اخبار اقتصادی ترکیه - آنکارا
گزیده اخبار و تحولات اقتصادی ترکیه در هفته سوم تیرماه 1405مندرج در روزنامهها و رسانههای این کشور به شرح زیر میباشد:
گزارش وزیر تجارت ترکیه در خصوص روابط تجاری و اقتصادی ترکیه و ناتو
عمر بولات، وزیر تجارت ترکیه به مناسبت سی و ششمین اجلاس سران کشورها و دولتهای ناتو که در آنکارا برگزار شد، بیانیهای کتبی در مورد روابط تجاری و اقتصادی ترکیه و ناتو ارائه داد. وی خاطرنشان کرد که ترکیه در ربع قرن گذشته با سیاستهای اقتصادی تولید، سرمایهگذاری، اشتغال و صادراتمحور، داستان موفقیت چشمگیری را در اقتصاد و تجارت جهانی رقم زده است. وی اظهار داشت که این کشور با موقعیت ژئواستراتژیک، تقویت اقتصاد، افزایش تجارت خارجی و افزایش صنعت دفاعی خود، در جایگاه قدرتمندی در بین متحدان ناتو قرار دارد.
بولات اظهار داشت که تا سال گذشته، کشورهای ناتو حجم اقتصادی ۵۹.۲ تریلیون دلار داشتند که ۵۰.۱ درصد از تولید ناخالص داخلی جهان را تشکیل میدهد. وی تأکید کرد که ترکیه با حجم تقریبی ۱.۶ تریلیون دلار تولید ناخالص داخلی در سال ۲۰۲۵، هشتمین اقتصاد بزرگ در بین کشورهای ناتو است و تأکید کرد که بر اساس برابری قدرت خرید در رتبه پنجم این کشورها قرار دارد.
بولات با اشاره به اینکه ترکیه در دوره ۲۰۰۲-۲۰۲۵ از نظر اندازه اقتصادی و رشد درآمد سرانه در بین کشورهای عضو ناتو در رتبههای برتر قرار دارد، اظهار داشت: ترکیه با عملکرد رشد بالای خود، به ویژه در این دوره، به یکی از سریعترین رشدهای اقتصادی در بین کشورهای عضو ناتو تبدیل شده و با قدرت تولید، ظرفیت صادرات و اثربخشی در تجارت بینالمللی، جایگاه خود را در زنجیرههای ارزش جهانی به طور قابل توجهی تقویت کرده است. تولید ناخالص داخلی ترکیه که در سال ۲۰۰۲، ۲۳۸.۷ میلیارد دلار بود، تا سال ۲۰۲۵، ۶.۷ برابر افزایش یافته و به 1.6 تریلیون دلار رسیده است و درآمد سرانه نیز ۵.۲ برابر شده و از ۳۶۱۶ دلار به ۱۸۰۴۰ دلار رسیده است.
سال گذشته، صادرات ترکیه به کشورهای عضو ناتو ۱۵۰.۳ میلیارد دلار و واردات از آنها ۱۳۹.۳ میلیارد دلار بوده است. بنابراین، حجم تجارت خارجی ترکیه با کشورهای ناتو به ۲۸۹.۷ میلیارد دلار رسید که منجر به مازاد تجاری ۱۱ میلیارد دلاری شد. سهم کشورهای ناتو در کل صادرات ترکیه ۵۵.۹٪ و سهم آنها در واردات ما ۳۵.۹٪ بوده است. وزیر تجارت ترکیه اعلام کرد که از سال گذشته، میزان سرمایهگذاری مستقیم خارجی ترکیه در کشورهای ناتو ۴۲.۶ میلیارد دلار بوده است، در حالی که میزان سرمایهگذاری مستقیم خارجی آن در این کشور به ۱۵۰.۶ میلیارد دلار رسیده است. وی اظهار داشت که سهم سرمایهگذاری مستقیم خارجی در ترکیه از کشورهای عضو ناتو معادل ۶۷.۵ درصد از کل سهم سرمایهگذاری مستقیم خارجی ترکیه است و افزود: «بنابراین، ترکیه در روابط سرمایهگذاری خود با کشورهای عضو ناتو، دریافتکننده خالص سرمایهگذاری است. هلند، آلمان، اسپانیا، انگلستان و فرانسه از نظر سهم سرمایهگذاری مستقیم خارجی در ترکیه از کشورهای عضو ناتو، کشورهای پیشرو هستند.
