اخبار اقتصادی ارمنستان

گزیده اخبار و تحولات اقتصادی کشور ارمنستان در هفته اول دی ماه 1404مندرج در رسانه‌های این کشور به شرح ذیل ارائه می‌گردد:

 درآمد معادن در ارمنستان چقدر است و محصولات به کجا منتقل می‌شود؟ 

در استان‌های ارمنستان که صنعت معدن‌ در آن‌ها توسعه یافته است، میانگین نرخ فقر پایین‌تر از پایتخت و به‌طور کلی کل کشور است. این موضوع در پژوهشی که توسط سورن پارسیان، اقتصاددان، به سفارش اتحادیه بنگاه‌های معدن و متالورژی ارمنستان تهیه شده، مطرح شده است.

بر این اساس، میانگین نرخ فقر در ارمنستان در سال ۲۰۲۳ برابر با ۲۳٫۷ درصد و در ایروان ۱۷٫۹ درصد بوده است. برای مقایسه، این شاخص در استان لوری ۱۴٫۲ درصد، در استان سیونیک تنها ۷ درصد بوده و میزان فقر شدید در این استان تقریباً صفر است. نکته قابل توجه این است که در استان‌هایی که بیشترین ورودی گردشگران را دارند، بالاترین سطح فقر مشاهده می‌شود: در استان گغارکونیک ۳۵٫۴درصد، در شیراک ۴۳٫۱ درصد و در وایوتس‌زور ۳۰٫۹ درصد. این به آن معنا نیست که بخش گردشگری ظرفیت ایجاد اشتغال ندارد؛ بلکه مشکل اصلی این است که بخش قابل توجهی از درآمدهای حاصل از گردشگری در ایروان باقی می‌ماند و سهم استان‌ها عمدتاً به مشاغل فصلی با سطح مهارت نسبتاً بالا محدود می‌شود. اگر به میانگین دستمزدها در بخش معدن بر حسب مناطق نگاه کنیم، طبق داده‌های سال ۲۰۲۴، بالاترین سطح دستمزد در استان سیونیک ثبت شده است: حدود ۸۳۵ هزار درام در ماه، که به فعالیت چند بنگاه بزرگ (مجتمع‌های زنگزور، شاهومیان و آگاراک و همچنین معدن بزرگ طلای لیچکواز) مربوط می‌شود. در استان کوتایک، میانگین دستمزد در بخش معدن بین ۵۰۰ تا ۵۵۰ هزار درام است. در این استان یک معدن کوچک استخراج طلای مغرادزور وجود دارد و همچنین تعداد قابل توجهی معدن شن، ماسه و سنگ ساختمانی فعال هستند.

در سایر استان‌ها، دستمزدها در بخش استخراج بین ۲۰۰ تا ۳۰۰ هزار درام است؛ یعنی نزدیک به میانگین دستمزد در سطح کشور. در لوری، بنگاه‌های بزرگ معدنی مانند مجتمع‌های فرآوری تِغوت و آختالا فعالیت می‌کنند، اما به دلیل پایین بودن دستمزدها در معادن مواد معدنی غیرفلزی، سطح نسبتاً بالای دستمزدها در این بخش چندان برجسته به نظر نمی‌رسد. در کنار مزایا، معدن‌کاری شماری پیامدهای جانبی نیز ایجاد می‌کند. یکی از آن‌ها انحراف اقتصادی به زیان سایر بخش‌هاست. به‌طور مشخص، در استان سیونیک (به‌ویژه مناطق کاپان و مغری)، کشاورزی نسبتاً ضعیف توسعه یافته است. در شهرها (کاپان، کاجاران، مغری و آگاراک)، حدود ۴۰ تا ۴۵ درصد جمعیت فعال در بخش معدن مشغول به کار هستند. گروه دیگر از ریسک‌ها ماهیت زیست‌محیطی دارد.

