اخبار اقتصادی تاجیکستان

گزیده اخبار و تحولات اقتصادی تاجیکستان در هفته چهارم آذرماه 1404 مندرج در روزنامه‌ها و رسانه‌های این کشور به شرح زیر می‌باشد:

توان تاجیکستان در عرضه فلزات حیاتی به بازار جهانی با اتکا به منابع معدنی

خبرگزاری خاور: تاجیکستان از منابع طبیعی وسیعی برخوردار است: آب، فلزات و مواد معدنی. این کشور این بخش‌ها را برای رشد و توسعه اقتصادی خود در اولویت قرار می‌دهد. رشد اقتصادی سالانه تقریباً ۸ درصد است که بالاترین میزان در منطقه است. این خبر را شیرعلی کبیر، وزیر صنایع و فناوری‌های نوین جمهوری تاجیکستان، پس از دومین مجمع بین‌المللی معدن و متالورژی تاجیکستان که در دوشنبه برگزار شد، گزارش داد.

به گفته وزیر، ۹۸ درصد از انرژی تولید شده در تاجیکستان انرژی «سبز» است و ۹۳ درصد از خاک این کشور را کوه‌هایی اشغال کرده‌اند که تقریباً تمام عناصر جدول تناوبی را در خود جای داده‌اند.

تاجیکستان در حال تدوین برنامه‌های خود در این زمینه است که در سال‌های آینده با جذب سرمایه داخلی و خارجی اجرا خواهد شد. امروزه، کارشناسان فلزات و مواد معدنی کمیاب را "ویتامین‌های اقتصاد مدرن" می‌نامند و لیتیوم اخیراً "طلای سفید" جدید نامیده شده است. وزیر توضیح داد که با افزایش تقاضا برای این فلز با توسعه تولید و استفاده از وسایل نقلیه الکتریکی، علاقه به این فلز افزایش یافته است.

ساخت یک کارخانه غنی‌سازی لیتیوم و یک کارخانه تولید کربنات لیتیوم در تاجیکستان در حال انجام است.

یکی دیگر از فلزات مهم، ژرمانیوم است که تاجیکستان ذخایر فراوانی از آن را در اختیار دارد.

ذخایر سرب تأیید شده ۱.۸ میلیون تن و روی ۴.۷ میلیون تن تخمین زده می‌شود.

ذخایر نقره بیش از ۱۰۰۰۰۰ تن است که تاجیکستان را در بین پنج کشور برتر جهان قرار می‌دهد. تاجیکستان از نظر ذخایر سنگ معدن حاوی آنتیموان و جیوه در بین کشورهای برتر پس از فروپاشی شوروی قرار دارد. در حال حاضر، سه شرکت فعال در این جمهوری (تالکو، تالکو گلد و زرافشان جوینت ونچر) توسط استانداردها و انطباق TÜV AUSTRIA تأیید شده‌اند و از منابع انرژی تجدیدپذیر (نیروگاه‌های برق آبی) برای تولید برق خود استفاده می‌کنند.

شایان ذکر است که با توسعه هوش مصنوعی، تقاضا برای مراکز داده، به ویژه آنهایی که از انرژی سبز استفاده می‌کنند، روزانه در حال افزایش است.

به همین منظور، تاجیکستان یک مرکز پردازش داده هوش مصنوعی با استفاده از انرژی سبز ساخته است.

تاجیکستان قصد دارد انقلابی در گذار کشور به اقتصاد سبز ایجاد کند و به یک بازیگر پیشرو در بازار جهانی در این زمینه تبدیل شود.

https://khovar.tj/rus/2025/12/tadzhikistan-s-ego-mineralnymi-resursami-smozhet-postavlyat-na-mirovoj-rynok-kriticheskie-metally/

  تدوین استراتژی توسعه ارتباطات تا سال ۲۰۴۰ برای پشتیبانی از دیجیتالی شدن و پیاده‌سازی هوش مصنوعی در تاجیکستان

خبرگزاری اوستا: تاجیکستان در حال تدوین «استراتژی توسعه صنعت ارتباطات جمهوری تاجیکستان تا سال ۲۰۴۰» است. امامعلی رحمان، رئیس جمهور، در پیام خود به مجلس عالی کشور، به خدمات ارتباطات وابسته به جمهوری تاجیکستان دستور داد تا پیش‌نویس سندی را تهیه و برای بررسی به دولت ارائه دهد. به گفته نهاد این مرحله به عنوان بخشی از ابتکار «سال‌های اقتصاد دیجیتال و توسعه نوآوری» اجرا می‌شود و بر اساس اهداف استراتژیک دولت است.