بولات تأکید کرد که ترکیه در ربع قرن گذشته ظرفیت تولید خود را به طور قابل توجهی افزایش داده است و تأکید کرد که با افزایش رقابتپذیری خود در بسیاری از زمینهها، از خودرو گرفته تا ماشینآلات، از مواد شیمیایی گرفته تا الکترونیک، از صنایع دفاعی و هوافضا گرفته تا تولیدات با فناوری پیشرفته، به جایگاه قویتری در بازارهای جهانی دست یافته است.
بولات اظهار داشت که آلمان مهمترین شریک تجاری ترکیه در بین کشورهای ناتو است و حجم تجارت خارجی با این کشور در سال گذشته به 52.3 میلیارد دلار رسیده است. پس از آلمان، آمریکا با ۳۴.۴ میلیارد دلار، ایتالیا با ۲۸.۹ میلیارد دلار، فرانسه با ۲۴.۱ میلیارد دلار و بریتانیا با ۲۴ میلیارد دلار قرار دارند. وی یادآوری کرد که در دوره ژانویه تا ژوئن امسال، ترکیه ۱۳۶.۱ میلیارد دلار صادرات و ۸۹.۲ میلیارد دلار واردات داشته و حجم کل تجارت خارجی به ۳۲۵.۲ میلیارد دلار رسیده است. بولات به این واقعیت اشاره کرد که کشورهای ناتو همچنان شرکای تجاری مهم ترکیه هستند و صادرات به کشورهای ناتو در ۶ ماه اول امسال ۷۵.۹ میلیارد دلار و واردات از آنها ۶۸.۳ میلیارد دلار بوده است. بدین ترتیب حجم کل تجارت خارجی ترکیه با کشورهای ناتو در نیمه اول سال به ۱۴۴.۲ میلیارد دلار رسیده است و تأکید کرد که مازاد تجاری ۷.۵ میلیارد دلاری با این کشورها حاصل شده است.
تقویت همکاری اقتصادی ترکیه با کشورهای آفریقایی
همکاریهای اقتصادی چندوجهی ترکیه با کشورهای آفریقایی که در چارچوب دیپلماسی تجاری توسعه یافتهاند، در صادرات منعکس شدهاند و فروش خارجی در دوره ژانویه تا ژوئن به ۱۱ میلیارد دلار رسیده است که نسبت به سال گذشته ۱۲ درصد افزایش داشته است. در سالهای اخیر، ترکیه دیپلماسی تجاری را به یکی از عناصر اساسی سیاست تجارت خارجی خود تبدیل کرده و در عین حال روابط اقتصادی خود با آفریقا را در چارچوب یک استراتژی چندبعدی تقویت میکند. در این زمینه، استراتژی توسعه روابط تجاری و اقتصادی با کشورهای آفریقایی که از سال ۲۰۰۳ توسط وزارت تجارت در حال اجرا است، با هدف تشویق سرمایهگذاریهای متقابل با کشورهای آفریقایی، افزایش اثربخشی شرکتهای ترکیهای در پروژههای پیمانکاری، انرژی، بهداشت، کشاورزی و زیرساختها و تعمیق همکاری بین جوامع تجاری ترکیه و آفریقا انجام میشود. این سیاست که بر اساس رویکرد «برد-برد» با کشورهای آفریقایی اجرا میشود، حضور شرکتهای ترکیهای در این قاره را تقویت کرده و به طور مثبت به ارقام صادرات کمک میکند.
بر اساس دادههای انجمن صادرکنندگان ترکیه، صادرات ترکیه به کشورهای آفریقایی در شش ماه اول امسال در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته ۱۲ درصد افزایش یافته و به ۱۱ میلیارد دلار رسیده است. در ژانویه تا ژوئن ۲۰۲۵، صادرات به این قاره در مجموع ۹.۸ میلیارد دلار بوده است. در این دوره، مراکش با ۲.۲ میلیارد دلار، مقصد اصلی صادرات آفریقایی ترکیه بود. پس از آن مصر با تقریباً ۲ میلیارد دلار، لیبی با ۱.۳ میلیارد دلار، الجزایر با ۹۵۰.۹ میلیون دلار و تونس با ۶۱۹.۴ میلیون دلار قرار داشتند.
