جهش ۳۳۱ درصدی صادرات نیمهرساناها همزمان با ثبت رکورد تاریخی صادرات کره جنوبی در دهه نخست نوامبر
بر اساس تازهترین دادههای گمرک کره جنوبی، صادرات این کشور در دهه نخست نوامبر ۲۰۲۶ با رشد خیرهکننده ۱۱۱.۹ درصدی نسبت به دوره مشابه سال قبل به رقم بیسابقه ۳۳.۴۶ میلیارد دلار رسید که موتور محرک اصلی آن، انفجار تقاضای ناشی از توسعه زیرساختهای هوش مصنوعی (AI) و در نتیجه جهش ۳۳۱.۲ درصدی صادرات نیمهرساناها (به ارزش ۱۶.۶۳ میلیارد دلار) بوده است. این عملکرد درخشان، ضمن ثبت مازاد تجاری ۸.۷۵ میلیارد دلاری در این دوره ۱۰ روزه، مجموع صادرات تجمعی سال ۲۰۲۶ کره جنوبی را به ۹۶۳.۶۶ میلیارد دلار رسانده و این کشور را تنها در فاصله ۳۶.۳۴ میلیارد دلاری تا پیوستن تاریخی به باشگاه صادرکنندگان یک تریلیون دلاری قرار داده است؛ با این وجود، تمرکز نزدیک به نیمی از کل درآمدهای صادراتی بر صنعت نیمهرساناها، زنگ خطری جدی پیرامون آسیبپذیری ساختاری اقتصاد در برابر نوسانات چرخه تقاضای تراشهها، تنشهای ژئوپلیتیک تجاری، و عدم تسری متوازن این رونق ارزی به بخش اشتغال و مصرف خرد داخلی محسوب میشود.
روندهای صادرات و واردات
بر اساس آمارهای مقدماتی تجارت خارجی که توسط خدمات گمرک کره (KCS) در تاریخ ۱۱ نوامبر منتشر شد، ارزش صادرات کره جنوبی در بازه زمانی ۱ تا ۱۰ نوامبر ۲۰۲۶ به ۳۳.۴۶ میلیارد دلار رسید. این رقم نشاندهنده رشد سالانه ۱۱۱.۹ درصدی و بالاترین ارزش صادراتی ثبتشده در تاریخ این کشور برای دهه نخست ماه نوامبر است. محرک اصلی این عملکرد فوقالعاده، جهش تقاضا برای نیمهرساناها در بحبوحه گسترش سرمایهگذاریهای جهانی در زیرساختهای هوش مصنوعی (AI) بوده است.
در همین دوره، واردات کشور با ۴۵.۰ درصد افزایش سالانه به ۲۴.۷۱ میلیارد دلار رسید که در نتیجه آن، مازاد تجاری ۸.۷۵ میلیارد دلاری به ثبت رسید. هرچند تعداد روزهای کاری در مقایسه با دوره مشابه سال گذشته از ۷.۰ روز به ۷.۵ روز کاری افزایش یافته است، میانگین صادرات روزانه با رشدی ۹۷.۷ درصدی از ۲.۲۶ میلیارد دلار به ۴.۴۶ میلیارد دلار رسید؛ این امر به وضوح اثبات میکند که رشد صادرات تنها حاصل افزایش روزهای کاری نبوده، بلکه ناشی از شتاب واقعی تقاضا است.
جدول1- آماری صادرات و واردات کره جنوبی (۱ تا ۱۰ نوامبر ۲۰۲۶ - ارقام مقدماتی؛ واحد: میلیون دلار، درصد)
|
دستهبندی
|
۱ تا ۱۰ نوامبر ۲۰۲۵
|
تجمعی سال ۲۰۲۵
|
۱ تا ۱۰ اکتبر ۲۰۲۶
|
۱ تا ۱۰ نوامبر ۲۰۲۶
|
تجمعی سال ۲۰۲۶
|
|
صادرات
|
۱۵,۷۹۴
|
۵۹۴,۸۵۸
|
۲۶,۱۴۱
|
۳۳,۴۶۰
|
۹۶۳,۶۶۳
|
|
تغییر سالانه (درصد)
|
6.2+
|
2.4+
|
102.2+
|
111.9+
|
62.0+
|
|
واردات
|
۱۷,۰۳۵
|
۵۴۰,۲۷۸
|
۲۲,۳۱۱
|
۲۴,۷۱۰
|
۶۵۹,۹۲۴
|
|
تغییر سالانه (درصد)
|
8.1-
|
0.3-
|
65.5+
|
45.0+
|
22.1+
|
|
تراز تجاری
|
۱,۲۴۱-
|
۵۴,۵۸۰+
|
۳,۸۳۱+
|
۸,۷۵۱+
|
۳۰۳,۷۳۹+
|
منبع: اداره گمرک کره (KCS)، روندهای صادرات و واردات، ۱۱ نوامبر ۲۰۲۶./ نکته: ارقام تجمعی مربوط به بازه اول ژانویه تا ۱۰ نوامبر هر سال است.
