اخبار اقتصادی مولداوی - اکردیته

گزیده اخبار و تحولات اقتصادی مولداوی - اکردیته در هفته سوم مهر ۱۴۰۵ مندرج در رسانه‌های این کشور به شرح زیر ارائه می‌گردد.

اتحادیه اروپا قسط جدید ۱۵۶ میلیون یورویی برای مولداوی را آزاد کرد

اتحادیه اروپا قسط جدیدی به مبلغ ۱۵۶ میلیون یورو را برای جمهوری مولداوی در چارچوب «طرح رشد» آزاد کرده است. حجم کلی این طرح ۱،۹ میلیارد یورو است. کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، پس از نشست شورای اتحادیه اروپا و مولداوی که در بروکسل برگزار شد، این موضوع را اعلام کرد. نشست بروکسل به بررسی پیشرفت‌های مولداوی طی یک سال گذشته، از جمله در زمینه اجرای اصلاحات، عدالت، امنیت، اقتصاد و انرژی اختصاص داشت. هیئت جمهوری مولداوی به ریاست واسیله توفان، نخست‌وزیر این کشور، و هیئت اروپایی به ریاست کایا کالاس در این نشست حضور داشتند. «طرح رشد مولداوی» برای سال‌های ۲۰۲۵ تا ۲۰۲۷ تأمین مالی حدود ۱،۹ میلیارد یورو را پیش‌بینی می‌کند و حمایت مالی را به اجرای اصلاحات مورد توافق مرتبط می‌سازد. این منابع، از جمله، برای سرمایه‌گذاری‌ها و اصلاحاتی اختصاص خواهد یافت که هدف آنها تسریع در توسعه اقتصادی مولداوی و نزدیک شدن تدریجی این کشور به بازار واحد اتحادیه اروپا است. ترانش جدید پس از ارزیابی پیشرفت حاصل‌شده از سوی مقامات مولداوی در اجرای اصلاحات مرتبط با «طرح رشد» آزاد شده است.

سایت خبری: پوینت.ام. دی

https://point.md/ru/novosti/ekonomika/es-razblokiroval-dlia-moldovy-novyi-transh-v-razmere-156-millionov-evro/

 توفان درباره گاز آمریکا: آنها قرارداد ۲۰ ساله می‌خواهند

واسیله توفان، نخست‌وزیر مولداوی، درباره اطلاعات منتشرشده در رسانه‌ها مبنی بر اینکه مولداوی ممکن است گاز طبیعی از ایالات متحده وارد کند، اظهارنظر کرد. او گفت: «اولویت دولت کنونی در واشنگتن، فروش بیشتر گاز آمریکایی است. از جمله به همین منظور، من در نیویورک با رئیس یک بانک دولتی دیدار کردم که از جمله برنامه‌ای برای تأمین مالی صادرات گاز طبیعی مایع‌شده آمریکا دارد. اکنون باید جزئیات را بررسی کنیم، یک تأمین‌کننده پیدا کنیم، درباره تأمین مالی به توافق برسیم و ببینیم شرایط پیشنهادی تا چه اندازه برای ما جذاب است؛ زیرا اگر کمی صریح‌تر صحبت کنیم، آنها قراردادهای ۲۰ ساله با قیمت ثابت می‌خواهند. بله، قیمت پایین‌تر است، اما برای ۲۰ سال. شاید ۲۰ سال دیگر ما دیگر از هیدروژن استفاده کنیم یا تغییرات دیگری رخ داده باشد. این هم یک ریسک است.

ما باید مذاکره کنیم و بین مدت قرارداد و قیمت، تعادل برقرار کنیم. فکر می‌کنم ما به‌عنوان دولت به اندازه کافی آماده هستیم، زیرا این نخستین مذاکراتی نیست که وارد آن می‌شویم و تا حدی می‌دانیم این امور چگونه پیش می‌رود. ما در راستای منافع شهروندان مولداوی عمل خواهیم کرد؛ این چیزی است که می‌توانم به شما قول بدهم»، همیطور که واسیله توفان گفت. پیش‌تر، نخست‌وزیر واسیله توفان افزایش دوم تعرفه گاز طی یک ماه را که قیمت آن را به بیش از ۲۶ لِی برای هر مترمکعب رسانده است، توضیح داده بود. او گفت: «همه باید درک کنند که ما نمی‌توانیم قیمت فعلی گاز را کنترل کنیم. ما می‌توانیم شرایط را به‌گونه‌ای مدیریت کنیم که برای زمستان آینده آماده شویم و تلاش کنیم قراردادهای بلندمدتی پیدا کنیم که در آنها بتوان قیمت را تثبیت کرد. ما مجبور خواهیم بود به کشورهای دشوارتری سفر کنیم، درها را باز کنیم و راه‌هایی برای دسترسی به این افراد پیدا کنیم؛ در قطر، ترکمنستان و آذربایجان. این مذاکرات بسیار دشوار خواهد بود تا بتوانیم قیمت‌هایی پایین‌تر از قیمت بازار به دست آوریم. نباید تصور کرد که کسی به ما گاز ارزان‌تر از قیمت بازار می دهد.

سایت خبری پوینت ام.دی.

https://point.md/ru/novosti/ekonomika/tofan-o-gaze-iz-ssha-tam-ne-blagotvoritel-naia-organizatsiia-oni-khotiat-kontrakt-na-20-let/

 راه‌آهن مولداوی تعرفه ترانزیت محموله‌های بزرگ فلزات اوکراینی را کاهش داد

شرکت دولتی «راه‌آهن مولداوی» تخفیف‌ مربوط به ترانزیت محموله‌های اوکراینی از طریق خاک این کشور را به محموله‌های بزرگ (بیش از ۵ هزار تن) فلزات آهنی نیز تسهیل کرده است. در مسیر نووساویتسکایا – جورجیولشت، ضریب تخفیف بین ۰٫۵ تا ۰٫۸ تعیین شده است. این تعرفه‌های ترجیحی تا پایان سال ۲۰۲۶ معتبر خواهند بود؛ وب‌سایت logos-pres.md گزارش داده است.از اواسط ماه گذشته، تعرفه‌های شرکت حمل‌ونقل ریلی مولداوی (علاوه بر غلات) برای ترانزیت دانه‌های کلزا، حبوبات، کتان، روغن سویا و کلزا، سیمان و سرباره از اوکراین به نصف کاهش یافته است؛ شماری از کانال‌های تلگرامی این موضوع را گزارش کرده‌اند.

