آشنایی با سیستم مالیاتی سوئد

سیاست مالیاتی سوئد به عنوان سیاست اقتصادی «رابین هودی» شناخته میشود که در چارچوب آن، دولت با دریافت مالیات بیشتر از گروه‌های پر درآمد جامعه، هزینه‌های هنگفتِ اجرای برنامه گسترده تامین اجتماعی را تامین می‌کند. سوئد از پیشرفته ترین کشورها در امور مالیاتی و دریافت مالیات بوده و از این منظر حتی از دیگر کشورهای اروپایی برتر، جدی تر و پیشرفته تر است. درصد اخذ مالیات در سوئد بسیار بالاست و هیچ بودجه ای در سوئد نیست که مبتنی بر مالیات نباشد. بزرگترین جرم در سوئد فرار از پرداخت مالیات است و کسانی که از پرداخت مالیات طفره رفته اند، در هر مقامی‌ که بوده اند مجبور به استعفای سریع شده و حتی سوابق سیاسی خود را از دست داده بازنشسته شده اند. سوئدی‌ها در این زمینه چنان جدی هستند که به طنز می‌گویند؛ « اگر ملکه را به قتل برسانید به عنوان بیمار روانه بیمارستان روانی می‌شوید و بعد از مدتی نیز آزاد می‌شوید. اما اگر فاش شود که یک کرون کمتر از آنچه که باید به عنوان مالیات بپردازید، پرداخت کرده اید، مرغان آسمان به حالتان خواهند گریست».

در سوئد بر تمام درآمد ها، مانند حقوق و دستمزد، مزایای بیمه ای و حقوق بازنشستگی مالیات تعلق میگیرد. سود شرکت، سود سهام، سود حاصل از فروش سهام، ویلا ها و آپارتمان‌ها نیز به عنوان درآمد محسوب می‌شوند و مشمول مالیات قرار می‌گیرند . هر شهروندی موظف است اظهار نامه مالیاتی خود را حداکثر تا تاریخ دوم ماه می هر سال به اداره مالیات ارسال نمایند. آسان ترین و مطمئن ترین روش ارسال اظهار نامه‌ها از طریق اینترنت است.

میزان مالیات بر درآمد حاصل از کار، بسته به موقعیت جغرافیایی محل زندگی افراد در سوئد از 29 تا 35 درصد متغیر است. مالیاتی که فرد به عنوان کارمند یا کارگر می‌پردازد یک مالیات مستقیم است.از طرفی کارفرما یا شخص یا شرکتی که شما را استخدام نموده  نیز باید مالیاتی را به دولت بپردازد که به آن مالیات غیر مستقیم یا همان مالیات سهم کارفرما می‌گویند.در واقع کارفرما ابتدا سهم خود را ماهانه می‌پردازد و سپس حقوق را به عنوان دستمزد به فرد مستخدم پرداخت می‌کند.درصد مالیات سهم کارفرما حدود 30 درصد از کل مبلغ حقوق و مزایای پرداختی است.لازم به ذکر است مالیات بر درآمد به طور عمده متعلق به شهرداری‌ها و شوراهای شهرستان میباشد ولی به افرادی که درآمدی بالاتر از درآمد پایه کسب مینمایند مالیات دولتی نیز تعلق میگیرد و این مالیات به دولت پرداخت میشود.

علاوه به مالیات های فوق،  به کلیه کالا ها و خدمات بجز خدمات و کالاهای پزشکی و درمانی نیز مالیات بر ارزش افزوده (VAT ) تعلق میگیرد. در سوئد به این نوع مالیات Moms  می‌گویند. نرخ مالیات بر ارزش افزوده ی اکثر کالاها و خدمات ۲۵٪  است  بجز غذاهای رستوران و هتل ها که شامل ۱۲٪ و خدمات چاپی که تنها شامل ۶٪  است.