به گفته خدمات ارتباطات این کشور، پیش‌نویس استراتژی قبلا تدوین شده و با وزارتخانه‌ها و سازمان‌های مربوطه هماهنگ شده است. مطابق با دستورالعمل‌های رئیس جمهور، زیرساخت‌ها در حال نوسازی و کیفیت خدمات در حال بهبود است تا نیازهای رو به رشد مشتریان را برآورده کند و صنعت ارتباطات را با استانداردهای بین‌المللی هماهنگ سازد.

رئیس جمهور تأکید کرد که توسعه سریع فناوری‌های دیجیتال و قابلیت‌های رو به گسترش هوش مصنوعی مستلزم کاربرد مؤثر آنها در همه زمینه‌های فعالیت و تبدیل آنها به منبع اضافی رشد اقتصادی و صادرات خدمات است.

خدمات ارتباطات، اسناد الکترونیکی را با استفاده از امضاهای دیجیتال پیاده‌سازی کرده است که به کاهش هزینه‌ها، ساده‌سازی فرآیندهای مدیریتی و افزایش کنترل، پاسخگویی و شفافیت کمک می‌کند. خدمات عمومی‌به طور کامل دیجیتالی می‌شوند، یک رجیستری یکپارچه خدمات ایجاد  و انواع پرداخت‌ها دیجیتالی می‌شوند.

توجه ویژه‌ای به استفاده از فناوری‌های اطلاعات و ارتباطات و هوش مصنوعی در مدیریت، خدمات و تولید می‌شود. در حال حاضر، 70 ایستگاه پایه 5G در دوشنبه، 3 ایستگاه در خجند و 2 ایستگاه در باختر نصب شده است؛ تا پایان سال، قرار است این تعداد به 86 ایستگاه افزایش یابد. همچنین قرار است اینترنت موبایل در سراسر کشور به استانداردهای 4G و 5G منتقل شود و انتظار می‌رود دسترسی به اینترنت ثابت ظرف سه سال به 80 درصد برسد.

طبق «استراتژی توسعه هوش مصنوعی در جمهوری تاجیکستان تا سال 2040»، دیجیتالی شدن صنعت ارتباطات یک اولویت است و تمام ساختارهای خدمات ارتباطات را در بر می‌گیرد. اپراتورها و ارائه دهندگان در حال پیاده‌سازی قابلیت‌های هوش مصنوعی و آموزش عموم در مورد مزایای آن هستند.

برنامه‌های ویژه‌ای برای تضمین امنیت سایبری مراکز داده در حال اجرا هستند و نظارت و تحلیل با استفاده از ابزارهای فنی و فناوری مدرن انجام خواهد شد.

رئیس خدمات ارتباطات خاطرنشان کرد که سخنرانی رئیس جمهور، راهنمای اصلی سیاست دولت در توسعه ارتباطات است و از تمام منابع موجود برای دستیابی به این اهداف استفاده خواهد شد.

خبرگزاری اوستا

 تأسیس صندوق ضمانت وام در تاجیکستان

خبرگزاری خاور: به منظور بهبود دسترسی کارآفرینان صنعتی به وجوه ارزان قیمت بلندمدت و افزایش حجم وام‌ها، پیشنهاد می‌کنم یک صندوق ضمانت وام تأسیس شود. در همین راستا، امامعلی رحمان، رئیس جمهور تاجیکستان، در 16 دسامبر، ضمن ارائه پیام خود به مجلس عالی کشورش «درباره جهت‌گیری‌های اصلی سیاست داخلی و خارجی جمهوری» این اظهارات را بیان کرد.

امامعلی رحمان، در پیام خود به مجلس عالی تأکید کرد که برای بهبود شرایط اجتماعی مردم و گسترش دسترسی شهروندان به مسکن، لازم است سازوکارهای توسعه بازار وام مسکن بهبود یابد و اقدامات مناسبی برای افزایش حجم چنین وام‌هایی به مردم انجام شود.

وی گفت: در طول ده سال گذشته، کل حجم وام‌های صادر شده به 143 میلیارد سامانی رسیده است. با این حال، تنها 38 درصد از آن به کارآفرینی صنعتی اختصاص یافته است که هنوز کافی نیست.