سایت خبری پوینت ام.دی.

https://point.md/ru/novosti/ekonomika/zhdm-snizila-tarify-na-tranzit-krupnykh-partii-ukrainskogo-metalla/

بازدهی اوراق قرضه دولتی مولداوی به ۸٫۰۵ درصد سالانه افزایش یافت

بازدهی اوراق قرضه دولتی در مولداوی در مقایسه با دوره‌های گذشته روند افزایشی نشان می‌دهد. در چارچوب دور پاییزی پذیره‌نویسی مستقیم برای اشخاص حقیقی در پلتفرم eVMS.md، وزارت دارایی نرخ‌های بهره ثابت بین ۷٫۶۵ تا ۸٫۰۵ درصد سالانه را پیشنهاد کرده است. برای مقایسه، در پاییز سال گذشته حداکثر نرخ سود اوراق سه‌ساله حدود ۷ درصد بود. نرخ‌های ثابت فعلی برای دور اکتبر به شرح زیر است:

• ۱ سال — ۷٫۶۵ درصد سالانه (پیش از این ۷٫۴۵ درصد)
• ۲ سال — ۷٫۷۵ درصد سالانه (پیش از این ۷٫۵۵ درصد)
• ۳ سال — ۷٫۸۵ درصد سالانه (پیش از این ۷٫۶۵ درصد)
• ۴ سال — ۸٫۰۵ درصد سالانه (برای نخستین بار از مرز ۸ درصد در پذیره‌نویسی مستقیم برای اشخاص حقیقی عبور کرده است).

تمام شرایط اصلی بدون تغییر باقی مانده است: ارزش اسمی هر اوراق ۱۰۰ لِئو است، سود کوپن هر شش ماه یک‌بار پرداخت می‌شود و سود حاصل به‌طور کامل از مالیات معاف است. در حراج‌های استاندارد وزارت دارایی (بازار اولیه از طریق بانک‌های تجاریِ معامله‌گر اولیه)، حداکثر نرخ سود اوراق قرضه دولتی در پاییز ۲۰۲۶ به ۷٫۹۵ درصد سالانه رسید. این نرخ برای اوراق قرضه دولتی با سررسید ۵ ساله ثبت شد (در حراج ۱۲ اوت ۲۰۲۶ با نرخ ثابت ۷٫۹۵ درصد). اگر اوراق بلندمدتی را که برای معامله در بازار تحت نظارت پذیرفته شده‌اند در نظر بگیریم، نرخ سود آنها به ۸٫۰۰ تا ۸٫۱۰ درصد سالانه می‌رسد (برای اوراق با سررسید بیش از ۸ تا ۱۰ سال). 

از آنجا که نرخ‌های فعلی پذیره‌نویسی مستقیم در eVMS.md برای شهروندان در دور اکتبر برای اوراق چهار‌ساله به ۸٫۰۵ درصد افزایش یافته است، خرید مستقیم بدون واسطه در حال حاضر برای اشخاص حقیقی حتی شرایط مطلوب‌تری نسبت به حراج‌های استاندارد بانکی برای سررسیدهای مشابه ارائه می‌دهد.

سایت خبری پوینت ام.دی.

https://point.md/ru/novosti/ekonomika/dokhodnost-gosobligatsii-moldovy-vyrosla-do-8-05-godovykh/

 هزینه‌های دولت مولداوی تقریباً ۳۸ درصد تولید ناخالص داخلی است

مولداوی در میان کشورهایی قرار دارد که سهم هزینه‌های دولتی در مقایسه با اندازه اقتصاد آنها بالاست. بر اساس اینفوگرافیکی که با استفاده از داده‌های صندوق بین‌المللی پول تهیه شده، هزینه‌های دولت مولداوی معادل ۳۷.۹۶ درصد تولید ناخالص داخلی این کشور است. در میان کشورهای بررسی‌شده در این رتبه‌بندی، تنها اوکراین بالاتر از مولداوی قرار دارد؛ جایی که این شاخص به ۷۱.۳ درصد تولید ناخالص داخلی می‌رسد. البته سهم بسیار بالای اوکراین به دلیل جنگ و هزینه‌های فوق‌العاده دولت در شرایط جنگی است، به گزارش bani.md. مولداوی اندکی بالاتر از روسیه قرار دارد که سهم هزینه‌های دولت آن ۳۶،۸۷ درصد تولید ناخالص داخلی است. پس از آن نیز آذربایجان با ۳۳،۹۱ درصد، قرقیزستان با ۳۳،۷۱ درصد، گرجستان با ۳۰،۲۶ درصد و ازبکستان با ۲۷،۵۹ درصد قرار دارند. به این ترتیب، به ازای هر ۱۰۰ لِئو که در اقتصاد مولداوی تولید می‌شود، هزینه‌های دولت معادل تقریباً ۳۸ لِئو است. با این حال، این شاخص بیانگر سهم هزینه‌های دولت از تولید ناخالص داخلی است و به معنای «بخشی از اقتصاد که متعلق به دولت است» نیست. این دو مفهوم با یکدیگر تفاوت دارند. سهم بخش دولتی مستلزم ارزیابی فعالیت‌ها و ارزش افزوده‌ای است که توسط شرکت‌ها و نهادهای دولتی ایجاد می‌شود. در مقابل، هزینه‌های دولت شامل پرداخت‌های انتقالی اجتماعی، حقوق کارکنان بخش دولتی، سرمایه‌گذاری‌ها و سایر پرداخت‌های انجام‌شده از محل بودجه است.

