اخبار اقتصادی کلمبیا و جمهوری پاناما
اخبار و تحولات اقتصادی جمهوری کلمبیا و جمهوری پاناما در هفته سوم مرداد ماه 1405 مندرج در رسانهها و روزنامههای این کشور به شرح زیر ارائه میگردد:
کلمبیا
وضعیت فاجعه ملی در کلمبیا ناشی از وقع زلزله
پس از زلزله ۷.۴ ریشتری ۱۰ اوت ۲۰۲۶، رئیسجمهور آبلاردو دلااسپریجا اعلام کرد که کشور در وضعیت "فاجعه ملی" قرار دارد. اینیک سازوکار استثنایی بر اساس قانون ۱۵۲۳ سال ۲۰۱۲ است که به دولت اجازه میدهد برای مقابله سریع و هماهنگ با یک فاجعه، اقدامات لازم را انجام دهد. در این وضعیت، رئیسجمهور، فرمانداران و شهرداران میتوانند اقدامات اداری و هماهنگیهای ویژهای انجام دهند. این سازوکار قبلاً نیز استفادهشده است؛ ازجمله در ۲۰۱۰ و ۲۰۲۲ به دلیل بارندگیها و سیلابها، در ژانویه و نوامبر ۲۰۲۴ به دلیل خشکسالی، کمبود آب و بارندگی شدید و در ژوئیه ۲۰۲۶ به دلیل خطرات ناشی از یک پدیده آب و هوایی شدید النینیو. فاجعه ملی بیشتر یک ابزار برای مدیریت و سازماندهی مقابله با خود فاجعه و خطرات ناشی از آن است؛ یعنی دولت میتواند منابع و دستگاههای مختلف را سریعتر هماهنگ کند و اقدامات لازم برای امدادرسانی و بازسازی را انجام دهد. (منبع: التیمپو)
https://www.eltiempo.com/economia/sectores/situacion-de-desastre
-nacional-cuantas-veces-se-ha-utilizado-esta-figura-y-sus-diferencias-con-la-emergencia-economica-3577369
کاهش ارزش دلار و زیان صادرکنندگان بخش کشاورزی
بخشهای مهم کشاورزی صادراتی کلمبیا، ازجمله قهوه، گل، موز، روغن نخل، شکر و آووکادو هاس، به دلیل کاهش نرخ دلار و تقویت پزو با مشکل جدی روبهرو شدهاند. دلار که سال گذشته بالای ۴ هزار پزو بود، اکنون حدود ۳۲۰۰ پزو معامله میشود و حتی به ۳۱۰۰ پزو هم رسیده؛ یعنی بیش از ۲۰ درصد کاهش. این بخشها سالانه بیش از ۱۰.۲ میلیارد دلار ارزآوری دارند و حدود ۲.۵ میلیون شغل مستقیم و غیرمستقیم ایجاد میکنند. صادرکنندگان از دولت جدید خواستهاند با ابزارهایی مانند پوشش ریسک ارزی، تسهیلات مالی و حمایت مستقیم از صادرکنندگان به آنها کمک کند. در بخش قهوه، هر ۱۰۰ پزو کاهش نرخ دلار حدود ۳۴ میلیارد پزو از ارزش صادرات کم میکند و طبق گفته رئیس فدراسیون قهوه، هر کشاورز برای هر کیسه 125 کیلویی قهوه تا ۶۹۰ هزار پزو کمتر دریافت میکند.
