اخبار اقتصادی آفریقای جنوبی - پروتریا

گزیده اخبار و تحولات اقتصادی آفریقای جنوبی - پروتریا در هفته سوم مرداد ۱۴۰۵ مندرج در رسانه‌های این کشور به شرح زیر ارائه می‌گردد.

مازاد تجاری ۱۸ میلیارد رندی آفریقای جنوبی را غافلگیر کرد

اداره درآمد آفریقای جنوبی (SARS) اعلام کرد تراز تجاری کشور در ژوئن ۲۰۲۶ با مازاد ۱۸ میلیارد رندی همراه بوده است؛ رقمی‌ که بسیار بالاتر از پیش‌بینی تحلیلگران بود. افزایش صادرات مواد معدنی و فلزات و کاهش واردات از عوامل اصلی این نتیجه اعلام شد. با وجود این، اقتصاددانان هشدار داده‌اند که این سطح از مازاد تجاری احتمالاً پایدار نخواهد بود، زیرا کاهش تقاضای جهانی، نوسانات قیمت کالاهای معدنی و رشد واردات در ماه‌های آینده می‌تواند تراز تجاری را تحت فشار قرار دهد.

https://www.news24.com/business/economy/sas-r18bn-trade-surplus-

surprised-but-it-may-not-stick-20260802-0815

خشک‌ترین ماه ژوئیه در چند دهه اخیر، نگرانی از تابستانی کم‌آب در کیپ غربی

بر اساس داده‌های سازمان هواشناسی آفریقای جنوبی (SAWS)، استان کیپ غربی خشک‌ترین ماه ژوئیه خود را در چند دهه اخیر تجربه کرده است. کارشناسان هشدار داده‌اند که هم‌زمان با احتمال شکل‌گیری پدیده ال‌نینو، خطر کاهش بارندگی و تشدید خشکسالی در تابستان پیش رو افزایش یافته است. کارشناسان تأکید کردند اگر بارندگی‌های زمستانی در ادامه فصل بهبود نیابد، منابع آب، بخش کشاورزی و ذخایر سدها با فشار بیشتری روبه‌رو خواهند شد و مدیریت مصرف آب اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.

https://www.dailymaverick.co.za/article/2026-08-02-western-capes-driest-july-in-decades-hints-at-parched-summer-as-el-nino-looms/

بسته حمایتی جدید برای صنعت فولاد آفریقای جنوبی در دست بررسی است

دولت آفریقای جنوبی در حال بررسی اجرای بسته‌ای حمایتی برای صنعت فولاد است تا از تعطیلی کارخانه‌ها و از دست رفتن فرصت‌های شغلی جلوگیری شود. این اقدام در پی مشکلات مالی شرکت ArcelorMittal South Africa  و کاهش تولید داخلی فولاد مطرح شده است. بر اساس گزارش، گزینه‌های مورد بررسی شامل حمایت‌های مالی، اصلاح تعرفه‌ها و سایر اقدامات سیاستی برای حفظ ظرفیت تولید و اشتغال این صنعت است. تصمیم نهایی هنوز اعلام نشده است.

https://dailyinvestor.com/business/144339/lifeline-on-the-cards-for-south-africas-steel-industry/

 آفریقای جنوبی نخستین لکوموتیوهای طرح سرمایه‌گذاری ۳.۴ میلیارد رندی در بخش ریلی را دریافت کرد

شرکت خصوصی ریلی Traxtion نخستین محموله از لکوموتیوهای خریداری‌شده در قالب برنامه سرمایه‌گذاری ۳.۴ میلیارد رندی خود از شرکت KiwiRail نیوزیلند را دریافت کرد. این لکوموتیوها پس از ورود به آفریقای جنوبی با همکاری شرکت Wabtec در مرکز خدمات ریلی Traxtion در Rosslyn به استاندارد C30MEI ارتقا خواهند یافت. این طرح شامل خرید ۴۶ لکوموتیو و ۹۲۰ واگن است و بزرگ‌ترین سرمایه‌گذاری بخش خصوصی در ناوگان حمل‌ونقل ریلی باری آفریقای جنوبی به شمار می‌رود. این پروژه با حمایت مالی سهامداران، از جمله Harith Partners و تأمین مالی بدهی توسط Absa اجرا می‌شود و بخشی از برنامه گسترده‌تر اصلاحات صنعت ریلی این کشور است.

