اخبار اقتصادی بنگلادش

گزیده اخبار اقتصادی بنگلادش در هفته چهارم اسفند ماه 1404 مندرج در روزنامه‌ها و سایر رسانه‌های این کشور به شرح زیر ارائه می‌گردد:

پیامدهای بحران خاورمیانه در بنگلادش

کارشناسان اقتصادی هشدار داده‌اند که ادامه درگیری‌ها در خاورمیانه می‌تواند شوک‌های اقتصادی قابل‌توجهی به اقتصاد بنگلادش وارد کند و در نتیجه باعث افزایش تورم، فشار بر درآمد خانوارها و تهدید امنیت غذایی شود. به گفته آنان، افزایش قیمت انرژی، افزایش هزینه صادرات و کاهش احتمالی حواله‌های ارزی از جمله مهم‌ترین کانال‌های انتقال این شوک‌ها به اقتصاد بنگلادش است. کارشناسان همچنین تأکید کرده‌اند که افزایش قیمت نفت و گاز فشار زیادی بر منابع مالی دولت وارد می‌کند و نیاز به ارز خارجی برای واردات انرژی را افزایش می‌دهد. بنگلادش وابستگی زیادی به واردات انرژی از کشورهای خاورمیانه دارد و بخش بزرگی از نفت خام و گاز طبیعی مایع مورد نیاز خود را از این منطقه تأمین می‌کند. افزون بر این، اختلال در مسیرهای حمل‌ونقل دریایی و تغییر مسیر کشتی‌ها باعث افزایش هزینه‌های حمل‌ونقل و طولانی‌تر شدن زمان انتقال کالاها شده است. برخی شرکت‌های کشتیرانی برای عبور از مناطق پرخطر مسیر خود را تغییر داده‌اند که این امر هزینه حمل را حدود ۳۰ درصد افزایش داده و زمان انتقال کالا را ۱۰ تا ۱۶ روز بیشتر کرده است. اقتصاددانان هشدار داده‌اند که افزایش هزینه انرژی، فشار بر ذخایر ارزی و کاهش احتمالی حواله‌های کارگران مهاجر می‌تواند ثبات اقتصاد کلان بنگلادش را تضعیف کند و در نهایت بر قیمت مواد غذایی و سطح معیشت مردم تأثیر منفی بگذارد.

همچنین بر اساس یک تحلیل جدید از شبکه مدل‌سازی اقتصادی جنوب آسیا (SANEM) در صورت طولانی شدن جنگ در خاورمیانه، تولید ناخالص داخلی بنگلادش ممکن است طی دو سال آینده تا حدود ۳ درصد کاهش یابد. این مطالعه نشان می‌دهد وابستگی بالای اقتصاد بنگلادش به واردات انرژی، تجارت جهانی و حواله‌های ارزی کارگران در کشورهای خلیج فارس، این کشور را در برابر شوک‌های ژئوپلیتیکی خاورمیانه بسیار آسیب‌پذیر کرده است. بر اساس این گزارش، افزایش شدید قیمت انرژی می‌تواند یکی از نخستین پیامدهای جنگ باشد؛ به‌گونه‌ای که در یک سناریو قیمت نفت حدود ۴۰ درصد و قیمت گاز طبیعی مایع حدود ۵۰ درصد افزایش می‌یابد. چنین افزایشی هزینه تولید برق، حمل‌ونقل و تولیدات صنعتی را بالا می‌برد و می‌تواند حدود ۱.۲ درصد از تولید ناخالص داخلی بنگلادش را کاهش دهد. سناریوی دیگر به اختلال در تجارت و حمل‌ونقل دریایی مربوط می‌شود که ممکن است هزینه حمل‌ونقل بین‌المللی را تا ۲۵ درصد افزایش دهد و تقاضای صادراتی از بازارهای اروپا و آمریکا را حدود ۵ درصد کاهش دهد؛ موضوعی که در مجموع می‌تواند به کاهش ۱.۴ درصدی تولید ناخالص داخلی منجر شود. در شدیدترین سناریو، ترکیب چند عامل از جمله افزایش قیمت انرژی، اختلال در تجارت و کاهش حدود ۱۰ درصدی حواله‌های ارزی از کشورهای خلیج فارس در نظر گرفته شده است. در چنین حالتی اقتصاد بنگلادش ممکن است با کاهش نزدیک به ۳ درصدی تولید ناخالص داخلی مواجه شود و بخش‌هایی مانند صنعت پوشاک، حمل‌ونقل و صنایع انرژی‌بر بیشترین آسیب را ببینند.