سرمایهگذاریهای ترکیه در مراکش عمدتاً در بخشهایی مانند خودرو، محصولات شوینده، منسوجات، معدن، لجستیک و آهن و فولاد متمرکز است.
پیمانکاران ترک همچنین با پروژههایی که در مراکش انجام دادهاند، توجهها را به خود جلب کردهاند، جایی که تقریباً ۲۵۰ شرکت ترک در آن فعالیت میکنند. مراکش که در کنار اسپانیا و پرتغال برای میزبانی جام جهانی ۲۰۳۰ آماده میشود، فرصتهای همکاری جدیدی را در بسیاری از بخشها، از زیرساختهای حمل و نقل گرفته تا ساخت و ساز و پیمانکاری، به شرکتهای ترک ارائه میدهد.
ترکیه هدف حجم تجارت ۱۵ میلیارد دلاری با مصر، بزرگترین شریک تجاری خود در آفریقا، را دارد. مصر، دومین مقصد محبوب برای سرمایهگذاریهای ترکیه، میزبان بسیاری از شرکتهای ترک است که در بخشهای مختلف، از نساجی و مواد شیمیایی گرفته تا تولید و گردشگری فعالیت میکنند. انتظار میرود پیمانکاران ترک نقش بیشتری در ۱۴ پروژه جدید شهر هوشمند مصر ایفا کنند. دو کشور همچنین بر افزایش همکاری در زمینههای مختلف، از انرژی و معدن گرفته تا کشتیسازی و توسعه حمل و نقل رو-رو، تمرکز دارند.
ترکیه و لیبی به عنوان دو شریک استراتژیک که مکمل یکدیگر در زمینههای زیرساخت، انرژی و تجارت خارجی هستند، برجسته هستند. صادرات ترکیه به لیبی، یکی از مهمترین بازارهای آن در شمال آفریقا، عمدتاً شامل مبلمان، مواد غذایی، ماشین آلات، دستگاهها و ابزارهای مکانیکی و مصالح ساختمانی ساخته شده از آهن و فولاد است.
روابط تجاری بین ترکیه و الجزایر نیز در سالهای اخیر به طور پیوسته در حال تقویت بوده است. با توجه به اینکه بخشهای انرژی، صنعت، منسوجات، آهن و فولاد و ساخت و ساز در این همکاری اقتصادی در مرکز توجه قرار دارند، دو کشور قصد دارند حجم تجارت خود را به 10 میلیارد دلار برسانند.
رکورد تاریخی در تولیدات محصولات کشاورزی ترکیه
ابراهیم یوماکلی، وزیر کشاورزی و جنگلداری ترکیه در حساب کاربری خود در شبکه اجتماعی خبر از رکورد شکنی در حوزه کشاورزی با عنوان های «رکورد تاریخی در کشاورزی» و «ترکیه در صدر لیگ جهانی» به اشتراک گذاشت. یوماکلی با تأکید بر اینکه طبق گزارش تولید کشاورزی ۲۰۲۵ بانک جهانی، تولید کشاورزی ترکیه برای اولین بار در تاریخ از مرز ۸۰ میلیارد دلار گذشته و به ۸۳.۲ میلیارد دلار رسیده است، اعلام داشت: ترکیه در حوزه تولیدات محصولات کشاورزی در اروپا اول و در جهان هفتم میباشد. از صمیم قلب از همه تولیدکنندگان، کشاورزان، صادرکنندگان و صنعتگرانی که به خاک حیات میبخشند و باعث میشوند این افتخار را تجربه کنیم، تشکر میکنم. نعمت آناتولی همچنان نقطه قوت ترکیه خواهد بود. ترکیه که در سال ۲۰۰۲ با ۲۴.۵ میلیارد دلار در رتبه دوازدهم جهان قرار داشت، در سال ۲۰۲۳، صدمین سالگرد جمهوری، با ۷۲.۹ میلیارد دلار به رتبه هشتم صعود کرد. تولیدات کشاورزی این کشور در سالهای بعد نیز به افزایش خود ادامه داد و در سال گذشته به بالاترین رکورد خود رسید. در صدر این فهرست، چین با تولید بیش از ۱.۲۹۸ تریلیون دلار قرار دارد.
