نشست «نامیبیا ۲۰۳۵: ساخت پایه‌های اقتصاد آینده نامیبیا»

نشست «نامیبیا ۲۰۳۵» در تاریخ ۷ اکتبر ۲۰۲۶ (۱۵ مهر ۱۴۰۵) به میزبانی مشترک بانک سرمایه‌گذاری راند مرچنت (RMB) و گروه مالی FNB Namibia در شهر ویندهوک برگزار شد.

۱. مقدمه و مشخصات کلی نشست

این نشست با هدف ترسیم نقشه راه اقتصادی نامیبیا، بررسی فرصت‌های ناشی از کشفیات نفتی، توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر و بسترسازی برای رشد پایدار اقتصادی با حضور تعدادی از دیپلمات ها، مدیران ارشد کسب‌وکار، سیاست‌گذاران و کارشناسان اقتصادی برگزار گردید.

نشست «نامیبیا ۲۰۳۵» با شعار اصلی یک چشم‌انداز | یک ملت | رفاه مشترک (One Vision | One Nation | Shared Prosperity) برگزار و شرکت‌کنندگان حول محورهای اصلی انتقال انرژی، زیرساخت و ارتباطات، فناوری و نوآوری، معدن و منابع، لجستیک و تجارت و رشد سبز و پایدار بحث و گفتگو نمودند.

۲. مباحث کلیدی مطرح شده

الف) ضرورت استفاده از تجربیات کشورهای باسابقه نفتی آفریقا

در این نشست، کارشناسان ضمن بیان فرصت‌های به وجود آمده بر اثر کشف نفت و گاز در حوزه فراساحل برای نامیبیا، هشدار دادند که این کشور نباید صرفاً به صادرات نفت خام متمرکز شود، بلکه باید با الگوبرداری از تجربیات کشورهایی نظیر غنا، نیجریه و ساحل عاج، از درآمدهای نفتی برای تنوع‌بخشی به کل اقتصاد و زنجیره ارزش داخلی استفاده کند.

در همین راستا، ژولین آیپی (Julien Ayippey)، مدیر استراتژی و تحلیلی بانک FNB غنا، تاکید کرد که قوانین «مشارکت محلی» (Local Content) نباید به عنوان سهمیه‌ای مقطعی یا ابزار سیاسی کوتاه‌مدت دیده شوند، بلکه باید به‌عنوان یک سیاست اقتصادی بلندمدت اجرا گردند تا سرمایه داخل کشور چرخش داشته باشد. وی با اشاره به تجربه غنا اعلام کرد که در حال حاضر حدود ۲۲٪ از قراردادهای نفتی غنا در قالب مشارکت محلی، ۳۵٪ در قالب پروژه‌های مشترک (JV) و ۹۰٪ مشاغل این صنعت در اختیار نیروهای بومی است. وی همچنین با اشاره به اهمیت تکمیل زنجیره ارزش (از چاه نفت تا پمپ بنزین) تأکید نمود که نامیبیا باید علاوه بر اکتشاف و استخراج و توسعه بخش بالادستی صنعت نفت (Upstream)، به بخش‌های پایین‌دستی مانند گاز، پالایشگاه و توزیع سوخت ورود کند تا ارزش افزوده داخل کشور باقی بماند.

ب) توجیه‌پذیری تجاری و آمادگی پیش از تصمیم‌گیری نهایی سرمایه‌گذاری (FID)

تام آلوئندو (Tom Alweendo)، وزیر سابق معادن و انرژی نامیبیا و موسس شرکت Alvenco Advisory، تاکید کرد که قوانین مشارکت محلی نباید رقابت‌پذیری نامیبیا را به‌عنوان مقصد سرمایه‌گذاری تضعیف کند. وی با هشدار به بخش خصوصی و بانک‌ها اظهار داشت که نباید منتظر «تصمیم‌گیری نهایی سرمایه‌گذاری» (FID) از سوی شرکت‌های نفتی بین‌المللی بمانند؛ چراکه در آن زمان ممکن است برای ورود شرکت‌های بومی‌ به زنجیره تامین خیلی دیر باشد. وی ضمن تأکید بر استفاده از تجربیات دیگر کشورها اظهار داشت: «شرکت‌های نامیبیایی نباید منتظر شرایط ایده‌آل برای ورود به این بخش باشند، این شرکت‌ها باید از ابتدای کار با مشارکت طرف‌های خارجی وارد عمل شوند.»

