اخبار اقتصادی عربستان سعودی - جده
گزیده اخبار و تحولات اقتصادی عربستان سعودی در هفته اول فروردین ماه 1405 مندرج در رسانههای این کشور به شرح زیر ارائه میگردد.
راهاندازی یک کریدور لجستیکی بین عربستان و امارات برای تأمین تدارکات
سازمان بنادر عربستان(موانی) از راهاندازی یک کریدور لجستیکی جدید که امارت شارجه امارات متحده عربی را به شهر دمام متصل میکند، خبر داد. این اقدام با هدف بهبود جریان روان کالا و افزایش کارایی زنجیرههای تأمین در منطقه انجام میشود. شرکت پورتز اعلام کرد که این پروژه بر ادغام حملونقلدریاییوزمینی از طریق یک مسیر مستقیم متکی است که به تسریع عملیاتکشتیرانیو کاهشزمان ترانزیت، علاوهبر بهبود توزیعکالا در بازارهایخلیج فارس، کمک میکند. او توضیح داد که این کریدور جدید به عنوان بخشی از مشارکت با بخش خصوصی، از جمله گلفتینر، با هدف افزایش قابلیت اطمینان خدمات لجستیکی و گسترش ارتباط بین بنادر و مراکز اقتصادی ایجاد شده است. به گزارش تلویزیون الشرق عربستان، انتظار میرود این پروژه از رشد تجارت منطقهای حمایت کند، دسترسی به بازارها را تسهیل کند و با توجه به چالشهای فعلی، تابآوری زنجیرههای تأمین را افزایش دهد. این اقدام در زمانی صورت میگیرد که منطقه در نتیجه تجاوز آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ج.ا.ایران، و تهدیدات مرتبط با دریانوردی در تنگه هرمز، با اختلالات لجستیکی بیسابقهای روبرو است. به نوشته این منبع خبری طی چند هفته گذشته، حملات موشکی و پهپادی، همراه با تهدیدات دریایی، باعث اختلال جزئی در حمل و نقل دریایی و افزایش هزینههای حمل و نقل و بیمه شده و بر زنجیرههای تأمین منطقهای و بینالمللی تأثیر گذاشته است.
گزارش سازمان ملل: منطقه به دلیل جنگ در منطقه ۱۵۰ میلیارد دلار ضرر کرده است
کمیسیون اقتصادی و اجتماعی سازمان ملل متحد برای غرب آسیا (ESCWA) فاش کرد که منطقه عرب ممکن است به دلیل جنگ ۱۵۰ میلیارد دلار ضرر کند و خاطرنشان کرد که کشورهای خلیج فارس بیشترین بار ضررهای مالی مستقیم را متحمل میشوند. این کمیته در گزارش خود نسبت به هزینه اقتصادی سنگین در منطقه عرب هشدار داد و خاطرنشان کرد که تنها در عرض دو هفته نزدیک به ۶۳ میلیارد دلار از تولید ناخالص داخلی منطقه یا ۱.۶ درصد از آن تبخیر شده است. این گزارش با عنوان «درگیری و پیامدهای آن: تشدید بحران در منطقه عرب» همچنین نشان داد که ضررهای منطقه میتواند به ۱۵۰ میلیارد دلار، معادل ۳.۷ درصد از تولید ناخالص داخلی منطقه، افزایش یابد و شوکهای گذرا را به بحرانهای ساختاری مزمن تبدیل کند. این گزارش تأیید کرد که کشورهای شورای همکاری خلیج فارس بیشترین بار ضررهای مالی مستقیم را متحمل میشوند و خاطرنشان کرد که علیرغم قدرت ساختاری این اقتصادها، این درگیری منجر به کاهش ارزش بازار بورسهای محلی و افزایش قابل توجه اختلاف بازده اوراق قرضه دولتی شده است. تخمینهای اسکوا بر اساس فرض کاهش شدید تولید نفت در کشورهای آسیبدیده به میزان ۲۰ میلیون بشکه در روز در طول دو هفته اول، در نتیجه فلج لجستیکی که مسیرهای صادراتی را تحت تأثیر قرار داده بود، بود. او همچنین به سردرگمی در تأمین گاز طبیعی مایع، به ویژه از قطر، که ۱۹٪ از نیازهای جهان را تأمین میکند، اشاره کرد، زیرا چالشهای حمل و نقل و صادرات باعث افزایش دیوانهوار ۸۰ درصدی قیمت گاز در اروپا شد. این کمیته کاهش تاریخی ترافیک کشتیرانی از طریق تنگه هرمز را ثبت کرد و به ۹۷ درصد رساند، زیرا تعداد کشتیهایی که به بنادر منطقه میرسند از ۱۳۷ کشتی در روز به تنها ۵ کشتی کاهش یافته است. این گزارش توضیح داد که بخش هوانوردی و گردشگری یکی از بخشهایی است که بیشترین آسیب را از شوکهای عملیاتی دیده است، زیرا بیش از ۱۸۴۰۰ پرواز در ۹ فرودگاه اصلی منطقهای تنها در ۱۲ روز لغو شده است و خاطرنشان کرد که اگر جنگ به مدت یک ماه ادامه یابد، احتمالاً ضررها به ۳.۶ میلیارد دلار خواهد رسید. شایان ذکر است که اسکوا ۲۱ کشور عربی عضو دارد: اردن، امارات متحده عربی، بحرین، تونس، الجزایر، جیبوتی، عربستان، سودان، سوریه، سومالی، عراق، عمان، فلسطین، قطر، کویت، لبنان، لیبی، مصر، مراکش، موریتانی و یمن.