ارزیابی وزیر تجارت ترکیه در خصوص سی و ششمین اجلاس سران کشورهای عضو ناتو
عمر بولات، وزیر تجارت ترکیه در مورد سی و ششمین اجلاس سران کشورهای عضو ناتو اظهار داشت: «ترکیه، ضمن کمک به صلح منطقهای و جهانی از طریق روابط توسعهیافته با متحدانش بر اساس منافع متقابل، با قاطعیت دیپلماسی اقتصادی خود را نیز پیش میبرد.
وزیر تجارت ترکیه در پستی در حساب کاربری خود در شبکههای اجتماعی، در مورد این اجلاس که در مجتمع ریاست جمهوری در ترکیه برگزار شد، اظهار نمود: ترکیه به طور فزایندهای جایگاه خود را در میان کشورهای پیشرو که در مقیاس جهانی دارای جایگاهی برجسته هستند، راهحل ارائه میدهند و ثبات را هدایت میکنند، تثبیت میکند. تماسهای دوجانبه و جلسات دیپلماتیکی که در چارچوب این اجلاس برگزار کردیم، نه تنها همکاری ما در زمینه امنیت، بلکه اراده ما برای تقویت تجارت، سرمایهگذاری، تولید، زنجیرههای تأمین و مشارکتهای اقتصادی را نشان میدهد. ترکیه، ضمن کمک به صلح منطقهای و جهانی از طریق روابط توسعهیافته با متحدانش بر اساس منافع متقابل، با قاطعیت دیپلماسی اقتصادی خود را نیز پیش میبرد. با چشمانداز «قرن ترک»، آنها به افزایش اثربخشی ترکیه در عرصه بینالمللی، توسعه همکاریهای جدید که راه را برای صادرکنندگان هموار میکند و ساختن آیندهای مرفهتر با رهبری قوی، درک اقتصادی و دیپلماتیک ادامه خواهند داد. در روابط بینالملل، تأثیر پایدار نه تنها با قدرت نظامی یا ظرفیت اقتصادی، بلکه با توانایی ایجاد اعتماد، رهبری دوراندیشانه و دولتمردی منسجم نیز امکانپذیر است. ترکیه تحت رهبری رجب طیب اردوغان با رویکردی که دیپلماسی چندجانبه را با موضع اصولی ترکیب میکند، کانالهای گفتگو را در دورههای بحرانهای عمیق باز نگه میدارد و مشروعیت بینالمللی را در اولویت قرار میدهد و از اینرو به یکی از بازیگران مورد احترام در سیاست جهانی تبدیل شده است
صادرات 5.8 میلیارد دلاری غلات، حبوبات و دانههای روغنی ترکیه در نیمه نخست 2026
ترکیه در شش ماه اول سال، ۵.۸ میلیارد دلار غلات، حبوبات و دانههای روغنی و محصولات مرتبط به ۲۱۲ کشور و منطقه آزاد صادر کرد. بر پایه این گزارش، بخش غلات، حبوبات، دانههای روغنی و محصولات مرتبط در دوره ژانویه تا ژوئن، ۵,۲۹۰,۰۳۶ تن محصول به ۲۱۲ کشور و منطقه آزاد صادر کرده است.
بیشترین محصول صادراتی ، تخمه آفتابگردان با ۶۶۳,۹۳۸,۰۰۰ دلار بوده است.
از نظر گروههای کشوری، بیشترین صادرات به کشورهای خاورمیانه با ۱,۷۹۰,۷۷۸,۰۰۰ دلار، به کشورهای آفریقایی با ۱,۴۷۵,۱۹۷,۰۰۰ دلار و به اتحادیه اروپا با ۷۲۰,۸۷۵,۰۰۰ دلار بوده است.