عملکرد صادرات بر اساس محصولات عمده و مقاصد تجاری
نیمهرساناها (Semiconductors): صادرات تراشهها با جهش خیرهکننده ۳۳۱.۲ درصدی نسبت به مدت مشابه سال قبل به ۱۶.۶۳ میلیارد دلار رسید و رکوردی بیسابقه را بر جای گذاشت. نیمهرساناها بهتنهایی ۴۹.۷ درصد از کل صادرات کشور را به خود اختصاص دادند که در مقایسه با سهم سال گذشته، جهشی ۲۵.۳ واحد درصدی را نشان میدهد. این رشد عمدتاً ناشی از سرمایهگذاری عظیم شرکتهای فناوری در مراکز داده هوش مصنوعی و تقاضای پرشتاب برای حافظههای پیشرفته است.
سایر اقلام صادراتی:
- تجهیزات و لوازم جانبی کامپیوتر: ۲۳۷.۷ درصد
- فرآوردههای نفتی: ۱۰۰.۷ درصد
- خودروهای سواری: ۴.۳- درصد (افت ملایم صادرات)
- مقاصد عمده صادراتی:
صادرات کره جنوبی به مقاصد اصلی با رشد چشمگیری همراه بود: تایوان (۱۸۲.۵ درصد)، ایالات متحده آمریکا (۱۶۳.۶ درصد)، چین (۱۴۸.۰ درصد)، و ویتنام (۱۱۳.۳ درصد).
بخش واردات و انرژی:
واردات حوزه انرژی ۸۶.۳ درصد افزایش یافت که محرکهای اصلی آن افزایش واردات نفت خام (۷۵.۸%) و گاز طبیعی (۱۹۲.۱%) بود. با وجود این جهش شدید در هزینههای واردات انرژی، درآمد کلان حاصل از صادرات تراشهها مانع از کسری شد و مازاد تجاری قدرتمندی را تضمین کرد.
چشمانداز سالانه صادرات و پیامدهای کلان اقتصادی
از ۱ ژانویه تا ۱۰ نوامبر ۲۰۲۶، ارزش تجمعی صادرات کره جنوبی به ۹۶۳.۶۶ میلیارد دلار رسیده که نسبت به مدت مشابه سال قبل ۶۲.۰ درصد رشد داشته است. بدین ترتیب، کره جنوبی تنها حدود ۳۶.۳۴ میلیارد دلار با دستیابی به رکورد تاریخی «صادرات سالانه یک تریلیون دلاری» فاصله دارد. تداوم روند قدرتمند اوایل نوامبر، این انتظار را به قطعیت نزدیک کرده است که سئول پیش از پایان سال جاری میلادی به این نقطه عطف تاریخی دست پیدا خواهد کرد.
با این حال، سهم نزدیک به ۵۰ درصدی تراشهها از سبد صادرات، مخاطرات ناشی از وابستگی شدید به یک صنعت تکمحصولی را به اوج رسانده است. بروز هرگونه رکود احتمالی در مخارج سرمایهای هوش مصنوعی (AI Capex)، نوسان قیمت در چرخههای کالایی نیمهرسانهها، یا تشدید اصطکاکها و محدودیتهای تجاری در زنجیره تأمین میان اقتصادهای بزرگ (بهویژه آمریکا و چین) میتواند صادرات آتی کره را با شوکهای شدیدی مواجه کند.
تحلیل علل و ابعاد رشد چشمگیر صادرات کره
۱. علل ساختاری تقاضای تایوان و آمریکا (اکوسیستم AI):
جهش ۱۸۲.۵ درصدی صادرات به تایوان مستقیماً ناشی از ساختار اکوسیستم تراشه است؛ شرکتهای کرهای (مانند اسکیهاینیکس و سامسونگ) صادرکننده عمده حافظههای با پهنای باند بالا (HBM) به تایوان هستند تا در کارخانههای بستهبندی پیشرفته TSMC در کنار پردازندههای گرافیکی تجمیع شوند. همچنین رشد صادرات به آمریکا نشاندهنده تداوم عطش غولهای فناوری (Hyperscalers نظیر مایکروسافت، گوگل، متا و آمازون) برای ارتقای زیرساخت سرورهای هوش مصنوعی است.
۲. باشگاه صادرکنندگان یک تریلیون دلاری:
در صورت عبور از مرز یک تریلیون دلار تا پایان دسامبر، کره جنوبی پس از غولهایی چون چین، ایالات متحده و آلمان، به یکی از معدود کشورهایی در تاریخ اقتصاد مدرن تبدیل خواهد شد که به این سطح از حجم صادرات کالا دست یافته است؛ رویدادی که جایگاه ژئواکونومیک این کشور را ارتقا میدهد.
۳. ریسک تمرکز و بیماری کرهای (Korean Paradox):
کاهش صادرات خودرو (منفی ۴.۳ درصد) در برابر جهش سهرقمی تراشهها، پدیدهای شبیه به بیماری هلندی را تداعی میکند؛ جایی که رونق مفرط یک بخش خاص، منابع، سرمایه و تمرکز سیاستگذار را از سایر بخشهای صنعتی سنتی منحرف میسازد. از آنجا که صنایع تولید تراشه به شدت سرمایهبر و متکی به اتوماسیون پیشرفته هستند و نیروی کار کمتری جذب میکنند، این مازاد تجاری بزرگ ممکن است به همان نسبت باعث افزایش اشتغال عمومی یا تقویت توان خرید و مصرف خانوارها نشود.