در همین راستا، ، رئیس جمهور تاجیکستان، به بانک ملی و موسسات اعتباری دستور داد تا اقدامات بیشتری را برای جذب سرمایه خارجی بیشتر به سیستم بانکی، سپرده‌های اشخاص حقیقی و حقوقی و افزایش بیشتر ارائه اعتبار به بخش‌های اولویت‌دار اقتصاد، به ویژه کارآفرینی تولیدی، انجام دهند.

https://khovar.tj/2025/12/dar-to-ikiston-fondi-kafolati-arz-o-tasis-doda-meshavad/

 دستور رحمان جهت گسترش بازار اوراق بهادار دولتی و شرکتی

خبرگزاری خاور: امامعلی رحمان، رئیس جمهور تاجیکستان، در پیامی سالانه خود به مجلس عالی کشورش ، به وزارت دارایی، به همراه وزارتخانه‌ها و سازمان‌های بخشی و همچنین نهادهای اجرایی محلی، دستور داد تا اقدامات بیشتری را برای تضمین هزینه‌های هدفمند از بودجه دولت انجام دهند.

رئیس دولت تأکید کرد که وضعیت سیاسی و اقتصادی پیچیده و غیرقابل پیش‌بینی در جهان امروز ما را مجبور می‌کند تا سیستم مالی کشور را با استانداردهای مدرن مطابقت دهیم و کارایی مدیریت مالی دولتی را بیشتر افزایش دهیم.

رحمان خاطرنشان کرد: وزارت دارایی، وزارت توسعه اقتصادی و تجارت، بانک ملی، کمیته دولتی سرمایه‌گذاری و مدیریت دارایی دولتی و سایر نهادهای ذیربط موظفند اقدامات لازم را برای گسترش بازار اوراق بهادار دولتی و شرکتی انجام دهند.

به گفته وی معرفی اوراق بهادار سبز و ایجاد یک بازار ثانویه، فعال و شفاف یکی از وظایف مهم در این زمینه است. در عین حال، باید یک استراتژی توسعه سرمایه بازار تدوین و تصویب شود.

https://khovar.tj/rus/2025/12/glava-gosudarstva-poruchil-prinyat-neobhodimye-mery-dlya-rasshireniya-rynka-gosudarstvennyh-i-korporativnyh-tsennyh-bumag/

امضای توافق‌نامه ساخت کارخانه فرآوری سنگ‌آهن در تاجیکستان

«اوستا»: در دوشنبه توافق‌نامه سرمایه‌گذاری میان دولت تاجیکستان و شرکت «مجتمع متالورژی تاجیک» برای ساخت کارخانه فرآوری سنگ‌آهن امضا شد. این پروژه با سرمایه‌گذاری داخلی و بهره‌گیری از فناوری‌های نوین اجرا خواهد شد و تولید آن برای بازار داخلی و صادرات در نظر گرفته شده است.

ساخت کارخانه در دو مرحله انجام می‌شود که مرحله نخست تا سال ۲۰۲۷ و مرحله دوم تا ۲۰۳۱ به بهره‌برداری می‌رسد. ظرفیت سالانه طرح ۲٫۵ میلیون تن استخراج و فرآوری سنگ‌آهن و تولید 1٫1 میلیون تن کنسانتره است. این پروژه موجب ایجاد بیش از ۲ هزار شغل پایدار و تقویت توان صنعتی تاجیکستان خواهد شد.

https://avesta.tj/2025/12/15/v-dushanbe-podpisano-investitsionnoe-soglashenie-o-stroitelstve-predpriyatiya-po-obogashheniyu-zheleznoj-rudy/

بهبود نسبی تأمین برق تاجیکستان با واردات از ازبکستان

خبرگزاری «آسیا پلوس»: وضعیت تأمین برق در تاجیکستان تا حدی با واردات برق از ازبکستان بهبود یافته و این کشور روزانه تا ۲ میلیون کیلووات‌ساعت برق دریافت می‌کند. همچنین توافق‌های اولیه‌ای برای واردات برق از قزاقستان و ترکمنستان حاصل شده و بررسی مسائل فنی آن ادامه دارد. در حال حاضر، تاجیکستان تنها از طریق شبکه برق ازبکستان به بازارهای خارجی دسترسی دارد. اتصال کامل تاجیکستان به شبکه برق یکپارچه آسیای مرکزی در 3 ‌ماهه نخست سال ۲۰۲۶ پیش‌بینی می‌شود.

https://asiaplustj.info/ru/news/tajikistan/economic/20251215/tadzhikistan-nachal-poluchat-uzbekskuyu-elektroenergiyu