https://www.moneyweb.co.za/news/south-africa/traxtion-receives-first-locomotives-in-r3-4bn-rail-investment/

آفریقای جنوبی حمایت چین را برای توسعه زیرساخت‌های برق جلب کرد

آفریقای جنوبی در جریان نشست وزیران انرژی کشورهای عضو بریکس در برزیل، حمایت چین را برای اجرای برنامه توسعه شبکه انتقال و زیرساخت‌های برق این کشور جلب کرد. بر اساس بیانیه مشترک، دو کشور بر گسترش همکاری در توسعه شبکه انتقال، انرژی‌های تجدیدپذیر، ذخیره‌سازی انرژی، فناوری‌های برق و جذب سرمایه‌گذاری برای پروژه‌های زیرساختی توافق کردند. این همکاری در راستای برنامه آفریقای جنوبی برای افزایش ظرفیت شبکه برق و تسهیل اتصال نیروگاه‌های جدید به شبکه ملی ارزیابی شده است. 

وزارت برق و انرژی آفریقای جنوبی اعلام کرد توسعه شبکه انتقال یکی از مهم‌ترین اولویت‌های دولت برای رفع محدودیت‌های عرضه برق و جذب سرمایه‌گذاری در بخش انرژی است. چین نیز آمادگی خود را برای مشارکت شرکت‌های چینی در پروژه‌های انتقال و توزیع برق، توسعه فناوری، انتقال دانش فنی و تأمین مالی برخی پروژه‌های زیربنایی اعلام کرد. این همکاری در ادامه توافق‌های پیشین دو کشور در حوزه انرژی و زیرساخت دنبال می‌شود. (fpri.org)

https://www.moneyweb.co.za/news/south-africa/south-africa-wins-chinese-backing-for-power-expansion-plans/

توسعه تجارت کشاورزی درون‌بریکس برای آفریقای جنوبی ضروری است

واندیله سیهلوبو، اقتصاددان ارشد اتاق بازرگانی کشاورزی آفریقای جنوبی، در یادداشتی تأکید کرد که با افزایش شکاف‌های تجاری در جهان، توسعه تجارت کشاورزی میان کشورهای عضو بریکس باید به یکی از اولویت‌های اصلی آفریقای جنوبی تبدیل شود. وی اعلام کرد کمتر از ۱۰ درصد از صادرات کشاورزی آفریقای جنوبی، که در سال ۲۰۲۴ حدود ۱۳.۷ میلیارد دلار ارزش داشت، به بازار کشورهای بریکس اختصاص یافته است؛ در حالی که ظرفیت این بازار بسیار بیشتر است. وی تصریح کرد کشورهای بریکس سالانه حدود ۳۰۰ میلیارد دلار محصولات کشاورزی از بازارهای جهانی وارد می‌کنند اما بخش عمده این واردات از خارج از بریکس تأمین می‌شود. به گفته سیهلوبو، آفریقای جنوبی در محصولاتی مانند میوه، گوشت، غلات، پشم و دانه‌های روغنی دارای مزیت صادراتی است و کاهش تعرفه‌ها، رفع موانع بهداشتی و قرنطینه‌ای (SPS) و تسهیل تجارت می‌تواند سهم این کشور از بازار بریکس را به‌طور قابل توجهی افزایش دهد. این اقتصاددان تأکید کرد تعمیق تجارت درون‌ بریکس نباید به معنای کنار گذاشتن بازارهای سنتی آفریقای جنوبی و سایر شرکای تجاری باشد، بلکه باید در کنار راهبرد تنوع‌بخشی به بازارهای صادراتی دنبال شود. وی خواستار تسریع مذاکرات تجاری، توسعه زیرساخت‌های لجستیکی و هماهنگی بیشتر میان دولت و بخش خصوصی برای افزایش صادرات کشاورزی و تقویت امنیت غذایی در کشورهای عضو بریکس شد.

https://www.dailymaverick.co.za/opinionista/2026-08-04-why-deepening-intra-brics-agricultural-trade-is-essential-for-sa/

