معرفی هولدینگ های بزرگ کشاورزی در اوکراین

اوکراین دارای آب و هوای مساعد، خاک غنی برای کشاورزی، منابع آب و زمین‌های فراوان است. خاک سیاه یا چرنوزیوم بخش وسیعی از سطح این کشور را پوشانده و انواع محصولات کشاورزی از قبیل گندم، جو، چغندر قند، سیب زمینی، گل آفتابگردان، پنبه، تنباکو، سویا، علوفــه، کائوچو، و سبزی در آن کشت می شود. این شرایط، اوکراین را به سرزمینی مناسب ِ" کشت فراسرزمینی " برای کشورهایی همچون چین، عربستان و غیره تبدیل ساخته است. با توجه به ظرفیت های فراوان کشاورزی، بهره و درآمد حاصل از این بخش، بسیاری از شرکت های اوکراینی در بخش کشاورزی فعالیت دارند. اما با توجه به قدرت و نفوذ شرکت ها و هولدینگ های بزرگ، این هولدینگ ها در حوزه تجارت داخلی و بین المللی بیشترین نقش را ایفا می نمایند. هولدینگ های بزرگی نظیر اوکرلند فارمنیگ، کرنل، آگروپروسپریس، میرونوفسکی، آستارتا، مریا، آگروتون، آی ام سی، آگرو جنریشن، اپی سنتر، اوکرپروم اینوست و آگرئین از جمله شرکت های بزرگ و فعال در بخش کشاورزی اوکراین هستند که هریک بیش از 100 هزار هکتار زمین کشاورزی در اختیار دارند. گزارش حاضر به معرفی شرکت های فوق پرداخته است.

کشور اوکراین دارای 42 میلیون هکتار زمین کشاورزی است که 70 درصد مساحت از کل این کشور را تشکیل می ­دهد. از این میزان 76درصد زمین قابل کشت (32.5 میلیون هکتار)، 13درصد مرتع (5.4میلیون هکتار) ، 6درصد چمنزار (2.4میلیون هکتار) و 2درصد گیاهان چند ساله و پوشیده از درخت (0.9میلیون هکتار) می ­باشد.  تقریبا  17 درصد نیروی کار اوکراین در بخش کشاورزی اشتغال دارند و در چند سال گذشته  بین 11 تا 14 درصد تولید ناخالص داخلی اوکراین را این بخش تشکیل داده است. این شرایط، اوکراین را به سرزمینی مناسب برای " کشت فراسرزمینی " سایر کشورها نیز از جمله چین، عربستان و غیره مبدل ساخته است.

 با توجه به ظرفیت­ های فراوان کشاورزی و منافع و درآمد حاصل از این بخش، بسیاری از شرکت های اوکراینی در بخش کشاورزی فعالیت دارند. اما با توجه به قدرت و نفوذ شرکت­ ها و هولدینگ های بزرگ، این  هولدینگ ها در حوزه تجارت  داخلی و بین المللی بیشترین نقش را ایفا می­ نمایند زمین ­های متعلق به هولدینگ ­های بزرگ کشاورزی نیز در حال توسعه هستند. به عنوان مثال در سال 2007، مجموع زمین­ های کشاورزی 1.7 میلیون هکتار بود. بر اساس گزارش ­های منتشره، در سال 2017 کل هولدینگ­ های کشاورزی  بر روی 6.25 میلیون هکتار زمین  فعالیت نمودند که  29 درصد زمین­ های مورد استفاده همه شرکت­ های کشاورزی در اوکراین  است. بیشترین تعداد هولدینگ­ های کشاورزی نیز در کی یف(32)، چرنیگیف(28) و استان پولتاوا(26) قرار دارند. بر اساس قوانین موجود در اوکراین، فروش زمین­های کشاورزی ممنوع است. این زمین­ها به صورت اجاره­ ای در اختیار افراد قرار می­ گیرند. قانون مربوط به مالیکت زمین هم چنان در انتظار تصویب پارلمان این کشور می ­باشد.

بعضی از  هولدینگ های بزرگ فعال در اوکراین که به فعالیت در بخش کشاورزی و صنایع وابسته می‌پردازند به شرح زیر معرفی می‌گردند :

1-اوکرلند فارمینگ (Ukrlandfarming)

«اوکرلند فارمینگ» 570 هزار هکتار زمین در اختیار دارد. صاحب این شرکت اولگ باخماتیوک  (Oleg Bakhmatyuk) است که دارای رسانه­ ها و استودیوهای خبری است. اولگ باخماتیوک در سال 2006 به عنوان معاون شرکت سهامی نفت و گاز اوکراین فعالیت می نمود. وی در سال 2007 سهام خود را در شش شرکت گاز منطقه ای (Ros Ukr Energo: که در حال حاضر متعلق به شرکت منطقه ­ای گاز دیمیتری فیرتاش،  اولیگارش و سرمایه دار مشهور  است) فروخت و  با ایجاد هولدینگ کشاورزی آوانگارد،  ریاست هیأت مدیره آن را به عهده گرفت.