 افزایش ۱۵ تا ۲۵ درصدی حقوق، مستمری و بورسیه‌ها در سال ۲۰۲۶

«آسیا پلوس»: امامعلی رحمان، رئیس‌جمهور تاجیکستان در پیام سالانه خود به مجلس عالی کشور دستور داد که میزان حقوق و مستمری‌ها و کمک‌هزینه‌ها (بورسیه‌ها) از سپتامبر ۲۰۲۶ بین ۱۵ تا ۲۵ درصد افزایش یابد. رئیس‌جمهور تاجیکستان روز ۱۶ دسامبر (25 آذر 1404)، در حضور نمایندگان پارلمان اعلام کرد:

از ۱ سپتامبر ۲۰۲۶ (10 شهریور 1405)، حقوق کارمندان بخش آموزش، از جمله معلمان مدارس و کارمندان مهدکودک‌ها، ۲۵٪ افزایش یابد.

از همان تاریخ، حقوق سایر کارمندان بخش آموزش، بهداشت، رفاه اجتماعی، علوم، فرهنگ، مدیریت دولتی، مؤسسات بودجه‌ای و بورسیه‌ها و کمک‌هزینه‌های دانشجویی، ۲۰٪ افزایش یابد.

حقوق کارمندان نیروهای انتظامی، نظامی و سایر نهادهای قدرت نیز ۲۰٪ افزایش یابد.

مستمری‌های بیمه‌ای، بازنشستگی، دولتی و پایه حداقل ۱۵٪ افزایش یابد.

https://asiaplustj.info/tj/news/tajikistan/20251216/maoshu-nafaa-va-idrorpul-dar-soli-2026-az-15-to-25-ziyod-meshavad

ساخت دو نیروگاه خورشیدی در تاجیکستان تا سال 2026

خبرگزاری خاور: طبق اعلام امامعلی رحمان، رئیس‌جمهور تاجیکستان، در سال ۲۰۲۶، دو نیروگاه خورشیدی با ظرفیت کلی ۵۰۰ مگاوات در تاجیکستان به بهره‌برداری خواهند رسید. در حال حاضر، کار طراحی برای ساخت نیروگاه‌هایی با ظرفیت ۲۵۰ مگاوات در منطقه سغد و ۲۵۰ مگاوات دیگر در منطقه ختلان آغاز شده است و این پروژه‌ها تا اوت ۲۰۲۶ به بهره‌برداری خواهند رسید.

رحمان در پیامی‌به پارلمان کشور خاطرنشان کرد که تاجیکستان تصمیم گرفته است با جذب سرمایه‌گذاری‌های مستقیم، چندین نیروگاه خورشیدی به ظرفیت کلی ۱۵۰۰ مگاوات را در دو سال آینده به بهره‌برداری برساند.

رئیس‌جمهور همچنین از دولت، از جمله وزیر انرژی و ذخایر آب، خواست تا همکاری با سرمایه‌گذاران داخلی و خارجی را در زمینه ساخت نیروگاه‌های خورشیدی تقویت کرده و اقدامات فوری برای تحقق به‌موقع این پروژه‌ها انجام دهند.

وی با تأکید بر منابع عظیم برق‌آبی تاجیکستان، اظهار داشت که این کشور قادر است نیازهای مراکز بزرگ محاسباتی هوش مصنوعی را با استفاده از برق «سبز» و آب سرد تأمین کند.

رحمان همچنین اشاره کرد که برای تأمین تقاضای روزافزون بخش‌های اقتصادی و اجتماعی کشور برای برق ثابت و پایدار، علاوه بر ایجاد ظرفیت‌های تولید جدید، استفاده اقتصادی از برق نیز نقش کلیدی ایفا خواهد کرد.

رئیس‌جمهور تاجیکستان در ادامه افزود که طبق تحلیل‌ها، تقاضای برق در کشور سال به سال در حال افزایش است و پیش‌بینی می‌شود که در سال 2030، تقاضای برق نسبت به سال 2025، ۳۱ درصد افزایش یابد.

 https://khovar.tj/2025/12/soli-2026-dar-to-ikiston-du-nerugo-i-oftob-ba-istifoda-doda-meshavad/

 ارائه «استراتژی جدید مشارکت بانک توسعه آسیایی با جمهوری تاجیکستان در سال‌های ۲۰۳۰-۲۰۲۶»

خبرگزاری خاور: کمیته دولتی سرمایه‌گذاری و مدیریت دارایی دولتی جمهوری تاجیکستان در نشست اخیر خود، «استراتژی جدید مشارکت بانک توسعه آسیایی با جمهوری تاجیکستان برای سال‌های ۲۰۳۰-۲۰۲۶» را با حضور روسای وزارتخانه‌ها و ادارات مربوطه مورد بحث و بررسی قرار داد.

