اخبار اقتصادی ترکیه - آنکارا
گزیده اخبار و تحولات اقتصادی ترکیه در هفته اول مهرماه 1405مندرج در روزنامهها و رسانههای این کشور به شرح زیر میباشد:
اظهارات وزیر تجارت ترکیه در نشست تجاری ترکیه – آمریکا در نیوجرسی
عمر بولات، وزیر تجارت ترکیه که همراه با اردوغان رئیس جمهور برای شرکت در هشتاد و یکمین مجمع عمومی سازمان ملل متحد به آمریکا سفر کرده است، در اجلاس جهانی تجارت که توسط انجمن تجاری ترکیه-آمریکا (TABA-AmCham) در نیوجرسی برگزار شد، شرکت و طی سخنانی اظهار داشت که روابط ترکیه و آمریکا در سالهای اخیر پیشرفت بالایی داشته و دنیای تجارت تحت تأثیر دوستی بین رئیس جمهور ترکیه و رئیس جمهور آمریکا، قرار گرفته است.
بولات با تأکید بر اینکه آمریکا شریک تجاری مهمیبرای ترکیه است، اظهار داشت که حجم کل تجارت بین دو کشور در سال گذشته از ۳۸ میلیارد دلار فراتر رفته و انتظار میرود امسال به ۴۲ تا ۴۳ میلیارد دلار برسد. وی در ادامه با یادآوری اینکه هدف، حجم تجارت ۱۰۰ میلیارد دلاری بین دو کشور است، گفت: البته ما با حمایت فراوان بخش خصوصی خود برای دستیابی به این هدف سخت تلاش میکنیم. به عنوان مقامات دولتی، وظیفه ما هموار کردن راه برای همکاری بیشتر کسب و کارها در هر زمینهای، از جمله تجارت بیشتر، سرمایهگذاری بیشتر، خدمات بیشتر، حمل و نقل بیشتر، فناوری و انرژی است. بولات تأکید کرد که روابط ترکیه و آمریکا محدود به روابط تجاری نیست و پیوندهای محکمی در سرمایهگذاریهای متقابل نیز وجود دارد. وی با اشاره به چالشهای اقتصاد جهانی و تنشهای تجاری و ژئوپلیتیکی، گفت: برای ایستادگی در برابر این چالشهای بسیار مهم، باید نقاط قوت و اتحاد خود را قویتر کنیم.
بولات با اشاره به اینکه سال آینده صدمین سالگرد روابط دیپلماتیک ترکیه و آمریکا خواهد بود، اظهار داشت که آنها مصمم هستند با نزدیک شدن به این نقطه عطف، روابط خود را در هر زمینهای توسعه دهند. بولات با اشاره به اینکه مازاد تجاری ترکیه در بخش خدمات به کاهش کسری تجاری در بخش تولید کمک میکند، اظهار داشت: پتانسیل عظیمیبرای شرکتهای آمریکایی وجود دارد تا در ترکیه در زمینههای تولید، انرژی، امور مالی، کشاورزی و به ویژه بخش خدمات و همچنین بخش دیجیتال سرمایهگذاری کنند. در این نشست، آکین گورلک، وزیر دادگستری و کمال ممیشاوغلو، وزیر بهداشت، و همچنین نمایندگان سازمانهای جامعه مدنی و بازرگانان ترکیه و آمریکا حضور داشتند.
آمریکا دومین بازار بزرگ صادراتی ترکیه
صادرات ترکیه به آمریکا در دوره ژانویه تا آگوست امسال در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته ۱۲.۹ درصد افزایش یافت و به ۹.۶۳۶۷ میلیارد دلار رسید و آمریکا را به دومین بازار بزرگ صادراتی ترکیه تبدیل کرد. طبق دادههای انجمن صادرکنندگان ترکیه، صادرات ترکیه در دوره ژانویه تا آگوست امسال در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته ۴ درصد افزایش یافته و از ۱۷۷.۹ میلیارد دلار به ۱۸۵ میلیارد دلار رسیده است. در همین دوره، آلمان با ۱۳.۵۷۶ میلیارد دلار در رتبه اول کل صادرات ترکیه قرار گرفت. ایالات متحده در دوره ژانویه تا آگوست امسال به دومین بازار بزرگ صادراتی ترکیه تبدیل شد. صادرات به ایالات متحده ۱۲.۹ درصد افزایش یافت و از ۸.۵۳۵ میلیارد دلار به ۹.۶۳۶ میلیارد دلار رسید.
