تاثیر بحران غرب آسیا بر اقتصاد آفریقا
یک نهاد نظارتی ارشد انرژی منطقهای گفت: کمبود سوخت ناشی از جنگ در غرب آسیا (خاورمیانه) در صورت تداوم میتواند تا سه درصد از اقتصادهای آفریقا را تحت تأثیر قرار دهد.
جفری آئوری، مدیرعامل انجمن منطقهای تنظیمکنندگان انرژی شرق و جنوب آفریقا، گفت: کمی وحشت وجود دارد. افزایش هزینههای سوخت بر همه چیز تأثیر خواهد گذاشت: قیمت بار، هزینههای پهلوگیری، گردشگری، غذا، حمل و نقل و کارخانهها .... قیمت جهانی نفت این هفته از ۱۰۰ دلار در هر بشکه فراتر رفت، زیرا کشتیرانی از طریق تنگه حیاتی هرمز عملاً متوقف شده و ایران به تأسیسات انرژی در خلیج فارس حمله کرده است. آئوری گفت: بیشتر کشورهای آفریقایی میتوانند انتظار داشته باشند که تولید ناخالص داخلی آنها بین ۰.۵ تا یک درصد کاهش یابد. اما اگر جنگ یک ماه یا بیشتر ادامه یابد، این میتواند به معنای دو تا سه درصد باشد.
زمان نیز رو به اتمام است: بیشتر کشورهای آفریقایی تنها برای ۱۵ تا ۲۵ روز ذخایر سوخت دارند، در حالی که استاندارد آژانس بینالمللی انرژی ۹۰ روز است. آئوری به عنوان مثال به کشور خود، کنیا، اشاره کرد که ظرفیت ذخیره آن ۲۰ روز است. دولت این کشور قول داده است که سوخت کافی تا پایان آوریل وجود دارد، اما آئوری گفت: این امر تنها با جیرهبندی و ممنوعیت صادرات به کشورهای همسایه امکانپذیر است.
زنگ بیدار باش برای آفریقا
وی گفت: دولتهای آفریقایی باید با سهمیهبندی فوری سوخت و یارانهها برای کاهش ضربه تورم و تضعیف ارزها، تأثیر این بحران را کاهش دهند، هرچند که این وضعیت بیش از چند هفته پایدار نخواهد بود.وی افزود: این جنگ باید به عنوان یک «زنگ بیدارباش» برای این قاره باشد و خواستار سرمایهگذاری در منابع انرژی جایگزین مانند هیدروژن و متانول و استفاده بیشتر از وسایل نقلیه الکتریکی شد. ما بیش از حد به نفت وابستهایم و این جنگها به این زودیها تمام نمیشوند. تلاشهایی برای ساخت پالایشگاههای بیشتر در این قاره و گسترش ذخایر صورت گرفته است، اما هزینههای زیرساختی در زمانی که کشورها با تقاضاهای رقابتی زیاد و بدهیهای سنگین مواجه هستند، به میلیاردها دلار میرسد.
چشمانداز فاجعه بار قیمت سوخت در آفریقای جنوبی
چشمانداز فاجعه بار قیمت سوخت در آفریقای جنوبی از بد به بدتر و به فاجعهبار تبدیل شده است. اگر قیمت نفت بالای ۱۰۰ دلار در هر بشکه باقی بماند، افزایش قیمت سوخت ناشی از آن مخرب خواهد بود. قیمت نفت خام برنت در نیمه دوم این هفته سرسختانه بالای مرز ۱۰۰ دلار در نوسان بوده است، که عمدتاً ناشی از ترس از یک جنگ طولانی مدت در خاورمیانه است. اگر این وضعیت ادامه یابد، مردم آفریقای جنوبی ممکن است با افزایش قیمت سوخت مواجه شوند که حتی از آنچه در ابتدا پیشبینی میشد، مخربتر خواهد بود.
قیمتهای فعلی سوخت در آفریقای جنوبی که از ۴ مارس اعمال میشوند، بر اساس میانگین قیمت نفت ۶۴ دلار در هر بشکه در آخرین دوره بررسی محاسبه شدهاند. از ابتدای ماه مارس، میانگین قیمت نفت خام برنت ۸۸ دلار بوده است و با توجه به تحولات بازار که قبلاً ذکر شد، به نظر میرسد این عدد حتی بیشتر هم افزایش یابد.
جدیدترین بهروزرسانی صندوق انرژی مرکزی به افزایش قیمت ۳.۹۷ رند برای بنزین بدون سرب با عیار ۹۵ و ۳.۶۱ رند برای بنزین بدون سرب با عیار ۹۳ اشاره دارد، در حالی که انتظار میرود قیمت گازوئیل بین ۶.۶۳ رند در مورد ۵۰۰ ppm) و ۶.۷۴ راند (در مورد ۵۰ ppm) افزایش یابد. این درحالی است که انتظار میرود از اول آوریل افزایش مالیات سوخت در کشور نیز اعمال شود، که شامل افزایش مالیات عمومی سوخت، مالیات کربن و مالیات صندوق تصادفات جادهای میشود و در مجموع ۲۱ سنت به این مبلغ اضافه میکند.اگرچه درحال حاضر هیچ نشانهای از کمبود سوخت در آفریقای جنوبی، دست کم در کوتاهمدت، وجود ندارد.