در این جلسه، اهداف و جهت‌گیری‌های اصلی استراتژی جدید بانک توسعه آسیایی برای همکاری با تاجیکستان ارائه شد. اولویت‌های همکاری در این استراتژی شامل توسعه پایدار اقتصاد ملی، تقویت زیرساخت‌ها، توسعه منابع انسانی، پیشبرد اقتصاد «سبز» و تسریع روند دیجیتالی شدن کشور توضیح داده شد.

علاوه بر این، مسائل مرتبط با تقویت همکاری‌های استراتژیک بین دولت جمهوری تاجیکستان و بانک توسعه آسیایی، همچنین سازوکارهای اجرای مؤثر پروژه‌های توسعه‌ای و راه‌های جذب سرمایه‌گذاری‌های بیشتر نیز مورد بحث قرار گرفت.

شرکت‌کنندگان در این جلسه بر اهمیت «استراتژی جدید مشارکت بانک توسعه آسیایی با جمهوری تاجیکستان برای سال‌های ۲۰۳۰-۲۰۲۶» در تقویت دولت و توسعه همکاری‌های طولانی‌مدت میان تاجیکستان و بانک توسعه آسیایی تأکید کردند.

شایان ذکر است که در چارچوب این استراتژی، پروژه‌های سرمایه‌گذاری اولویت‌دار جدید در زمینه‌های انرژی، حمل‌ونقل، گردشگری، آموزش، مراقبت‌های بهداشتی، کشاورزی و محیط‌زیست تأمین مالی خواهند شد.

بانک توسعه آسیایی به عنوان یکی از شرکای اصلی توسعه تاجیکستان، از سال ۱۹۹۸ تاکنون، تقریبا ۲۰۰ پروژه را در این کشور به ارزش بیش از ۲.۷ میلیارد دلار تأمین مالی کرده است. در حال حاضر، این بانک از ۱۹ پروژه در تاجیکستان به ارزش بیش از ۱ میلیارد دلار حمایت می‌کند.

https://khovar.tj/2025/12/strategiyai-navi-sharikii-bonki-osiyoii-rushd-bo-um-urii-to-ikiston-baroi-sol-oi-2026-2030-muarrif-karda-shud/

 پیش‌بینی بانک توسعه اوراسیا از رشد ۸٫۱ درصدی اقتصاد تاجیکستان در سال ۲۰۲۶

آسیا پلوس»: اقتصاد تاجیکستان، طبق پیش‌بینی‌های بانک توسعه اوراسیا، در میان‌مدت رشد بالایی را حفظ خواهد کرد. بر اساس پیش‌بینی جدید این بانک برای سال‌های ۲۰۲۶تا۲۰۲۸، رشد تولید ناخالص داخلی کشور در سال ۲۰۲۶ حدود ۸٫۱٪ برآورد شده است که تاجیکستان را در جمع کشورهای پیشرو منطقه اوراسیا قرار می‌دهد. تحلیل‌گران رشد اقتصادی را مدیون گسترش ظرفیت‌های بخش انرژی و صنایع تبدیلی و همچنین قیمت‌های مساعد طلا و فلزات غیرآهنی می‌دانند که سهم مهمی در درآمدهای صادراتی کشور دارند.

 پیش‌بینی رشد اقتصادی و ثبات پول ملی تاجیکستان تا سال ۲۰۲۶

اقتصاد تاجیکستان طبق پیش‌بینی بانک توسعه اوراسیا تا پایان ۲۰۲۶ با رشد حدود ۸٪ همچنان در مسیر صعودی خواهد بود. تورم سالانه به حدود ۴٫۵٪ می‌رسد و در محدوده هدف بانک مرکزی باقی می‌ماند، که نشان‌دهنده ثبات قیمت‌هاست. ارزش سامانی نسبت به دلار پایدار خواهد بود و میانگین نرخ حدود ۹٫۸ سامانی پیش‌بینی شده است. تاجیکستان در مقایسه با کشورهای منطقه شامل قرقیزستان (۹٫۳٪)، ازبکستان (۶٫۸٪)، قزاقستان (۵٫۵٪)، ارمنستان (۵٫۳٪)، روسیه (۱٫۴٪) و بلاروس (۱٫۸٪) یکی از بالاترین نرخ‌های رشد اقتصادی را خواهد داشت.

