کانال پینگلو؛ پروژه راهبردی چین برای بازآرایی تجارت با آسه‌آن

کانال پینگلو (Pinglu Canal) که قرار است در سپتامبر 2026 به بهره‌برداری برسد، مهم‌ترین پروژه آبی چین از زمان تأسیس جمهوری خلق در سال 1949 محسوب می‌شود. این کانال با سرمایه‌گذاری بیش از 70 میلیارد یوان، نخستین مسیر مستقیم آبی میان مناطق داخلی جنوب غرب چین و خلیج بیبو را ایجاد می‌کند و یکی از ارکان اصلی کریدور جدید تجارت زمینی–دریایی چین به شمار می‌رود. دولت چین این پروژه را ابزاری برای کاهش هزینه‌های لجستیکی، تقویت پیوندهای اقتصادی با کشورهای آسه‌آن، توسعه استان گوانگشی و افزایش نقش جنوب غرب چین در زنجیره‌های تأمین منطقه‌ای می‌داند. با این حال، کارشناسان معتقدند موفقیت نهایی این پروژه علاوه بر تکمیل زیرساخت‌ها، به توسعه صنایع، افزایش حجم بار و گسترش شبکه‌های حمل‌ونقل بین‌المللی وابسته خواهد بود.

 کانال پینگلو؛ بزرگ‌ترین پروژه آبی چین برای اتصال جنوب غرب به دریا

چین در آستانه بهره‌برداری از کانال پینگلو قرار دارد؛ پروژه‌ای که از آن به عنوان بزرگ‌ترین طرح زیرساختی استان گوانگشی و نخستین کانال بزرگ احداث‌شده توسط دولت مرکزی از زمان تأسیس جمهوری خلق چین یاد می‌شود. این کانال به طول 134.2 کیلومتر با سرمایه‌گذاری بیش از 70 میلیارد یوان، شهر هنگژو در گوانگشی را از طریق رودخانه «چین» به خلیج بیبو متصل می‌کند و امکان تردد کشتی‌های پنج هزار تنی را فراهم می‌سازد. در ساخت این پروژه بیش از 20 هزار نیروی کار و پنج هزار دستگاه ماشین‌آلات مشارکت داشته‌اند و سامانه پیشرفته آب‌بندهای آن امکان عبور شناورها از اختلاف ارتفاعی معادل یک ساختمان 9 طبقه را فراهم می‌کند.

اهمیت راهبردی این کانال در آن است که برای نخستین بار مسیر مستقیمی میان مناطق داخلی جنوب غرب چین و دریا ایجاد می‌کند. پیش از این، کالاهای گوانگشی و سایر استان‌های غربی ناچار بودند از طریق رودخانه «شی» و استان گوانگ‌دونگ به بندر گوانگژو منتقل شوند؛ مسیری که زمان و هزینه حمل‌ونقل را افزایش می‌داد و وابستگی این مناطق به بنادر سایر استان‌ها را حفظ می‌کرد.

کاهش هزینه‌های لجستیکی و تقویت کریدور تجارت چین با آسه‌آن

با بهره‌برداری از کانال پینگلو، مسیر حمل کالا از جنوب غرب چین تا دریا حدود 560 کیلومتر کوتاه‌تر خواهد شد؛ موضوعی که به کاهش زمان حمل‌ونقل و هزینه‌های لجستیکی منجر می‌شود. برآورد اندیشکده Pangoal نشان می‌دهد هزینه حمل‌ونقل آبی تنها 50 تا 60 درصد هزینه حمل ریلی و حدود 12 تا 15 درصد هزینه حمل جاده‌ای است. همچنین شرکت کشتیرانی سنگاپوری PIL پیش‌بینی کرده است که هزینه‌های لجستیکی صاحبان کالا بین 18 تا 30 درصد کاهش یابد و بهره‌وری زنجیره تأمین نیز افزایش پیدا کند.

