کریدور حمل و نقل سودان جنوبی- اتیوپی و کنیا

کریدور بندر لامو (کنیا)- سودان جنوبی – اتیوپی، بزرگترین پروژه زیرساختی شرق آفریقاست که کشورهای ذکر شده را به یکدیگر متصل می نماید.

معرفی کریدور

برنامه کریدور حمل و نقل بندر لامو (کنیا)- سودان جنوبی – اتیوپی (LAPSSET)، بخشی از چشم ‎انداز 2030 دولت کنیا و یک سیاست توسعه بلند مدت ملی است که هدف از آن تبدیل کنیا به یک کشور تازه صنعتی شده با درآمد متوسط است. این کریدور بزرگترین پروژه زیرساختی در شرق آفریقاست که کنیا، اتیوپی و سودان جنوبی را به یکدیگر متصل می نماید.

این پروژه عظیم که کار ساختش بطور رسمی از مارس سال 2012 آغاز شد، شامل هفت پروژه زیربنایی اصلی است که با احداث 32 اسکله جدید در بندر لامو(کنیا)، بزرگراه‎های بین منطقه‎ ای از لامو تا ایسیولو، ایسیولو تا جوبا (سودان جنوبی)، ایسیولو تا آدیس آبابا (اتیوپی) و از لامو تا گارسن (کنیا)، خطوط لوله نفت خام از لامو تا ایسیولو، ایسیولو تا آدیس آبابا؛ خطوط راه آهن بین منطقه ‎ای از لامو تا ایسیولو، ایسیولو تا جوبا، ایسیولو تا آدیس آبابا و نایروبی تا ایسیولو؛ 3 فرودگاه بین المللی و 3 شهر تفریحی در لامو، ایسیولو و دریاچه تورکانا و سد چند منظوره در امتداد دریاچه تانا، آغاز می ‎گردد. کل هزینه برآورد شده برای تکمیل این پروژه حدود 26 میلیارد دلار می‎باشد.

تصویر 1- نقشه کریدور بندر لامو (کنیا)- سودان جنوبی- اتیوپی 

وضعیت فعلی کریدور

طبق اطلاعات اداره توسعه کریدور LAPSSET در حال حاضر نخستین اسکله از 32 اسکله بندر لامو عملیاتی شده و انتظار می‎رود کار ساخت اسکله‌های دوم و سوم نیز تا اکتبر سال 2021 تکمیل شود. کل هزینه برآورد شده برای تکمیل این 32 اسکله 5 میلیارد دلار است. بزرگرا‎ه‎ها که مهمترین بخش این کریدور را تشکیل می دهند و سبب اتصال بندر لامو به اتیوپی و سودان می‎شوند بطور عمده شامل موارد ذیل است:

• جاده دسترسی به بندر لامو (10 کیلومتر)
• جاده لامو- ویتو- گارسن (113 کیلومتر)
• جاده لامو- گاریسا- ایسیولو (530 کیلومتر)
• جاده ایسیولو- مویاله- هاواسا (500 کیلومتر)
• جاده ایسیولو- لوکیچار- ناداپال- توریت- جوبا (700 کیلومتر)

کل هزینه برآورد شده برای تکمیل ساخت جاده ‎های مذکور 1.396 میلیون دلار است. از پروژه‌های مذکور بخش مویاله- مارسابیت- ایسیولو تکمیل شده و قطعه 338 کیلومتری بین ناکودوک- لودوار- لوکیچار انتظار می ‎رود تا پایان سال 2021 تکمیل شود. بخش جاده ایسیولو- مویاله – هاواسا نیز تکمیل شده است و بخش اتیوپی مویاله – هاوسا نیز به پایان رسیده است. ساخت جاده 115 کیلومتری لامو - ویتو – گارسن تقریباً 76٪ پیشرفت داشته و پیش بینی می‌شود تا پایان ژوئن 2021 به پایان برسد. ساخت جاده لامو- گاریسا- ایسیولو بخاطر اهمیت آن نیز در اولویت تحویل قرار دارد. سایر پروژها مراحل امکان سنجی و مطالعات فنی و مهندسی را طی نموده و در مراحل اولیه طراحی و ساخت می‎باشند.

بخش اتیوپی کریدور

دکتر ابی احمد نخست وزیر اتیوپی در تاریخ 9 دسامبر 2020 جهت افتتاح جاده‌ هاواسا- مویاله و همچنین بازگشایی یک پست مرزی مویاله در منطقه مارسابیت وارد کنیا شد. جاده 500 کلیومتری‌ هاواسا- مویاله بخشی اصلی و نهایی کریدور مومباسا- نایروبی- آدیس آبابا است که خود بخشی از کریدور حمل و نقل بندر لامو-سودان جنوبی – اتیوپی (LAPSSET) است. این جاده اتیوپی و کنیا را از طریق پروژه ‎های زیرساختی به یکدیگر متصل می نماید.

 

تصویر 2- نقشه کریدور آدیس آبابا - مومباسا

 

تاثیرات اقتصادی کریدور

کریدور استراتژیک اتیوپی- کنیا که اخیراً افتتاح شده دارای تاثیرات اقتصادی و سیاسی مهمی‌برای شرق آفریقاست. جاده آسفالته 500 کیلومتری‌هاواسا- مویاله در اتیوپی و 503 کیلومتری اوسیولو- مویاله در کنیا از جایگاه بسیار مهمی نه تنها برای اتیوپی و کنیا بلکه برای اقتصاد منطقه‎ ای و همگرایی سیاسی برخوردار است. این کریدور به افزایش روابط تجاری و کاهش هزینه‎ های حمل و نقل میان دو کشور و همچنین روابط مردم با مردم کمک بسزایی می نماید. توسعه مناطق پیرامونی و کاهش تنش های مرزی از دیگر مزایای این کریدور می‎باشد.

طبق برآورد کارشناسان تکمیل کریدور مذکور روابط تجاری بین اتیوپی و کنیا را بطور چشمگیری افزایش خواهد داد. بر این اساس انتظار می‎رود حجم روابط تجاری بین دو کشور حتی تا 5 برابر افزایش یابد. طبق آخرین آمارها حجم تجارت خارجی اتیوپی و کنیا در سال 2018، 63.5 میلیون دلار بوده است. اتیوپی برنامه دارد طی 10 سال آینده حجم صادرات و واردات خود را از 17 تن فعلی به 32 میلیون تن افزایش دهد. در حال حاضر 90 درصد از صادرات و واردات اتیوپی از بندر جیبوتی صورت می‎پذیرد. این کشور بنا دارد تا با استفاده از بنادر جایگزینی همچون مومباسا و لامو در کنیا و بربرا در سومالی‎لند حجم صادرات و وارداتش را افزایش دهد و وابستگی ‎اش تنها به یک بندر را از بین ببرد.

خانم داگماویت موگس وزیر راه و ترابری اتیوپی در اجلاسی که با حضور مقامات اتیوپی، کنیا و سودان جنوبی جهت بررسی دستاوردهای کریدور مذکور در آدیس آبابا برگزار شد؛ درخصوص مزایای این کریدور بیان داشت: فوائد LAPSSET فراتر از تجارت و اقتصاد است زیرا انتظار می‎رود تعامل اجتماعی و روابط بین مردم در بین کشورهای منطقه را تسهیل کند. یکپارچه سازی اقتصادی و اجتماعی ارزش فرا منطقه ‎ای دارد و کریدور LAPSSET برای دستور کار 2063 آفریقای یکپارچه و تسهیل منطقه تجارت آزاد آفریقا که از ژانویه 2021 آغاز شد، اهمیت راهبردی دارد.