در صادرات ترکیه به آمریکا در هشت ماه اول سال، مواد شیمیایی و محصولات شیمیایی و همچنین بخشهای برقی و الکترونیکی جایگاه ویژهای داشتند، در حالی که صادرات بخش فولاد در ماه اوت نسبت به مدت مشابه سال گذشته ۴۰۴.۶ درصد افزایش یافته است. در دوره ژانویه تا اوت، صادرات مواد شیمیایی و محصولات شیمیایی به این کشور در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته ۳۳.۷ درصد افزایش یافته و از ۷۸۰.۳ میلیون دلار به ۱.۰۴۳۴ میلیارد دلار رسیده است. صادرات بخش برق و الکترونیک به ایالات متحده نیز در این دوره ۴۱.۸ درصد افزایش یافته و از ۷۰۲.۸ میلیون دلار به ۹۹۶.۴ میلیون دلار رسیده است. صنعت خودرو نیز از جمله بخشهایی بود که بیشترین صادرات را به آمریکا داشت. صادرات این بخش در هشت ماه اول سال با ۳.۵ درصد افزایش به ۸۴۱.۲ میلیون دلار رسید. در همین مدت، صادرات غلات، حبوبات، دانههای روغنی و محصولات مرتبط با ۴.۷ درصد افزایش به ۵۹۶.۹ میلیون دلار رسید، در حالی که صادرات پوشاک و منسوجات نیز با ۶.۵ درصد افزایش به ۵۹۴.۸ میلیون دلار رسید. صادرات ماشینآلات و لوازم یدکی به آمریکا با ۲۷.۲ درصد افزایش به ۵۳۰.۸ میلیون دلار و صادرات فرش با ۵.۲ درصد افزایش به ۴۸۶.۷ میلیون دلار رسید.
با نگاهی به دادهها بر اساس استان، استانبول در دوره ژانویه تا آگوست با ۳.۴۲۳۸ میلیارد دلار بیشترین صادرات به ایالات متحده را داشته است. صادرات استانبول به آمریکا در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته ۹.۱ درصد افزایش یافته است. پس از استانبول، آنکارا با ۹۷۶.۵ میلیون دلار، ازمیر با ۸۱۹.۷ میلیون دلار، غازی آنتپ با ۸۱۶.۴ میلیون دلار و کجاعلی با ۷۰۰.۳ میلیون دلار قرار گرفتند. صادرات آنکارا به ایالات متحده ۵۳.۵ درصد، غازی آنتپ ۱۶.۸ درصد، کجاعلی ۱۳.۶ درصد و ازمیر ۱۱.۳ درصد افزایش داشته است. صادرات بورسا به آمریکا نیز در همین مدت با ۲۵.۷ درصد افزایش به ۵۶۶.۸ میلیون دلار رسید، در حالی که صادرات اسکیشهر با ۲۵.۵ درصد افزایش به ۴۳۶.۴ میلیون دلار رسید.
گزارش تولید انرژیهای نو در ترکیه
ترکیه بین سالهای ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۵ در مجموع ۴۴۲.۲ تراوات ساعت برق از انرژی خورشیدی و بادی تولید کرده است. طبق اعلام وزارت انرژی و منابع طبیعی ترکیه، این تولید از واردات زغال سنگ به ارزش ۲۱.۵ میلیارد دلار و همچنین از انتشار تقریباً ۳۵۴ میلیون تن دی اکسید کربن از طریق جایگزینی سوختهای فسیلی جلوگیری کرده است. دادههای وزارت انرژی و منابع طبیعی، عملکرد ترکیه در دستیابی به انتشار صفر گازهای گلخانهای بین سالهای ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۵ را نشان میدهد.
در سال ۲۰۱۵، ترکیه در مجموع ۱۱۸۴۷ گیگاوات ساعت برق از انرژی خورشیدی و بادی تولید کرد و برقی را که میتوانست با ۳۰۰ میلیون دلار زغال سنگ وارداتی تولید شود، جایگزین کرد و از انتشار ۹.۵ میلیون تن دی اکسید کربن جلوگیری کرد. در طول ۱۰ سال گذشته، افزایش تولید برق از انرژی خورشیدی و بادی منجر به کاهش تدریجی انتشار کربنی شده است که میتوانست از مصرف سوختهای فسیلی ناشی شود.
