اخبار اقتصادی بنگلادش

گزیده اخبار و تحولات اقتصادی بنگلادش در هفته اول اسفند ماه 1404مندرج در رسانه‌های این کشور به شرح زیر ارائه می‌گردد.

تداوم محدودیت واردات میوه با وجود بهبود وضعیت ارز در بنگلادش

با وجود کاهش فشار بر بازار ارز و بهبود نسبی ذخایر ارزی بنگلادش، واردات میوه‌های خارجی همچنان مشمول الزام سپرده 100 درصدی نقدی برای گشایش اعتبار اسنادی (LC) است؛ محدودیتی که فعالان بازار آن را عامل اصلی افزایش قیمت و کاهش عرضه می‌دانند. طبق این مقررات، واردکنندگان باید معادل کل ارزش محموله را هنگام باز کردن اعتبار اسنادی به‌صورت نقدی در بانک مسدود کنند. این موضوع موجب بلوکه شدن سرمایه در گردش تجار شده و بسیاری از واردکنندگان، به‌ویژه فعالان کوچک‌تر، حجم سفارش‌های خود را کاهش داده‌اند. در نتیجه این شرایط، قیمت میوه‌های وارداتی در بازار خرده‌فروشی افزایش چشمگیری یافته است. به‌عنوان نمونه، قیمت پرتقال که پیش‌تر حدود 180 تاکا در هر کیلو بود، اکنون به حدود 330 تاکا رسیده است. قیمت سیب، انگور و نارنگی نیز نسبت به دو تا سه سال گذشته رشد قابل توجهی داشته است. واردکنندگان تأکید می‌کنند میوه کالایی اساسی و مرتبط با تغذیه عمومی است و طبقه‌بندی آن به‌عنوان کالای لوکس برای اعمال سپرده 100 درصدی توجیه‌پذیر نیست. آنان از بانک مرکزی، هیئت ملی درآمد و نهادهای مرتبط خواسته‌اند با توجه به بهبود شرایط ارزی، این محدودیت بازنگری شود.برخی اقتصاددانان نیز معتقدند در صورت هدف‌گذاری برای کاهش قیمت کالاهای ضروری، کاهش یا حذف سپرده‌های نقدی و تعرفه‌های مرتبط می‌تواند به متعادل‌سازی بازار کمک کند، به‌ویژه در آستانه ماه رمضان که تقاضا برای میوه افزایش می‌یابد. در مقابل، گروهی دیگر بر لزوم احتیاط در آزادسازی کامل واردات برای جلوگیری از فشار دوباره بر ذخایر ارزی تأکید دارند.

منبع:

https://www.thedailystar.net/business/economy/news/fruit-imports-face-curbs-despite-dollar-relief-4114191

واردات خرما از 23 کشور به بنگلادش

واردات خرما به بنگلادش که در گذشته عمدتاً محدود به چند کشور خاورمیانه بود، اکنون از 23 کشور جهان انجام می‌شود و تنوع مبادی تأمین این محصول به شکل قابل توجهی افزایش یافته است. بر اساس آمار هیئت ملی درآمد بنگلادش، در سال 2025 حدود 92 هزار تن خرما وارد کشور شده است. بیش از 88 درصد این واردات از شش کشور خاورمیانه شامل عراق، ایران، عربستان سعودی، امارات متحده عربی، تونس و مصر تأمین شده است. با این حال، علاوه بر این کشورها، واردات از کشورهای دیگری در آسیا، آفریقا، اروپا و آمریکا نیز ثبت شده که نشان‌دهنده گسترش دامنه تأمین‌کنندگان است. در میان منابع غیرسنتی، ایالات متحده آمریکا به‌تدریج جایگاه خود را در بازار خرمای بنگلادش تثبیت کرده است. نخستین محموله خرمای آمریکا در اکتبر 2015 وارد بنگلادش شد و از آن زمان تاکنون واردات از این کشور ادامه یافته است. در سال جاری و پیش از ماه رمضان، حدود 47 هزار کیلوگرم خرمای آمریکایی وارد شده که بخش عمده آن از ایالت کالیفرنیا و از نوع «مدجول» بوده است. واردکنندگان می‌گویند تغییر ذائقه مصرف‌کنندگان، افزایش قدرت خرید برخی اقشار و تمایل به تنوع در کیفیت و بسته‌بندی، از عوامل رشد واردات از کشورهای جدید محسوب می‌شود. در عین حال، قیمت، کیفیت و شرایط حمل‌ونقل نیز در انتخاب کشور مبدأ نقش تعیین‌کننده دارد. گسترش تنوع در واردات خرما هم‌زمان با افزایش تقاضا در آستانه ماه رمضان رخ داده است؛ دوره‌ای که مصرف این محصول در بنگلادش به اوج می‌رسد. فعالان بازار معتقدند رقابت میان تأمین‌کنندگان مختلف می‌تواند به تثبیت قیمت‌ها و بهبود کیفیت عرضه در بازار داخلی کمک کند.