به‌طور کلی، در سال ۲۰۲۴ گردش مالی کل بخش استخراجی ارمنستان (شامل مواد معدنی فلزی و غیرفلزی) به ۵۲۱ میلیارد درام رسید که تقریباً در سطح سال ۲۰۲۳ باقی ماند و تنها ۱٫۷ درصد کاهش داشت. شمار شاغلان این بخش حدود ۱۲٫۶ هزار نفر بوده است (تقریباً برابر با سال ۲۰۲۳). در بخش متالورژی، گردش مالی به ۱۵۴ میلیارد درام رسید (۴٫۳ درصد کاهش نسبت به ۲۰۲۳) و تعداد کارکنان ۳٬۲۵۰ نفر بود. کاهش نسبت به سال ۲۰۲۳چشمگیر بود (۲۸ درصد) که دلیل آن کاهش حجم فرآوری در کارخانه‌های ذوب فرومولیبدن است. در سال ۲۰۲۴، بخش معدن بیش از ۱۳۳ میلیارد درام به بودجه دولتی ارمنستان پرداخت کرده است؛ رقمی‌که تقریباً یک‌ونیم برابر سال ۲۰۲۳ است. در این میان، بزرگ‌ترین بنگاه (مجتمع مس و مولیبدن زنگزور) ۷۷درصد کل درآمدهای مالیاتی را تأمین می‌کند، در حالی که سهم آن از نظر تعداد شاغلان در این بخش حدود یک‌سوم است (۴٬۵۰۰ نفر).  بنگاه‌های متالورژیکی (کارخانه‌های تولید فرومولیبدن، فویل آلومینیومی و میلگرد فولادی از مواد اولیه ثانویه) در سال ۲۰۲۴ مبلغ ۱۶٫۸ میلیارد درام پرداخت کرده‌اند که تقریباً در سطح سال ۲۰۲۳ است. در مجموع، طی ده سال گذشته (۲۰۱۴ تا ۲۰۲۴)، حدود ۱۷ درصد از کل سرمایه‌گذاری‌ها در ارمنستان به بخش معدن اختصاص یافته است که در ارقام مطلق نزدیک به ۱۶۰ میلیارد درام می‌شود. صادرات کنسانتره‌های فلزی از ارمنستان (پس از فرآوری اولیه سنگ معدن) در سال‌های اخیر به‌طور پایدار از ۸۰۰ میلیون دلار در سال فراتر رفته است. مقصد اصلی صادرات در سال‌های اخیر چین بوده است؛ سهم آن چند سالی است که بیش از ۳۰ درصد است و در سال‌های ۲۰۲۳ و ۲۰۲۴ از ۵۰ درصد نیز عبور کرده است. در سال‌های اخیر صادرات به روسیه نیز افزایش یافته است (تا پیش از سال ۲۰۲۰ تقریباً صفر بود و در سال ۲۰۲۵ از ۵ درصد فراتر رفت).  صادرات به بلژیک (۱۱ درصد) و سوئیس (۸ درصد) همچنان قابل توجه است؛ از ارمنستان آلیاژهای حاوی طلا به‌صورت نیمه‌ساخته به کارخانه‌های پالایش (افی‌ناژ) این کشورها ارسال می‌شود.

https://arm.sputniknews.ru/20251220/vorqan-en-vastakum-hhum-hanqeric-ev-ur-en-tanum-artadranqy-hetazvotutjun-97091911.html  

