تأسیس صندوق سرمایهگذاری خصوصی مشترک عربستان سعودی و پاکستان با هدف جذب ۵۰۰ میلیون دلار در مرحله نخست
سرمایهگذاران سعودی و پاکستانی در چارچوب فعالیتهای شورای مشترک تجاری عربستان سعودی و پاکستان (Saudi-Pakistan Joint Business Council)، توافقنامهای برای تأسیس یک صندوق سرمایهگذاری خصوصی (Private Equity Fund) امضا کردهاند که هدف آن جذب ۵۰۰ میلیون دلار سرمایه در مرحله نخست است. بر اساس اظهارات عارف حبیب، رئیس گروه سرمایهگذاری Arif Habib Group و یکی از سرمایهگذاران پاکستانی این صندوق، در صورت شناسایی فرصتهای مناسب سرمایهگذاری، امکان افزایش سرمایه صندوق به چندین میلیارد دلار در مراحل بعدی وجود دارد
بر اساس ساختار توافقشده، سرمایهگذاران دو کشور به میزان مساوی در صندوق مشارکت خواهند کرد؛ با این تفاوت که ۷۵ درصد منابع صندوق در پروژههای پاکستان و ۲۵ درصد در پروژههای عربستان سعودی سرمایهگذاری خواهد شد.
این ابتکار با هدف تبدیل روابط سنتی و سیاسی دو کشور به همکاریهای اقتصادی و سرمایهگذاری مستقیم بخش خصوصی شکل گرفته است.
۲. ساختار و سازوکار صندوق
بر اساس اظهارات عارف حبیب، فرایند ثبت شرکت مدیریت صندوق در حوزههای قضایی مربوط آغاز شده و تکمیل مراحل قانونی و اخذ مجوزهای نظارتی دستکم سه ماه زمان خواهد برد.
مهمترین ویژگیهای ساختاری صندوق عبارتاند از:
|
موضوع
|
جزئیات
|
|
عنوان
|
صندوق سرمایهگذاری خصوصی مشترک عربستان و پاکستان
|
|
سرمایه هدف در مرحله نخست
|
۵۰۰ میلیون دلار
|
|
چشمانداز سرمایه
|
امکان افزایش به چندین میلیارد دلار
|
|
ترکیب تأمین سرمایه
|
مشارکت مساوی سرمایهگذاران سعودی و پاکستانی
|
|
سهم سرمایهگذاری در پاکستان
|
۷۵ درصد
|
|
سهم سرمایهگذاری در عربستان
|
۲۵ درصد
|
|
زمان موردنیاز برای اخذ مجوزها
|
حداقل سه ماه
|
|
مرحله فعلی
|
امضای تفاهمنامه و آغاز فرایند ثبت شرکت مدیریت صندوق
|
نکته مهم آن است که امضای تفاهمنامه به معنای تأمین قطعی سرمایه نیست. به گفته عارف حبیب، سرمایهگذاران دو کشور علاقهمندی خود را اعلام کردهاند، اما تعهدات رسمی سرمایهگذاری و پرداخت منابع پس از تأسیس صندوق و اخذ مجوزهای قانونی انجام خواهد شد.
۳. حوزههای اولویتدار سرمایهگذاری
صندوق مذکور طیف متنوعی از فعالیتهای اقتصادی را هدف قرار داده است. مهمترین بخشهای موردنظر عبارتاند از:
الف) کشاورزی و صنایع غذایی: سرمایهگذاری در فعالیتهای کشاورزی، تولید محصولات غذایی و کسبوکارهای دارای ظرفیت رشد، با توجه به ظرفیتهای تولیدی پاکستان و نیازهای بازار عربستان سعودی.
ب) معدن و منابع طبیعی: شناسایی فرصتهای سرمایهگذاری در بخش معدن و توسعه فعالیتهای مرتبط با استخراج و فرآوری مواد معدنی.
ج) صنعت و تولید: مشارکت در توسعه بنگاههای صنعتی و تولیدی با ظرفیت رشد و امکان گسترش فعالیت در بازارهای منطقهای.
د) ساختوساز و املاک: سرمایهگذاری در پروژههای ساختمانی، توسعه املاک و بهرهبرداری اقتصادی از داراییهای موجود.
هـ) فناوری: بررسی فرصتهای سرمایهگذاری در شرکتهای فناوری و کسبوکارهای نوآورانه.
و) زیرساخت و حملونقل: بررسی پروژههای دارای توجیه اقتصادی در حوزه زیرساخت، بنادر، راهها و فرودگاهها.