منبع:

https://www.prothomalo.com/bangladesh/district/gubft05se2

بررسی رویکرد جدید بنگلادش در قبال توافق تجاری با آمریکا

دولت بنگلادش در حال برگزاری نشستی برای تعیین گام‌های بعدی درباره توافق تجاری با ایالات متحده و مدیریت پیامدهای تعرفه‌های جدید آمریکاست. این نشست با حضور وزیر تجارت، مقام‌های ارشد وزارتخانه و نمایندگان بخش خصوصی برگزار می‌شود تا درباره تأثیر تعرفه‌های تازه و راهکارهای حفظ منافع صادراتی کشور تصمیم‌گیری شود. در پی اجرای تعرفه 10 درصدی جدید آمریکا بر واردات از برخی کشورها، نگرانی‌هایی درباره اثر آن بر صادرات بنگلادش به‌ویژه در بخش‌های صنعتی و پوشاک مطرح شده است. دولت قصد دارد با هماهنگی میان نهادهای دولتی و فعالان اقتصادی، موضعی منسجم برای گفت‌وگو با طرف آمریکایی و کاهش تبعات احتمالی این سیاست‌ها اتخاذ کند.

منبع:
https://www.jagonews24.com/economy/news/1096653

تأکید بنگلادش بر فعال‌سازی سارک برای تقویت همکاری‌های اقتصادی منطقه‌ای

وزیر امور خارجه بنگلادش در دیدار با دبیرکل سازمان همکاری جنوب آسیا (سارک) بر ضرورت پویاتر شدن این نهاد منطقه‌ای با هدف گسترش همکاری‌های اقتصادی، تجاری و توسعه‌ای میان کشورهای عضو تأکید کرد. در این دیدار، طرف بنگلادشی اعلام کرد دولت جدید خواهان احیای نقش مؤثر سارک در تسهیل تجارت درون‌منطقه‌ای، تقویت اتصال منطقه‌ای و افزایش همکاری‌های اقتصادی است؛ موضوعی که می‌تواند به رشد پایدار و همگرایی اقتصادی در جنوب آسیا کمک کند. دبیرکل سارک نیز گزارشی از وضعیت فعلی این سازمان ارائه داد و دو طرف درباره راهکارهای فعال‌سازی سازوکارهای موجود، برگزاری نشست‌های معوق و تقویت تعاملات میان کشورهای عضو گفت‌وگو کردند. در این نشست همچنین بر اهمیت استفاده از ظرفیت‌های منطقه‌ای برای مقابله با چالش‌های مشترک اقتصادی، ارتقای سرمایه‌گذاری و افزایش مبادلات تجاری در چارچوب همکاری‌های چندجانبه تأکید شد.