در جریان تنش در منطقه، آزادسازی ذخایر استراتژیک نفت نتوانستند بازارهای انرژی را نجات دهند
از زمان آغاز تجاوز آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران در ۲۸ فوریه ۲۰۲۶، تنگه هرمز، باریکترین و خطرناکترین نقطه در نقشه انرژی جهانی، عملاً به یک شریان قطع شده تبدیل شده و بزرگترین اختلال جهانی در عرضه نفت خام و گاز مایع در دهههای اخیر را ایجاد کرده است. طبق گزارش ردیابی منتشره توسط رویترز در ۶ مارس، تا ۵ مارس ۲۰۲۶، دو روز پساز اعلام محدودیتهای عبور از تنگههرمز، ترافیک نفتکشها تقریباً به صفر رسید، پسازآنکه در ۲۷ فوریه ۳۷ نفتکش از اینتنگه عبور کرده بودند. نتیجه یک شوک شدید بود، زیرا قیمتجهانی نفتخام تنها در عرض چندهفته بیشاز ۴۰% افزایش یافت. در گزارشی که توسط آژانس آمریکایی بلومبرگ اکونومیکس در ۱۲ مارس ۲۰۲۶ منتشر شد، هشدار داده شد که تعطیلی مداوم به مدت یک ماه میتواند قیمت نفت خام برنت را به حدود ۱۰۵ دلار در هر بشکه برساند و اگر این اختلال به مدت سه ماه ادامه یابد، میتواند به ۱۶۴ دلار در هر بشکه برسد. با وجود واکنشهای اضطراری، از آزادسازی ۴۰۰ میلیون بشکه توسط آژانس بینالمللی انرژی گرفته تا برداشت برنامهریزیشده ایالات متحده تا ۱۷۲ میلیون بشکه از ذخایر استراتژیک و آزادسازی زودهنگام ۸۰ میلیون بشکه توسط ژاپن، این اقدامات در مواجهه با انسداد کامل شریان نفت و گاز در تنگه هرمز، تأثیر محدودی دارند. به گزارش بلومبرگ، در ۱۴ مارس ۲۰۲۶، دولت دونالد ترامپ با آزادسازی اولین بخش ۸۶ میلیون بشکهای، به عنوان بخشی از یک عملیات بزرگتر که در نهایت به ۱۷۲ میلیون بشکه خواهد رسید، برداشت اضطراری از ذخایر استراتژیک نفت آمریکا را آغاز کرد. وزارت انرژی آمریکا در بیانیهای (۱۵ مارس) توضیح داد که این فرآیند به صورت مبادله انجام خواهد شد، نه فروش مستقیم، به این معنی که شرکتهای وامگیرنده بعداً بشکهها را با مقادیر اضافی به عنوان حق بیمه که ممکن است بسته به نوع نفت خام بین ۱۸ تا ۲۲% باشد، باز میگردانند که طبق گزارش رویترز، ممکن است علاقه برخی از شرکتها را محدود کند. این اقدام آمریکا با توجه به معیارهای یک بار خروج نفت، قابل توجه است، اما برای جبران اختلال در عرضه نفت از طریق هرمز کافی نیست. کل میزان برداشت برنامهریزیشده، کمتر از تنها نه روز از جریان معمول از طریق تنگه (بر اساس 20 میلیون بشکه در روز) است. علاوه بر این، مشکل نه تنها در کمیت، بلکه در سرعت رسیدن آن به بازار در مقایسه با سرعت از دست رفتن عرضه نیز هست. پیش از آمریکا، توکیو جزو اولین کشورهایی بود که برای کاهش بحران انرژی اقدام کرد. در ۱۱ مارس ۲۰۲۶، ژاپن تصمیم خود را برای آزادسازی حدود ۸۰ میلیون بشکه از ذخایر استراتژیک، معادل ۴۵ روز مصرف داخلی خود، از ۱۶ مارس اعلام کرد. همانطور که رویترز در ۱۱ مارس گزارش داد، ژاپن تقریباً ۹۵ درصد از نیازهای نفتی خود را از کشورهای خلیج فارس تأمین میکند و حدود ۹۰ درصد از محمولههای آن از تنگه هرمز عبور میکند. این کشور ذخایری معادل ۲۵۴ روز مصرف داخلی یا در مجموع حدود ۴۷۰ میلیون بشکه دارد. خروج آمریکا و ژاپن بخشیاز ۴۰۰ میلیونبشکه نفتی است که آژانسبینالمللیانرژی در ۱۱ مارس اعلامکرد به عنوان بخشی از یک طرح هماهنگ برای مهار افزایش شدید قیمتها از زمان آغاز تجاوز به ایران، روانه بازارها خواهد شد. این آژانس در بیانیهای در آن زمان توضیح داد که ذخایر کشورهای آسیایی و اقیانوسیه بلافاصله در دسترس خواهد بود، در حالی که انتظار میرود ذخایر اروپا و آمریکا تا پایان ماه مارس در دسترس قرار گیرد. اینآژانس اظهارداشت که دولتها متعهدشدهاند که علاوهبر ۱۱۶.۶ میلیونبشکه از ذخایر بخشاجباری و ۲۳.۶ میلیون بشکه از منابع دیگر، تقریباً ۲۷۱.۷ میلیون بشکه از ذخایردولتی را دردسترس قراردهند. این آژانس افزود که تقریباً ۷۲% از آزادسازیهای برنامهریزیشده بهشکل نفتخام و ۲۸% بهشکل فرآوردههاینفتیتصفیهشده خواهدبود.