https://thefinancialexpress.com.bd/economy/fallout-may-push-up-inflation-threaten-food-security-experts

https://www.thedailystar.net/business/economy/news/iran-war-could-wipe-out-3-bangladesh-gdp-4129661

 تلاش دولت بنگلادش برای تأمین منابع مالی خرید نفت از نهادهای بین‌المللی

مشاور اقتصادی و برنامه‌ریزی نخست‌وزیر بنگلادش اعلام کرد دولت برای تأمین مالی خرید سوخت و تضمین امنیت انرژی کشور، در حال بررسی دریافت منابع مالی از نهادهای بین‌المللی مانند صندوق بین‌المللی پول و بانک جهانی است. وی تأکید کرد دولت برای تأمین بودجه لازم جهت واردات سوخت هیچ‌گونه کوتاهی نخواهد کرد. او در گفت‌وگو با خبرنگاران در دبیرخانه دولت در داکا گفت در صورت نیاز، دولت برای تأمین هزینه واردات نفت از سازمان‌های مالی بین‌المللی وام دریافت خواهد کرد. به گفته وی، در شرایط فعلی تأمین امنیت انرژی برای کشور از اولویت‌های اصلی دولت محسوب می‌شود. این مقام همچنین افزود دولت در حال کاهش برخی هزینه‌های دیگر و اختصاص منابع بیشتر برای خرید سوخت است و هم‌زمان تلاش می‌کند وام‌های خارجی را با کمترین نرخ بهره ممکن دریافت کند. وی همچنین از ادامه رایزنی‌ها با کشورهای مختلف برای یافتن منابع جدید انرژی خبر داد.

https://www.jagonews24.com/economy/news/1102317

اختلال در سوخت‌رسانی به کشتی‌های خارجی در بندر چیتاگونگ به‌دلیل بحران سوخت

به‌دلیل بحران سوخت، احتمال توقف فعالیت سوخت‌رسانی (بانکرینگ) به کشتی‌های خارجی در بندر چیتاگونگ افزایش یافته است. کشتی‌های بزرگ فعال در مسیرهای بین‌المللی معمولاً به سوخت دریایی کم‌ سولفور نیاز دارند و وجود این نوع سوخت در بنادر بزرگ برای ادامه فعالیت آن‌ها ضروری است. در حال حاضر، کمبود سوخت در کشتی‌های سبک‌تر که وظیفه انتقال و تأمین سوخت را بر عهده دارند، باعث اختلال در روند سوخت‌رسانی به کشتی‌های خارجی شده است. این وضعیت می‌تواند بر فعالیت‌های بندری و تجارت دریایی بین‌المللی تأثیر منفی بگذارد. کارشناسان هشدار می‌دهند در صورت تداوم این شرایط و عدم بهبود سریع تأمین سوخت، بندر چیتاگونگ ممکن است بخشی از توان رقابتی خود را از دست بدهد و برخی کشتی‌های خارجی به بنادر دیگر روی بیاورند.

https://www.dailyamardesh.com/bangladesh/chattogram/amdplnwwsmlii

بحران انرژی؛ آیا تولید برق در بنگلادش به‌زودی تحت تأثیر قرار می‌گیرد

با تشدید بحران انرژی در سطح جهانی، نگرانی‌ها درباره تأثیر آن بر تولید برق در بنگلادش افزایش یافته است. کارشناسان می‌گویند تحولات اخیر در خاورمیانه و اختلال در بازارهای جهانی انرژی می‌تواند تأمین سوخت مورد نیاز نیروگاه‌های برق را با چالش مواجه کند و در کوتاه‌مدت بر روند تولید برق و پایداری شبکه انرژی کشور اثر بگذارد. در همین حال، وابستگی قابل توجه بنگلادش به واردات سوخت باعث شده هرگونه نوسان در بازار جهانی انرژی سریعاً بر بخش برق این کشور تأثیر بگذارد. تحلیلگران معتقدند اگر اختلال در تأمین سوخت ادامه یابد، دولت ممکن است ناچار به اتخاذ تدابیری برای مدیریت مصرف و حفظ ثبات تولید برق شود. کارشناسان همچنین هشدار می‌دهند که افزایش قیمت سوخت و محدودیت عرضه می‌تواند هزینه تولید برق را افزایش دهد و فشار بیشتری بر سیستم انرژی کشور وارد کند. به گفته آنها، مدیریت مصرف انرژی، بهبود کارایی نیروگاه‌ها و تنوع‌بخشی به منابع سوخت از جمله اقداماتی است که می‌تواند در کاهش اثرات بحران انرژی مؤثر باشد.

https://www.tbsnews.net/podcast/will-energy-crisis-have-impact-electricity-production-shortly-1386931