صنعت گل نیز آسیب زیادی دیده است. صادرات گل کلمبیا در سال ۲۰۲۵ حدود ۲.۴ میلیارد دلار بوده و به گفته رئیس انجمن صادرکنندگان گل کلمبیا، به ازای هر ۱۰۰ پزو کاهش نرخ دلار، این بخش حدود ۲۴۰ میلیارد پزو درآمد کمتری به دست میآورد؛ فقط در پنج ماه اول سال ۲۰۲۶ این زیان حدود ۱۱۱.۶ میلیارد پزو به ازای هر ۱۰۰ پزو کاهش نرخ برآورد شده است. همزمان، هزینه دستمزد، تولید و نهادهها افزایشیافته و آمریکا نیز تعرفه واردات را از ۱۰ به ۱۲.۵ درصد افزایش داده است. صنعت موز هم بهشدت تحتفشار است؛ با دلار ۳۲۵۰ پزو، زیان عملیاتی و کاهش ارزش این بخش در منطقه کارائیب حدود ۲۸۶ میلیارد پزو در سال برآورد شده است. انجمن موزداران میگوید برای رسیدن به حداقل سودآوری، دلار باید بالاتر از ۳۵۵۰ پزو باشد؛ زیرا برای سوددهی در نرخ فعلی باید تولید از میانگین ۲۳۰۰ جعبه در هکتار به ۲۸۰۰ جعبه برسد.
صنعت نیشکر نیز در نیمه اول ۲۰۲۶ حدود ۱۰۰ میلیارد پزو درآمد خود را به دلیل تقویت پزو ازدستداده است. در این مدت، صادرات نیشکر به حدود ۳۰۰ هزار تن رسیده که ۱۶.۳ درصد بیشتر از مدت مشابه بوده، اما ارزش صادرات باوجود افزایش حجم، ۲.۵ درصد کاهشیافته و به ۱۶۷ میلیون دلار رسیده است. طبق برآورد انجمن کشت کنندگان نیشکر کلمبیا، به ازای هر ۱۰۰ پزو کاهش نرخ دلار، این صنعت حدود ۱۸ میلیارد پزو از درآمد صادراتی خود را از دست میدهد. تولیدکنندگان آووکادو هاس نیز آسیبدیدهاند، چون حدود ۹۰ درصد تولیدشان صادر میشود و درآمدشان عمدتاً دلاری است. درمجموع، مشکل اصلی این است که صادرات با دلار انجام میشود، اما بخش بزرگی از هزینهها—مانند دستمزد، حملونقل، انرژی، نهادهها و مالیات—به پزو پرداخت میشود؛ بنابراین با کاهش دلار، درآمد صادراتی پایین میآید ولی هزینهها همچنان افزایش پیدا میکنند. (منبع: التیمپو)
https://www.eltiempo.com/economia/sectores/los-millones-de-pesos-que-estan-perdiendo
-cafeteros-floricultores-bananeros-y-azucareros-por-el-impacto-de-la-caida-del-dolar-3577131
چالش های جدید برنامه اقتصادی دولت جدید کلمبیا
برنامه اقتصادی دولت جدید "آبلاردو دلااسپریجا" با واکنش مثبت اولیه کارشناسان و بخش خصوصی روبهرو شده است، اما به گفته آنها، چالش اصلی تازه شروع میشود: تبدیل وعدهها به اقدامات عملی و ازنظر مالی قابلاجرا. محورهای اصلی برنامه شامل ریاضت و کنترل هزینههای دولت، اصلاح ساختاری نظام مالیاتی، حذف مالیات بر ثروت و تقویت شرکت نفتی اکوپترول است. هدف کلی، بازگرداندن اعتماد سرمایهگذاران، جذب سرمایه، افزایش رشد اقتصادی و بهبود وضعیت مالی دولت عنوانشده است. بااینحال، کارشناسان تأکیددارند که صرفاً متوقف کردن رشد هزینههای دولت کافی نیست و باید اندازه دولت، هزینههای ناکارآمد، موازیکاری دستگاهها و بوروکراسی نیز بررسی و کاهش یابد، بدون اینکه سرمایهگذاری عمومی و برنامههای اجتماعی ضروری آسیب ببینند.