برآورد میزان ذخائر استراتژیک نفت برخی کشورها
ذخایر استراتژیک نفت، ذخایر اضطراری هستند که توسط دولتها نگهداری میشوند یا به بخش خصوصی تحمیل میشوند تا با اختلالات شدید مقابله کرده و بازارها را آرام کنند. آمریکابا ۴۱۵.۴ میلیون بشکه تا ۲۷ فوریه ۲۰۲۶، بزرگترین ذخایر نفتی دولتی را در گروه کشورهای صنعتی بزرگ G7 دارد. طبق دادههای رسمی اخیر از این کشورها، ژاپن با ۴۷۰ میلیون بشکه در رتبه دوم، آلمان با ۱۱۰ میلیون بشکه نفت خام و بیش از ۶۷ میلیون بشکه فرآوردههای نفتی در رتبه سوم، فرانسه با حدود ۱۲۰ میلیون بشکه نفت خام در رتبه چهارم، ایتالیا با ۷۶ میلیون بشکه در رتبه سوم و بریتانیا با ۳۸ میلیون بشکه نفت خام علاوه بر ۳۰ میلیون بشکه فرآوردههای نفتی در رتبههای بعدی قرار دارند. طبق بیانیهای که آژانس بینالمللی انرژی در ۱۱ مارس ۲۰۲۶ منتشر کرد، در سطح وسیعتر، کشورهای عضو این آژانس علاوه بر ۶۰۰ میلیون بشکه صنعتی تعهد شده، بیش از ۱.۲ میلیارد بشکه دولتی در اختیار دارند. در مورد چین، برآوردهای رویترز که در ۲۴ فوریه منتشر شد، نشان میدهد که این کشور ۱.۳ میلیارد بشکه نفت دارد که معادل بیش از چهار ماه واردات است.
عمیق تر شدن بحران انرژی در جهان
به گفته احمد ابوقمر، تحلیلگر اقتصادی، آزادسازی ذخایر استراتژیک نفت در این زمان، نشان دهنده تلاش آشکار برای مهار شوک قیمت و جذب بخشی از کمبود عرضه است، نه اینکه راه حل واقعی برای بحران باشد. وی توضیح میدهد که این اقدام جدا از ملاحظات سیاسی داخلی نیست، به ویژه در آمریکا و ژاپن، جایی که قیمت بالای سوخت بر دولتها فشار میآورد و برداشت از ذخایر را به ابزاری برای خرید زمان و آرام کردن بازارها تبدیل میکند، نه به عنوان نشانهای از فراوانی واقعی عرضه. او معتقد است که تأثیر محدود این اقدام در درجه اول به دلیل یک عامل ریاضی واضح است، زیرا کل مقدار اعلام شده، علیرغم اندازه آن، تنها دوره کوتاهی از جریان عادی از طریق تنگه هرمز را پوشش میدهد، در حالی که اختلالات در عرضه بلافاصله رخ میدهد. وی افزود: «مشکل نه تنها به حجم نفت موجود مربوط میشود، بلکه به سرعت رسیدن آن به بازار در مقایسه با سرعت از دست رفتن آن نیز مربوط میشود، که این امر باعث میشود ذخیره نفت یک اقدام تسکین موقت باشد تا یک جایگزین کامل». او اشاره میکند که این چالش، به معنای واقعی کلمه، لجستیکی است. حتی با وجود جایگزینهای جزئی مانند خطوط لوله در عربستان و امارات متحده عربی، ظرفیت آنها تنها بخش محدودی از مقادیری را که قبلاً از تنگه عبور میکرد، جبران میکند. او میگوید، این بدان معناست که نفت ممکن است در میادین یا تأسیسات ذخیرهسازی موجود باشد، اما با توجه به خطرات فعلی، نمیتواند مسیری امن و سریع برای بازارهای جهانی پیدا کند. او اضافه میکند که این بحران گستردهتر از کمبود نفت است، زیرا تنگه هرمز شریان اصلی جریان گاز طبیعی مایع، محصولات پتروشیمی و کود است، بنابراین هرگونه اختلال در آن بر بخشهای انرژی، صنعت و مواد غذایی تأثیر میگذارد. بنابراین، استخراج ذخایر ممکن است فشار بر قیمت نفت خام را کاهش دهد، اما به شبکه گستردهتر تنگناهای ایجاد شده توسط این بحران نمیپردازد. او افزود که ذخائر استراتژیک نفت به عنوان یک ابزار اضطراری و ضربهگیر کوتاهمدت طراحی شده است، نه به عنوان یک جایگزین دائمیبرای جریانهای انرژی جهانی. او تأکید کرد که این اقدامات ممکن است برای بازارها زمان بخرد، اما راهحل واقعی نیستند، مگر اینکه کشتیرانی به طور عادی از سرگرفته شود یا تشدید نظامیپشت بحران مهار شود.
آژانس بینالمللی انرژی: جهان به سمت بدترین بحران انرژی خود در دهههای اخیر پیش میرود.
فاتح بیرول، مدیراجراییآژانسبینالمللیانرژی، هشدارداد که جنگدرخاورمیانه میتواند جهان را به بدترین بحران انرژی خود در دهههای اخیر سوق دهد و این وضعیت را در بحبوحه اختلالات فزاینده در عرضه، «بسیار وخیم» توصیف کرد. وی درسخنرانیاش در باشگاه ملی مطبوعات در کانبرا، استرالیا، گفت که بحران فعلی از دو شوک نفتی دهه ۱۹۷۰ پیشیگرفته است و خاطرنشانکرد که جهان حدود ۱۱ میلیون بشکه در روز از عرضه خود را از دست داده است. او افزود که دو بحران دهه ۱۹۷۰ باعث از دست رفتن حدود ۱۰ میلیون بشکه در روز در مجموع شدند و تأکید کرد که وضعیت فعلی از آن سطوح فراتر رفته و نشاندهنده بزرگی فشارها بر بازارهای جهانی انرژی است. او خاطرنشان کرد که اقتصاد جهانی با «یک تهدید بسیار جدی» روبرو است و هشدار داد که اگر این مسیر ادامه یابد، هیچ کشوری از پیامدهای بحران مصون نخواهد بود. او گفت که تلاشهای بینالمللی برای مهار این وضعیت ضروری است و ابراز امیدواری کرد که تشدید تنشها هرچه سریعتر کاهش یابد. این هشدار در بحبوحه تشدید جنگ در خاورمیانه و اختلالات ناشی از آن در تولید نفت و مسیرهای حیاتی عرضه به بازارهای جهانی، در بحبوحه نگرانیها از تأثیر تنشها بر جریان نفت از طریق تنگه هرمز، که حدود 20 درصد از منابع جهانی از آن عبور میکند، صادر میشود. حملات آمریکا و رژیم صهیونیستی به زیرساختهای انرژی در ایران و دفاع موشکی تهران علیه منافع آمریکا و رژیم صهیونیستی در کشورهای خلیج فارس نیز به افزایش قیمت انرژی کمک کرده و نگرانیهای بینالمللی را در مورد ثبات بلندمدت عرضه افزایش داده است.