به گزارش تاپ اتو، در حالی که شرکتهای کشاورزی در مناطق روستایی - مانند OVK، NWK و VKB - شروع به محدود کردن فروش دیزل و افزایش قیمت آن برای کشاورزان کردهاند، وزارت منابع معدنی و نفتی (DMPR) میگوید رانندگان شخصی هنوز دسترسی پایداری به سوخت دارند. در همین حال خبرگزاری فرانسه در گزارشی نوشت: پس از آنکه آیتالله سید مجتبی خامنهای، رهبر جدید ایران، خواستار مسدود کردن تنگه هرمز و گشودن جبهههای جدید علیه آمریکا و اسرائیل شد، قیمت نفت این هفته بار دیگر به مرز ۱۰۰ دلار رسید. تهران به کشتیهای نزدیک عراق، مخازن سوخت در بحرین و میادین نفتی عربستان سعودی حمله کرده و هشدار داده است که اگر تأسیسات خودش هدف قرار گیرد، به انرژی منطقهای حمله خواهد کرد. بر اساس این گزارش، قیمت نفت خام برنت از زمان آغاز درگیریهای خاورمیانه در ۲۸ فوریه، ۴۰ درصد افزایش یافته است و حتی انتشار رکورد ۴۰۰ میلیون بشکهای نفت توسط آژانس بینالمللی انرژی نیز نتوانسته نگرانیها در مورد کمبود عرضه را کاهش دهد.
آفریقای جنوبی از نظر اقتصادی چگونه تحت تأثیر قرار خواهد گرفت؟
اگرچه میزان پیامدهایی اقتصادی که آفریقای جنوبی در پی تنش های خاورمیانه با آن روبرو خواهد شد، هنوز مشخص نیست، ولکن به گفته کارشناسان، جنگ خاورمیانه، تورم را افزایش میدهد، ارزش رند را تضعیف کرده است و احتمال کاهش نرخ بهره در این ماه را کاهش میدهد. آنابل بیشاپ، اقتصاددان ارشد Investecگفت: رشد اقتصادی امسال تا حد زیادی به مدت زمان درگیری بستگی دارد. اگرچه شوک اقتصادی بزرگی بعید بنظر می رسد، اما این کشور ممکن است تأثیرات خفیف تا متوسطی را تجربه کند و انتظار میرود عرضه نفت و پتروشیمی عمدتاً پایدار بماند.
همچنین بحران ایران نشان میدهد که آفریقای جنوبی باید وابستگی خود به نفت وارداتی را کاهش دهد. ظرف چند روز پس از تشدید درگیری، قیمت نفت افزایش یافت. تشدید اخیر تنشها بین ایالات متحده، اسرائیل و ایران بار دیگر نشان داده است که عرضه جهانی نفت چقدر میتواند شکننده باشد.
برای کشورهایی مانند آفریقای جنوبی، اتفاقاتی که هزاران کیلومتر دورتر رخ میدهد، میتواند به سرعت به دردسر بزرگی برای پمپ بنزینها تبدیل شود. قیمت نفت خام برنت پس از آخرین تشدید تنشها، برای مدت کوتاهی به بالای ۱۰۰ دلار در هر بشکه رسید که نشان میدهد تنشهای ژئوپلیتیکی چگونه میتوانند به سرعت قیمت جهانی انرژی را افزایش دهند.
حتی قبل از آخرین بحران در خاورمیانه، پیشبینیها حاکی از افزایش قابل توجه قیمت سوخت در آفریقای جنوبی بود، به طوری که افزایش قیمت گازوئیل تا ۵ رند در هر لیتر به طور گسترده مورد بحث قرار گرفت. وقتی بازارهای نفت تحت تأثیر شوکهای ژئوپلیتیکی قرار میگیرند، عواقب آن به سرعت در اقتصاد نمایان میشود. هزینههای حمل و نقل افزایش مییابد، قیمت مواد غذایی به دنبال آن بالا میرود و تورم گسترش مییابد. این آسیبپذیری موقتی نیست. بلکه ساختاری است.
آفریقای جنوبی بخش عمدهای از بنزین و گازوئیل تصفیهشده مورد نیاز سیستم حملونقل خود را وارد میکند. حدود ۶۹ درصد از این واردات از تأمینکنندگان خاورمیانهای سرچشمه میگیرد که این امر این کشور را بهویژه در معرض بیثباتی در آن منطقه قرار میدهد. پالایشگاههای محلی در حال حاضر ظرفیت پردازش تنها حدود نیمی از تقاضای سوخت ملی را دارند و بقیه از طریق زنجیرههای تأمین جهانی تأمین میشود که آفریقای جنوبی کنترل کمیبر آنها دارد. از نظر عملی، این بدان معناست که هزینه جابجایی افراد و کالاها در سراسر کشور تحت تأثیر درگیریها، تحریمها و اختلالات حمل و نقل در نقاط دوردست جهان قرار میگیرد.
عواقب آن بیشتر در قیمت گازوئیل قابل مشاهده است. گازوئیل، کامیونهای باری، ماشینآلات کشاورزی و تجهیزات معدنی را که ستون فقرات اقتصاد تولیدی آفریقای جنوبی هستند، به حرکت در میآورد. وقتی قیمت گازوئیل افزایش مییابد، هزینه حمل و نقل مواد غذایی، مواد و کالاها نیز با آن افزایش مییابد. نتیجه، تأثیر تورمیگستردهای است که بر خانوارها و مشاغل به طور یکسان تأثیر میگذارد.
https://www.citizen.co.za/news/south-africa/
https://iol.co.za/business-report/markets/۲۰۲۶-۰۳-۱۳-the-iran-crisis-shows-why-south-africa-must-reduce-its-dependence-on-imported-oi