درزمینه مالیات، کارشناسان از ایده اصلاح ساختاری استقبال کردهاند، بهخصوص اگر باعث سادهتر شدن سیستم و ایجاد قوانین باثباتتر برای سرمایهگذاران و کارفرمایان شود. یکی از مهمترین وعدهها نیز حذف مالیات بر ثروت است. طبق این گزارش، این مالیات در سال ۲۰۲۴ حدود ۱ تریلیون پزو درآمد ایجاد کرده که در مقایسه با کل درآمدهای دولت رقم چندان بزرگی نیست، اما به گفته کارشناسان باعث شده برخی افراد سرمایه و حتی محل اقامت مالیاتی خود را به کشورهای دیگر منتقل کنند؛ بنابراین دولت و حامیان این تصمیم معتقدند حذف آن میتواند سرمایههای خارجشده را دوباره به کلمبیا بازگرداند و سرمایهگذاری را افزایش دهد. البته اصلاح مالیاتی باید بهگونهای انجام شود که کسری بودجه را تشدید نکند و فشار جدیدی بر سرمایهگذاری وارد نکند.
در مورد اکوپترول نیز کارشناسان تقویت این شرکت نفتی را مثبت ارزیابی کردهاند، زیرا یکی از منابع مهم درآمد دولت کلمبیاست. بااینحال، دولت باید وضعیت مالی شرکت، مدیریت و پروژههای سودآور آن را تقویت کند و درعینحال میان امنیت انرژی، سودآوری شرکت و گذار انرژی تعادل ایجاد کند. موضوع مهم دیگر اقتصاد غیررسمی است که طبق آمار اداره ملی آمار کلمبیا، بیش از ۵۵ درصد است. "فدراسیون ملی بازرگانان و صاحبان کسبوکار کلمبیا"، معتقد است رسمیکردن کسبوکارهای کوچک و مغازهها میتواند اشتغال رسمی و پایدار را افزایش دهد. درمجموع، پیام اصلی کارشناسان این است که وعدههای اقتصادی دولت در ظاهر امیدبخش هستند، اما موفقیت آنها به اجرای دقیق، کنترل کسری بودجه، کاهش هزینههای غیرضروری و ایجاد اعتماد برای سرمایهگذاران داخلی و خارجی بستگی دارد. (منبع: التیمپو)
https://www.eltiempo.com/economia/sectores/agenda-economica-del-gobierno
-recibe-voto-de-confianza-pero-ahora-empieza-el-verdadero-reto-3577052
چالش های کلمبیا در زمینه افزایش صادرات
باوجود رشد ۱۴.۲ درصدی صادرات کلمبیا در نیمه نخست سال ۲۰۲۶ و رسیدن ارزش آن به ۲۷.۸ میلیارد دلار، بخش عمده این افزایش به دلیل رشد صادرات نفت و محصولات معدنی بوده است. در مقابل، صادرات بخش کشاورزی و صنایع تولیدی به ترتیب ۲.۷ و ۱.۶ درصد کاهشیافته و کارشناسان بر لزوم تنوعبخشی به صادرات و کاهش وابستگی اقتصاد به نفت تأکیددارند. صادرکنندگان کلمبیایی در ماههای اخیر با چالشهای متعددی ازجمله تقویت ارزش پزو در برابر دلار، افزایش هزینههای حملونقل، انرژی و نیروی کار و همچنین تعرفههای جدید آمریکا روبهرو شدهاند. دولت آمریکا اخیراً تعرفه واردات بخشی از کالاهای کلمبیایی را از ۱۰ به ۱۲.۵ درصد افزایش داده؛ اقدامیکه حدود ۳۰ درصد صادرات کلمبیا به بازار آمریکا را تحت تأثیر قرار میدهد.
انجمن تجارت خارجی کلمبیا اعلام کرده است که دولت آینده به ریاست آبلاردو دلااسپریجا مذاکراتی را با واشنگتن آغاز خواهد کرد تا این تعرفهها کاهش یابد یا به صفر برسد. به گفته این نهاد، دولت کلمبیا قصد دارد با ارائه تضمینهای حقوقی درباره ممنوعیت واردات کالاهای تولیدشده با کار اجباری، زمینه کاهش تعرفهها را فراهم کند.