سایت خبری پوینت ام.دی.

https://point.md/ru/novosti/ekonomika/gosraskhody-moldovy-sostavliaiut-pochti-38-vvp/

تقریباً ۹۰۰ لئوی هزینه اضافی بابت هر هکتار؛ افزایش قیمت گازوئیل به کشاورزان مولداوی فشار می‌آورد

افزایش قیمت گازوئیل از ابتدای تابستان موجب افزایش قابل‌توجه هزینه انجام فعالیت‌های کشاورزی در مولداوی شده است؛ این در حالی است که قیمت سوخت در اوایل اکتبر اندکی کاهش یافته است. تقریباً ۹۰۰ لئوی هزینه اضافی برای هر هکتار؛ افزایش قیمت گازوئیل به کشاورزان مولداوی فشار می‌آورد. به گفته یوری ریژا، اقتصاددان، از ابتدای ژوئیه قیمت گازوئیل ۴۵ درصد افزایش یافته و از ۲۴٫۴۱ لئو به ۳۵٫۴۲ لئو بابت هر لیتر در روز ۶ اکتبر رسیده است. با توجه به میانگین مصرف حدود ۸۰ لیتر در هر هکتار، هزینه اضافی کشاورزان به ۸۸۰ لئو برای هر هکتار رسیده است. این وضعیت بیش از همه به واحدهای کشاورزی با بهره‌وری پایین آسیب زده است؛ به‌طوری‌که با برداشت ۳ تن غلات در هر هکتار، بهای تمام‌شده هر تن تقریباً ۳۰۰ لئو افزایش یافته است. پایگاه rupor.md به نقل از bani.md این موضوع را گزارش کرده است. جهش قیمت‌ها با عوامل بین‌المللی مرتبط است؛ از جمله محدودیت‌های تجاری اعمال‌شده از سوی روسیه و چین و همچنین اختلالات در منطقه خلیج فارس که موجب شده روزانه حداکثر ۱٫۳ میلیون بشکه گازوئیل از بازار جهانی خارج شود. ریژا تأکید کرد که اگر قیمت خرید غلات افزایش نیابد، کشاورزان مجبور خواهند شد زیان‌ها را از درآمد خود جبران کنند؛ امری که منابع مالی آنها برای فصل زراعی بعدی را کاهش خواهد داد. این اقتصاددان در پایان گفت: «کاهش قیمت در ماه اکتبر یک نفس تازه است، نه راه‌حل مشکل.»

سایت خبری: پوینت.ام. دی

https://point.md/ru/novosti/ekonomika/pochti-900-leev-sverkhu-za-kazhdyi-gektar-rost-tsen-na-soliarku-b-et-po-fermeram-moldovy/

کمبود نیروی کار در مولداوی: شهروندان نپال و بنگلادش به مزارع می‌روند

کمبود نیروی کار، کارفرمایان بیشتری را در مولداوی ناچار کرده است که از نیروی کار خارجی استفاده کنند. به‌عنوان مثال، در اوج فصل برداشت محصولات کشاورزی، در مزارع و باغ‌های این کشور می‌توان کارگرانی از سریلانکا، بنگلادش و نپال را مشاهده کرد. برای بسیاری از آنها، برداشت انگور، سیب یا آلو تجربه‌ای جدید است. با این حال، دستمزد و تمایل به کسب درآمد بیشتر، انگیزه آنهاست و کار را نیز در حین انجام آن یاد می‌گیرند. رادیو مولداوی در این مورد گزارش داده است. در یکی از تاکستان‌های منطقه اونگن، کارگرانی که از نپال و بنگلادش آمده‌اند، برای نخستین بار با کار برداشت انگور آشنا می‌شوند. آنها روز کاری خود را ساعت ۸ صبح آغاز می‌کنند، یک ساعت برای ناهار استراحت دارند و ساعت ۱۸ کار را به پایان می‌رسانند. پس از پایان برداشت محصول، بسیاری از آنها دوباره به کار در بخش ساخت‌وساز بازخواهند گشت. بیشتر آنها اعتراف می‌کنند که پیش از این فقط در فیلم‌ها دیده بودند که چگونه انگور برداشت می‌شود.

«این انگور است. — آیا برای نخستین بار است که انگور برداشت می‌کنید؟ — بله، برای نخستین بار. بسیار خوشمزه، شیرین و آبدار است. اکنون در حال کسب تجربه و آشنایی با برداشت انگور هستم. واقعاً شگفت‌انگیز است.»

«من بوراتوتسی جاناکجان هستم، ۳۳ ساله و اهل نپال. در مولداوی در بخش کشاورزی کار می‌کنم. این نخستین بار است که انگور امتحان می‌کنم. بسیار خوشمزه است.»

دِلیم اهل بنگلادش است و در کشور خود به‌عنوان معلم زبان انگلیسی کار می‌کرد. اکنون او برای هموطنان خود نقش مترجم را ایفا می‌کند. دِلیم شیکدر گفت: «اینجا همه کسانی که از بنگلادش آمده‌اند مانند یک خانواده هستند. آنها به من احترام می‌گذارند و من نیز تلاش می‌کنم از طرف خود بهترین‌ها را برای آنها فراهم کنم. همین. ما مانند یک خانواده هستیم. در بنگلادش، زمانی که به‌عنوان معلم کار می‌کردم، درآمد کمی داشتم. اما اینجا حقوق و موقعیت شغلی من بسیار بهتر است. رئیس من هم آدم خوبی است. زندگی من بهتر شده است.»

بسیاری از آنها همچنین تلاش می‌کنند زبان رومانیایی را یاد بگیرند، زیرا می‌دانند که این کار به ادغام آسان‌تر آنها در جامعه کمک خواهد کرد. بیش از ۳۰ کارگر خارجی در برداشت انگور مشارکت دارند و صاحب تاکستان می‌گوید از کار آنها راضی است. یوری فیلیمون، انگوردار، تأکید کرد: «در ابتدا با تردید نگاه می‌کردیم، اما به‌تدریج مردم یاد می‌گیرند چگونه انگور برداشت کنند و چگونه کار کنند. مهم این است که به حرف ما گوش بدهند و آنچه را که به آنها می‌گوییم انجام دهند؛ در این صورت کار پیش می‌رود. جوانان امروز بیشتر کشور را ترک می‌کنند، بنابراین ما مجبوریم به این افراد روی بیاوریم تا بتوانیم محصولی را که تمام سال برای آن زحمت کشیده‌ایم، به‌موقع برداشت کنیم.»

نمایندگان شرکت‌های کاریابی می‌گویند که اخیراً کارفرمایان بیشتری برای استخدام کارگران فصلی خارجی به خدمات آنها مراجعه می‌کنند. یوری پوستولاکه، مدیر یک شرکت کاریابی، گفت: «ما برای بسیاری از شرکت‌ها حدود ۴۰۰ نفر را به کشور آورده‌ایم. اما اکنون افراد بیشتری می‌آیند، زیرا جمهوری مولداوی با کمبود بسیار شدید نیروی کار مواجه است و همه به کارگر نیاز دارند. ما آنها را هم برای برداشت انگور، هم برای بسته‌بندی و هم به مکان‌هایی که به نیروی کار نیاز دارند، اعزام می‌کنیم.» به‌طور متوسط، یک کارگر خارجی ماهانه دست‌کم ۸۷۰۰ لِئو درآمد دارد. به گفته کارفرمایان، بسته به میزان تخصص و نوع کاری که انجام می‌دهد، درآمد می‌تواند به ۸۰۰ یورو نیز برسد.