باخماتیوک در سال 2011  هولدینگ اوکرلند فارمینگ را تاسیس کرد و در نتیجه ادغام با  آوانگارد (Avangard)_بزرگترین هولدینگ تولیدکننده تخم مرغ در حوزه اوراسیا و بزرگترین  مجموعه زمین­های کشاورزی اوکراین را در اختیار گرفت. وی در سال 2011 به مؤسسان  VAB بانک پیوست، که این بانک در نهایت ورشکسته شد.  

اوکرلندفارمنیگ در نظر دارد نسبت به تجدید ساختار بدهی­ های مالی خود در سال 2019 اقدام نماید. ایگور پتروشکو، معاون مدیرکل اوکرلندفارمینگ، در  ماه نوامبر سال 2018   اعلام کرد که در روند تجدید ساختار و بازسازی، بانک عامل، زمین این شرکت را  به 540 هزار هکتار کاهش داده است. لکن سایت شرکت، همچنان 570 هزار هکتار نشان می­ دهد.

2- کرنل(Kernel)

شرکت کرنل در سال 1995 تأسیس شد و  550 هزار هکتار زمین کشاورزی در اختیار دارد. بزرگ ترین سهامدار کرنل (از طریق شرکت نامسن: Namsen LTD) ،آندری ورفسکی (Andrey Verevsk) با 39.47 درصد سهام است. صندوق سرمایه گذاری Cacade  متعلق به  ویتالی خوموتینیک (Vitaly Khomutynnik)  نیز 6.59 درصد سهام کرنل را دارد. خوموتینیک رئیس گروه مشترک نمایندگان حزب رستاخیز در پارلمان موسوم به  Vidrodzhennya  است. آندری وروفسکی در سن 19 سالگی تاجر غلات شد و به عنوان معاون مدیر اداره نان استان پولتا  فعالیت کرد. وی در سال های 2002 تا 2013 به عنوان نماینده مجلس در فراکسیون­ های مختلف  حضور داشت.

شرکت کرنل بزرگ ترین تولید کننده و صادر کننده روغن آفتابگردان در دنیا است. حدود 8 درصد تولید جهانی روغن آفتابگردان را به خود اختصاص داده و محصولات  آن به بیش از 60 کشور صادر می‌شود. محصولات کرنل با برندهای Shchedry Dar ، Stozhar، Qlio، Chumak، Marinade، Blanc ، Kernelو  Premiتولید می ­شوند.

3- آگروپروسپریس (Agroprosperis = NCH)

هولدینگ آگروپروسپریس 400 هزار هکتار  زمین کشاورزی در اختیار دارد و  بزرگترین تولید کننده و صادر کننده غلات در منطقه دریای سیاه است. این هولدینگ تابع صندوق سرمایه گذاری  آمریکا است. صاحبان آن جورج رار(George Rohr) و موریس تاباسینیک(MauriceTabasinik) دو  تاجر اوکراینی تبار آمریکایی هستند.

 

4- شرکت میرونوفسکی خلیبو پروداکت(MHP= Myronivsky Hlibo Product)

هولدینگ میرونوفسکی 370 هزار هکتار زمین زراعی در اختیار دارد، در سال 1998 تأسیس شد و بزرگ ترین تولید کننده گوشت مرغ در اوکراین است. بر اساس گزارش کمیته ضد انحصار اوکراین این شرکت  38 درصد سهم بازار گوشت مرغ این کشور را در اختیار دارد. اما این شرکت مدعی است که 55 درصد بازار مرغ  اوکراین را در اختیار دارد. محصولات میرنوفسکی با برندهای

 TM "Nasha Ryaba"، Easy، Bashchinsky و Qualiko تولید می­ شوند. در ماه ژوئن 2018  خط جدید تولید کارخانه مرغ داری وینتسیا(LLC Vinnytsia) در هولدینگ میرونوفسکی افتتاح شد که یکی از قوی­ ترین خط تولیدهای مرغ در جهان می ­باشد.