شرکت استرالیایی کینتیکو توسعه میدان‌های بزرگ گاز در مپومالانگا را هدف قرار داد

شرکت استرالیایی Kinetico Energy  و شرکت تابعه آن Afro Energy درصدد دریافت مجوز برای آغاز تولید تجاری گاز طبیعی از میدان‌های تازه کشف‌شده در جنوب استان امپومالانگا تا پایان سال ۲۰۲۷ هستند. این شرکت قصد دارد شبکه‌ای از چاه‌های تولید گاز را در محدوده بین شهرهای Volksrust و Amersfoort در نزدیکی نیروگاه ماجوبا متعلق به اسکوم و خط لوله گاز Lilly  شرکت ترنسنت ایجاد کند. کینتیکو اعلام کرده است که در چهار بلوک اکتشافی خود در استان‌های امپومالانگا و فری‌استیت به موفقیت ۱۰۰ درصدی در حفاری ۵۰ حلقه چاه دست یافته و ذخایر ارزیابی‌شده این پروژه بیش از ۶ تریلیون فوت مکعب گاز طبیعی برآورد می‌شود.

رئیس هیئت‌مدیره اجرایی شرکت تأکید کرد این پروژه بدون استفاده از شکست هیدرولیکی (Fracking) اجرا خواهد شد و اثرات زیست‌محیطی آن حداقل خواهد بود. با این حال، شرکت پیش‌تر اعلام کرده بود که دو چاه آزمایشی نخست به دلیل نفوذ آب و کف با غلظت بالا با افت جریان گاز تا ۸۵ درصد مواجه شد و به همین دلیل روش‌های حفاری اصلاح گردید. مرکز حقوق محیط زیست (Centre for Environmental Rights - CER)  که به نمایندگی از شبکه عدالت زیست‌محیطی فری‌استیت پیگیر اعتراض حقوقی به مجوزهای اکتشاف است اعلام کرد دولت تنها ۹۴ بازرس محیط‌زیست معادن در اختیار دارد و هیچ بازرس اختصاصی برای بخش نفت و گاز وجود ندارد؛ موضوعی که به اعتقاد این مرکز، توان دولت برای نظارت بر اجرای تعهدات زیست‌محیطی را محدود می‌کند.

ماکی سفاتسا، وکیل مرکز حقوق محیط زیستی CER و جک آرمور، مدیر کشاورزی فری استیت، نسبت به خطر آلودگی آب‌های زیرزمینی، آثار تجمعی توسعه ده‌ها چاه گاز و احداث شبکه خطوط لوله بر منابع آب و فعالیت‌های کشاورزی هشدار دادند. رابرت داول، مدیر اجرایی حوزه کشاورزی امپومالانگا نیز اعلام کرد این سازمان با استخراج متعارف گاز مخالفت اصولی ندارد مشروط بر آنکه کمترین آسیب به منابع آب و خاک وارد شود و تعهدات شرکت‌ها در زمینه پایش و احیای محیط‌زیست به‌طور کامل اجرا گردد. برخی گزارش‌ها نیز تأکید می‌کنند که سرمایه‌گذاری در پروژه‌های جدید گاز، با وجود معرفی گاز به‌عنوان «سوخت انتقالی» می‌تواند آفریقای جنوبی را در مسیر وابستگی بلندمدت به سوخت‌های فسیلی قرار داده و تحقق تعهدات این کشور ذیل توافق پاریس ۲۰۱۵ را با خطر مواجه کند.

https://www.dailymaverick.co.za/article/2026-08-03-aussie-diggers-target-world-class-gas-fields-in-mpumalanga/

زعفران؛ محصولی با ظرفیت سودآور برای کشاورزان آفریقای جنوبی

شرکت Saffricon به‌عنوان نخستین تولیدکننده تجاری زعفران در آفریقای جنوبی، توسعه این محصول را فرصتی ارزشمند برای تنوع‌بخشی به بخش کشاورزی و افزایش درآمد کشاورزان می‌داند. این شرکت در حال حاضر در ۵٫۵ هکتار زمین به کشت زعفران مشغول است. 