جنگ اخیر در خاورمیانه در حدود ۲۸ میلیون پرواز در خاورمیانه را تهدید میکند
یک یادداشت تحقیقاتی که توسط شرکت سرمایهگذاری بریتانیایی آکسفورد اکونومیکس منتشر شده، نتیجه گرفته است که در خلال سال 2026 تقریباً ۲۸ میلیون پرواز از خاورمیانه به دلیل آشفتگیهای مربوط به تجاوز آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران در معرض خطر قرار دارند. به گزارش رویترز، هلن مکدرموت، مدیر پیشبینی جهانی این شرکت، به همراه جسی اسمیت، اقتصاددان ارشد، گفتند که ادامه اختلالات در سفرهای هوایی میتواند اثرات اقتصادی گستردهای داشته باشد. وی افزود که اروپا باحدود۶۰% از سفرهای در معرضخطر، آسیبپذیرترین منطقهاست و خاطرنشانکرد کشورهایی مانند ترکیه، فرانسه و بریتانیا به دلیل وابستگی به جریان مسافران از خاورمیانه با خطرات بیشتری روبرو هستند. تیم اقتصاد گردشگری این شرکت خاطرنشان کرد که این تحولات ممکن است مسافران را به تمرکز بر مقاصد نزدیکتر و امنتر ترغیب کند و تقاضا برای سفرهای داخلی یا منطقهای را افزایش دهد. برعکس، مقاصد اروپایی مانند اسپانیا، پرتغال و یونان، به همراه مقاصد جایگزین در شمال آفریقا مانند مصر، مراکش و تونس، ممکن است از این تغییرات بهرهمند شوند. کارستن اسپور، مدیرعامل لوفتهانزا، گفت که این درگیریها میتواند منجر به کاهش تسلط و برتری خطوط هوایی کشورهای حاشیه جنوبی خلیج فارس بر مسیرهای هوایی آسیا شود، آن هم در بحبوحه افزایش خطرات در منطقه. در همین زمینه، سیریوم، شرکتی متخصص در دادههای هوانوردی، گزارش داد که از حدود ۸۵ هزار پرواز برنامهریزیشده از ۲۸ فوریه، تاریخ شروع جنگ پس از تجاوز آمریکا و رژیم صهیونیستی به ایران، بیش از ۴۶ هزار پرواز رفت و برگشت در منطقه خاورمیانه لغو شده است. از آن زمان، این منطقه شاهد اختلالات گسترده در ترافیک هوایی در نتیجه تنشهای نظامی و محدودیتهای اعمال شده بر حریم هوایی بوده است که بر عملیات خطوط هوایی و مسیرهای پرواز بینالمللی تأثیر گذاشته است. کارشناسان هوانوردی میگویند موقعیت جغرافیایی این منطقه دلیل اصلی موفقیت این شرکتها در دهههای گذشته بوده است، زیرا در نقطهای استراتژیک قرار دارد که قارههای جهان را به هم متصل میکند و آن را به قطب اصلی ترافیک مسافری تبدیل کرده است. طبق دادههای انجمن بینالمللی حمل و نقل هوایی، در مجموع حدود ۲۲۷ میلیون مسافر سال 2025 از فرودگاههای خاورمیانه عبور کردهاند. اما جنگ فعلی تا حد زیادی این جابجایی را متوقف کرده و خطوط هوایی را مجبور به انتقال خدمه و هواپیماهای خود به مکانهای دیگر کرده است که منجر به افزایش هزینههای عملیاتی شده است.
قیمت طلا در پی تنشهای منطقهای و نگرانیها از تورم، بیش از ۲ درصد کاهش یافت.
قیمت طلا در معاملات روز دوشنبه بیش از ۲ درصد کاهش یافت و به پایینترین سطح خود در نزدیک به چهار ماه گذشته رسید. این کاهش قیمت در بحبوحه تشدید تنشها در خاورمیانه و افزایش نگرانیها از افزایش تورم و تشدید سیاستهای پولی در سطح جهان رخ داده است. به گزارش سیانبیسی عربی، در معاملات لحظهای، قیمت طلا با ۲.۵ درصد کاهش به ۴۳۷۲.۷۸ دلار در هر اونس رسید و نهمین جلسه متوالی کاهشی خود را ثبت کرد که طولانیترین روند کاهشی از ابتدای سال تاکنون است. این کاهش پس از آن رخ میدهد که فلز زرد در معاملات به پایینترین سطح خود از دوم ژانویه رسید، علاوه بر اینکه تنها در طول هفته گذشته بیش از 10 درصد از ارزش خود را از دست داده است. در همین راستا، معاملات آتی طلای آمریکا برای تحویل در ماه آوریل با ۴.۷ درصد کاهش به ۴۳۶۰.۴۰ دلار در هر اونس رسید که نشان دهنده ادامه فشار فروش بر این فلز گرانبها است. در مقابل، قیمت نفت همچنان بالای ۱۱۰ دلار در هر بشکه معامله شد، زیرا سرمایهگذاران تهدیدهای متقابل برای هدف قرار دادن تأسیسات انرژی را در مقابل احتمال آزادسازی میلیونها بشکه نفت ایران که در دریا ذخیره شده و به بازارهای جهانی عرضه میشود، سنجیدند. تهدید به بستن تنگه هرمز به حمایت از قیمت نفت کمک کرده است، که به دلیل افزایش هزینههای حمل و نقل و تولید، فشارهای تورمی را تشدید کرده است. اگرچه تورم بالا معمولاً از جذابیت طلا به عنوان یک پناهگاه امن حمایت میکند، اما نرخهای بهره بالا تقاضا برای داراییهای بدون بازده را کاهش میدهد. درهمین حال، انتظارات بازار مبنی بر افزایش نرخبهره توسط فدرال رزرو آمریکا در سال جاری افزایش یافته است، بطوری که ابزار FedWatch گروه CME احتمال افزایشنرخ بهره تا دسامبر را حدود ۲۷ درصد تخمین زدهاست که بالاتر از انتظارات قبلیاست که کاهش نرخبهره را پیشبینی میکرد. در مورد سایر فلزات گرانبها، نقره در معاملات نقدی با ۳.۳ درصد کاهش به ۶۵.۵۵ دلار در هر اونس، پلاتین با ۴.۴ درصد کاهش به ۱۸۳۸.۴۵ دلار و پالادیوم با ۰.۴ درصد کاهش به ۱۳۹۸.۵۰ دلار در هر اونس رسید.