بهبود نسبی عرضه سوخت در بنگلادش

با وجود بهبود وضعیت تأمین سوخت در بنگلادش و لغو محدودیت‌های قبلی، صف‌های طولانی در جایگاه‌های سوخت همچنان ادامه دارد و زندگی روزمره شهروندان را تحت تأثیر قرار داده است. مقام‌ها می‌گویند عرضه سوخت نسبت به روزهای گذشته بهتر شده، اما هنوز به سطحی نرسیده که بتواند پاسخگوی تقاضای بالای مردم باشد. در بسیاری از پمپ‌بنزین‌ها، سوخت کمتری نسبت به نیاز روزانه تحویل داده می‌شود و همین مسئله باعث شده برخی جایگاه‌ها فروش را محدود کرده یا پیش از موعد تعطیل شوند. گزارش‌ها حاکی از آن است که شهروندان در مناطق مختلف کشور ساعت‌ها در صف می‌مانند و در نهایت نیز تنها مقدار محدودی سوخت دریافت می‌کنند. این وضعیت در شهرهای مختلف ادامه دارد و نشان می‌دهد با وجود بهبود نسبی و ورود محموله‌های جدید، زنجیره تأمین و توزیع سوخت هنوز به‌طور کامل به شرایط عادی بازنگشته و حل کامل این بحران به زمان بیشتری نیاز دارد.

https://www.tbsnews.net/bangladesh/fuel-supply-improves-not-enough-end-long-queues-pumps-1388921

کاهش صادرات پوشاک بنگلادش به بازارهای اصلی

صادرات پوشاک بنگلادش به بازارهای اصلی جهانی، از جمله اتحادیه اروپا و ایالات متحده، در سال مالی جاری با رشد منفی مواجه شده و روندی نزولی را طی می‌کند. بر اساس گفته صادرکنندگان و مقامات تجاری، تنش‌های تجاری جهانی، افزایش تعرفه‌ها و درگیری‌های بین‌المللی باعث کاهش تقاضای جهانی برای پوشاک شده و طی ماه‌های اخیر صادرات را در مسیر نزولی قرار داده است. در بازارهای مهم اروپایی مانند آلمان، فرانسه، ایتالیا، دانمارک، اسپانیا، هلند و لهستان — که همگی بازارهای بزرگ و کلیدی محسوب می‌شوند — میزان صادرات با کاهش قابل‌توجهی روبه‌رو شده است، کارشناسان معتقدند ترکیبی از عوامل مانند رکود اقتصادی جهانی، کاهش سفارش‌ها، افزایش رقابت و بی‌ثباتی‌های ژئوپلیتیکی از دلایل اصلی این کاهش هستند و در صورت تداوم این شرایط، فشار بیشتری بر مهم‌ترین بخش صادراتی بنگلادش وارد خواهد شد.

https://thefinancialexpress.com.bd/trade/rmg-exports-on-downturn-to-all-major-destinations

بنگلادش به‌دنبال مشارکت‌های LNG و احداث پایانه جدید

دولت بنگلادش در تلاش است تا با ایجاد مشارکت‌های بلندمدت در حوزه گاز طبیعی مایع (LNG)، منابع وارداتی انرژی خود را متنوع کرده و امنیت انرژی را تقویت کند. وزیر انرژی این کشور اعلام کرده است که تنش‌های ژئوپلیتیکی، به‌ویژه اختلال در مسیرهای مهمی مانند تنگه هرمز، آسیب‌پذیری زنجیره تأمین انرژی بنگلادش را آشکار کرده و دولت را به سمت یافتن منابع جایگزین و جذب سرمایه‌گذاری خارجی سوق داده است. وی تأکید کرده که بخش قابل‌توجهی از واردات LNG بنگلادش از این مسیر عبور می‌کند و هرگونه اختلال در آن می‌تواند تهدیدی جدی برای امنیت انرژی کشور باشد. همچنین در صورت لغو یا عدم تحویل محموله‌ها در قراردادهای بلندمدت، دولت مجبور می‌شود LNG را از بازار لحظه‌ای با قیمت‌های بسیار بالاتر خریداری کند که فشار مالی زیادی ایجاد می‌کند.