زعفران تولیدی آفریقای جنوبی بر اساس استانداردهای سازمان بین‌المللی استانداردسازی (ISO) در درجه یک (Grade 1) قرار دارد و به گفته تولیدکنندگان بخش‌های وسیعی از استان‌های کیپ غربی، کیپ شرقی و کیپ شمالی از شرایط اقلیمی مناسب برای توسعه این کشت برخوردار هستند. این محصول به آب اندکی نیاز دارد و در طول یک فصل رشد، حدود ۳۵۰ میلی‌متر آب مصرف می‌کند؛ ویژگی‌ای که آن را به گزینه‌ای مناسب برای مناطق کم‌آب تبدیل کرده است. همچنین زمان برداشت زعفران با دوره رشد بسیاری از محصولات سنتی هم‌زمان نیست و امکان استفاده بهینه از زمین و نیروی کار را فراهم می‌کند.

https://www.engineeringnews.co.za/article/saffron-a-potentially-lucrative-

crop-for-south-african-farmers-says-countrys-first-mover-2026-08-05

آفریقای جنوبی با توافق جدید، صادرات کنجاله سویا به چین را آغاز می‌کند

آفریقای جنوبی و چین با امضای یک پروتکل بهداشتی جدید، مسیر صادرات کنجاله سویا (Soybean Meal) آفریقای جنوبی به بازار چین را هموار کردند. این توافق برای نخستین بار امکان دسترسی تولیدکنندگان و صنایع فرآوری سویا در آفریقای جنوبی به بزرگ‌ترین بازار مصرف این محصول در جهان را فراهم می‌کند و گامی مهم در توسعه همکاری‌های کشاورزی و تجاری میان دو کشور به شمار می‌رود. این توافق در شرایطی منعقد شده است که تولید سویا در آفریقای جنوبی طی سال‌های اخیر روندی صعودی داشته و ظرفیت صادراتی این کشور افزایش یافته است. پیش‌بینی می‌شود آفریقای جنوبی در فصل زراعی ۲۰۲۵/۲۶ حدود ۳ میلیون تن سویا تولید کند که بالاترین میزان تولید ثبت‌شده در تاریخ این کشور و حدود ۷ درصد بیشتر از فصل قبل است. از سوی دیگر، چین سالانه نزدیک به ۱۰۰ میلیون تن سویا وارد می‌کند و بزرگ‌ترین واردکننده این محصول در جهان محسوب می‌شود. دسترسی به این بازار می‌تواند فرصت قابل‌توجهی برای افزایش صادرات، توسعه صنایع روغن‌کشی و فرآوری سویا و ایجاد ارزش افزوده بیشتر در زنجیره تولید این محصول در آفریقای جنوبی فراهم کند.

این توافق علاوه بر تنوع‌بخشی به بازارهای صادراتی آفریقای جنوبی، وابستگی تولیدکنندگان به بازارهای سنتی را کاهش داده و زمینه افزایش سرمایه‌گذاری در بخش فرآوری محصولات کشاورزی را فراهم می‌کند. با وجود اهمیت این توافق، جزئیاتی درباره ارزش مالی قرارداد، حجم صادرات برنامه‌ریزی‌شده یا زمان آغاز صادرات تجاری منتشر نشده است، اما انتظار می‌رود با اجرایی شدن آن، جایگاه آفریقای جنوبی در تجارت محصولات کشاورزی با چین بیش از پیش تقویت شود.

https://www.moneyweb.co.za/investing/commodities/south-africa-lands-major-soybean-export-deal-with-china/

 ساسول از افزایش قیمت جهانی نفت سود قابل‌توجهی برد

شرکت ساسول (Sasol) در پی افزایش قیمت جهانی نفت ناشی از بحران ژئوپلیتیکی غرب اسیا، انتظار دارد عملکرد مالی سال ۲۰۲۶ خود به‌طور محسوسی بهبود یابد. این شرکت اعلام کرده است که رشد قیمت نفت همراه با افزایش حجم فروش، موجب تقویت درآمدها و سودآوری آن شده و چشم‌انداز مالی مطلوب‌تری نسبت به سال گذشته ایجاد کرده است.

برآوردهای ساسول نشان می‌دهد که سود هر سهم در سال مالی ۲۰۲۶ بین ۶۵ تا ۸۴ درصد افزایش خواهد یافت. همچنین ارزش سهام این شرکت از ابتدای سال ۲۰۲۶ تاکنون حدود ۸۲ درصد رشد کرده و قیمت هر سهم به حدود ۱۹۰ رند رسیده است. افزایش بهای نفت باعث رشد حاشیه سود بخش سوخت و مواد شیمیایی ساسول شده و ارزش بازار این شرکت نیز بار دیگر از ۱۰۰ میلیارد رند فراتر رفته است.