ج) سرعت‌بخشی به روند توسعه و عبور از فرآیندهای طولانی

شریل اموولا (Cheryl Emvula)، اقتصاددان ارشد بانک FNB نامیبیا، نسبت به سرعت کند فرآیندهای اداری و فاصله زمانی طولانی بین کشف میدان نفتی تا مرحله توسعه ابراز نگرانی کرد و خواستار شتاب‌بخشی به پروژه‌ها جهت تحقق سریع‌تر منافع اقتصادی شد. وی اظهار داشت کشورهایی مانند گویان تنها 4 سال از زمان اکتشاف تا بهره‌برداری طول کشید، در حالی که پیش‌بینی‌ها در نامیبیا 8 سال می‌باشد، آن هم در صورت تحقق پیش‌بینی‌ها.

۳. محورهای شش‌گانه سند راهبردی نامیبیا ۲۰۳۵

به گفته یکی از سخنرانان، نامیبیا پس از اکتشاف‌های دریایی به اولین درآمد نفتی خود نزدیک‌ شده و سیاست ملی محتوای محلی بالادستی نفت را تصویب کرده است. هدف از این سیاست‌ها، مشارکت نامیبیایی‌ها در اشتغال، تدارکات، توسعه‌ی بنگاه‌ها، مالکیت، مهارت و انتقال فناوری، و پژوهش و نوآوری می‌باشد که در مجموع می‌توان به شش محور اساسی تقسیم نمود:

1. انتقال انرژی و تجدیدپذیرها (Energy Transition): تجاری‌سازی کشفیات بزرگ نفتی (مانند میدان Venus) همزمان با سرمایه‌گذاری در هیدروژن سبز و سیستم‌های ذخیره‌سازی انرژی (BESS).
2. توسعه زیرساخت و اتصال (Infrastructure & Connectivity): توسعه بنادر آب‌های عمیق، کریدورهای حمل‌ونقل منطقه‌ای SADC و زیرساخت‌های دیجیتال.
3. تحول بازار سرمایه و تامین مالی (Finance & Capital Markets): هم‌راستاسازی با «استراتژی تحول بخش مالی نامیبیا (۲۰۲۵–۲۰۳۵)» برای جذب سرمایه‌گذاری‌های بخش خصوصی و صکوک/اوراق سبز.
4. معدن و منابع طبیعی (Resources & Mining): فرآوری اولیه منابع معدنی در داخل و ایجاد ارزش افزوده.
5. لجستیک و تجارت (Logistics & Trade): تبدیل نامیبیا به‌ هاب لجستیکی منطقه‌ای برای کشورهای محصور در خشکی جنوب آفریقا.
6. رشد سبز و پایداری (Sustainability & Green Growth): هدایت عواید حاصل از منابع تجدیدناپذیر (نفت و گاز) به سمت توسعه زیرساخت‌های پایدار برای نسل‌های آینده پس از پایان ذخایر.

۴.  چشم‌انداز

نشست Namibia 2035 بر این موضوع تاکید داشت که نفت و گاز به‌تنهایی نمی‌تواند ضامن توسعه پایدار باشد. موفقیت نامیبیا در گرو استفاده هوشمندانه از درآمدهای نفتی برای تقویت شرکت‌های بومی، ایجاد زیرساخت‌های ماندگار و تنوع‌بخشی به سایر بخش‌های مولد اقتصاد (نظیر کشاورزی، لجستیک و انرژی‌های سبز) خواهد بود.