صاحب شرکت میرونوفسکی یک سرمایه دار به نام یوری کوسیوک (Yuri Kosyuk) بوده که از سال 2014 مشاور غیر رسمی‌پترو پروشنکو، رئیس جمهور اوکراین است. در سال 2017، مجموعه شرکت­ های کوسیوک 1.4 میلیارد گریونا از 4 میلیارد گریونا یارانه دولتی را دریافت کردند. در سال 2018 مبلغ 812 میلیون گریونا به عنوان یارانه به شرکت ­های کوسیوک انتقال داده شد.

5-آستارتا – کی یف:

شرکت آستارتا - کی یف، 250 هزار هکتار زمین در اختیار دارد. این شرکت بزرگ ترین تولید کننده شکر در اوکراین است. آستارتا در سال 1993 تأسیس شد و در نظر دارد تا سال 2020 سطح زمین­های خود را به 400 هزار هکتار افزایش دهد. هولدینگ کشاورزی آستارتا همچنین در زمینه تولید لبنیات تخصص دارد و یکی از بزرگ ترین تولیدکنندگان  فرآورده ­های شیر و سویا به شمار می­ رود. ویکتور اینوانچیک صاحب استارتا، مدیرکل و از موسسان این هولدینگ می ­باشد. خانم ایرینا همسر ایشان و الکساندر ساویلوف (Savilov) پسر وی، در رستوران­ های زنجیره ­ای فست فود سالاتریا (Salateira) سهام دارند.

6- هولدینگ کشاورزی مریا (Mriya-Agroholding)

هولدینگ کشاورزی  مریا  در زمین­ هایی به وسعت 165 هزار هکتار فعالیت دارد. این هولدینگ در سال 1992 تأسیس شد.

در سپتامبر 2018، شرکت سرمایه گذاری کشاورزی و دامپروری عربستان سعودی موسوم به سالیک (SALIC) این هولدینگ را در اختیار گرفت. این شرکت که در اختیار سالیک است 45 هزار قطعه زمین در استان لویو(Lviv) اجاره کرده است. با این حساب، کل زمین‌های هولدینگ جدید بالغ بر 210 هزار هکتار می‌باشد.

7-آگروتون(Agroton)

هولدینگ آگروتون در زمین­هایی به وسعت 151 هزار هکتار به کاشت و برداشت محصولات کشاورزی مبادرت می­نماید. این شرکت در سال 1992 تأسیس شده و در زمینه کشت آفتابگردان، گندم و پرورش دام فعالیت دارد.

یوری ژوراولف (Yuri Zhuravlev) که پیشتر نماینده مجلس از حزب مناطق بود،  مؤسس هولدینگ آگروتوناست. وی فعالیت تجاری خود را با فروش عسل شروع و  در  سال 1992 چندین شرکت تولید کننده عسل در استان لوگانسگ تأسیس کرد. آگروتون یکی از شرکت­های پیشرو در زمینه تولید عسل در آن استان  به شمار می ­رود. این شرکت در سال 1997 به سمت فعالیت در زمینه کشت محصولات روی آورد و امروز در این زمینه  دارای  تجربه و تخصص می ­باشد.

8-شرکت صنایع شیر(لبنی) آی ام سی(IMC)

 آی ام سی در سال  2007 تأسیس شد. این شرکت برای فعالیت در زمینه کشاورزی  129.6 هزار هکتار زمین در اختیار دارد. این هولدینگ  تخصص کافی در زمینه کشت غلات، دانه ­های روغنی و سیب زمینی داشته و یکی از بزرگ ترین تولیدکنندگان شیر در اوکراین است.

مالک این شرکت الکساندر پتروف، مالک پیشین شرکت سهامی «تولید پنیر»  می­ باشد که در سال 2007  شرکت  تولید پنیر را به قیمت 200 میلیون دلار به شرکت سرمایه گذاری روسیه به نام  (Renaissance Capital) فروخت و این شرکت به نام شرکت صنایع لبنیات  تغییر نام داد.

9- آگرو جنریشن(Agro Generation)

آگرو جنریشن، 120 هزار هکتار زمین کشاورزی در اختیار دارد. این شرکت در سال 2007 توسط چارلز بگ­بدر(Charles Begbeder) تاجر فرانسوی تأسیس شد. در سال 2013 آگروجنریشن با  شرکت هارملیا (Harmelia) ادغام شد که در نتیجه آن مساحت زمین­ های این هولدینگ  به سطح کنونی افزایش یافت. براساس شرایط معامله، 62 درصد سهام شرکت ادغام شده به‌هارملیا _ صندوق سرمایه­ گذاری زیگمابلیزر (SigmaBleyzer) جنوب شرق اروپا و 38 درصد باقیمانده به سهامداران شرکت قبلی آگرو جنریشن انتقال داده شد. مایکل بلازر، رئیس زیگما بلیرز، به عنوان رئیس هیأت مدیره  و جان شومرون(John Shmorhun) رئیس سابق هارملیا به عنوان رئیس شرکت جدید تعیین شد. SigmaBleyzer یکی از بزرگ ترین صندوق­ های سرمایه­ گذاری بین­المللی در اروپای شرقی است که در اوکراین، کنترل شبکه­ فروشگاه ­های کازمو(Cosmo) و کارخانه شیرینی­ سازی پولتاوا را در اختیار دارد. برادران مایکل و لئو بلازر مالکان و سهامداران زیگما بلیزر هستند.