شرکت انرژی قطر: تعمیر تأسیسات گازی آسیبدیده از درگیری در منطقه سالها طول خواهد کشید
سعد الکعبی، وزیر مشاور در امورانرژی قطر و مدیرعامل شرکت قطر انرژی، گفت که حملات به تأسیسات آمریکا در این کشور که ۱۷% از ظرفیت صادرات گاز طبیعی مایع این شرکت را تولید میکنند، آسیب رسانده است. الکعبی در مصاحبهای با رویترز توضیح داد که «تعمیر تأسیسات گازی آسیبدیده ۳ تا ۵ سال طول خواهد کشید». وزارت کشور قطر نیز اعلامکرد که نیروهای دفاع مدنی توانستهاند تمام آتشسوزیها در منطقه صنعتی راس لفان را بدون هیچ گونه تلفات جانی مهار کنند، درحالی که عملیات خنکسازی و تأمین امنیت در این مکانها ادامه دارد.
ارتباط دریایی جدید بین عربستان و بحرین برای حمایت از صادرات
سازمان بنادر عربستان از راهاندازی یک خط دریایی جدید بین بندرملک عبدالعزیز در دمام و بندرخلیفهبنسلمان در بحرین، بهعنوان بخشی از سرویسکشتیرانی «GULF SHUTTLE» که توسط شرکت MSC اداره میشود، خبر داد. این سازمان توضیح داد که این سرویس جدید از طریق بندر ملکعبدالعزیز فعالیت میکند و مستقیماً به بندر خلیفه بنسلمان متصل است، که بخشی از تلاشهای آن برای گسترش شبکه خدمات دریایی و افزایش کارایی زنجیرههای تأمین است. او افزود که این ارتباط در چارچوب ارتقای رتبه عربستان در شاخصهای عملکرد جهانی و بهبود فرآیندهای عملیاتی است که از تجارت منطقهای و بینالمللی پشتیبانی میکند. این سرویس کشتیرانی ظرفیت حمل تا ۳۰۰۰ کانتینر استاندارد را دارد که با هدف افزایش ارتباطات دریایی و حمایت از صادرات ملی انجام میشود. بندر ملک عبدالعزیز در دمام یکی از مهمترین بنادر منطقه است که با ۴۳ اسکله و ظرفیت تا ۱۰۵ میلیون تن در سال، مرکز اصلی اتصال عربستان به بازارهای جهانی را تشکیل میدهد. راهاندازی این سرویس در چارچوب اهداف استراتژی ملی حمل و نقل و لجستیک انجام میشود که به دنبال تثبیت موقعیت عربستان به عنوان یک مرکز لجستیک جهانی و پیوند دهنده بین سه قاره است. در سالهای اخیر، عربستان در چارچوب چشمانداز ۲۰۳۰، با تمرکز بر بهبود بهرهوری بنادر، کاهش زمان حمل و نقل و افزایش رقابتپذیری صادرات غیرنفتی، در تلاش برای گسترش شبکه دریایی خود و افزایش تعداد خطوط کشتیرانی بینالمللی بوده است.
به تعویق افتادن نشست برنامهریزیشده مجمع جهانی اقتصاد در عربستان
مجمع جهانی اقتصاد اعلام کرد نشست برنامهریزیشده خود در عربستان را که قرار بود ماه آینده در جده برگزار شود، بهدلیل تجاوز آمریکا و رژیم صهیونی علیه جمهوری اسلامیبه تعویق انداخته است. خبرگزاری رسمی عربستان گزارش داد که این نشست با عنوان «همکاری و رشد جهانی» قرار بود در روزهای ۲۲ و ۲۳ آوریل 2026 در جده برگزار شود، اما بهدلیل شرایط امنیتی ناشی از جنگ جاری در منطقه، زمان آن تغییر کرده است. در هفتههای اخیر، همزمان با تجاوز آمریکا و رژیم صهیونی علیه ایران، نگرانیهای امنیتی و اقتصادی را در سطح منطقهای و جهانی بالا برده است. براساس این گزارش، تصمیم به تعویق نشست پس از مشورت با وزارت اقتصاد و برنامهریزی عربستان اتخاذ شده و زمان جدید برگزاری آن در آینده اعلام خواهد شد.