۴. سرمایهگذاری در داراییهای دولتی و پروژههای زیرساختی پاکستان
یکی از محورهای قابلتوجه این توافق، بررسی فرصتهای تجاری ناشی از برنامه دولت پاکستان برای بهرهبرداری اقتصادی و درآمدزایی از داراییها و اراضی دولتی (Government Land Bank Monetisation) است.
در این چارچوب، صندوق میتواند در پروژههایی نظیر موارد زیر مشارکت کند:
- توسعه و بهرهبرداری تجاری از فرودگاهها؛
- توسعه بزرگراهها و پروژههای حملونقل جادهای؛
- توسعه بنادر و زیرساختهای دریایی؛
- بهرهبرداری اقتصادی از اراضی و داراییهای بلااستفاده یا کمبازده دولتی.
عارف حبیب همچنین به پروژه خط راهآهن اصلی پاکستان (Main Line-1 / ML-1) که کراچی را به پیشاور متصل میکند، بهعنوان یکی از فرصتهای بالقوه سرمایهگذاری اشاره کرده است. با این حال، پروژههای مذکور هنوز بهعنوان سرمایهگذاری قطعی صندوق نهایی نشدهاند.
۵. مشارکت شرکتها و سرمایهگذاران دو کشور
در مراسم امضای تفاهمنامه، تعدادی از فعالان اقتصادی و مدیران شرکتهای بزرگ سعودی و پاکستانی حضور داشتند.
طرف پاکستانی
از جمله افراد و مجموعههای مهم حاضر در این ابتکار میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- عارف حبیب، رئیس گروه سرمایهگذاری Arif Habib Group؛
- ظفر مسعود، رئیس و مدیرعامل Bank of Punjab؛
- ناصر سلیم، رئیس Habib Bank Limited؛
- یوسف حسین، مدیرعامل Faysal Bank؛
- مقصود اسماعیل، مدیر Ismail Industries؛
- گوهر اعجاز، رئیس Lake City Group؛
- لرد ضمیر چودری، رئیس Bestway Group؛
- جاوید اقبال، رئیس United Bank Limited؛
- فواد مختار، رئیس Fatima Group و از رؤسای مشترک شورا.
طرف سعودی
در میان شرکتها و گروههای سعودی مشارکتکننده یا اعلامکننده علاقهمندی، نام مجموعههای زیر مطرح شده است:
- Al Ajlan Group؛
- Tayba Group؛
- RAEM Group؛
- Al Sharif Group؛
- Saudi Meters Company؛
- Sumou Global Investment؛
- Bin Dawood Investment؛
- ASYAD Holding Group؛
- Red Sea Gateway Terminal.
حضور این مجموعهها نشاندهنده گستردگی ارتباطات اقتصادی صندوق در حوزههای سرمایهگذاری، املاک، انرژی، زیرساخت و لجستیک است. البته حضور یا اعلام علاقهمندی شرکتها در این مرحله به معنای تعهد قطعی مالی آنها نیست.
۶. اهداف اقتصادی و راهبردی دو کشور
این ابتکار را میتوان بخشی از تلاشهای اسلامآباد و ریاض برای ارتقای روابط اقتصادی از سطح توافقات دولتی به مشارکت عملی بخش خصوصی ارزیابی کرد.
از منظر پاکستان، مهمترین اهداف عبارتاند از:
- جذب سرمایه خارجی برای بخشهای تولیدی و زیرساختی؛
- تأمین منابع مالی برای پروژههای بزرگ اقتصادی؛
- افزایش بهرهوری داراییهای دولتی و کاهش فشار بر منابع بودجهای؛
- تقویت اعتماد سرمایهگذاران خارجی به اقتصاد پاکستان؛
- توسعه همکاری با سرمایهگذاران سعودی در حوزههای معدن، کشاورزی، صنعت و فناوری.
از منظر عربستان سعودی نیز این صندوق امکان دسترسی به فرصتهای سرمایهگذاری در اقتصاد پاکستان و تنوعبخشی به حوزههای فعالیت سرمایهگذاران سعودی را فراهم میکند. همچنین، اختصاص ۲۵ درصد منابع صندوق به پروژههای داخل عربستان، نشاندهنده ماهیت دوطرفه این سازوکار است.
مشخصات منابع خبری
- گزارش Arab News – هدف جذب ۵۰۰ میلیون دلار در مرحله نخست
- گزارش Dawn – تشکیل صندوق سرمایهگذاری مشترک عربستان و پاکستان
- گزارش Reuters – راهاندازی صندوق برای توسعه تجارت و سرمایهگذاری دوجانبه