در جمهوری مولداوی، تقریباً ۵۶۰۰ شهروند خارجی مجوز اقامت در این کشور با هدف اشتغال دارند.

سایت خبری پوینت ام.دی.

https://point.md/ru/novosti/ekonomika/nekhvatka-rabotnikov-v-moldove-na-polia-vykhodiat-grazhdane-nepala-i-bangladesh/

خشکسالی کشاورزی را تغییر می‌دهد: در مولداوی قصد دارند خرمالو و کیوی کشت کنند

اگر خشکسالی همچنان به‌عنوان یک مشکل برای کشاورزان مولداوی باقی بماند، ممکن است ذرت جای خود را به محصولاتی مانند خرمالو و کیوی بدهد. خشکسالی کشاورزی را تغییر می‌دهد: در مولداوی قصد دارند خرمالو و کیوی کشت کنند. مقامات در حال حاضر این گیاهان را آزمایش می‌کنند و می‌گویند طی سال‌های آینده کشاورزان ممکن است توصیه‌های مشخصی درباره اینکه چه محصولاتی با شرایط جدید اقلیمی سازگاری بیشتری دارند، دریافت کنند. این موضوع را وب‌سایت tv8.md گزارش کرده است.

واسیله شربان، دبیر دولتی وزارت کشاورزی مولداوی، می‌گوید کشاورزان مناطق جنوبی جمهوری بیش از پیش به دنبال یافتن جایگزینی برای محصولاتی هستند که به آب زیادی نیاز دارند. با این حال، گذار به محصولات جدید آسان نیست. کشاورزان به کشت محصولات مشخصی عادت کرده‌اند و زمانی که صحبت از گیاهان کمتر شناخته‌شده باشد، تمایل ندارند ریسک زیادی را بپذیرند. یکی از راه‌حل‌های مورد بررسی، کشت گیاهانی است که در جمهوری مولداوی محصولات عجیب یا گرمسیری محسوب می‌شوند. متخصصان در حال حاضر چند نوع گیاهان از جمله خرمالو و کیوی را آزمایش می‌کنند. به گفته واسیله شربان، حدود یک تا دو سال دیگر ممکن است نتایج روشن‌تری به دست آید و کشاورزان بتوانند بدانند که آیا کشت این محصولات در مولداوی امکان‌پذیر است و در چه شرایطی می‌توان آنها را پرورش داد.

این مقام دولتی گفت: «شرایط و ضرورت، آنها را وادار خواهد کرد محصول دیگری را انتخاب کنند. ما به‌عنوان نهاد تخصصی مرکزی نمی‌توانیم با دستور و الزام وارد عمل شویم، اما اگر می‌بینید که در جنوب کشور سال‌به‌سال با خشکسالی یا گرمای شدید مواجه هستید، نمی‌توان همچنان در آنجا ذرت کشت کرد. در حال حاضر، ما به همراه مؤسسه‌ای که اختیارات کمیسیون دولتی آزمایش ارقام گیاهی را بر عهده گرفته است و همچنین دانشگاه فنی، از طریق دانشکده کشاورزی، در حال آزمایش ارقام گیاهان غیرمتعارف هستیم. اگر درباره محصولات زراعی صحبت کنیم، احتمالاً طی سال‌های آینده، یعنی یک تا دو سال و حداکثر نه بیشتر، توصیه‌های مشخصی درباره کشت کیوی و خرمالو خواهیم داشت.» در همین حال، کشاورزان مناطق جنوبی تلاش می‌کنند محصولات فعلی خود را حفظ کنند. برخی از آنها ذرت را با استفاده از آبیاری قطره‌ای کشت می‌کنند؛ فناوری‌ای که می‌تواند به افزایش میزان محصول در هر هکتار کمک کند.

سایت خبری پوینت ام.دی.

https://point.md/ru/novosti/obschestvo/zasukha-meniaet-sel-skoe-khoziaistvo-v-moldove-khotiat-vyrashchivat-khurmu-i-kivi/

 پلاتون: مولداوی می‌توانست قیمت گاز را به ۱۴ لِئو به ازای هر مترمکعب کاهش دهد

ویاچسلاو پلاتون (بازرگان و نماینده سابق پارلمان مولداوی) اذعان کرد که افزایش قیمت‌ها در بازارهای بین‌المللی عاملی عینی است، اما معتقد است که دولت مولداوی می‌تواند از راهکارهای دیگری نیز برای کاهش هزینه‌ها استفاده کند. این موضوع را پایگاه خبری Unimedia.info گزارش داده است. پلاتون گفت: «برای مثال، من در این شرایط واقعاً دشوار چه اقدامی انجام می‌دادم؟ درست است که قیمت گاز در بازار جهانی افزایش یافته است. این وضعیت واقعیتی عینی است و کسی نمی‌تواند آن را انکار کند. اما حتی در چنین شرایط دشواری نیز همواره فضایی برای مانور وجود دارد و عوامل دیگری هم هستند که می‌توان از آن‌ها بهره برد. مسئله اصلی این است که از عقل و تدبیر استفاده شود؛ کمی روحیه کارآفرینی، کمی زیرکی و توانایی یافتن راه خروج از شرایط دشوار.»

خرید گاز از اوکراین.

نخستین راهکار پیشنهادی پلاتون به بازار گاز اوکراین مربوط می‌شود. به گفته وی، در اوکراین حدود ۳ میلیارد مترمکعب گاز مازاد وجود دارد. او این وضعیت را ناشی از کاهش مصرف صنعتی، به‌ویژه در بخش متالورژی، و همچنین برخورداری اوکراین از تولید داخلی گاز می‌داند. به ارزیابی پلاتون، قیمت گاز اوکراین بین ۳۰۰ تا ۳۵۰ یورو به ازای هر هزار مترمکعب است. وی توضیح داد: «بله، این گاز مازاد است. در حال حاضر اوکراین حدود ۳ میلیارد مترمکعب گاز مازاد دارد. بخش متالورژی این کشور به‌طور کامل بمباران شده و مصرف گاز به‌شدت کاهش یافته است. اگر کارخانه‌های تولید کودهای نیتروژنی نیز بمباران شوند، دیگر تقریباً مصرفی باقی نخواهد ماند. اوکراین تولید داخلی و استخراج گاز خود را هم دارد.»