ساسول از معدود شرکت‌های آفریقای جنوبی است که از افزایش قیمت نفت منتفع می‌شود، زیرا بخش مهمی از درآمد آن به قیمت جهانی نفت وابسته است. با وجود این، مدیریت شرکت هشدار داده است که تداوم این وضعیت به تحولات ژئوپلیتیکی و روند بازارهای جهانی انرژی بستگی دارد و نوسانات قیمت نفت همچنان یکی از مهم‌ترین عوامل مؤثر بر عملکرد مالی ساسول خواهد بود.

https://dailyinvestor.com/energy/146915/sasol-strikes-gold-from-the-global-oil-crisis/

شرکت انرژی EXSA در مسیر شکستن انحصار اسکوم

شرکت EXSA (Energy Exchange South Africa)  وابسته به گروه سرمایه‌گذاری رمگرو (Remgro) متعلق به یوهان روپرت، با توسعه بازار تجارت برق در آفریقای جنوبی، به دنبال کاهش انحصار تاریخی شرکت دولتی اسکوم در عرضه برق است. این شرکت پس از دریافت مجوز فعالیت از رگولاتور ملی انرژی آفریقای جنوبی (NERSA)  در نوامبر ۲۰۲۲، فعالیت آزمایشی خود را در دسامبر ۲۰۲۲ آغاز کرد و از ژوئن ۲۰۲۳ به‌صورت تجاری برق تولیدکنندگان مستقل را از طریق شبکه اسکوم به مصرف‌کنندگان صنعتی و تجاری عرضه می‌کند. در مارس ۲۰۲۳ نیز Rand Merchant Bank (RMB) با خرید ۲۵ درصد از سهام شرکت مادر EXSA به یکی از سهامداران اصلی این پروژه تبدیل شد.

بر اساس داده‌های مؤسسه Krutham، طی سال‌های ۲۰۲۳ تا ۲۰۲۵ حدود ۴.۷ گیگاوات پروژه خصوصی تولید برق در آفریقای جنوبی به مرحله تأمین مالی نهایی رسیده که ۵۶ درصد آن، معادل حدود ۲.۶ گیگاوات، از طریق شرکت‌های معامله‌گر برق مانند EXSA قرارداد بسته‌اند. همچنین این شرکت‌ها در مجموع ۱۸ گیگاوات پروژه دیگر را در دست توسعه دارند. اکسا با تجمیع برق نیروگاه‌های خورشیدی و بادی و عرضه آن به شرکت‌ها، امکان تأمین برق با قیمت رقابتی‌تر و پایدارتر را فراهم کرده و وابستگی مشترکان بزرگ به اسکوم را کاهش می‌دهد.

مدیران اکسا معتقدند راه‌اندازی بازار عمده‌فروشی برق آفریقای جنوبی در سال ۲۰۲۶ رقابت در صنعت برق را تسریع خواهد کرد و زمینه را برای پایان انحصار اسکوم فراهم می‌سازد. این تحول در شرایطی رخ می‌دهد که به گفته وزیر برق و انرژی، تعرفه برق آفریقای جنوبی طی سال‌های گذشته ۹۸۷ درصد افزایش یافته در حالی که نرخ تورم در همین دوره تنها ۱۵۰ درصد بوده است. به اعتقاد فعالان صنعت، توسعه تجارت برق و افزایش حضور بخش خصوصی می‌تواند به کاهش هزینه انرژی، افزایش سرمایه‌گذاری در نیروگاه‌های تجدیدپذیر و بهبود امنیت تأمین برق کشور منجر شود.

https://dailyinvestor.com/energy/146936/johann-ruperts-energy-company-on-ending-eskoms-monopoly/