عربستان در بین کشورهای عضو گروه ۲۰، رتبه دوم رشد ناوگان دریایی را در سطح جهان دارد
عربستان در سال ۲۰۲۵ به دستاورد قابل توجهی در بخش حمل و نقل دریایی دست یافت، پس از آنکه ناوگان دریایی آن در مقایسه با سال ۲۰۲۴ رشد ۳۲ درصدی را ثبت کرد و بدین ترتیب از نظر بالاترین نرخ رشد در بین کشورهای گروه ۲۰ در رتبه دوم جهان قرار گرفت. به گزارش خبرگزاری عربستان، این رشد سریع نشاندهنده توسعه مداوم بخش حملونقلدریایی در عربستان است که توسط مجموعهای از ابتکارات نظارتی و عملیاتی، همراه با توانمندسازی سرمایهگذاریها، نوسازی چارچوبهای قانونی و افزایش کارایی ناوگان ملی، هدایت میشود. در آغاز سال ۲۰۲۴، این کشور نرخ رشد ۶.۴ درصدی را در مقایسه با سال ۲۰۲۳ ثبت کرد که نشاندهنده استمرار سرعت پیشرفت در توسعه این بخش است. سازمان حملونقلعمومی عربستان توضیح داد که این دستاورد درچارچوب اهداف استراتژی ملیحملونقلولجستیک قرار میگیرد که هدف آن تثبیت جایگاه عربستان بهعنوان یک مرکز لجستیک جهانی، تقویت نقش بخش دریایی در حمایت از زنجیرههای تأمین، توسعه اقتصاد ملی و افزایش کارایی تجارت بینالمللی از طریق بنادر عربستان است. این سازمان تأکید کرد که این پیشرفت نشان دهنده تعهد عربستان به توسعه سیستم حمل و نقل دریایی مطابق با بهترین شیوههای جهانی است که از پایداری این بخش پشتیبانی میکند و جایگاه استراتژیک آن را در میان کشورهای پیشرو در این زمینه ارتقا میدهد. دسامبر 2025، صالحالجاسر، وزیرحملونقلولجستیک عربستان، تأیید کرد که حجم سرمایهگذاریهای بخشخصوصی محلی و جهانی در بخش حمل و نقل و لجستیک از ۲۸۰ میلیارد ریال (۷۴.۶ میلیارد دلار) فراتر رفته است. عربستان در چارچوب چشمانداز ۲۰۳۰، که هدف آن افزایش کارایی زنجیرههای تأمین و جایگاه عربستان به عنوان یک کریدور اصلی متصلکننده آسیا، اروپا و آفریقا است، به دنبال تثبیت موقعیت خود به عنوان یک قطب لجستیک محوری در نقشه تجارت جهانی است.
نشست بینالمللی «همکاری و رشد» در جده به دلیل جنگ به تعویق افتاد
مجمع جهانی اقتصاد، با هماهنگی وزارت اقتصادوبرنامهریزیعربستان، از تغییر زمان برگزاری نشست بینالمللی همکاری و رشد که قرار بود در ۲۲ و ۲۳ آوریل در جده برگزار شود، خبر داد. به گزارش روزنامه سعودی الشرق الاوسط، این وزارتخانه توضیح داد که «این تصمیم بنا به درخواست این مجمع، با توجه به تحولات جاری منطقهای و به منظور اطمینان از برگزاری این نشست در زمانی که تأثیر مطلوب را داشته باشد، گرفته شده است». او همچنین تأیید کرد که «عربستان بر اساس تجربه سازمانی خود در مدیریت رویدادهای بزرگ بینالمللی و جایگاه خود به عنوان بستری جهانی برای گفتگو، به ویژه پس از موفقیت در میزبانی نشست ویژه این مجمع در ریاض در سال ۲۰۲۴، آماده میزبانی این رویداد بوده و هست». وزارت اقتصاد و برنامهریزی عربستان اعلام کرد که تاریخ جدید برگزاری این نشست متعاقباً اعلام خواهد شد. از سوی دیگر، مجمع جهانی اقتصاد توضیح داد که «این نشست بستری کلیدی برای ارتقای گفتگوی سازنده جهانی است» و خاطرنشان کرد که «تصمیم به تغییر زمان برگزاری با هدف به حداکثر رساندن مزایای آن و افزایش تأثیر آن در سطح بینالمللی اتخاذ شده است».
عربستان قصد دارد تا سال ۲۰۲۶، در حدود ۱۰ برند جهانی عرضه نماید
به گفته خالد الغامدی، رئیس کمیته ملی فرانشیز در فدراسیون اتاقهای بازرگانی عربستان، این کشور قصد دارد تا پایان سال ۲۰۲۶، بین ۵ تا ۱۰ برند محلی را به بازارهای جهانی عرضه کند. این اقدام به عنوان بخشی از برنامههای توسعه خارجی برندهای سعودی انجام میشود. روزنامه محلی «الاقتصادیه» به نقل از او نوشت که بازارهای هدف شامل اروپا، روسیه و آسیای مرکزی هستند و خاطرنشان کرد که این برندها متعلق به بخشهای غذا، نوشیدنی، خردهفروشی و خدمات هستند و تمرکز فزایندهای بر مفاهیم غذایی محلی دارند. او خاطرنشان کرد که بیش از ۲۰۰ برند سعودی واجد شرایط برای توسعه بینالمللی در پلتفرمهای رسمی فهرست شدهاند و این نشان میدهد که قهوههای مخصوص و مفاهیم غذایی نوآورانه حدود ۶۰ درصد از درخواستهای صادرات را تشکیل میدهند. عربستان حدود ۶۰ درصد از بازار فرانشیز در خاورمیانه و شمالآفریقا را در اختیار دارد که حدود ۳۰ میلیارد دلار تخمین زده میشود، در حالی که اندازه بازار در داخل عربستان از ۶۰ میلیارد ریال (۱۶ میلیارد دلار) فراتر رفته است. طبق دادهها، تعداد برندهای فرانشیز در عربستان در طول سال ۲۰۲۴ به حدود ۱۲۰۰ عدد رسیده است که با توجه به گسترش تقاضا و سرمایهگذاری در این بخش، نرخ رشد سالانه آن تا ۱۵ درصد است. فرانشیز یکی از برجستهترین ابزارهای توسعه است، زیرا به برندهای موفق اجازه میدهد تا با هزینههای کمتر وارد بازارهای جدید شوند و در ازای آن، در زمینههای بازاریابی، آموزش و مدیریت، با توزیع گسترده در بخشهای رستوران، کافه، خردهفروشی و خدمات، پشتیبانی ارائه دهند.