 تأثیر عوامل خارجی بر رشد اقتصادی تاجیکستان

تحلیل‌گران بانک توسعه اوراسیا معتقدند که روند اقتصاد جهانی و بازارهای کالاها نه مانع جدی و نه محرک اصلی رشد منطقه خواهد بود. برای تاجیکستان به‌عنوان واردکننده نفت، کاهش قیمت نفت شرایط تجاری را بهبود می‌بخشد و رشد تورم داخلی را کنترل می‌کند. قیمت بالای طلا نیز موجب افزایش درآمدهای ارزی و تقویت موقعیت خارجی کشور خواهد شد.

سرمایه‌گذاری‌ها، صادرات و حواله‌های مهاجران نقش کلیدی در رشد اقتصادی تاجیکستان دارند و اهمیت ادامه اصلاحات ساختاری و تنوع‌بخشی به اقتصاد را نشان می‌دهند.

 انتظارات بانک توسعه اوراسیا و برنامه‌های دوشنبه برای رشد اقتصادی

پیش‌بینی بانک توسعه اوراسیا با اهداف رسمی دولت تاجیکستان درباره حفظ رشد اقتصادی بالا هماهنگ است؛ هر دو نرخ رشد حدود ۸٫۱٪ را در ۲۰۲۶ پیش‌بینی می‌کنند. در برنامه‌های دولتی، تأکید بر منابع داخلی شامل صنعتی‌سازی، توسعه انرژی، فرآوری و جذب سرمایه‌گذاری است، در حالی که تحلیل‌گران بانک بر عوامل خارجی مانند قیمت کالاها و جریان‌های مهاجرتی تأکید دارند. این تفاوت‌ها تضاد نیست، بلکه نشان می‌دهد برای تحقق اهداف بلندمدت از جمله دو برابر کردن تولید ناخالص داخلی و کاهش فقر، تاجیکستان باید آسیب‌پذیری اقتصاد خود در برابر شوک‌های خارجی را کاهش دهد. تمرکز باید بر افزایش بهره‌وری، ایجاد مشاغل با کیفیت و توسعه بازار داخلی باشد تا رشد اقتصادی پایدارتر شود.

https://asiaplustj.info/ru/news/tajikistan/economic/20251219/ad-ports-group-i-avesto-group-sozdayut-novoe-logisticheskoe-sovmestnoe-predpriyatie-v-tadzhikistane

 اقتصاد کدام کشورها بیشتر به حواله‌های مهاجران وابسته است؟

«آسیا پلوس»: طبق اطلاعات بانک جهانی، در سال ۲۰۲۴، حجم حواله‌های مهاجران به تاجیکستان معادل ۴۵٫۴٪ تولید ناخالص داخلی این کشور بوده است که بالاترین میزان در جهان به‌صورت نسبی محسوب می‌شود. میزان کل حواله‌ها در همان سال حدود ۵٫۸ میلیارد دلار بوده است. پس از تاجیکستان، تونگا با ۳۸٫۲٪ در جایگاه دوم قرار دارد.

10 کشور برتر جهان از نظر سهم حواله‌ها در تولید ناخالص داخلی: (٪)

تاجیکستان – ۴۵٫۴٪

تونگا – ۳۸٫۲٪

نیکاراگوئه – ۲۷٫۲٪

لبنان – ۲۶٫۶٪

ساموآ – ۲۵٫۹٪

نپال – ۲۵٫۷٪

هندوراس – ۲۵٫۲٪

قرقیزستان – ۲۳٫۷٪

السالوادور – ۲۳٫۵٪

گامبیا – ۲۱٫۴٪

برخی از کشور برتر جهان از نظر حجم مطلق حواله‌ها (میلیارد دلار:)

هند – ۱۲۹٫۱ میلیارد دلار

چین – ۴۸٫۰ میلیارد دلار

فیلیپین – ۴۰٫۲ میلیارد دلار

حواله‌های مهاجران نقش مهمی در اقتصاد تاجیکستان دارند و در بخش‌های زیر اثرگذارند:

پشتیبانی از تقاضای داخلی: خانواده‌های مهاجران پول دریافتی را برای خرید کالا و خدمات (برق، ارتباطات، حمل‌ونقل و…) استفاده می‌کنند.

کاهش کسری تراز تجاری: ورود ارز از طریق حواله‌ها بخش قابل توجهی از نیازهای وارداتی کشور را پوشش می‌دهد.