پلاتون معتقد است که مولداوی می‌تواند حدود ۳۰۰ میلیون مترمکعب گاز را از طریق شرکت‌های بازرگانی محلی اوکراین و با قیمت ۳۵۰ یورو به ازای هر هزار مترمکعب خریداری کند و با ترکیب آن با گازهایی که قبلا خریداری شده‌اند، میانگین قیمت تمام‌شده را کاهش دهد. او گفت: «اگر امروز به جای آقای توفان بودم، این حجم از گاز را از طریق معامله‌گران محلی خریداری می‌کردم. ما به ۳۰۰ میلیون مترمکعب گاز با قیمت ۳۵۰ یورو نیاز داریم. آن را با گازی که در اختیار داریم ترکیب می‌کردم تا به قیمت متوسطی برسیم. اگر امکانش فراهم بود، حتی حجم بیشتری نیز خریداری می‌کردم.» پلاتون محدودیت‌های فعلی صادرات گاز از اوکراین را مهم‌ترین مانع این طرح دانست. با این حال، وی معتقد است که کیشیناو می‌تواند با کی‌یف برای صدور مجوز صادرات ۳۰۰ تا ۴۰۰ میلیون مترمکعب گاز به مولداوی مذاکره کند.

او اظهار داشت: «این میزان برای اوکراین تنها ۱۰ درصد و حداکثر ۱۳ درصد از گاز مازاد آن کشور است. بنابراین، مشکل دوم این خواهد بود که چگونه از دولت اوکراین مجوز صادرات این گاز را بگیریم.» پلاتون در این زمینه به ترانزیت کالاهای اوکراینی از خاک مولداوی و روابط سیاسی میان دو کشور اشاره کرد. به باور وی، در صورت لزوم می‌توان شرکای اروپایی را نیز وارد مذاکرات کرد. او گفت: «بنابراین، من دستیابی به امکان صادرات ۳۰۰ تا ۴۰۰ میلیون مترمکعب گاز به کشورمان را مشکل سیاسی بزرگی نمی‌دانم. در صورت نیاز، از روابط خود در اتحادیه اروپا نیز استفاده کنید.»

استقراض موقت گاز اختصاص‌یافته به منطقه ترانس‌نیستریا.

دومین راهکار پیشنهادی پلاتون به گازی مربوط می‌شود که از طریق مولداوی به منطقه ترانس‌نیستریا ترانزیت می‌شود. به گفته وی، حجم گاز اختصاص‌یافته به این منطقه بیش از دو برابر میزان مصرف گاز در کرانه راست رود دنیستر، یعنی بخش اصلی تحت کنترل دولت مولداوی، است. پلاتون پیشنهاد می‌کند که دولت مولداوی برای دوره زمستان با طرف‌های ذی‌ربط به توافق برسد تا به‌طور موقت ۲۵ درصد از گاز اختصاص‌یافته به ترانس‌نیستریا را به‌صورت قرض دریافت کند و آن را در ماه مه یا ژوئن سال ۲۰۲۷ بازگرداند. پلاتون تأکید کرد که موضوع صرفاً استقراض گاز است و این حجم باید پس از تثبیت قیمت‌ها بازگردانده شود. پلاتون همچنین پیشنهاد کرد که کمیسیون اروپا برای جبران این استقراض وارد عمل شود. به گفته وی، در بودجه اتحادیه اروپا مبلغ ۶۰ میلیون یورو برای منطقه ترانس‌نیستریا در نظر گرفته شده است.

او اظهار داشت: «مایا ساندو دو سال پیش توانست ۲۰ میلیون یورو از کمیسیون اروپا برای تأمین گاز ترانس‌نیستریا دریافت کند. ضمناً در بودجه امسال کمیسیون اروپا، ۶۰ میلیون یورو برای ترانس‌نیستریا پیش‌بینی شده است. مایا ساندو می‌تواند تلاش کند این ۶۰ میلیون یورو را برای آن منطقه دریافت کند و از آن برای جبران گاز قرض‌گرفته‌شده ما استفاده کند.» به محاسبات پلاتون، ۲۵ درصد از گاز اختصاص‌یافته به منطقه ترانس‌نیستریا معادل تقریباً نیمی از نیازهای گازی کرانه راست رود دنیستر است. او معتقد است که ترکیب این گاز با خریدهای احتمالی از اوکراین می‌تواند به مولداوی اجازه دهد تعرفه گاز را در حدود ۱۴ لِئو به ازای هر مترمکعب حفظ کند. پلاتون گفت: «بار دیگر تأکید می‌کنم که ما گاز را قرض می‌گیریم و آن را بازمی‌گردانیم. بازپرداخت را در زمانی انجام می‌دهیم که قیمت‌ها آرام شوند و دیگر شاهد چنین قیمت‌های بسیار بالایی نباشیم. ایده همین است. ۲۵ درصد از حجم گاز آن‌ها معادل نیمی از نیاز ماست. از آنجا که گاز برای آن‌ها رایگان است، حتی اگر آن را با گاز گران‌قیمت ترکیب کنیم، قیمت نهایی به حدود نصف قیمت فعلی می‌رسد. قیمت امروز ۲۶ لِئو است و می‌توانیم دوباره به ۱۴ لِئو بازگردیم.»

جلوگیری از افزایش تعرفه گاز.

پلاتون معتقد است که اجرای هم‌زمان هر دو راهکار می‌تواند دولت مولداوی را از افزایش تعرفه‌های گاز بی‌نیاز کند. وی در پایان گفت: «برای مثال، اگر گاز را از اوکراین نیز خریداری کنیم، دیگر اصلاً نیازی به تغییر قیمت‌ها یا تعرفه‌ها نخواهد بود. قیمت را همان ۱۴ لِئو نگه می‌داریم و تغییری ایجاد نمی‌شود. می‌توان تمام این مشکلات را با سرعت و با توجه به شرایط دشواری که امروز با آن روبه‌رو هستیم، حل‌وفصل کرد و باید برای آن‌ها راه‌حل پیدا کنیم.» 