بین سالهای ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۵، ترکیه در مجموع ۴۴۲.۲ تراوات ساعت برق از انرژی خورشیدی و بادی تولید کرد. این دستاورد از واردات ۲۱.۵ میلیارد دلار زغال سنگ یا ۴۳.۳ میلیارد دلار گاز طبیعی که برای تولید این مقدار مورد نیاز بود، جلوگیری کرد. در نتیجه جایگزینی سوختهای فسیلی، تقریباً از انتشار ۳۵۴ میلیون تن دی اکسید کربن ناشی از تولید برق تنها با استفاده از زغال سنگ وارداتی و تقریباً از انتشار ۱۷۷ میلیون تن دی اکسید کربن ناشی از تولید برق تنها با استفاده از گاز طبیعی جلوگیری شد. امروزه، ترکیه با سرمایهگذاریهای خود در زمینه انرژیهای تجدیدپذیر به رتبه پنجم اروپا و رتبه یازدهم جهان رسیده است.
آلپارسلان بایراکتار، وزیر انرژی و منابع طبیعی ترکیه، در پستی در حساب کاربری خود در شبکههای اجتماعی در رابطه با این موضوع، اظهار داشت که آنها با استفاده از منابع انرژی تجدیدپذیر در بالاترین سطح، مطابق با اهداف ترکیه بدون انتشار گازهای گلخانهای ۲۰۵۳ و استقلال کامل انرژی، به تضمین آینده ترکیه ادامه میدهند. وی اعلام داشت: به لطف ۴۴۲.۲ تراوات ساعت برقی که بین سالهای ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۵ از باد و خورشید تولید کردیم، از انتشار کربن به میزان ۳۵۴ میلیون تن جلوگیری کردیم. ضمن محافظت از محیط زیست، از واردات دهها میلیارد دلار سوخت فسیلی نیز جلوگیری کردیم. امروز، ترکیه با سرمایهگذاریهای خود در زمینه انرژیهای تجدیدپذیر به رتبه پنجم اروپا و یازدهم جهان رسیده است. ما با دستیابی به ۱۲۰ هزار مگاوات ظرفیت نصب شده تا سال ۲۰۳۵ و با بهرهگیری از این پتانسیل منحصر به فرد، قرن ترکیه را به قرن انرژی و پایداری تبدیل خواهیم کرد. به همین مناسبت ما روز جهانی بدون انتشار گازهای گلخانهای را در ۲۱ سپتامبر جشن میگیریم و اعلام میکنم که به سرمایهگذاریهای خود ادامه خواهیم داد.
هدف ۴۰ میلیارد دلاری در تجارت ترکیه و ایتالیا
عمر بولات وزیر تجارت ترکیه ضمن سفر رسمیبه ایتالیا در یک میزگرد با حضور معاون نخستوزیر و وزیر امور خارجه، و مدیران ارشد شرکتهای برجسته ایتالیایی شرکت کرد. بولات با بیان اینکه ایتالیا شریک بسیار ارزشمندی برای ترکیه و متحد ناتو است، گفت: ایتالیا دومین شریک بزرگ تجارت خارجی ما در اتحادیه اروپا، پنجمین شریک بزرگ ما در جهان و بزرگترین شریک تجارت خارجی ما در حوزه مدیترانه است. کل تجارت ما از 30 میلیارد دلار فراتر رفته است. در سال 2024، حتی به 32.5 میلیارد دلار نزدیک شد. هدف مشترک رئیس جمهور ما و نخست وزیر ایتالیا رسیدن به حجم تجارت خارجی 40 میلیارد دلار در میان مدت است.
بولات اظهار داشت که روابط اقتصادی ترکیه و ایتالیا فقط به تجارت خارجی محدود نمیشود، بلکه شامل حجم زیادی از سرمایهگذاریهای متقابل نیز میشود. وی گفت: 1645 شرکت ایتالیایی بیش از 4 میلیارد دلار در ترکیه سرمایهگذاری کردهاند که اشتغال و تولید، صادرات و پرداخت مالیات را فراهم میکند. به طور مشابه، شرکتهای ترکیهای تقریباً 1 میلیارد دلار سرمایهگذاری در ایتالیا، به ویژه در بخشهای لوازم خانگی، سرامیک، صنایع دفاعی و خودرو دارند. بین ترکیه و ایتالیا در تمام عرصههای بینالمللی حمایت متقابل و همکاری نزدیکی وجود دارد. در اتحادیه اروپا، ایتالیا یکی از مهمترین حامیان ترکیه است. به این معنا، ما توافق کردیم که روابط را در بسیاری از زمینهها، از جمله تجارت، سرمایهگذاری، انرژی، همکاریهای پیمانکاری در کشورهای ثالث و همکاری بین موسسات بانک اگزیم خود، بیشتر توسعه دهیم.
