نرخ تورم مصرفکننده پاکستان در سپتامبر ۲۰۲۶
بر اساس جدیدترین آمار رسمی اداره آمار پاکستان (PBS)، نرخ تورم مصرفکننده پاکستان در سپتامبر ۲۰۲۶ به ۱۰.۲۶ درصد رسید. این رقم در مقایسه با ۱۱.۱۵ درصد در اوت ۲۰۲۶ کاهش نشان میدهد، اما همچنان فاصله قابل توجهی با ۵.۷۶ درصد ثبتشده در سپتامبر ۲۰۲۵ دارد. بنابراین، اگرچه شتاب تورم نسبت به ماه قبل کاهش یافته، سطح عمومی قیمتها همچنان با فشار قابل توجهی مواجه است. در مقیاس ماهانه نیز شاخص قیمت مصرفکننده در سپتامبر ۱.۲۷ درصد افزایش یافته است. مهمترین منشأ فشار قیمت در این ماه، برخلاف اوت که افزایش قیمت مواد غذایی نقش برجستهای داشت، بیشتر در بخش حملونقل و انرژی مشاهده شده است. شاخص گروه «مسکن، آب، برق، گاز و سوخت» در سپتامبر نسبت به ماه قبل ۳.۰۵ درصد و گروه حملونقل ۵.۷۵ درصد افزایش داشته است. تورم سالانه حملونقل نیز به ۲۷.۴۳ درصد رسیده است.
وضعیت کلی تورم
آمار رسمی PBS نشان میدهد شاخص قیمت مصرفکننده ملی در سپتامبر ۲۰۲۶ نسبت به سپتامبر سال گذشته ۱۰.۲۶ درصد افزایش یافته است.
|
شاخص
|
سپتامبر ۲۰۲۶
|
|
تورم سالانه CPI
|
۱۰.۲۶٪
|
|
تغییر ماهانه CPI
|
۱.۲۷٪
|
|
تورم شهری
|
۱۰.۱٪
|
|
تورم روستایی
|
۱۰.۵٪
|
|
تورم هسته شهری
|
۸.۶٪
|
|
تورم هسته روستایی
|
۸.۱٪
|
|
تورم WPI
|
۱۳.۳۳٪
|
تورم روستایی با ۱۰.۵ درصد همچنان اندکی بالاتر از تورم شهری قرار دارد. با این حال، کاهش تورم روستایی نسبت به اوت قابل توجهتر بوده است؛ تورم روستایی از ۱۲.۲ درصد در اوت به ۱۰.۵ درصد در سپتامبر کاهش یافته است. تورم شهری نیز از ۱۰.۴ به ۱۰.۱ درصد رسیده است.
این تفاوت اهمیت دارد، زیرا بخش قابل توجهی از جمعیت پاکستان در مناطق روستایی زندگی میکند و افزایش قیمت مواد غذایی و انرژی در این مناطق میتواند اثر بیشتری بر هزینه خانوارها داشته باشد.
۳. وضعیت مواد غذایی
مواد غذایی یکی از مهمترین اجزای سبد مصرفی خانوارهای پاکستانی است و حدود ۳۴.۵۸ درصد وزن شاخص CPI ملی را تشکیل میدهد. در سپتامبر، تورم سالانه این گروه ۸.۲۰ درصد و افزایش ماهانه آن تنها ۰.۱۹ درصد بود.
با این حال، در داخل گروه مواد غذایی تفاوت زیادی میان کالاها وجود داشت.
برخی اقلام در سپتامبر نسبت به ماه قبل افزایش قابل توجه داشتند:
- پیاز: ۲۹.۱۷٪
- گندم: ۳.۸۶٪
- Besan: ۲.۷۴٪
- آرد گندم: ۲.۲۸٪
- نخود: ۱.۸۲٪
در مقابل، قیمت برخی کالاها کاهش یافت؛ از جمله:
- گوجهفرنگی: حدود ۲۴.۷٪ کاهش
- مرغ: حدود ۸.۱٪ کاهش
- تخممرغ: حدود ۵.۹٪ کاهش
- سیبزمینی: حدود ۴.۲٪ کاهش
- شکر: حدود ۰.۹٪ کاهش.