منبع:

https://www.jagonews24.com/national/news/109659

نگرانی صنعت پوشاک بنگلادش از کاهش سفارش‌های آمریکا در پی ابهام تعرفه‌ای

صادرات پوشاک آماده بنگلادش با خطر از دست دادن بخشی از سفارش‌های بازار آمریکا روبه‌رو شده است، زیرا خریداران آمریکایی به دلیل ابهام در تغییرات تعرفه‌ای، از ثبت سفارش‌های جدید خودداری کرده و در وضعیت انتظار قرار گرفته‌اند. بر اساس گزارش، اعمال تعرفه 15 درصدی بر واردات و نامشخص بودن سیاست‌های آتی تجاری آمریکا موجب شده بسیاری از خریداران درباره قراردادهای بلندمدت تصمیم‌گیری نکنند. این بلاتکلیفی برنامه‌ریزی تولید، قیمت‌گذاری و مدیریت مالی تولیدکنندگان بنگلادشی را با مشکل مواجه کرده است. برخی صادرکنندگان اعلام کرده‌اند که شماری از خریداران آمریکایی حتی درخواست کاهش حدود دو درصدی قیمت در سفارش‌های جاری را مطرح کرده‌اند تا بخشی از هزینه‌های ناشی از تعرفه را جبران کنند؛ موضوعی که می‌تواند حاشیه سود تولیدکنندگان را بیشتر کاهش دهد. فعالان صنعت هشدار داده‌اند در صورت تداوم عدم قطعیت در سیاست‌های تعرفه‌ای آمریکا، صادرات پوشاک بنگلادش به این بازار مهم با افت قابل توجهی روبه‌رو خواهد شد.

منبع:

https://www.tbsnews.net/economy/rmg/rmg-exports-fear-order-loss-us-buyers-sit-fence-over-tariff-shifts-1369606

صالح‌الدین احمد در پایان مأموریت، 20 اولویت اقتصادی به امیر خسرو محمود چودری سپرد

صالح‌الدین احمد، مشاور پیشین اقتصادی دولت موقت بنگلادش، در زمان ترک سمت خود فهرستی شامل 20 مأموریت فوری و کلیدی را به امیر خسرو محمود چودری، وزیر جدید دارایی، ارائه کرد تا چارچوب اقدامات اقتصادی دولت جدید بر اساس آن تنظیم شود. در این فهرست، مهار تورم، تقویت درآمدهای مالیاتی و اجرای اصلاحات ساختاری در نظام مالیاتی از اولویت‌های اصلی عنوان شده است؛ از جمله گسترش پایه مالیاتی، دیجیتالی‌سازی کامل فرآیندها، اجرای مؤثر مالیات بر ارزش افزوده و مقابله با فرار مالیاتی. وی همچنین بر مدیریت محتاطانه ذخایر ارزی و بدهی‌های خارجی تأکید کرده و حفظ نظام ارزی مبتنی بر بازار، افزایش ورود ارز از مسیرهای رسمی و تقویت صادرات را برای بهبود تراز خارجی ضروری دانسته است. در حوزه بودجه، نسبت رو به افزایش بدهی به تولید ناخالص داخلی مورد هشدار قرار گرفته و پیشنهاد شده تمرکز هزینه‌ها بر پروژه‌های توسعه‌ای با بازده بالا و هدفمندسازی یارانه‌ها افزایش یابد. اصلاحات در بخش بانکی و مالی، تقویت نظارت بر بازار سرمایه، بهبود حاکمیت شرکتی و ارتقای شفافیت اقتصادی نیز از دیگر محورهای این برنامه 20گانه اعلام شده است. همچنین بازنگری در نظام حقوق و دستمزد کارکنان دولت با توجه به فشارهای تورمی اخیر، از جمله توصیه‌های مطرح‌شده بوده است.

منبع:

https://www.thedailystar.net/business/economy/news/salehuddin-leaves-office-outlining-20-priority-tasks-khosru-4111521

کاهش 40 درصدی بار هوایی با تعمیق رکود صادرات بنگلادش

حجم بار صادراتی هوایی در بنگلادش حدود 40 درصد کاهش یافته و از سطح معمول 800 تا 900 تن در روز به حدود 500 تا 600 تن رسیده است؛ نشانه‌ای از افت تقاضای خارجی و کندی فعالیت تولیدی. در هفت ماه نخست سال مالی جاری، صادرات کشور به حدود 28.4 میلیارد دلار رسیده که نسبت به مدت مشابه سال قبل نزدیک به 2 درصد کاهش نشان می‌دهد و شش ماه پیاپی روند نزولی ثبت شده است. بیشترین تأثیر این افت مربوط به صنعت پوشاک است که بیش از 80 درصد صادرات بنگلادش را تشکیل می‌دهد و کاهش سفارش‌های خارجی مستقیماً حجم حمل‌ونقل هوایی را پایین آورده است. فعالان این بخش می‌گویند مشکل اصلی کمبود تقاضاست، نه زیرساخت؛ کارخانه‌ها تولید را محتاطانه مدیریت می‌کنند و واردات مواد اولیه نیز کاهش یافته است.

