سال آینده کاهش یابد.

S&P  رشد اقتصادی پاکستان در سال مالی 2027 را حدود 3.5 درصد برآورد کرده و معتقد است حتی در صورت تداوم تنش‌های ژئوپلیتیکی در خاورمیانه، آثار افزایش قیمت انرژی بر اقتصاد پاکستان محدود خواهد بود. این مؤسسه همچنین پیش‌بینی کرده است که با ادامه اجرای اصلاحات، روند کاهش تورم و بهبود شاخص‌های مالی ادامه یابد.

شهباز شریف، نخست‌وزیر پاکستان، ارتقای رتبه اعتباری را «نقطه عطف مهمی» برای اقتصاد کشور توصیف کرد و آن را نشانه اعتماد جامعه بین‌المللی به سیاست‌های اقتصادی دولت، انضباط مالی و اصلاحات ساختاری دانست. وی اظهار داشت که دولت تصمیمات اقتصادی دشوار اما ضروری اتخاذ کرده و اکنون نتایج این سیاست‌ها در سطح بین‌المللی مورد تأیید قرار گرفته است. به گفته نخست‌وزیر، این ارتقا اعتماد سرمایه‌گذاران خارجی را افزایش داده، فرصت‌های جدید سرمایه‌گذاری ایجاد خواهد کرد و روند رشد اقتصادی پاکستان را تسریع می‌کند. وی همچنین از اسحاق دار(نخست وزیر و وزیر امور خارجه)، محمد اورنگ‌زیب(وزیر دارائی)، تیم اقتصادی دولت و سایر نهادهای مرتبط به دلیل نقش‌آفرینی در این دستاورد قدردانی کرد.

ارتقای رتبه اعتباری در شرایطی صورت گرفته که پاکستان تلاش گسترده‌ای برای جذب سرمایه‌گذاری خارجی و تنوع‌بخشی به منابع تأمین مالی خود آغاز کرده است. همزمان با انتشار گزارش S&P، خبرهایی درباره درخواست اسلام‌آباد برای ایجاد تسهیلات تثبیت ارزی 10 میلیارد دلاری با حمایت ایالات متحده منتشر شد. در صورت تحقق این پیشنهاد، ذخایر ارزی پاکستان تقویت شده، فشار بر ارزش روپیه کاهش خواهد یافت و وابستگی این کشور به منابع مالی چندجانبه کمتر می‌شود.

-S&P lifts Pakistan's credit rating to 'B' on institutional stability, IMF reform progress,https://www.geo.tv/latest/674257-sp-lifts-pakistans-credit-rating-to-b-on-institutional-stability-imf-reform-progress?shem=dsdf,sharefoc,agadiscoversdl,,sh/x/discover/m1/4

-S&P lifts Pakistan's credit rating to 'B' on institutional stability, IMF reform progress, https://www.dawn.com/news/2017530/sampp-global-ratings-upgrades-pakistans-sovereign-credit-rating-to-b

- - S&P Global upgrades Pakistan's credit rating to 'B, https://tribune.com.pk/story/2619639/sp-global-upgrades-pakistans-credit-rating-to-b

[1]. Stable

[2]. Speculative Grade

[3] Investment Grade