بنابراین، کاهش تورم مواد غذایی را نباید به معنای کاهش عمومی قیمت مواد غذایی تلقی کرد؛ بلکه نشاندهنده کاهش سرعت افزایش قیمت این گروه است و برخی اقلام همچنان با افزایش شدید مواجه بودهاند.
۴. انرژی و حملونقل؛ مهمترین منشأ فشار تورمی
یکی از مهمترین نکات گزارش سپتامبر، نقش پررنگ انرژی و حملونقل است.
گروه مسکن، آب، برق، گاز و سوخت که حدود ۲۳.۶۳ درصد از وزن شاخص CPI را تشکیل میدهد، در سپتامبر:
- ۳.۰۵ درصد نسبت به ماه قبل افزایش یافت؛
- و نسبت به سال گذشته ۱۲.۳۹ درصد افزایش نشان داد.
در بخش حملونقل، افزایش قیمت حتی شدیدتر بود:
- افزایش ماهانه: ۵.۷۵ درصد
- افزایش سالانه: ۲۷.۴۳ درصد
در بخش شهری نیز قیمت سوخت موتور، برق و برخی حاملهای انرژی افزایش قابل توجهی داشتهاند.
این وضعیت نشان میدهد اقتصاد پاکستان همچنان نسبت به تحولات قیمت انرژی آسیبپذیر است؛ زیرا پاکستان برای تأمین بخش مهمی از نیاز انرژی خود به واردات وابسته است. بنابراین افزایش قیمت جهانی نفت میتواند همزمان از مسیر هزینه واردات، نرخ ارز، هزینه حملونقل و هزینه تولید داخلی بر تورم اثر بگذارد.
۵. تورم هسته
تورم هسته که تغییرات قیمت کالاهای غیرغذایی و غیرانرژی را اندازهگیری میکند، در سپتامبر نیز کاهش محدودی داشت.
تورم هسته شهری از ۸.۸ درصد در اوت به ۸.۶ درصد در سپتامبر رسید و تورم هسته روستایی از ۸.۵ درصد به ۸.۱ درصد کاهش یافت.
اهمیت این شاخص در آن است که تورم هسته معمولاً تصویری بهتر از فشارهای نسبتاً پایدار قیمت ارائه میکند. بنابراین، کاهش آن نشان میدهد بخشی از فشارهای تورمی داخلی نیز تعدیل شده است؛ اما نرخ بالای ۸ درصد همچنان بیانگر تداوم فشار قیمتهاست.
۶. تورم عمدهفروشی؛ یک علامت هشدار
یکی از مهمترین نکات قابل توجه در آمار سپتامبر، افزایش قابل توجه Wholesale Price Index (WPI) است.
تورم عمدهفروشی از:
۱۱.۸ درصد در اوت → ۱۳.۳۳ درصد در سپتامبر
افزایش یافته است.
این مسئله از منظر سیاستگذاری اهمیت دارد، زیرا افزایش قیمت در سطح عمدهفروشی میتواند با فاصله زمانی به مصرفکننده منتقل شود.
در میان اقلام عمدهفروشی، افزایش قیمت برخی فرآوردههای انرژی بسیار قابل توجه بوده است؛ از جمله:
- نفت سفید؛
- دیزل؛
- بنزین؛
- Furnace Oil.
بنابراین، در حالی که CPI در سپتامبر کاهش یافته، WPI افزایش یافته است. این ترکیب نشان میدهد کاهش فعلی تورم مصرفکننده الزاماً به معنی پایان فشارهای تورمی نیست.
۷. عملکرد تورم در سهماهه نخست سال مالی
میانگین تورم CPI در سه ماه نخست سال مالی ۲۰۲۶–۲۰۲۷ حدود ۱۰.۲۰ درصد بوده است؛ در حالی که این رقم در سه ماه نخست سال مالی قبل ۴.۳۰ درصد بود.
این مقایسه نشان میدهد اقتصاد پاکستان در سال مالی جاری وارد دورهای با سطح تورم بسیار بالاتر از سال گذشته شده است.
به بیان دیگر، کاهش تورم سپتامبر در مقایسه با اوت یک تحول مثبت در روند کوتاهمدت است، اما مقایسه سالانه و میانگین سهماهه نشان میدهد که فشار تورمی همچنان یک مسئله جدی اقتصاد کلان پاکستان محسوب میشود.