منبع:

https://www.tbsnews.net/bangladesh/airport-cargo-volumes-drop-40-export-slowdown-deepens-1370511

رایزنی دولت بنگلادش با صندوق بین‌المللی پول

هیأتی از صندوق بین‌المللی پول (IMF) قرار است در روزهای 9 و 10 مارس در داکا با نخست ‌وزیر طارق رحمان دیدار کند تا درباره آزاد سازی قسط بعدی وام چند میلیارد دلاری این نهاد با دولت جدید بنگلادش مذاکره شود. صندوق پیش‌تر حدود 1.3 میلیارد دلار از یک قسط برنامه‌ریزی‌شده را به دلیل نبود دولت منتخب پرداخت نکرده بود و اکنون پرداخت مرحله بعدی را به پیشرفت اصلاحات و گفت‌وگو با دولت جدید مشروط کرده است. مقامات اقتصادی بنگلادش امیدوارند با پیشرفت مذاکرات، هم قسط معوق و هم قسط بعدی تا پیش از ژوئن 2026 آزاد شود؛ موضوعی که می‌تواند به مدیریت کسری بودجه و فشارهای مالی دولت کمک کند. از جمله محورهای مورد بحث، افزایش درآمدهای مالیاتی، اصلاح ساختار هیئت ملی درآمد، تقویت استقلال بانک مرکزی و حرکت به‌سوی نظام ارزی مبتنی بر بازار است. این مذاکرات در چارچوب برنامه وام 5.5 میلیارد دلاری IMF با بنگلادش انجام می‌شود که تاکنون حدود 3.6 میلیارد دلار آن پرداخت شده و ادامه پرداخت‌ها منوط به اجرای اصلاحات توافق‌شده است.

منبع:

https://www.tbsnews.net/economy/imf-team-hold-march-talks-pm-tarique-next-loan-tranche-1370496

توافق تجاری با آمریکا فقط در صورت تأمین منافع ملی قابل اجراست

رئیس سازمان توسعه سرمایه‌گذاری بنگلادش (BIDA) تأکید کرد که هرگونه توافق تجاری جدید با آمریکا تنها در صورتی باید نهایی و اجرا شود که منافع اقتصادی و ملی بنگلادش به‌ طور کامل تضمین شود. او گفت که دولت و بخش خصوصی باید مطمئن شوند این توافق باعث افزایش سرمایه‌گذاری، رشد صادرات و بهره‌وری صنعتی شود و نباید به‌گونه‌ای باشد که صنایع داخلی در برابر رقابت خارجی آسیب ببینند. بر اساس دیدگاه وی، موضوعاتی مانند دسترسی بهتر به بازار آمریکا، رفع موانع تعرفه‌ای، حمایت از بخش‌های حساس اقتصادی و تضمین انتقال فناوری باید در متن توافق گنجانده شوند تا منافع واقعی بنگلادش از آن حاصل شود. رئیس BIDA همچنین اشاره کرد که مذاکرات باید با مشارکت فعال بخش خصوصی ادامه یابد تا نگرانی‌ها و پیشنهادهای ذی‌نفعان اقتصادی در سند نهایی مدنظر قرار گیرد و از مزایای بالقوه توافق برای اشتغال‌زایی، افزایش درآمد ارزی و ارتقای رقابت‌پذیری استفاده شود. او در عین حال تأکید کرد که اگر شروط مطرح‌شده نتواند منافع ملی را تأمین کند، بنگلادش نباید وارد اجرای کامل توافق شود و نیاز به بازنگری و اصلاح توافق وجود دارد.

منبع:

https://www.tbsnews.net/economy/deal-nct-only-if-national-interest-protected-bida-chief-1370351