  بانک جهانی: رشد فعالیت اقتصادی در ارمنستان در 10 ماه فراتر از انتظارات بود

بر اساس گزارش «به‌روزرسانی ماهانه اقتصادی ارمنستان - دسامبر ۲۰۲۵» بانک جهانی آمده است: رشد ناخالص فعالیت اقتصادی در ارمنستان در دوره ژانویه تا اکتبر 2025 به 8.1 درصد نسبت به سال گذشته افزایش یافت و همچنان فراتر از انتظارات اولیه است. این مطالعه خاطرنشان می‌کند که رشد دو رقمی فعالیت اقتصادی در ماه اکتبر حفظ شده و به 10.1 درصد (سالانه - دوره مورد نظر در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته) رسیده است، در حالی که این رقم در ماه سپتامبر 11.1 درصد بوده است. در این گزارش آمده است: این به دلیل رشد ۱۷.۹ درصدی صنعت در ماه اکتبر بود، چرا که نرخ رشد معدن و تولید به ترتیب به ۱۵.۹ درصد و ۲۰.۸ درصد افزایش یافت (که نسبت به ۱.۸ درصد و ۱۲.۱ درصد در ماه سپتامبر افزایش یافته بود). رشد سریع تولید عمدتاً به دلیل افزایش ۲.۳ برابری تولید فلزات پایه بود.

همچنین اشاره شده است که رشد بالای ساخت و ساز ادامه یافته و به 20.1 درصد (سالانه) رسیده است. حجم خدمات (به استثنای تجارت) 12.8 درصد (سالانه) افزایش یافته است که نسبت به 9.9 درصد (سالانه) در ماه سپتامبر افزایش یافته است. فعالیت تجارت عمده فروشی و خرده فروشی، پس از رشد بالا در سال 2024، در سطح 1 درصد (سالانه) تثبیت شده است. تحلیلگران بانک جهانی خاطرنشان می‌کنند که تعداد کسب‌وکارهای ثبت‌شده، به‌ویژه شرکت‌های تک‌مالکی، برای دو ماه متوالی در ماه اکتبر بالا بوده و از میانگین ژانویه تا آگوست ۲۰۲۵، ۲۵ درصد بیشتر بوده است. ارقام و پیش‌بینی‌ها در مورد اقتصاد ارمنستان بودجه دولت برای سال ۲۰۲۵، رشد اقتصادی ارمنستان را 5.1 درصد و برای سال ۲۰۲۶، 5.4 درصد پیش‌بینی می‌کند. طبق گزارش سیاست پولی بانک مرکزی برای سه ماهه چهارم سال جاری، انتظار می‌رود رشد تولید ناخالص داخلی ارمنستان در سال ۲۰۲۵، بسته به سناریو (الف-ب)، در محدوده 5.9-5.9 درصد در سال ۲۰۲۶ در محدوده 6.3-4.1 درصد و در سال ۲۰۲۷ در محدوده 4.9-5.3 درصد باشد. پیش‌بینی‌های موسسات مالی بین‌المللی برای رشد اقتصادی ارمنستان به شرح زیر است: بانک اروپایی بازسازی و توسعه: 6 درصد در سال ۲۰۲۵ و 5.3 درصد در سال ۲۰۲۶، بانک جهانی: 5.2 درصد در سال ۲۰۲۵ و 4.9 درصد در سال ۲۰۲۶، صندوق بین‌المللی پول: ۵٪ در سال ۲۰۲۵ و ۵.۵٪ در سال ۲۰۲۶، بانک اروپایی بازسازی و توسعه: 5 درصد در سال ۲۰۲۵ و 4.5 درصددر سال ۲۰۲۶، بانک توسعه آسیایی: 0.6 درصد.

https://arka.am/am/news/economy/hayastanum-tntesakan-aktivutyan-atche-10-amsum-gerazantsel-e-spasumnere-hb

 (https://arka.am/am/news/economy/hayastanum-tntesakan-aktivutyan-atche-10- amsum-gerazantsel-e-spasumnere-hb/)/   

  تورم در ارمنستان در ماه نوامبر ۰٫۶ درصد کاهش یافت

در نوامبر سال جاری، نرخ تورم در ارمنستان با کاهش ۰٫۶ درصدی، از ۳٫۷ درصد در ماه اکتبر به ۳٫۱درصد رسید.