نکته: ارقام، محاسبات و پیشنهادهای مطرح‌شده در این گزارش، دیدگاه‌ها و برآوردهای ویاچسلاو پلاتون هستند و لزوماً به معنای تأیید امکان اجرایی یا اقتصادی این طرح‌ها از سوی دولت مولداوی، اوکراین یا اتحادیه اروپا نیستند.

سایت خبری: پوینت.ام. دی

https://point.md/ru/novosti/obschestvo/platon-moldova-mogla-by-snizit-stoimost-gaza-do-14-leev-za-kubometr/

 اسپاتار: دولت توان تأمین درآمد ۶۷ هزار لئو در ماه برای هر خانواده را ندارد

دولت نمی‌تواند از طریق بازتوزیع درآمدها، درآمد ماهانه ۶۷ هزار لیوی را برای خانواده‌ها تأمین کند؛ مبلغی که برای پوشش هزینه‌های حداقلی یک زندگی شایسته ضروری است. با این حال، مقام‌های دولتی متعهد شده‌اند که حداقل دستمزد را به ۱۰ هزار لئو افزایش دهند. مارچل اسپاتار، وزیر پیشین کار و حمایت اجتماعی و رئیس کمیسیون پارلمانی اقتصاد، بودجه و امور مالی، در این باره اظهارنظر کرده است. به گزارش وب‌سایت Logos Press، وی گفت: «دولت وظایف متعددی دارد که یکی از آن‌ها بازتوزیع درآمدهاست. اما وقتی درباره بازتوزیع صحبت می‌کنیم، منظور باید تأمین حداقل معیشت باشد. متأسفانه، کشور ما هنوز به سطحی از رفاه نرسیده است که بتوان منابع مالی را به میزان کافی بازتوزیع کرد و هزینه‌های یک زندگی شایسته را پوشش داد. به بیان ساده، ما امکان آن را نداریم که مالیات‌ها را به اندازه‌ای وضع کنیم که درآمد ماهانه هر خانواده به ۶۷ هزار لیو برسد.»

این اظهارات در پی ارائه نتایج پژوهشی با عنوان «حداقل معیشت با رویکرد اجتماعی و دستمزد متناسب با زندگی شایسته» مطرح شد. بر اساس این پژوهش، یک خانواده دارای دو فرزند برای برخورداری از سطح زندگی شایسته به درآمد ماهانه‌ای بیش از ۶۷ هزار لئو نیاز دارد؛ به‌طوری‌که سهم هر یک از دو فرد بزرگسال خانواده تقریباً ۳۴ هزار لئو خواهد بود. با این حال، نویسندگان پژوهش تأکید کرده‌اند که مبلغ محاسبه‌شده به معنای پیشنهاد تعیین فوری حداقل دستمزد در این سطح نیست، بلکه معیاری برای نشان دادن میزان درآمد موردنیاز جهت تأمین یک زندگی شایسته است. یادآوری می‌شود که مقام‌های دولتی متعهد شده‌اند در سال‌های آینده، حداقل دستمزد را هر سال یک هزار لئو افزایش دهند.

اسپاتار در ادامه افزود: «ما از نظر سیاسی متعهد شده‌ایم که حداقل دستمزد را تا سال ۲۰۳۰ به ۱۰ هزار لئو برسانیم.» شایان ذکر است که کنفدراسیون ملی سندیکا‌های کارگری مولداوی و کنفدراسیون ملی کارفرمایان جمهوری مولداوی بر سر میزان حداقل دستمزد به توافق رسیده‌اند. بر اساس این توافق، از ۱ ژانویه ۲۰۲۷ حداقل دستمزد کارکنان بخش واقعی اقتصاد به ۷۶۰۰ لئو در ماه خواهد رسید.

سایت خبری پوینت ام.دی.

https://point.md/ru/novosti/obschestvo/spatar-o-67-tys-leev-dokhoda-na-sem-iu-u-gosudarstva-net-vozmozhnosti-eto-obespechit/

 گندم در مولداوی فقط در مناطق جنوبی گران شد؛ قیمت به ۳۵۰۰ لئوی مولداوی بابت هر تن رسید

گندم تنها محصول از گروه غلات و دانه‌های روغنی است که از ماه اوت تا اوایل اکتبر، قیمت آن در بازار مولداوی افزایش یافته است. با این حال، میزان افزایش قیمت گندم محدود بوده و تنها حدود ۱۰۰ لئو بابت ازای هر تن است. به گزارش وب‌سایت Logos Press، بالاترین قیمت خرید گندم در بندر جورجولشتی (Giurgiulești) ثبت شده و حدود ۳۵۰۰ لئو در هر تن است. این رقم در مقایسه با ماه سپتامبر ۱۰۰ لئو و در مقایسه با ماه اوت ۲۰۰ لئو به ازای هر تن افزایش یافته است. قیمت‌های رایج خرید گندم در مناطق مختلف مولداوی به شرح زیر است:

• مناطق جنوبی: بین ۳۰۰۰ تا ۳۲۰۰ لئو بابت هر تن
• مناطق مرکزی: بین ۲۸۵۰ تا ۳۱۰۰ لئو بابت هر تن
• مناطق شمالی: بین ۲۶۵۰ تا ۲۷۰۰ لئو بابت هر تن

این در حالی است که قیمت خرید گندم در مناطق مرکزی و شمالی کشور در ماه اکتبر، در مقایسه با ماه سپتامبر، تقریباً تغییری نکرده است. دلیل این وضعیت، هزینه بسیار بالای حمل‌ونقل گندم به سمت «دروازه‌های جنوبی» جمهوری مولداوی برای صادرات عنوان شده است. یوری ریژا، کارشناس بازاریابی محصولات کشاورزی، معتقد است که افزایش اندک قیمت گندم به دو عامل اصلی مربوط می‌شود:

1) کاهش عرضه گندم از اوکراین و روسیه در بازار منطقه‌ای.

2) کاهش نرخ برابری یورو در برابر دلار آمریکا که به پایین‌ترین سطح خود از ماه مه ۲۰۲۵ رسیده است.