سود شرکت سعودی هولدینگ کینگدام به دلیل افزایش سرمایهگذاری، ۷۳ درصد افزایش یافت
سود شرکت هلدینگ کینگدام عربستان در سال ۲۰۲۵ با افزایش ۷۳ درصدی نسبت به سال قبل به ۲.۱ میلیارد ریال سعودی (۵۶۰ میلیون دلار) رسید که عمدتاً ناشی از سود سرمایهگذاری و کاهش بار مالیاتی بود. این شرکت طبق اطلاعیهای که در وبسایت بورس عربستان «تداول» منتشر شد، توضیح داد که این جهش در نتیجه فروش یک سرمایهگذاری از طریق فروش سهام، علاوه بر رفع کسری ناشی از سرمایهگذاری خود در «آکور» به ارزش ۵۰۰ میلیون ریال سعودی (۱۳۳ میلیون دلار)، رخ داده است؛ اقدامیکه بیش از آنکه نتیجه گسترش فعالیتهای عملیاتی باشد، نشاندهنده بهبود در ارزیابی داراییها است. در مقابل، ترازنامه شاهد تحول قابل توجهی بود، به طوری که حقوق صاحبان سهام با ۵۰% افزایش به ۵۸.۴ میلیارد ریال سعودی (۱۵.۶ میلیارد دلارمریکا) رسید که ناشی از تبدیل ذخیره ارزش منصفانه از کسری ۲.۴ میلیارد ریال سعودی (۶۴۰ میلیون دلارآمریکا) درسال ۲۰۲۴ به مازاد ۱۵.۶ میلیارد ریال سعودی (۴.۱۶ میلیارد دلارآمریکا) بود. این شرکت این بهبود را به ارزیابی مجدد سرمایهگذاریهای کلیدی، بهویژه در xAI و SpaceX، براساسآخرین دورهایتأمین مالی، همراه با بهبود کلی در بازارهایسهام نسبت داد. طلال المیمن، مدیرعامل، گفت که سبد سهام این شرکت در سال گذشته «عملکرد قوی» داشته و سرمایهگذاری در زمین، املاک و مستغلات و بخش مهماننوازی در داخل عربستان ادامه داشته است و به فرصتهای رشد بلندمدت این بخشها اشاره کرد. در همین راستا، هیئت مدیره توصیه کرد سود سهام نقدی به سهامداران با نرخ 0.28 ریال سعودی (0.07 دلار آمریکا) به ازای هر سهم، در مجموع 3.7 میلیارد ریال سعودی (987 میلیون دلار آمریکا) توزیع شود که در چهار قسط سه ماهه به مبلغ 0.07 ریال سعودی (0.02 دلار آمریکا) به ازای هر سهم برای هر قسط پرداخت شود. لازم به ذکر است که ۷۸.۱ درصد از سهام شرکت کینگدام هولدینگ متعلق به شاهزاده ولید بن طلال، تاجر سعودی است، در حالی که صندوق سرمایهگذاری عمومی حدود ۱۶.۹ درصد از سهام آن را در اختیار دارد.
اعطای مجوز راه اندازی قطارهای کانتینری در ایستگاههای جدید شبکه ریلی سعودی
سازمان حملونقل عربستان با هدف افزایش انعطافپذیری در حمل کالا بین بنادر، ایستگاههای بارگیری و کشورهای همسایه مجوزی به شرکت راهآهن این کشور موسوم به «سار» اعطا کرد تا قطارهای کانتینری را در ایستگاههای جدید شبکه ریلی عربستان سعودی راهاندازی کند.
رئیس آژانس بینالمللی انرژی: عادی شدن جریان انرژی از خلیجفارس حداقل ۶ ماه طول میکشد
«فاتح بیرول» رئیس آژانسبینالمللی انرژی اعلام کرد عادی شدن جریان انرژی از خلیجفارس، ممکن است حداقل ۶ ماه طول بکشد. وی گفت: میزان گاز متوقفشده درحال حاضر بیش از دو برابر مقداریاست که در سال ۲۰۲۲ از روسیه به اروپا قطع شده بود. قیمتهای انرژی ممکناست تا زمانی که حملونقل از تنگههرمز تحتتأثیر قرارگیرد، همچنان افزایش یابد. روزنامه آمریکایی والاستریتژورنال نیز در گزارشی به نقل از منابعنفتیعربستان نوشت: اگر جنگ علیه ایران تا آوریل 2026 پایان نیابد قیمت نفت به ۱۸۰ دلار خواهد رسید. این رسانه غربی همچنین به نقل از یک تحلیلگر موسسهتحقیقاتی وود مکنزی نوشت: احتمالرسیدن قیمت نفت به ۲۰۰ درهربشکه در سال ۲۰۲۶ وجود دارد.
شبکههایهشداراولیه کشورهایخلیجفارسآمادگیخود را برایهرگونهشرایطاضطراریافزایشمیدهند
با تشدید تنشها در منطقه و هدف قرار گرفتن تأسیسات هستهای ایران، کشورهای خلیج فارس برای فعالسازی و بهروزرسانی برنامههای اضطراری ملی و منطقهای برای تضمین حفاظت از جمعیت و زیرساختهای حیاتی تلاش کردند. ازجمله برجستهترین اقدامات، فعالسازی شبکهای از حسگرهای پایش تشعشعات است که در امتداد سواحل مقابل ایران توزیع شدهاند و دادههای بلادرنگ را به اتاقهای عملیات مشترک ارسال میکنند تا هرگونه افزایش سطح تشعشعات در هوا یا آب رصد شود. این کشورها از مدلهای کامپیوتریپیشرفته برای شبیهسازی حرکت ابر رادیواکتیو براساس سرعت و جهتباد استفاده میکنند تا مناطقیرا که ممکن است در صورت وقوع حادثه هستهای نیاز به تخلیهسریع داشته باشند، شناساییکنند. اینفوگرافیک فوق، اطلاعاتی در مورد شبکههای هشداراولیه در کشورهایفوق ارائه میدهد.