10- اپی سنتر(Epicenter K)

شرکت  «اپی سنتر» که دارای فروشگاه ­های زنجیره ­ای لوازم، مصالح و تجهیزات ساختمانی در اوکراین است، 120 هزار هکتار زمین کشاورزی در اختیار دارد. اپی سنتر در زمینه ­های تجاری و همچنین تولید غلات، حبوبات و دانه­ های روغنی فعالیت می­ کند. در سال 2015، گروهی از شرکت­ها، هولدینگ کشاورزی را تأسیس کردند که در ابتدا زمینی در اختیار نداشتند. در سال 2016 اپی سنتر  گروه صنعتی و کشاورزی ولادیمیر برتسیوس (Vladimir Bertsyos) در استان وینتسا را خریداری نمودند و در سال 2017 میلادی ده شرکت از شرکت ­های گلنکور و آبولون (Glencore and Obolon) متعلق به الکساندر اسلوبودیان (Alexander Slobodyan) را خریداری نمودند. این مجموعه متعلق به الکساندر و گالینا گرگی (Geregi) است.  الکساندر، معاون کمیته فرعی مقررات تعرفه ای و غیر تعرفه ای کمیته سیاست­ های مالیاتی و گمرکی پارلمان اوکراین است. گالینا نیز طی سال های 2014-2011 دبیر شورای شهر پایتخت اوکراین کی یف بود.

11- صنایع سرمایه گذاری کشاورزی اوکرپروم اینوست(Ukrprominvest-Agro)

اوکرپروم اینوست در زمین‌هایی به مساحت 116.5 هزار هکتار فعالیت کشاورزی انجام می ­دهد و در زمینه کاشت و فرآوری غلات، تولید شکر، پرورش دام(لبنیات و گوشت) فعالیت دارد.

مالک این هولدینگ، پترو پروشنکو رئیس جمهور فعلی اوکراین است که شرکت شیرینی و شکلات سازی روشن (Roshen)، بانک سرمایه گذاری بین ­المللی و شبکه  تلویزیونی 5  نیز  به وی تعلق دارند.

12-هولدینگ کشاورزی آگرئین(Agrein)

هولدینگ آگرئین با در اختیار داشتن 110 هزار هکتار زمین، در زمینه کشت  غلات و ذخیره دانه­های روغنی و همچنین پرورش دام فعالیت دارد.

طبق گزارشات منتشره در رسانه‌ها، پاول اوچارنکو (Pavel Ovcharenko) مالک این هولدینک است. اوچارنکو در حال حاضر رئیس شرکت اوکرتات نفت است که در زیر مجموعه گروه پریوات ایگور کولومیسکی (Igor Kolomoisky) و گنادی بوگولوبوف (Gennady Bogolyubov) قرار دارد. اوچارنکو در سال 2003 مدیریت شرکت را بر عهده داشت، اما بعدها اخراج شد. وی در سال 2007 به اوکرتات نفت بازگشت. اوکرتات نفت در تنها پالایشگاه فعال کشور یعنی کرمنچوک (Kremenchug) فعالیت دارد. در آوریل 2017 اعلام شد که آگرئین به فعالیت خود در اوکراین پایان داده است. دلیل این  امر امتناع یکی از سهامداران شرکت از پرداخت حقوق شرکت­ های کشاورزی در شش استان اوکراین عنوان گردید . در مارس 2017، سرویس امنیتی اوکراین اوچارنکو را  احضار کرد. وی  متهم به مصادره و یا اختلاس اموال شخص دیگری بود. در نهایت بررسی­ های کیفری در مورد فعالیت­ های هولدینگ کشاورزی که قبلا اوچارنکو رئیس آن بود انجام شد، ولی در ماه نوامبر 2018 وزارت کشور اوکراین نام اوچارنکو را از از فهرست افراد تحت تعقیب حذف کرد و امروز این هولدینگ کماکان به فعالیت خود ادامه می­ دهد.