این کانال یکی از پروژه‌های کلیدی کریدور جدید بین‌المللی تجارت زمینی–دریایی (New International Land-Sea Trade Corridor) است؛ کریدوری که کالاهای مناطق داخلی چین را از طریق شبکه ریلی به بندر چینژو و سپس از مسیر دریایی به کشورهای آسه‌آن و بازارهای جهانی منتقل می‌کند. این مسیر طی سال‌های اخیر به یکی از مهم‌ترین مسیرهای جایگزین تجارت غرب چین تبدیل شده و زمان انتقال کالا از چونگ‌کینگ به ویتنام را از بیش از 20 روز به تنها چهار روز کاهش داده است. در سال 2025 این کریدور با جابه‌جایی 1.425 میلیون TEU کانتینر، رشد 47.6 درصدی را ثبت کرد و شبکه آن تا سال 2026 به 593 بندر در 128 کشور و منطقه گسترش یافت.

نقش کانال پینگلو در تعمیق همکاری‌های اقتصادی چین و آسه‌آن

گروهی از دیپلمات‌های کشورهای عضو آسه‌آن که به‌تازگی از کانال پینگلو، بندر بیبو و سایر پروژه‌های اتصال منطقه‌ای در گوانگشی بازدید کردند، این پروژه را عاملی برای تحول در تجارت منطقه‌ای توصیف کردند. به اعتقاد آنان، کانال پینگلو موجب افزایش اتصال صنعتی، توسعه حمل‌ونقل و ارتقای همکاری‌های اقتصادی میان چین و جنوب شرق آسیا خواهد شد.

فام تان بین (Pham Thanh Binh)، سفیر ویتنام در چین، این پروژه را نمادی از توانمندی فناوری چین و تعهد پکن به تقویت اتصال منطقه‌ای دانست. همچنین سیندی وی (Cindy Wee)، سرکنسول سنگاپور در گوانگجو، اظهار داشت که این کانال زمان انتقال کالا از مناطق داخلی چین به کشورهای آسه‌آن را به طور قابل ملاحظه‌ای کاهش خواهد داد و موجب افزایش کارایی تجارت و سرمایه‌گذاری میان چین و آسیای جنوب شرقی خواهد شد.

سومفون سیچالئون (Somphone Sichaleune)، سفیر لائوس در چین، نیز ابراز امیدواری کرد که در آینده راه‌آهن سریع‌السیر چین–لائوس به کانال پینگلو متصل شود تا یک شبکه حمل‌ونقل یکپارچه منطقه‌ای ایجاد شود. از سوی دیگر، او زاو وین میینت (U Zaw Win Myint)، سفیر میانمار در چین، با اشاره به ملاحظات زیست‌محیطی این پروژه، اعلام کرد که در طراحی کانال مسیرهای ویژه عبور حیات‌وحش، کریدورهای اکولوژیک برای پرندگان و گذرگاه‌های مهاجرت ماهیان نیز پیش‌بینی شده است.

در همین راستا، حجم تجارت چین و آسه‌آن در سال 2025 برای نخستین بار از مرز یک تریلیون دلار عبور کرد و به 1.05 تریلیون دلار رسید. همچنین بندر خلیج بیبو با ثبت بیش از 10 میلیون TEU جابه‌جایی کانتینر و بهره‌مندی از 100 مسیر کشتیرانی، به یکی از مهم‌ترین دروازه‌های تجاری جنوب چین تبدیل شده است؛ هرچند کارشناسان معتقدند این بندر همچنان از نظر تعداد خطوط مستقیم بین‌المللی با بنادر بزرگی مانند شانگهای و نینگبو فاصله دارد و توسعه مسیرهای دریایی جدید، از جمله به مقاصدی مانند اندونزی، همچنان ضروری است.