بیش از ۲ میلیارد دلار خسارت روزانه برای کشورهای خلیج فارس در پی مسدود شدن تنگه هرمز
براساس گزارش منابع منطقهای، درپی اختلال گسترده در صادرات نفت و گاز ناشی از حملات اخیر و بسته شدن عملی تنگه هرمز، کشورهای حاشیه خلیج فارس روزانه بیش از ۲ میلیارد دلار خسارت اقتصادی متحمل میشوند. این گزارش نشان میدهد حملات اخیر باعث توقف فعالیت در تعدادی از تأسیسات حیاتی صادرات انرژی از جمله پایانههای نفتی و بنادر اصلی در عربستان، امارات، قطر، کویت و بحرین شدهاست. براساس دادههای اینفوگرافیک، درآمدهای روزانه کشورهای خلیج فارس از صادرات نفت به شدت کاهش یافته است:
- عربستان : ۴٫۷ میلیون بشکه در روز
- امارات: ۲٫۵ میلیون بشکه در روز
- قطر: ۱٫۹ میلیون بشکه معادل صادرات گاز مایع
- کویت، عراق و عمان نیز از اختلالات مشابه در جریان صادرات خود رنج میبرند.
مجموع صادرات نفت خلیج فارس با افتی به میزان بیش از ۶۰ درصد از ۲۵٫۱ میلیون بشکه در روز در شرایط عادی، به حدود ۹٫۷ میلیون بشکه کاهش یافته است.
کاهش عرضه نفت آرامکوی سعودی به آسیا
شرکت نفت عربستان در پی تجاوز آمریکایی صهیونی به ج.ا.ایران که ترافیک نفتکشها در تنگه هرمز را مختل کرده است، در آوریل 2026 برای دومین ماه متوالی، عرضه نفت به کشورهای واقع در قاره آسیا را کاهش داد.
نگرانی عربستان از آینده تجاوز آمریکایی صهیونی علیه ج.ا.ایران
نشریه نیویورکتایمز با انتشار گزارشی نوشت مقامات ریاض نگران هستند که اگر ترامپ بعد از گذشت فرصت 5 روزه عقبنشینی کند، عربستان و بقیه خاورمیانه در رویارویی با ایرانِ جسورتر و خشمگینتر تنها بمانند. چنین سناریویی همچنین میتواند این قدرت را به جمهوری اسلامی ایران بدهد که تنگه هرمز را به صورت دورهای ببندد. ترامپ برخی مواقع به نظر میرسد که تمایل به پایان دادن به جنگ دارد، اما مقامات ریاض استدلال کرده که این کار اشتباه خواهد بود و خواستار حملات به زیرساختهای انرژی ایران برای تضعیف تهران شده است.
العربیه: «تهدید امنیت غذایی جهان در سایه جنگ ایران»
به گزارش "العربیه"، به نقل از "رویترز"، حدود یک سوم تجارت جهانی اوره که یکی از مهمترین نهادههای کود است از تنگه هرمز عبور میکند و قیمت آن حدود 50 درصد افزایش یافته است. کشورهایی مانند هند و استرالیا که به شدت به واردات کود و انرژی از این مسیر وابسته اند با افزایش شدید هزینهها مواجه شده اند. در استرالیا، قیمت اوره در برخی موارد به بیش از 1100 دلار در تُن رسیده است.
حجم بارگیری نفت از "ینبع" به حدود 5 میلیون بشکه در روز رسیده است
به گزارش "اخبار السعودیه" به نقل از "بلومبرگ"، حجم بارگیری نفت از "ینبع" به حدود پنج میلیون بشکه در روز رسیده است. 40 میلیون ابرنفتکش در نزدیکی ینبع در انتظار بارگیری هستند. میانگین صادرات از دو پایانه "ینبع" تا روز سه شنبه به 4.4 میلیون بشکه در روز رسیده است.
استفاده کویت از دو فرودگاه عربستان
به گزارش "اخبار السعودیه"، شرکت هواپیمایی "الجزیره" کویت اعلام کرد که علاوه بر فرودگاه "قیصومه" (واقع در استان حفر الباطن منطقه الشرقیه) از فرودگاه "دمام" نیز استفاده میکند. این حساب خبری افزود: هواپیمایی "الجزیره" کویت اعلام کرد که دالانی حیاتی را برای زنجیره تأمین مواد غذایی کویت از طریق فرودگاه "قیصومه" عربستان و انتقال زمینی آن به کویت جهت حمایت از امنیت غذایی ایجاد کرده است. در این راستا، کویت از موفقیت انتقال اولین محموله 4.5 تنی میوه و سبزیجات تازه از شهر چِنای هند به کویت از طریق فرودگاه قیصومه و انتقال زمینی آن به داخل کشور خبر داد.
انسداد تنگههرمز و خسارت روزانه یک میلیارد دلاری به اقتصاد کشورهایشورایهمکاریخلیج فارس
به گزارش "میدل ایست نیوز"، انسداد 26 روزه تنگه هرمز، کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس را با بحران بی سابقه کاهش درآمد و اختلال در زنجیره تأمین مواجه کرده است. پس از گذشت 26 روز از بسته شدن گلوگاه حیاتی تنگه هرمز، گزارش های اقتصادی نشان می دهد کشورهای حوزه خلیج فارس بین 18 تا 20 میلیارد دلار از درآمدهای مستقیم نفتی و گازی خود را از دست میدهند. "العربی الجدید" گزارش داد: براساس تحلیل نهادهای بین المللی مانند "آلیانز ترید"، با احتساب هزینههای سرسام آور بیمه جنگی و توقف تجارت غیرنفتی، از دست رفتن درآمدهای مالی به روزانه یکی میلیارد دلار رسیده است.