آنالدکس معتقد است کلمبیا میتواند در پایان دولت جدید ارزش صادرات سالانه خود را از حدود ۵۰ میلیارد دلار به ۱۰۰ میلیارد دلار برساند. برای تحقق این هدف، این نهاد برافزایش بهرهوری، توسعه فناوری و نوآوری، تقویت بخشهای صنعتی و کشاورزی، کاهش هزینههای تولید و گسترش حضور شرکتها و مناطق مختلف کشور در بازارهای جهانی تأکید کرده است.
https://www.elespectador.com/economia/colombia-y-el-desafio-de-venderle-mas-al-mundo/
ازسرگیری صادرات برق کلمبیا به اکوادور
وزارت معادن و انرژی کلمبیا اعلام کرد که از روز چهارشنبه صادرات برق به اکوادور از سر گرفته میشود. به گفته "ادوین پالما"، وزیر معادن، روزانه حدود ۸.۶ گیگاواتساعت برق به اکوادور صادر خواهد شد که بیش از ۸ درصد از نیاز برق این کشور را تأمین میکند و حدود ۷۸ درصد ظرفیت خطوط انتقال برق میان دو کشور را به خود اختصاص میدهد. ازسرگیری صادرات برق پس از چند ماه تنش تجاری میان دو کشور صورت میگیرد. این اختلاف از ژانویه ۲۰۲۶ و پس از اعمال تعرفه ۳۰ درصدی اکوادور بر واردات از کلمبیا آغازشده و با اقدامات تلافیجویانه دو طرف، ازجمله توقف صادرات برق، افزایش تعرفهها و محدودیت بر واردات برخی کالاها، تشدید شده است. پس از لغو تعرفههای اکوادور در اول ژوئن و حذف تعرفههای متقابل کلمبیا در ۵ ژوئن، زمینه برای عادیسازی روابط فراهمشده است.
وزیر معادن کلمبیا تأکید کرد که دولت این کشور تمام تلاش خود را برای تقویت همکاری انرژی با اکوادور انجام داده و ابراز امیدواری کرد که کیتو نیز باروحیهای متقابل و بهدوراز فرصتطلبی سیاسی به این همکاری ادامه دهد. بر اساس آمار وزارت معادن، اکوادور بین ۸ تا ۱۰ درصد برق موردنیاز خود را از کلمبیا تأمین میکند. همچنین در فاصله سالهای ۲۰۲۴ تا ۲۰۲۵، ارزش صادرات برق کلمبیا به اکوادور از ۴۰۰ میلیون دلار فراتر رفت و در دوره پدیده النینیو، صادرات برق حتی باوجود خشکسالی شدید در کلمبیا، به بیش از ۴۵۰ مگاوات بهطور مستمر رسید. (منبع: ال اسپکتادور)
https://www.elespectador.com/economia/exportaciones-de-energia-a-ecuador-cuanta-energia-vendera-colombia/
پاناما
پاناما و کاستاریکا در مسیر رفع موانع تجاری و حملونقل
پاناما و کاستاریکا در تلاشاند حملونقل کالا و تجارت میان دو کشور را سریعتر و آسانتر کنند. وزیران تجارت دو کشور در پاناما دیدار کردند و توافق کردند دیدگاههای بخشهای تجاری و حملونقل را بررسی و اطلاعات بیشتری میان دو طرف مبادله کنند. در سالهای اخیر، وضعیت زیرساختهای مرزی و سیستمهای گمرکی بهتر شده است. بااینحال، اختلافات تجاری، محدودیتهای صادراتی و همچنین اعتصابها و بسته شدنهای گاهوبیگاه مرز همچنان مشکلات مهمیبرای تجارت و حملونقل ایجاد میکنند. دو کشور همچنین بر سر برخی مسائل تجاری در سازمان تجارت جهانی (OMC) اختلاف دارند و به محدودیتهای صادرات محصولات کشاورزی و اقدامات بهداشتی مربوط میشود. (منبع: اینفوبائه)