بولات همچنین اظهار داشت که آنها در جلسات خود در رم، مسائل مربوط به اتحادیه اروپا را مورد بحث قرار دادند و بر اهمیت حیاتی قانون شتاب صنعتی اتحادیه اروپا و مفهوم «ساخت اتحادیه اروپا» برای ترکیه تأکید کردند. بولات اظهار داشت که او و معاون نخست وزیر ایتالیا با مدیران ارشد تقریباً ۱۵ شرکت ایتالیایی که سرمایهگذاریهای قابل توجهی در ترکیه انجام دادهاند، عمدتاً در بخشهایی مانند صنایع دفاعی، ارتباطات، فناوریهای فضایی، انرژی، خطوط لوله، خودروسازی، عملیات بندری و حمل و نقل رو-رو، دیدار کردند. وی گفت: ما به آنها گوش دادیم. به سوالات آنها پاسخ دادیم. آنها را تشویق کردیم که بیشتر در ترکیه سرمایهگذاری کنند. ما مقررات تشویقی جدیدی را که توسط دولت ما برای افزایش سرمایهگذاریهای مستقیم بینالمللی در ترکیه معرفی شده است، توضیح دادیم.
رکورد خرید غلات توسط سازمان غلات ترکیه از کشاورزان
ابراهیم یوماکلی، وزیر کشاورزی و جنگلداری ترکیه، اظهار داشت که مبلغ پرداختی توسط سازمان غلات ترکیه (TMO) به کشاورزان برای ۱۲.۳ میلیون تن غلات به ۱۸۰ میلیارد لیر ترکیه رسیده است. ابراهیم یوماکلی، وزیر کشاورزی و جنگلداری، از ایستگاه تحقیقات و کاربرد تاکستانهای قلعهجیک دانشگاه آنکارا بازدید و در برداشت انگور شرکت کرد. یوماکلی اظهار داشت که ۱۵۳ گونه انگور محلی و خارجی در اینجا وجود دارد و این ایستگاه یک مرکز مهم پرورش و حفاظت از منابع ژنتیکی است. وی با تأکید بر اینکه آنکارا زیرساختهای کشاورزی بسیار قویای نیز دارد، گفت: نیمی از انگورهای تولید شده در آنکارا در منطقه قلعهجیک هستند.
یوماکلی خاطرنشان کرد که ترکیه یکی از کشورهای مهم تولیدکننده انگور است و تا پایان سال ۲۰۲۴، رتبه هفتم جهان را در تولید انگور تازه و رتبه اول را در صادرات انگور خشک به خود اختصاص داده است. وی گفت، تولید انگور در سال ۲۰۲۵ تقریباً ۲.۵ میلیون تن بود. امسال نیز فصل خوبی را سپری میکنیم. ۳ میلیون و ۸۵۰ هزار تن انگور در کشور ما تولید خواهد شد. سال ۲۰۲۶ مرطوبترین سال در ۶۶ سال گذشته بود. سال گذشته، خشکسالی بسیار جدی و سرمازدگی شدید کشاورزی را در فوریه و آوریل تجربه کردیم. این امر بر محصولات ما تأثیر گذاشت. با این حال، با فراوانی امسال، تولید گیاهان ما از ۱۴۰ میلیون تن فراتر خواهد رفت.
یوماکلی با بیان اینکه محصولاتی وجود دارند که برداشت آنها به پایان رسیده و محصولاتی که هنوز در حال برداشت هستند، گفت: «امسال، سازمان غلات ترکیه به عنوان خریدار بسیاری از محصولات استراتژیک 12.3 میلیون تن غلات خریداری کرد که این یک رکورد در تاریخ جمهوری برای سازمان غلات بود. در زمانی که کشورهای سراسر جهان نگران امنیت تأمین مواد غذایی هستند و زمانی که جابجایی محصولات غذایی به دلایل مختلف تقریباً به شدت محدود شده است، برای ما و کشورمان بسیار خوشحال کننده است که هم نهاد مربوطه و هم همه طرفهای درگیر در کشورمان سال پرباری را پشت سر گذاشتند. مبلغی که هیئت غلات ترکیه برای 12.3 میلیون تن به کشاورزان ما پرداخت کرد، به 180 میلیارد لیر ترکیه رسید.