افزایش درآمدهای مالیاتی: تراکنش‌ها در مراکز حواله و فروش کالا و خدمات درآمد مالیاتی ایجاد می‌کنند. به این ترتیب، حواله‌های مهاجران برای اقتصاد تاجیکستان حمایتی حیاتی و پایدار محسوب می‌شوند و نقش مهمی در ثبات اقتصادی کشور دارند.

 https://asiaplustj.info/tj/news/tajikistan/economic/20251219/itisodi-kadom-kishvaro-beshtar-ba-intioli-pul-az-muoiron-vobasta-ast

 حجم تبادلات تجاری تاجیکستان با کشورهای مشترک‌المنافع به نزدیک ۴ میلیارد دلار

«اسپوتنیک»: در چهاردهمین نشست شورای همکاری بین‌منطقه‌ای و مرزی کشورهای عضو کشورهای مشترک‌المنافع که به صورت مجازی برگزار شد، رخشانه نصرالدین‌زاده، معاون وزیر توسعه اقتصادی و تجارت تاجیکستان، تأکید کرد که فضای کشورهای مشترک‌المنافع یکی از اولویت‌های کلیدی سیاست اقتصادی خارجی کشور است.

در این نشست بر اهمیت همکاری‌های بین‌منطقه‌ای و مرزی، توسعه صنعت و تولید، ایجاد مسیرهای همکاری پایدار و گسترش و به‌روزرسانی مسیرهای حمل‌ونقل تأکید شد تا ظرفیت ترانزیتی منطقه افزایش یافته، هزینه‌های لجستیکی کاهش یابد و جریان کالا بین کشورهای عضو کشورهای مشترک‌المنافع تسهیل شود.

تاجیکستان آمادگی خود را برای تقویت همکاری‌های منطقه‌ای، توسعه تجارت متقابل و اجرای پروژه‌های مشترک در چارچوب کشورهای مشترک‌المنافع اعلام کرد. همچنین گزارش شد که گردش تجاری تاجیکستان با کشورهای مشترک‌المنافع در ۱۰ ماهه اول ۲۰۲۵ به ۳٫۷ میلیارد دلار رسیده است.

https://sputnik.tj/20251219/taboduli-koloi-tojikiston-idm-1073936212.html

 کاهش بدهی خارجی تاجیکستان به شرکای خود

رادیو آزادی: تاجیکستان در نه ماه اول سال جاری ۱۵۰ میلیون دلار از بدهی خارجی خود را کاهش داده است. این اطلاعات در گزارشی که وزارت دارایی تاجیکستان منتشر کرده و محتوای آن در ۲۰ دسامبر توسط رادیو آزادی بررسی شد، اعلام گردید.

طبق این گزارش، از اول اکتبر ۲۰۲۵، بدهی خارجی تاجیکستان کمی‌بیش از ۳ میلیارد دلار بوده که معادل ۱۷.۲ درصد از تولید ناخالص داخلی کشور است. این در حالی است که در آغاز سال جاری، بدهی خارجی تاجیکستان ۳.۱ میلیارد دلار بود.

بر اساس اطلاعات وزارت دارایی، تاجیکستان امسال بدهی خود را به «اکسیم بانک» چین و از طریق اوراق قرضه یورویی کاهش داده است. به‌طور خاص، بدهی دوشنبه به «اکسیم بانک» چین از ۸۲۰ میلیون دلار به ۷۴۴ میلیون دلار کاهش یافته است. این بانک چینی، بزرگ‌ترین وام‌دهنده تاجیکستان محسوب می‌شود.

در نه ماه اول سال ۲۰۲۵، تاجیکستان همچنین ۱۶۶ میلیون دلار از ۵۰۰ میلیون دلار اوراق قرضه یورویی خود را بازپرداخت کرده است. این اوراق قرضه که در سال ۲۰۱۷ برای تأمین مالی پروژه ساخت نیروگاه برق آبی «راغون» صادر شد، برای یک دوره ده‌ساله و با نرخ بهره سالانه بیش از ۷ درصد به فروش رفته است. تاجیکستان باید این مبلغ را تا سال ۲۰۲۷ بازپرداخت کند.

با این حال، در همان زمان، بدهی تاجیکستان به مؤسسات مالی بین‌المللی مانند بانک جهانی، بانک توسعه آسیا و بانک توسعه اسلامی اندکی افزایش یافته است.