به گزارش «آرمن‌پرس»، این خبر را دفتر بانک جهانی در ارمنستان اعلام کرده است. در این گزارش آمده است که این کاهش عمدتاً به دلیل پایین‌تر بودن نرخ تورم مواد غذایی و نوشیدنی‌های غیرالکلی در ماه نوامبر بوده است؛ به‌طوری‌که این شاخص از ۵٫۶ درصد در ماه سپتامبر به ۳٫۸ درصد کاهش یافته است.

https://tert.am/am/news/2025/12/22/inflation-decreased/4254472  

 اتحادیه اروپا تاکنون حدود ۴۵۰ میلیون یورو برای تأمین مالی کسب‌وکار و زیرساخت‌ها به ارمنستان اختصاص داده است

سفیر واسیلیس ماراگوس، رئیس هیئت نمایندگی اتحادیه اروپا در جمهوری ارمنستان، اعلام کرد که ارمنستان تاکنون در چارچوب برنامه‌های تأمین مالی کسب‌وکار، پروژه‌های زیرساختی و ایجاد اشتغال، حدود ۴۵۰ میلیون یورو از اتحادیه اروپا دریافت کرده است. وی در گفت‌وگو با شبکه OTA خاطرنشان کرد که سال ۲۰۲۵ سالی بسیار مهم در روابط میان ارمنستان و اتحادیه اروپا بوده و دستاوردهای متعددی در این مسیر ثبت شده است.

ماراگوس گفت: «ما همکاری خود را در حوزه‌های مختلف تقویت کرده‌ایم. امسال همچنین یک سند بسیار مهم، یعنی دستورکار راهبردی مشارکت میان ارمنستان و اتحادیه اروپا، به امضا رسید. همکاری‌ها در سطح محلی در حال گسترش است و اتحادیه اروپا همچنان از اجرای برنامه‌ها در ارمنستان حمایت می‌کند، از جمله با سرمایه‌گذاری‌های بزرگ در بخش خصوصی.» به گفته وی، در سال جاری بیش از ۲۰۰ میلیون یورو از سوی اتحادیه اروپا به ارمنستان اختصاص یافته و علاوه بر آن، ۲۵۰ میلیون یورویی که پیش‌تر پیش‌بینی شده بود، به‌طور کامل برای تأمین مالی کسب‌وکارها، ایجاد اشتغال و توسعه زیرساخت‌ها منتقل شده است. ماراگوس افزود: «پروژه‌های زیرساختی سراسر کشور را در بر می‌گیرند؛ از ساخت و نوسازی مهدکودک‌ها در ایروان گرفته تا پروژه‌های کوچک در استان سیونیک.»

وی همچنین تأکید کرد که اتحادیه اروپا مشارکت خود را با مرکز فناوری‌های خلاقانه «تومو» توسعه می‌دهد، از آموزش غیررسمی، اصلاحات دولتی و ابتکارات مرتبط با توسعه سرمایه انسانی حمایت می‌کند. سفیر اتحادیه اروپا اضافه کرد: «کمک‌رسانی به افرادی که از قره‌باغ کوهستانی آواره شده‌اند نیز ادامه یافته است.»

درباره برنامه‌های اتحادیه اروپا در ارمنستان ماراگوس پیش‌تر اعلام کرده بود که حجم سرمایه‌گذاری اتحادیه اروپا در ارمنستان به ۲.۵ میلیارد یورو خواهد رسید. این منابع مالی به برنامه‌هایی اختصاص می‌یابد که یا در حال اجرا هستند یا در مرحله آماده‌سازی قرار دارند. از جمله این پروژه‌ها می‌توان به ساخت بزرگراه سیسیان–کاجاران، ابتکار «ایروان سبز»، خرید ۸۷ دستگاه اتوبوس MAN برای پایتخت، بازسازی ۵۰ مهدکودک ایروان، نوسازی خطوط انتقال برق ارمنستان–گرجستان و پروژه‌های دیگر اشاره کرد.

https://arka.am/news/economy/es-uzhe-predostavil-armenii-poryadka-450-mln-evro-dlya-finansirovaniya-biznesa-i-infrastruktury