سایت خبری پوینت ام.دی.

https://point.md/ru/novosti/ekonomika/pshenitsa-v-moldove-podorozhala-tol-ko-na-iuge-tsena-dostigla-3-5-tys-leev-za-tonnu/

 اوکراین صادرات برق به مولداوی را افزایش داد

اوکراین در سپتامبر ۲۰۲۶، واردات برق خود را بیش از دو برابر کاهش داد و هم‌زمان صادرات برق را تقریباً یک‌چهارم افزایش داد. بر اساس داده‌های مرکز تحلیلی DiXi Group که از پلتفرم Energy Map دریافت شده است، واردات برق اوکراین در ماه سپتامبر در مقایسه با ماه اوت، ۵۸٫۶ درصد کاهش یافت و به ۷۶٫۱ هزار مگاوات‌ساعت رسید. این پایین‌ترین میزان واردات ماهانه از نوامبر ۲۰۲۳ تاکنون محسوب می‌شود. وب‌سایت Logos Press با استناد به Kurs.com.ua این آمار را منتشر کرده است. در مقابل، صادرات برق اوکراین ۲۴٫۴ درصد افزایش یافت و به ۴۷۳٫۷ هزار مگاوات‌ساعت رسید که بالاترین میزان صادرات طی یک سال گذشته است. به این ترتیب، حجم فروش برق اوکراین به کشورهای خارجی، ۶٫۲ برابر حجم برق خریداری‌شده از خارج شد. بیشترین میزان صادرات برق اوکراین به کشورهای زیر اختصاص داشت:

• مجارستان: ۲۳۲٫۵ هزار مگاوات‌ساعت، معادل ۴۹٫۱ درصد از کل صادرات.
• مولداوی: ۱۵۲٫۵ هزار مگاوات‌ساعت، معادل ۳۲٫۲ درصد.
• رومانی: ۸۱٫۶ هزار مگاوات‌ساعت، معادل ۱۷٫۲ درصد.

یکی دیگر از عوامل مؤثر بر افزایش صادرات، تفاوت قیمت برق در بازارهای منطقه بود. در ماه سپتامبر، متوسط قیمت برق در بازار اوکراین با تحویل در روز بعد، ۱۱۶٫۲ یورو به ازای هر مگاوات‌ساعت بود. این رقم در کشورهای دیگر به شرح زیر بود:

• لهستان: ۱۴۹٫۸ یورو به ازای هر مگاوات‌ساعت
• اسلواکی: ۱۶۳٫۸ یورو به ازای هر مگاوات‌ساعت
• رومانی: ۱۷۴٫۴ یورو به ازای هر مگاوات‌ساعت

رومانی یکی از منابع اصلی تأمین برق مولداوی است.

 سایت خبری: پوینت.ام. دی

https://point.md/ru/novosti/ekonomika/ukraina-uvelichila-eksport-elektroenergii-v-moldovu-5/

 گاسپودارنکو: در پی افزایش قیمت‌ها، قدرت خرید مردم مولداوی کاهش می‌یابد

در ماه سپتامبر، قیمت‌های مصرف‌کننده در مقایسه با ماه اوت ۱٫۷ درصد افزایش یافت و نرخ تورم سالانه به ۸٫۶ درصد رسید. افزایش قیمت گاز طبیعی، سوخت و خدمات حمل‌ونقل فشار بیشتری بر بودجه خانوارها وارد می‌کند. مارین گاسپودارنکو، کارشناس اقتصادی، پیش‌بینی می‌کند که نرخ تورم تا پایان سال ممکن است به ۹ تا ۱۰ درصد برسد. این خبر را وب‌سایت Ziar.md گزارش داده است. بر اساس داده‌های اداره ملی آمار مولداوی (NBS) که در ۹ اکتبر منتشر شد، افزایش قیمت‌ها در ماه سپتامبر عمدتاً ناشی از بالا رفتن تعرفه خدمات برای خانوارها بود که به‌طور متوسط ۴٫۳ درصد گران‌تر شدند. قیمت کالاهای غیرخوراکی ۱٫۱ درصد و مواد غذایی ۰٫۲ درصد افزایش یافت. بیشترین سهم در تورم ماهانه مربوط به افزایش قیمت گاز طبیعی بود. تعرفه گاز طی یک ماه ۴۰٫۸ درصد افزایش یافت که حدود ۱٫۱ واحد درصد به شاخص قیمت مصرف‌کننده افزود. هم‌زمان، قیمت سوخت و مواد روان‌کننده ۵٫۲ درصد بالا رفت؛ این افزایش در پی گران شدن بنزین به میزان ۸٫۶ درصد و گازوئیل به میزان ۷٫۲ درصد رخ داد. در میان مواد غذایی، بیشترین افزایش قیمت ماهانه مربوط به تخم‌مرغ با ۲٫۷ درصد بود. قیمت شیر و محصولات لبنی ۰٫۵ درصد، شکر ۰٫۴ درصد و میوه‌ها ۰٫۳ درصد افزایش یافت. در مقابل، قیمت سبزیجات اندکی کاهش یافت و ۰٫۲ درصد پایین آمد.

سوخت و خدمات حمل‌ونقل بیشترین افزایش قیمت سالانه را ثبت کردند.

در مقایسه با سپتامبر ۲۰۲۵، قیمت‌های مصرف‌کننده ۸٫۶ درصد افزایش یافته‌اند. قیمت خدمات ۱۲٫۶ درصد، کالاهای غیرخوراکی ۹ درصد و مواد غذایی ۵٫۱ درصد بالا رفته است. بیشترین افزایش سالانه قیمت به سوخت و مواد روان‌کننده مربوط می‌شود که ۳۴٫۵ درصد گران‌تر شده‌اند. قیمت گازوئیل ۷۶٫۴ درصد، بنزین ۴۲٫۳ درصد و زغال‌سنگ ۳۳ درصد افزایش یافته است. همچنین هزینه حمل‌ونقل مسافری ۲۹٫۸ درصد، تعرفه برق ۲۳٫۷ درصد و تعرفه گاز طبیعی ۲۱٫۳ درصد بالا رفته است. بر اساس داده‌های اداره ملی آمار، هزینه خدمات عمومی و شهری طی یک سال به‌طور متوسط ۱۸٫۱ درصد افزایش یافته است. با این حال، تعرفه‌های تنظیم‌شده انرژی حرارتی در سپتامبر ۲۰۲۶، در مقایسه با سپتامبر ۲۰۲۵، ۱۷ درصد پایین‌تر بوده‌اند. از ابتدای سال جاری میلادی، قیمت‌های مصرف‌کننده ۶٫۶ درصد افزایش یافته است. بیشترین افزایش قیمت مربوط به کالاهای غیرخوراکی با ۸٫۴ درصد بوده است. پس از آن، خدمات با ۷٫۴ درصد و مواد غذایی با ۴٫۱ درصد قرار دارند.