https://www.infobae.com/panama/2026/08/13/panama-y-costa-rica-buscan
-punto-en-comun-para-tratar-de-agilizar-el-transporte-de-carga/
پاناما برای برگزاری نشست اقتصادی ۲۰۲۷ آماده میشود
پاناما و بانک توسعه آمریکای لاتین و کارائیب (CAF) هماهنگیهای لازم برای برگزاری مجمع اقتصادی بینالمللی آمریکای لاتین و کارائیب را که قرار است در ژانویه ۲۰۲۷ برگزار شود، آغاز کردهاند. در نشست میان مقامهای پاناما و CAF، درباره نحوه دعوت از رؤسای کشورها و دولتها، وزیران خارجه، سازمانهای بینالمللی، کشورهای عضو CAF، مراکز مطالعاتی و نمایندگان بخش خصوصی برنامهریزی شد تا این مجمع به محلی برای گفتوگوی گسترده اقتصادی و سیاسی تبدیل شود. این رویداد در مرکز همایشهای پاناما برگزار خواهد شد و دو طرف تصمیم گرفتهاند یک کمیسیون مشترک برای هماهنگی امور تشریفاتی و لجستیکی تشکیل دهند. آموزش مسئولان، بهبود سیستمهای امنیتی و صدور کارت شناسایی و ایجاد مرکز اطلاعات از دیگر برنامههاست. همچنین قرار است برای معرفی فرهنگ و ظرفیتهای پاناما، مراسم فرهنگی افتتاحیه، غرفههای اطلاعرسانی کشورها، برنامههای غذایی، کنسرت پایانی با هنرمندان محلی و بخشهایی درباره میراث تاریخی سیمون بولیوار برگزار شود. (منبع: وزارت امور خارجه)
https://mire.gob.pa/panama-y-caf-avanzan-en-la-coordinacion-organizativa-del-foro-economico-internacional-2027/
افزایش هزینه عبور فوری از کانال پاناما
هزینه عبور فوری و بدون رزرو قبلی از کانال پاناما که از طریق مزایده تعیین میشود، به بیش از یکمیلیون دلار رسیده است. صبح چهارشنبه ۱۱۰ کشتی در انتظار عبور از این مسیر ۸۲ کیلومتری بودند که ۷۸ کشتی رزرو قبلی داشتند و ۳۲ کشتی بدون رزرو بودند. قیمت مزایدهها به دلیل تغییرات عرضه و تقاضا در تجارت جهانی در ماههای اخیر بهشدت افزایشیافته است. میانگین قیمت مزایده بین اکتبر تا فوریه حدود ۵۵ هزار دلار بود، اما قیمتهای اخیر تقریباً سه برابر شدهاند. حتی در مواردی یک کشتی حمل گاز مایع چهار میلیون دلار و دو نفتکش سه میلیون دلار برای گرفتن نوبت عبور پرداخت کردهاند.
باوجود افزایش هزینهها، کانال پاناما همچنان عملکرد خوبی دارد. بحران خاورمیانه باعث افزایش تقاضا برای استفاده از این مسیر شده و در سهماهه دوم سال، تعداد عبور کشتیها به حدود ۴۱ کشتی در روز رسید، درحالیکه میانگین معمول ۳۶ تا ۳۷ کشتی است. در ۹ ماه نخست سال مالی جاری نیز تعداد عبورها ۵.۲ درصد و درآمد کانال ۱۷ درصد افزایشیافته است. درعینحال، به دلیل کاهش منابع آب و احتمال وقوع یک پدیده شدید و طولانی "النینیو"، کانال برنامه محدود کردن تدریجی عمق مجاز فرورفتن کشتیها در آب را آغاز کرده است؛ بااینحال، فعلاً برنامهای برای کاهش تعداد عبور روزانه کشتیها وجود ندارد. (منبع: ال سیگلو)
https://elsiglo.com.pa/economia/sector-empresarial-destaca-el-valor-
estrategico-de-la-zona-libre-para-panama-NF24037028