به برخی از کالاها، مانند سوخت، انرژی، الکل و تنباکو نیز مالیات غیر مستقیم یا مالیات خاص تعلق می‌گیرد. در سوئد نسبت سایر کشورهای اروپایی مالیات بیشتری برای بنزین خودرو ، خرید سیگار و مشروبات الکلی، پرداخت می‌شود. مالیاتی که برای سوخت های فسیلی که به نوعی آلوده کننده محیط زیست هستند پرداخت می‌گردد صرف بهینه سازی مصرف سوخت و توسعه صنعت خودروهای برقی و قابل شارژ می‌شود.

صاحبان شرکتها با نوعِ مالکیت فردی و یا تضمینی نیز موظف به پرداخت مالیات بر سود میباشند. این نوع مالیات ها همانند مالیات بر درآمد به همراه فرم های ضمیمه در اظهار نامه مالیاتی قید و ارسال میگردد. نرخ مالیات بر سود شرکت های سهامی خاص و عام 22 درصد است.

از جمله نکات بارز در مسیر اخذ مالیات در سوئد این است که آژانس مالیاتی سوئد وظائف اداره ثبت احوال مانند امور ثبت تولد، ازدواج، طلاق و فوت ساکنین سوئد را  نیز بر عهده دارد. یعنی ادارت امور مالیاتی ، همان مرکزی است که وظایف ثبت احوال را انجام می دهد. وجود و حیات یک فرد در این اداره نمود دارد و هر متولد سوئد و یا فرد وارد شده به این کشور، ابتدا یک کد ملی دریافت میکند که برای هرگونه ارتباط و تعامل با کلیه ادارات و مراکز، از جمله امور اقتصادی مورد استفاده قرار می‌گیرد و قابل رهگیری است. کد ملی ، شماره شخصی منحصر به فرد است و شامل تاریخ روز و ماه و سال تولد باضافه یک ترکیب چهار عددی است که همه اقدامات  فرد را رصد می‌کند و مالیاتهایش را محاسبه و اخذ می نماید بنوعی که حتی پس از ثبت فوت، وابستگان متوفی جهت امور انحصار وراثت لیست دارایی‌ها و بدهی‌های متوفی را جهت ثبت به اداره مالیات ارسال می‌کنند. صدور گواهی فوت جهت تدفین متوفی و همچنین جهت شناسایی وارثان نیز برعهده اداره مالیات میباشد. مسئولیت بررسی، پیشگیری و جلوگیری از جرایم مالیاتی نیز  به عهده اداره مالیات است.

 یکی از نکات جالب توجه، محبوبیت بالای سازمان مالیاتی در جامعه است. به گفته مسئولین آژانس مالیاتی سوئد ، این اداره حدود 20 سال قبل یکی از مخوف و منفورترین ادارات بوده ولی اکنون با 65 درصد محبوبیت، در رتبه ششم محبوب ترین نهادهای سوئدی قرار دارد. شاید مهمترین علت و رمز آن، نبود هیچ منشأ و منبع مالی دیگری برای بودجه کشور بجز مالیاتهای پرداختی است (اینکه اگر مالیات ندهی، هیچ عایدی هم نخواهی دید)، که به همراه امکان رصد کلیه هزینه‌ها و درآمدهای کشور توسط مردم، مالیات دهندگان را ناظرِ مبالغ وارد شده و هزینه شده بودجه کشور می‌کند و در شرایطی که حتی مبلغ مالیاتهای پرداختیِ همه مردم نیز قابل دیدن و ملاحظه است، به مردم سوئد نوعی حس مالکیت و حساسیت نسبت به بودجه و مالیاتهای کشور ارائه کرده است. ادبیاتی که موقع بررسی درستی هزینه‌های بودجه دولت مورد استفاده قرار میگیرد، «مبالغ پرداختی مالیات دهندگان» است که باعث می‌شود شراکت و حساسیت همگان را برانگیزاند.