در همین راستا، دولت یک برنامه کوتاه‌مدت ۱۸۰ روزه و همچنین یک برنامه جامع پنج‌ساله برای تقویت بخش انرژی و جذب سرمایه‌گذاران تدوین کرده است. این برنامه شامل ارائه شرایط مالی جذاب‌تر، ایجاد ثبات اقتصادی و فراهم ‌سازی حمایت‌های لازم برای سرمایه‌گذاران خارجی است. یکی از مهم‌ترین پروژه‌های پیشنهادی، احداث یک پایانه زمینی LNG است که قرار است در قالب مشارکت دولتی-خصوصی اجرا شود. این پروژه با هدف تأمین پایدار انرژی و پاسخ‌گویی به تقاضای رو‌به‌رشد کشور طراحی شده است. مقامات همچنین اعلام کرده‌اند که دولت از طریق تأمین زمین، توسعه زیرساخت‌های بندری و تسهیل فرآیندهای اجرایی از سرمایه‌گذاران حمایت خواهد کرد تا بازدهی بلندمدت و مطمئن برای آن‌ها تضمین شود.

https://thefinancialexpress.com.bd/trade/bangladesh-seeks-lng-partnerships-new-terminal

اجازه صدور اسناد حمل به نام واردکننده

بانک مرکزی بنگلادش در راستای تسهیل تجارت خارجی، مقررات صادراتی را اصلاح کرده و به صادرکنندگان اجازه داده است برای محموله‌هایی تا سقف ۱۰۰ هزار دلار، اسناد حمل را مستقیماً به نام خریداران خارجی صادر کنند. بر اساس این دستورالعمل، بانک‌های مجاز می‌توانند به صادرکنندگان اجازه دهند اسناد حمل را به نام واردکننده خارجی یا نمایندگان معرفی‌شده او تنظیم کرده و این اسناد به ‌صورت مستقیم برای آن‌ها ارسال شود. پیش از این، صادرکنندگان مجبور بودند اسناد را از طریق بانک‌ها ارسال کنند؛ فرآیندی که زمان‌بر بود و اغلب باعث تأخیر در ترخیص کالا در بنادر مقصد می‌شد. این تصمیم در پاسخ به درخواست خریداران خارجی اتخاذ شده است، زیرا آن‌ها ترجیح می‌دهند اسناد به نام خودشان صادر شود تا بتوانند سریع‌تر کالا را ترخیص کنند. هدف از این اقدام، ساده‌سازی فرآیند صادرات، کاهش زمان و هزینه‌های اداری و افزایش رقابت‌پذیری صادرکنندگان در بازارهای جهانی عنوان شده است. همچنین انتظار می‌رود این سیاست به‌ویژه به کسب‌وکارهای کوچک و متوسط کمک کند تا راحت ‌تر در تجارت بین‌المللی فعالیت کنند. در عین حال، بانک مرکزی تأکید کرده است که برای جلوگیری از سوءاستفاده و اطمینان از بازگشت ارز حاصل از صادرات، رعایت برخی الزامات ضروری است؛ از جمله وجود سفارش معتبر صادراتی، احراز هویت خریدار خارجی و انجام بررسی‌های لازم توسط بانک‌ها.

https://www.jagonews24.com/economy/news/1102743

تولیدکنندگان سیمان بنگلادش ادعای «مازاد ظرفیت» آمریکا را رد کردند

تولیدکنندگان سیمان در بنگلادش ادعای ایالات متحده مبنی بر وجود مازاد ظرفیت در این صنعت را رد کرده و اعلام کردند که ظرفیت فعلی تولید نتیجه سرمایه‌گذاری‌های بلندمدت و رشد تقاضای داخلی است. این موضوع پس از آن مطرح شد که آمریکا تحقیقاتی درباره «ظرفیت مازاد» در برخی کشورها آغاز کرده است. بر اساس اعلام فعالان این صنعت، بنگلادش دارای ده‌ها کارخانه سیمان با ظرفیت تولید بسیار بالا است، اما مصرف داخلی نیز به‌دلیل اجرای پروژه‌های بزرگ زیرساختی، توسعه شهری و رشد اقتصادی در حال افزایش است. به گفته آن‌ها، اختلاف بین ظرفیت تولید و مصرف به معنای مازاد غیرضروری نیست، بلکه بخشی از برنامه‌ریزی برای آینده و پاسخگویی به افزایش تقاضاست. همچنین تولیدکنندگان تأکید کردند که صادرات سیمان بنگلادش بسیار محدود است و سهم ناچیزی در بازار جهانی، به‌ویژه آمریکا دارد؛ بنابراین این صنعت نمی‌تواند تهدیدی برای تولیدکنندگان آمریکایی محسوب شود. کارشناسان نیز می‌گویند عواملی مانند نوسانات فصلی، محدودیت‌های انرژی و نیاز به آمادگی برای دوره‌های اوج ساخت‌وساز باعث می‌شود ظرفیت اسمی‌کارخانه‌ها همیشه به‌طور کامل استفاده نشود.

https://www.thedailystar.net/business/economy/news/bangladeshs-cement-producers-reject-us-overcapacity-claims-4130441