مارین گاسپودارنکو: تورم تا پایان سال ممکن است به ۹ تا ۱۰ درصد برسد

مارین گاسپودارنکو، کارشناس اقتصادی، هشدار می‌دهد که افزایش قیمت‌ها مستقیماً بر قدرت خرید مردم تأثیر می‌گذارد؛ به‌ویژه خانواده‌های کم‌درآمد که بخش قابل‌توجهی از بودجه خود را صرف خدمات عمومی، قبوض و کالاهای اساسی می‌کنند. این کارشناس اظهار داشت: «تمام این تحولات برای ما به معنای کاهش واقعی قدرت خرید است. وقتی قیمت گاز، برق، حمل‌ونقل و نان ــ که طی یک سال ۵٫۷ درصد گران شده است ــ هم‌زمان افزایش می‌یابد، با همان میزان حقوق و مستمری می‌توان کالاها و خدمات بسیار کمتری خریداری کرد. بنابراین، خانواده‌های کم‌درآمد که بخش عمده بودجه خود را صرف خدمات عمومی و مواد غذایی می‌کنند، بیش از دیگران و به‌صورت متناسب، آسیب می‌بینند. هزینه خدمات عمومی طی یک سال ۱۸٫۱ درصد افزایش یافته است؛ این دقیقاً بخشی از هزینه‌هاست که هیچ‌کس نمی‌تواند از آن صرف‌نظر کند.» گاسپودارنکو پیش‌بینی می‌کند که نرخ تورم سالانه تا پایان سال ۲۰۲۶ ممکن است به ۹ تا ۱۰ درصد برسد. به گفته او، در صورت افزایش بیشتر قیمت نفت یا گاز طبیعی، خطر تشدید تورم نیز افزایش خواهد یافت. این کارشناس اقتصادی معتقد است: «در این دوره، سه اقدام ضروری است: اتخاذ رویکردی محتاطانه در تصمیم‌گیری‌های مالیاتی و بودجه‌ای، حمایت هدفمند از خانوارهای آسیب‌پذیر و اجرای اقداماتی برای پشتیبانی از فعالیت‌های اقتصادی، بدون آنکه فشار تورمی‌بیشتر شود».

داده‌های اداره ملی آمار همچنین نشان می‌دهد که تورم ماهانه مولداوی در سپتامبر به ۱٫۷ درصد رسیده است. این رقم از تورم ترکیه که ۱٫۸ درصد بود، کمتر است؛ اما در مقایسه با سایر کشورهای بررسی‌شده، از جمله لهستان با ۰٫۷ درصد، گرجستان با ۰٫۴ درصد و مجارستان با ۰٫۲ درصد، بالاتر بوده است.

سایت خبری پوینت ام.دی.

https://point.md/ru/novosti/ekonomika/gospodarenko-moldavane-teriaiut-pokupatel-nuiu-sposobnost-na-fone-podorozhaniia/

 رشد ذخایر ارزی مولداوی ناشی از ورود منابع مالی خارجی نبود، بلکه به تقویت ارزها مربوط می‌شد

ذخایر ارزی مولداوی در ماه سپتامبر ۳۹٫۲۲ میلیون یورو افزایش یافت و در تاریخ ۳۰ سپتامبر ۲۰۲۶ به ۵٫۴۵۳ میلیارد یورو رسید. این موضوع در داده‌های بانک مرکزی مولداوی  منعکس شده است. در مقایسه با ۲۸ اوت، زمانی که حجم ذخایر ارزی ۵ میلیارد و ۴۱۴٫۰۷ میلیون یورو بود، میزان این ذخایر حدود ۰٫۷ درصد افزایش یافت. وب‌سایت bani.md این موضوع را گزارش کرده است. عامل اصلی این افزایش، تقویت ارزش ارزهای موجود در ترکیب ذخایر ارزی در برابر یورو بود که ۵۹٫۸۵ میلیون یورو به ارزش ذخایر افزود. همچنین، درآمد بانک مرکزی مولداوی از مدیریت دارایی‌های ذخیره‌ای به ۱۳٫۶۱ میلیون یورو رسید. ورودی‌های مالی به وزارت دارایی مولداوی بالغ بر ۵٫۷۶ میلیون یورو بود. از این میزان، ۴٫۶۸ میلیون یورو مربوط به وام‌ها و کمک‌های بلاعوض برای پروژه‌های سرمایه‌گذاری و ۱٫۰۸ میلیون یورو مربوط به حمایت بودجه‌ای بانک اروپایی بازسازی و توسعه (EBRD) بود. در عین حال، ذخایر ارزی به دلیل برخی پرداخت‌ها و تعدیلات مالی کاهش یافت. مولداوی برای بازپرداخت و خدمات بدهی خارجی دولت، ۱۸٫۹۷ میلیون یورو پرداخت کرد. علاوه بر این، تجدید ارزیابی اوراق بهادار موجود در سبد سرمایه‌گذاری بانک مرکزی مولداوی، موجب کاهش ۱۴٫۴۳ میلیون یورویی ذخایر شد. پرداخت‌های وزارت دارایی نیز ۴٫۳۰ میلیون یورو دیگر از این ذخایر کاست.

از دیگر عوامل خروج منابع می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• ۱٫۳۵ میلیون یورو مربوط به ذخایر الزامی ارزی بانک‌های تجاری؛
• ۷۰۰ هزار یورو برداشت از حساب‌های دفتر مدیریت برنامه‌های کمک‌های خارجی؛
• ۱۲۰ هزار یورو ناشی از عملیات سوآپ ارزی در بازار داخلی؛
• ۱۳۰ هزار یورو سایر خالص خروجی‌های مالی.

بنابراین، افزایش ذخایر ارزی مولداوی در ماه سپتامبر عمدتاً ناشی از تغییر نرخ برابری ارزها و درآمد حاصل از مدیریت دارایی‌ها بود، نه ورود منابع مالی خارجی.

سایت خبری پوینت ام.دی.

https://point.md/ru/novosti/ekonomika/rost-rezervov-moldovy-obespechili-ne-vneshnie-postupleniia-a-ukreplenie-valiut/