طبق آمار وزارت دارایی، تاجیکستان تا اول اکتبر ۲۰۲۵ مبالغ زیر را به کشورها و سازمان‌های مالی بین‌المللی بدهکار است:

آسیا پلاس در گزارش خود که در پایان نوامبر منتشر شد، به نقل از وزارت دارایی تاجیکستان اعلام کرد که دوشنبه در نظر دارد در سال ۲۰۲۶، ۶.۳ میلیارد سامانی (حدود ۶۸۰ میلیون دلار) از کشورهای خارجی و سازمان‌های مالی بین‌المللی وام بگیرد.

در همین راستا، دولت تاجیکستان قصد دارد حدود ۵.۱ میلیارد سامانی (معادل ۵۴۸ میلیون دلار) از بدهی خارجی خود را در سال آینده بازپرداخت کند. از این مبلغ، ۳.۳ میلیارد سامانی باید از بودجه جمهوری و ۱.۸ میلیارد سامانی از شرکت‌های دولتی، از جمله «برق تاجیک»، پرداخت شود.

تاجیکستان برای ادامه پروژه‌های بزرگ خود، از جمله ساخت نیروگاه برق آبی «راغون» و دیگر برنامه‌های توسعه‌ای، به وام‌های خارجی نیاز دارد.

https://d2gqcjodds5pys.cloudfront.net/a/tojikiston-qarzashro-az-chin-kam-kard-dushanbe-az-ki-chi-qadar-qarzdor-ast-/33628688.html

 بررسی خطرات کلیدی اقتصاد تاجیکستان توسط بانک توسعه اوراسیا

اسپوتنیک: بانک توسعه اوراسیا (EDB) گزارشی در مورد چشم‌انداز اقتصاد کلان کشورهای اوراسیا برای سال‌های 2026تا2028 منتشر کرده است. در این گزارش، کارشناسان بانک توسعه اوراسیا مهم‌ترین خطرات برای اقتصاد تاجیکستان را عوامل خارجی دانسته‌اند.

این گزارش تحلیلی، که پیش‌بینی‌هایی برای سه سال آینده ارائه می‌دهد، بیان می‌کند که در چارچوب بحران تعرفه جهانی حل‌نشده، احتمال کاهش رشد اقتصادی جهانی و افت قیمت مواد اولیه وجود دارد. در صورت تحقق این سناریو، تقاضا برای صادرات تاجیکستان، به‌ویژه در حوزه‌های فلزات غیرآهنی، مواد معدنی و منسوجات، کاهش خواهد یافت.

همچنین تحلیلگران بانک توسعه اوراسیا پیش‌بینی کرده‌اند که حواله‌ها کاهش خواهد یافت که این امر می‌تواند منجر به کاهش رشد مصرف و سرمایه‌گذاری در کشور شود. در چنین شرایطی، تولید ناخالص داخلی تاجیکستان با سرعت کمتری نسبت به سطح تعادل رشد خواهد کرد.

در عین حال، در این گزارش آمده است که بودجه دولتی تاجیکستان همچنان مازاد خواهد بود. تراز درآمد و هزینه کشور در مدت زمان ژانویه تا آگوست 2025 به ۳.۵ میلیارد سامانی رسیده که نسبت به ۱.۸ میلیارد سامانی ثبت‌شده در مدت مشابه سال گذشته، افزایش قابل توجهی داشته است. کارشناسان بانک توسعه اوراسیا این افزایش را به رشد ۲۷ درصدی درآمدهای دولت نسبت می‌دهند که ناشی از رشد تولید ناخالص داخلی و افزایش مالیات‌ها بوده است. هزینه‌های دولتی نیز نسبت به سال گذشته ۲۳ درصد افزایش یافته است.

بیشترین افزایش هزینه‌ها در بخش انرژی (+۴۵ درصد نسبت به سال گذشته) و بخش اجتماعی، به‌ویژه هزینه‌های آموزش ۳۴ درصد نسبت به سال گذشته مشاهده شده است.

به لطف مازاد بودجه، بدهی دولتی تاجیکستان تا نیمه سال ۲۰۲۵ به ۲۱.۴ درصد از تولید ناخالص داخلی کاهش یافته است. این رقم نسبت به ۲۵.۲ درصد از تولید ناخالص داخلی در پایان سال ۲۰۲۴ و ۴۳ درصد در پایان سال ۲۰۲۱، کاهش چشمگیری نشان می‌دهد.

در نهایت، تحلیلگران بانک توسعه اوراسیا نتیجه‌گیری کرده‌اند که سیاست مالی دولت تاجیکستان به توسعه پایدار اقتصاد کشور کمک می‌کند.

https://sputnik.tj/20251221/baor-khavfhoi-iqtisodi-tojikiston-rasonai-1074002850.html