این پروژه همچنین جایگاه بندر چینژو و بندر خلیج بیبو را به عنوان دروازه اصلی جنوب چین تقویت می‌کند. حجم جابه‌جایی کانتینر در بندر بیبو در سال 2025 از 10 میلیون TEU عبور کرد و این بندر به جمع بنادر بزرگ چین پیوست. با این حال، کارشناسان معتقدند این بندر هنوز فاصله زیادی با بنادر بزرگی مانند شانگهای، نینگبو و چینگدائو دارد و تعداد مسیرهای بین‌المللی آن محدود است. برای مثال، در حال حاضر مسیر مستقیم کشتیرانی از چینژو به سورابایا در اندونزی وجود ندارد و بسیاری از صادرکنندگان همچنان از بندر گوانگژو استفاده می‌کنند.

فرصت‌ها، چالش‌ها و پیامدهای توسعه‌ای پروژه

دولت چین امیدوار است کانال پینگلو به موتور محرک توسعه اقتصادی استان گوانگشی تبدیل شود و با جذب صنایع، سرمایه‌گذاری و ایجاد اشتغال، شکاف توسعه این استان با مناطق ساحلی پیشرفته را کاهش دهد. انتظار می‌رود شکل‌گیری یک کمربند اقتصادی جدید در امتداد کانال، نقش جنوب غرب چین را در زنجیره‌های تأمین منطقه‌ای و جهانی تقویت کند و روند مهاجرت نیروی کار به استان‌های شرقی را نیز کاهش دهد.

با این حال، کارشناسان تأکید می‌کنند که موفقیت اقتصادی پروژه تنها به ساخت کانال وابسته نیست. توسعه صنایع، تکمیل زیرساخت‌های بندری، اصلاح مقررات حمل‌ونقل ترکیبی و افزایش حجم بار از الزامات بهره‌برداری اقتصادی این آبراه است. در غیر این صورت، ظرفیت‌های پیش‌بینی‌شده آن محقق نخواهد شد. افزون بر این، پروژه با برخی انتقادات محلی درباره تملک اراضی کشاورزی و میزان غرامت پرداختی مواجه بوده است؛ هرچند دولت چین اعلام کرده که در طراحی پروژه، ملاحظات زیست‌محیطی از جمله ایجاد کریدورهای عبور حیات‌وحش، مسیرهای مهاجرت ماهیان و گذرگاه‌های پرندگان نیز مورد توجه قرار گرفته است.

در مجموع، کانال پینگلو را می‌توان یکی از مهم‌ترین ابزارهای چین برای بازآرایی جغرافیای تجارت جنوب این کشور، تعمیق همگرایی اقتصادی با آسه‌آن و افزایش رقابت‌پذیری زنجیره‌های تأمین منطقه‌ای ارزیابی کرد؛ هرچند میزان موفقیت آن در نهایت به توانایی چین در توسعه همزمان زیرساخت‌های صنعتی، بندری و شبکه‌های حمل‌ونقل بین‌المللی وابسته خواهد بود.

1. (2026, July 27). New canal floats more trade opportunities with ASEAN. https://english.news.cn/20260727/0f3d1dc756dd44e1a73ab6328c3c12ac/c.html
2. Tan, C. K. (2026, July 28). Big Read: Pinglu Canal redrawing China-ASEAN trade routes. ThinkChina. https://www.thinkchina.sg/economy/big-read-pinglu-canal-redrawing-china-asean-trade-routes
3. CNBC Indonesia. (2026, July 28). Siap-siap! China buat "Terusan Suez" baru di dekat RI. https://www.cnbcindonesia.com/news/20260728164513-4-754489/siap-siap-china-buat-terusan-suez-baru-di-dekat-ri
4. Our China Story. (2026, May 4). The Pinglu Canal: Why does China's latest "Project of the Century" matter? https://www.ourchinastory.com/en/16798/The-Pinglu-Canal%3A-Why-does-China%27s-latest-
5. IDN Financials. (2026, March 20). China bangun Kanal Pinglu hubungkan jalur laut dan sungai, untuk apa? https://www.idnfinancials.com/id/news/62353/china-bangun-kanal-pinglu-hubungkan-jalur-laut-dan-sungai-untuk-apa