۸. پیامدهای سیاست پولی
سطح تورم فعلی برای State Bank of Pakistan (SBP) اهمیت زیادی دارد.
تورم ۱۰.۲۶ درصدی در شرایطی ثبت شده که نرخ سیاستی بانک مرکزی در سطح ۱۱.۵ درصد قرار دارد. بنابراین، بانک مرکزی برای کاهش بیشتر نرخ بهره با ملاحظات تورمی مواجه است.
از یک سو، کاهش تورم میتواند زمینه را برای سیاست پولی مساعدتر فراهم کند؛ از سوی دیگر، افزایش قیمت انرژی و WPI بالا میتواند موجب شود بانک مرکزی در کاهش نرخ بهره احتیاط کند.
در نتیجه، دادههای سپتامبر به تنهایی به معنای تغییر فوری مسیر سیاست پولی نیستند.
۹. پیامدهای اقتصادی برای پاکستان
ادامه تورم بالا چند پیامد مهم برای اقتصاد پاکستان دارد:
اول، قدرت خرید خانوارها:
افزایش قیمتها، بهویژه انرژی، حملونقل و کالاهای اساسی، درآمد واقعی خانوارها را تحت فشار قرار میدهد.
دوم، هزینه تولید:
افزایش قیمت انرژی و مواد اولیه هزینه تولید شرکتها را بالا میبرد.
سوم، سرمایهگذاری:
تورم بالا و نرخ بهره نسبتاً بالا میتواند هزینه تأمین مالی پروژههای سرمایهگذاری را افزایش دهد.
چهارم، تجارت خارجی:
افزایش هزینه تولید میتواند بر رقابتپذیری صادرات پاکستان اثر بگذارد؛ در مقابل، افزایش قیمت انرژی وارداتی میتواند هزینه واردات را افزایش دهد.
پنجم، سیاست مالی:
دولت برای حمایت از اقشار آسیبپذیر ممکن است با فشار بیشتری برای پرداخت یارانه یا افزایش هزینههای حمایتی مواجه شود.
جمعبندی
آمار سپتامبر ۲۰۲۶ نشان میدهد تورم پاکستان از نظر سرعت افزایش قیمتها نسبت به اوت کاهش یافته، اما همچنان در سطح بالایی قرار دارد.
نرخ تورم از ۱۱.۱۵ درصد در اوت به ۱۰.۲۶ درصد در سپتامبر کاهش یافته است. مهمترین عامل این کاهش، تعدیل رشد قیمت مواد غذایی بوده است. با این حال، حملونقل، انرژی و هزینههای مرتبط با مسکن و سوخت همچنان فشار قابل توجهی بر شاخص قیمت مصرفکننده وارد میکنند.
از سوی دیگر، افزایش WPI به ۱۳.۳۳ درصد یک علامت مهم برای ماههای آینده است و نشان میدهد فشار هزینهای در سطح عمدهفروشی همچنان بالاست. بنابراین نمیتوان صرفاً بر اساس کاهش CPI در سپتامبر نتیجه گرفت که مسئله تورم در پاکستان برطرف شده است.
برای سیاستگذاران پاکستانی، کنترل قیمت انرژی، حفظ ثبات نرخ ارز، مدیریت هزینه واردات و جلوگیری از انتقال افزایش هزینههای عمدهفروشی به مصرفکننده از محورهای اصلی سیاست اقتصادی در ماههای آینده خواهد بود.
منابع گزارش
- Pakistan Bureau of Statistics
- (PBS)، Monthly Review on Price Indices – September 2026؛ منبع اصلی آمار CPI، گروههای کالایی و تغییرات ماهانه و سالانه.
- Pakistan Bureau of Statistics (PBS)، Monthly Inflation Report for September 2026.
- Dawn، Consumer inflation eases to 10.3pc in September from 11.1pc in August، 1 October 2026.
- Business Recorder، Sept CPI inflation up 10.3pc YoY، 2 October 2026.
- Pakistan Today – Profit، Pakistan’s inflation stays above 10% in September 2026 as fuel, transport costs surge، 1 October 2026.
- ProPakistani، Inflation Remains High After 3 Months، 1 October 2026.