صادرات گندم، جو، ذرت و گندم سیاه از ارمنستان به مدت ۶ ماه ممنوع شد

صادرات شماری از محصولات کشاورزی از ارمنستان به کشورهای غیر عضو اتحادیه اقتصادی اوراسیا به‌طور موقت و به مدت ۶ ماه ممنوع شد. تصمیم مربوطه در نشست امروز دولت جمهوری ارمنستان به تصویب رسید. این ممنوعیت موقت شامل صادرات گندم، مِسلین (مخلوط گندم و چاودار)، جو، ذرت، گندم سیاه، دانه آفتابگردان و روغن آفتابگردان می‌شود. در توضیح این تصمیم آمده است که تولید داخلی این اقلام پاسخگوی نیاز بازار جمهوری ارمنستان نیست و تأمین آن‌ها عمدتاً از طریق واردات انجام می‌گیرد. این تصمیم از تاریخ ۶ ژانویه سال ۲۰۲۶ لازم‌الاجرا خواهد بود.

https://arm.sputniknews.ru/20251225/hhic-cvoreni-garii-egiptacvoreni-hndkacvoreni-artahanumy-6-amsvov-argelvec-97223714.html  

  گردش مالی تجارت خارجی ارمنستان در ماه‌های ژانویه تا نوامبر ۳۳.۲ درصد کاهش یافته و به ۱۸.۹ میلیارد دلار رسیده است

کمیته ملی آمار ارمنستان گزارش داد که حجم گردش مالی تجارت خارجی این کشور، طبق داده‌های آماری، در ژانویه تا نوامبر 2025 به 18908.4 میلیون دلار رسیده است که 33.2 درصد کمتر از شاخص ژانویه تا نوامبر 2024 است. ضمن اینکه در نوامبر امسال، نسبت به نوامبر سال گذشته، این شاخص ۱۵.۳ درصد و نسبت به اکتبر همان سال، ۱۶.۲ درصد افزایش یافته است. در طول یازده ماه سال 2025، حجم گردش مالی تجارت خارجی بر حسب درام به 7319.5 میلیارد درام رسید. صادرات ارمنستان در ژانویه تا نوامبر ۲۰۲۵، در مقایسه با مدت مشابه در سال ۲۰۲۴، با ۴۰.۶ درصد کاهش به ۷۳۴۹ میلیون دلار رسید. در ماه نوامبر، در مقایسه با نوامبر سال قبل، ۱۷.۳ درصد افزایش و در مقایسه با سپتامبر امسال، ۱۸.۱ درصد افزایش ثبت شد. از نظر پولی، صادرات در دوره گزارش شده به ۲۸۴۳.۷ میلیارد درام رسید. واردات در ۱۱ ماه اول سال به ۱۱۵۵۹.۴ میلیون دلار رسید که در مقایسه با مدت مشابه در سال ۲۰۲۴، ۲۷.۴ درصد کاهش را نشان می‌دهد. در ماه نوامبر، واردات نسبت به سال گذشته ۱۴ درصد و نسبت به ماه قبل ۱۵ درصد افزایش یافت. از نظر پولی، واردات در ۱۱ ماه اول سال به ۴۴۷۵.۸ میلیارد درام رسید.

https://arka.am/am/news/economy/hayastani-artaqin-arevtrashrjanarutyune-hunvarnoyemberin-krtchatvel-e-33-2ov-kazmelov-18-9-mlrd-dolar  (https://arka.am/am/news/economy/hayastani-artaqin-arevtrashrjanarutyune-hunvarnoyemberin-krtchatvel-e-33-2ov-kazmelov-18-9-mlrd-dolar/)/  (https://arka.am/am/news/economy/hayastani-artaqin-arevtrashrjanarutyune-hunvarnoyemberin-krtchatvel-e-33-2ov-kazmelov-18-9-mlrd-dolar/)