بر اساس کشورها، عراق با ۷۰۱,۹۵۲,۰۰۰ دلار در صدر فهرست قرار گرفت و پس از آن آمریکا با ۴۵۷,۷۱۵,۰۰۰ دلار و سوریه با ۲۸۰,۹۱۱,۰۰۰ دلار قرار گرفتند.
در همین ارتباط، نیهات اویسالی، رئیس هیئت مدیره بخش غلات، حبوبات، دانههای روغنی و محصولات انجمن صادرکنندگان ترکیه اظهار داشت که عادیسازی تدریجی تنگه هرمز در کریدورهای تجارت جهانی، بحران در تجارت مواد غذایی را کاهش داده است. اویسالی با بیان اینکه ترکیه با بازدهی بالای تولید داخلی افزود: تصویر پیش روی ما نشاندهنده دوران جدیدی است که در آن تجارت مواد غذایی دیگر صرفاً مربوط به قیمتگذاری کالاها نیست، جایی که انعطافپذیری زنجیره تأمین و همکاریهای اکوسیستم حیاتی شدهاند، و جایی که مصرفکنندگان نسل جدید خواستار سلامت، پایداری و مزایای عملکردی در کنار هم هستند و استانداردهای سازشناپذیری را برای مدلهای بازار تعیین میکنند. وی تأکید کرد که آنها همچنان ترکیه را به عنوان مرکز ضروری امنیت تأمین مواد غذایی جهانی و تجارت مواد غذایی فرآوری شده با کیفیت قرار خواهند داد.
افزایش 7.4 درصدی صادرات 11 استان زلزله زده ترکیه
طبق اعلام انجمن صادرکنندگان ترکیه، کل صادرات 11 استانآسیب دیده از زلزله 6 فوریه 2023 که در 6 ماه اول سال گذشته 9,3 میلیارد دلار بود، امسال 7.34 درصد افزایش یافته و به 10 میلیارد و 75 میلیون دلار رسیده است.
غازی آنتپ، یکی از شهرهایی که در اثر زلزله ویران شد، شاهد افزایش ۳.۹ درصدی صادرات خود از ژانویه تا ژوئن 2026 در مقایسه با سال گذشته بود و به ۵,۰۳۷ میلیارد دلار رسید. این استان بیشترین میزان صادرات را در میان 11 استان زلزله زده داشته است.
هاتای با ۴ درصد افزایش و ۱,۸۰۸ میلیارد دلار در رتبه دوم قرار گرفت، در حالی که آدانا با ۱۶.۳ درصد افزایش و ۱,۶۹۰ میلیارد دلار در رتبه سوم قرار گرفت.
در منطقهای که تلاشهای بازسازی و توانبخشی همچنان در حال پاک کردن آثار فاجعه است، استان الازیق بالاترین رشد صادرات را در شش ماه اول 2026 نشان داد.
استان الازیق که صادرات خود را در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته ۳۲۱.۱ درصد افزایش داده است، محصولاتی به ارزش ۲۴۹ میلیون و ۵۱۵ هزار و ۲۸۰ دلار به خارج از ترکیه صادر کرده است. در همین مدت شش ماهه، صادرات از شهر شانلیاورفا نیز با ۱۰ درصد افزایش به ۱۸۱ میلیون و ۹۵۱ هزار و ۷۳۰ دلار، صادرات شهر عثمانیه با ۶۶.۵ درصد افزایش به ۱۲۰ میلیون و ۵۰۷ هزار و ۴۹۰ دلار و صادرات شهر کیلیس هم با ۱۳ درصد افزایش به ۶۹ میلیون و ۱۷۲ هزار و ۹۸۰ دلار رسید.
چهار استان واقع در منطقه زلزلهزده در این دوره کاهش صادرات را تجربه کردند. صادرات از قهرمان ماراش با ۲٪ کاهش به ۶۲۵ میلیون دلار، دیاربکر با ۲۳.۱٪ کاهش به ۱۰۵ میلیون دلار، مالاتیا با ۱۳.۸٪ کاهش به ۱۵۰ میلیون دلار و آدیامان نیز با ۷.۳٪ کاهش به ۳۴ میلیون دلار رسید.