ظرفیت انرژی‌های تجدیدپذیر آفریقای زیرصحرایی تا سال ۲۰۳۰ بیش از دو برابر خواهد شد

مطالعه مؤسسه بلومبرگ نشان می‌دهد ظرفیت نصب‌شده انرژی خورشیدی، بادی و سامانه‌های ذخیره‌سازی باتری در کشورهای جنوب صحرای آفریقا از ۱۳ گیگاوات در سال ۲۰۲۵ به حدود ۲۹ گیگاوات تا سال ۲۰۳۰ خواهد رسید. رشدی بیش از دو برابر که عمدتاً به‌واسطه سرمایه‌گذاری در آفریقای جنوبی، نیجریه و کنیا محقق می‌شود. این روند در حالی رخ می‌دهد که بیش از ۵۶۰ میلیون نفر در این منطقه همچنان به برق مطمئن دسترسی ندارند. بر اساس این گزارش، منطقه جنوب صحرای آفریقا بین سه‌ماهه نخست ۲۰۲۵ تا سه‌ماهه نخست ۲۰۲۶ بیشترین نرخ رشد سالانه واردات تجهیزات خورشیدی را تجربه کرده است. در آفریقای جنوبی، افزایش مداوم تعرفه‌های برق شبکه، خانوارها و صنایع را به سرمایه‌گذاری در سامانه‌های خورشیدی سوق داده است؛ به‌گونه‌ای که تعداد خانوارهای دارای پنل خورشیدی طی سه سال گذشته ۸۶ درصد افزایش یافته و در سال ۲۰۲۵ به حدود ۶۷۵ هزار واحد رسیده است. همچنین قراردادهای خرید برق میان بخش خصوصی و تولیدکنندگان مستقل به‌ویژه در صنایع معدنی و انرژی‌بر، با سرعت در حال گسترش است.

مطالعه مؤسسه بلومبرگ نشان می‌دهد کاهش هزینه فناوری‌های تجدیدپذیر، افزایش تقاضای برق و رشد سرمایه‌گذاری بخش خصوصی محرک‌های اصلی توسعه این بازار هستند. انتظار می‌رود گسترش نیروگاه‌های خورشیدی، بادی و سامانه‌های ذخیره‌سازی ضمن بهبود امنیت انرژی، نقش مهمی در کاهش وابستگی کشورهای منطقه به سوخت‌های فسیلی و تسریع گذار به انرژی پاک ایفا کند.

https://www.businessday.co.za/economy/2026-08-04-sub-saharan-africa

-renewable-energy-capacity-to-more-than-double-by-2030-study-says/

کشاورزان آفریقای جنوبی کوچک‌ترین سطح زیر کشت گندم در نزدیک به یک قرن اخیر را ثبت کردند

کشاورزان آفریقای جنوبی در فصل زراعی ۲۰۲۶/۲۷ تنها ۴۷۳ هزار و ۹۰۰ هکتار گندم کشت کرده‌اند که نسبت به فصل قبل ۸ درصد کاهش نشان می‌دهد و کمترین سطح زیر کشت این محصول از سال ۱۹۲۹ تاکنون به شمار می‌رود. کاهش قیمت جهانی گندم، افزایش هزینه نهاده‌هایی مانند کود، سوخت و بذر و کاهش سودآوری، مهم‌ترین دلایل افت کشت این محصول عنوان شده است. بیشترین کاهش سطح زیر کشت در استان‌های کیپ غربی، فری استیت و نورث وست رخ داده است که بخش عمده تولید گندم کشور را در اختیار دارند. در مقابل، بسیاری از کشاورزان بخشی از اراضی خود را به محصولات سودآورتری مانند کلزا (Canola)، جو و یولاف اختصاص داده‌اند. کارشناسان معتقدند کاهش قیمت گندم در کنار رشد هزینه‌های تولید، انگیزه سرمایه‌گذاری در این محصول را به شدت تضعیف کرده است. با وجود کاهش سطح زیر کشت، انتظار می‌رود آفریقای جنوبی همچنان برای تأمین نیاز داخلی به واردات گندم وابسته بماند. تحلیلگران هشدار داده‌اند که ادامه افزایش هزینه‌های تولید و کاهش سودآوری می‌تواند امنیت غذایی کشور را تحت تأثیر قرار داده و وابستگی به واردات را در سال‌های آینده افزایش دهد.

https://www.ewn.co.za/2026/08/04/sa-wheat-farmers-plant-smallest-crop-in-nearly-a-century-amid-rising-costs