افزایش مستمر قیمت سوخت در ارمنستان: تنش‌های منطقه‌ای یا سیاست داخلی

بر اساس تحلیل یک اقتصاددان، حتی اگر بازار جهانی نفت به ثبات برسد در بازار ارمنستان باز هم حدود ۴ تا ۵ ماه زمان لازم است تا قیمت سوخت روند کاهشی پیدا کند. آغاسی تاوادیان، پژوهشگر و روزنامه‌نگار اقتصادی ارمنستان تاکید دارد «قیمت بنزین و گازوئیل در ارمنستان در حال حاضر بالاترین سطح را در مقایسه با کشورهای همسایه دارد».

در آخر ماه سپتامبر، قیمت هر لیتر بنزین معمولی (Regular) در جایگاه‌های سوخت ارمنستان ۶۰۰ درام، بنزین ممتاز (Premium) ۶۲۰ درام و گازوئیل ۷۱۰ درام بوده است؛ این در حالی است که در اوایل سپتامبر، قیمت این سوخت‌ها به‌ترتیب ۵۵۰، ۵۸۰ و ۶۵۰ درام و پیشتر از آن کمتر بود. اقتصاددان ارمنستانی، آغاسی تاوادایان در تحلیل این افزایش قیمت گفت: «بسیاری تصور می‌کنند در ارمنستان نوعی انحصار چندجانبه وجود دارد و فعالان بازار به‌طور هماهنگ تصمیم گرفته‌اند قیمت‌ها را افزایش دهند. اما چنین چیزی صحت ندارد. بازار ما نسبتاً رقابتی است و زمانی که قیمت‌های جهانی افزایش پیدا می‌کند، قیمت‌ها در بازار داخلی نیز با فاصله چند ماه افزایش می‌یابد. دلیلش این است که نفت ابتدا با قیمت مشخصی خریداری می‌شود و تا زمانی که فرآوری شده، به ارمنستان برسد، چند ماه زمان می‌برد. بنابراین حتی اگر شرایط در حال حاضر آرام شود و قیمت فرآورده‌های نفتی در جهان کاهش یابد، باز هم حدود ۴ تا ۵ ماه زمان لازم است تا قیمت‌های بالای کنونی در بازار داخلی فروکش کند».

 به گفته این کارشناس، عامل اصلی افزایش قیمت سوخت، تغییر ساختار بازار واردات فرآورده‌های نفتی است. در حالی که پیش‌تر حدود ۹۰ درصد بنزین و ۵۶ درصد گازوئیل وارداتی ارمنستان از روسیه تأمین می‌شد، روسیه دیگر تأمین‌کننده اصلی بازار ارمنستان نیست. در میان کشورهای مبدأ واردات، روسیه اکنون پس از بلغارستان در جایگاه دوم قرار دارد. بر اساس داده‌های نیمه نخست سال ۲۰۲۶، تنها ۲۰ درصد بنزین و ۳۲ درصد گازوئیل وارداتی ارمنستان از روسیه تأمین شده است. تاوادایان خاطرنشان کرد که از سال ۲۰۲۳ سهم سوخت مایع وارداتی از روسیه در بازار ارمنستان هر سال کاهش یافته و جای آن را سوخت وارداتی از کشورهای حوزه دریای سیاه گرفته است.

 عامل مهم دیگر این است که بر اساس مقررات اتحادیه اقتصادی اوراسیا، واردات سوخت از روسیه به ارمنستان بدون پرداخت عوارض گمرکی انجام می‌شود، در حالی که سوخت خریداری‌شده از کشورهای حوزه دریای سیاه با قیمت‌های بین‌المللی و هم‌سطح قیمت‌های بازار اروپا تهیه می‌شود. این روند باعث خواهد شد قیمت بنزین و گازوئیل در بازار ارمنستان در آینده نیز افزایش بیشتری پیدا کند. تاوادیان تاکید کرد: «این مسئله نگران‌کننده است، زیرا گازوئیل یکی از عوامل اصلی محرک اقتصاد است. برای مثال، اگر شهروندان عادی بتوانند خودروهای خود را به گاز مایع تبدیل کنند، تراکتورها، ماشین‌آلات کشاورزی و ساختمانی و همچنین ناوگان حمل‌ونقل بار، همگی به‌طور کامل به گازوئیل وابسته‌اند. بنابراین افزایش قیمت گازوئیل می‌تواند به افزایش بی‌سابقه قیمت‌ها در سایر بخش‌های اقتصاد نیز منجر شود». شایان ذکر است که در اوایل سال ۲۰۲۶، واردات بنزین و گازوئیل از جمهوری آذربایجان به ارمنستان نیز انجام شد. وزیر اقتصاد ارمنستان در ماه فوریه اعلام کرده بود که افزایش عرضه بنزین ارزان‌تر آذربایجان می‌تواند به تثبیت قیمت‌ها در بازار داخلی کمک کند.

 

https://arm.sputniknews.ru

https://Tvyal.com