اخبار اقتصادی عربستان سعودی - جده

گزیده اخبار و تحولات اقتصادی عربستان سعودی در هفته اول مرداد ماه 1405 مندرج در رسانه‌های این کشور به شرح زیر ارائه می‌گردد.

ده کشور برتر جهان در شاخص فناوری اطلاعات و ارتباطات ۲۰۲۶

کشورهای حوزه خلیج فارس با کسب رتبه برتر در رتبه‌بندی جهانی در بین ۱۵۹ کشور در شاخص فناوری اطلاعات و ارتباطات ۲۰۲۶ که توسط اتحادیه بین‌المللی مخابرات (ITU) منتشر شده است، به نقطه عطف جدیدی در توسعه بخش مخابرات دست یافته‌اند.این دستاورد، موفقیت سیاست‌های ملی جاری در توسعه زیرساخت‌های دیجیتال و ارتقای کیفیت خدمات مخابراتی را با همکاری ذینفعان مختلف و از طریق تلاش‌های استعدادهای برجسته نشان می‌دهد. سیاست‌های اتخاذ شده امکان ارائه خدمات مخابراتی و اینترنتی با کیفیت بالا را فراهم کرد و جامعیت پوشش و کیفیت دسترسی به خدمات دیجیتال را افزایش داد.

۵ کشور حوزه خلیج فارس در میان ۱۰ کشور برتر جهان در شاخص فناوری اطلاعات و ارتباطات (ICT) سال ۲۰۲۶ قرار گرفته‌اند.

• عربستان سعودی برای نخستین بار در رتبه اول جهان در شاخص فناوری اطلاعات و ارتباطات قرار گرفته است.
• امارات متحده عربی رتبه دوم جهان را کسب کرده است.
• کویت، قطر و بحرین نیز در میان ۱۰ کشور برتر جهان جای دارند.
• در مجموع، پنج کشور عضو شورای همکاری خلیج فارس (عربستان، امارات، کویت، قطر و بحرین) در فهرست ۱۰ کشور برتر جهان حضور دارند.
• کشورهای پیشرفته اروپایی نظیر استونی، فنلاند و دانمارک نیز در میان برترین‌های این شاخص قرار گرفته‌اند.

نتایج این رتبه‌بندی‌ها نشان می‌دهند که کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس، به‌ویژه عربستان سعودی و امارات متحده عربی، طی سال‌های اخیر سرمایه‌گذاری گسترده‌ای در توسعه زیرساخت‌های دیجیتال، شبکه‌های مخابراتی، خدمات دولت الکترونیک، مراکز داده، هوش مصنوعی و اقتصاد دیجیتال کشورهای خود انجام داده‌اند. قرار گرفتن پنج کشور شورای همکاری خلیج فارس در میان ۱۰ کشور برتر جهان، بیانگر سرعت بالای تحول دیجیتال در منطقه و تلاش این کشورها برای تبدیل شدن به قطب‌های فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان در سطح بین‌المللی است.

منبع: اتحادیه بین‌المللی مخابرات (ITU)، ۲۰۲۶

صدها سد در عربستان سعودی، آنها چگونه در مناطق مختلف توزیع شده‌اند؟

تعداد سدها در عربستان سعودی در طول سال ۲۰۲۶ به ۵۴۹ سد افزایش یافته است که نسبت به سال قبل ۱۸ سد افزایش یافته و نرخ رشد ۳.۳۹ درصدی را نشان می‌دهد. منطقه عسیر با ۱۱۸ سد در صدر قرار دارد و پس از آن ریاض با ۱۰۴ سد قرار دارد.سدها از جمع‌آوری آب باران پشتیبانی می‌کنند، ذخیره آب را افزایش می‌دهند، آب‌های زیرزمینی را دوباره پر می‌کنند و خطرات سیل را کاهش می‌دهند.

• ۵۴۹ سد: مجموع سدهای عربستان در سال ۲۰۲۶
• ۱۸ سد: میزان افزایش نسبت به سال ۲۰۲۵
• ۳٫۳۹ درصد: نرخ رشد
• سدهای عربستان به سه دسته بزرگ، متوسط و کوچک تقسیم می‌شوند.

مناطق دارای بیشترین تعداد سد در عربستان

ردیف	منطقه(استان‌های عربستان	تعداد سد
1	عسیر	118
2	ریاض	104
3	باحه	50
4	حائل	46
5	مدینه	40
6	طائف	34
7	مکه	27
8	نجران	26
9	تبوک	25
10	قصیم	18

نقش و کارکرد سدهای عربستان سعودی

• جمع‌آوری و ذخیره آب باران و سیلاب‌ها
• افزایش ذخایر آب
• تغذیه سفره‌های آب زیرزمینی
• کاهش خطرات ناشی از سیلاب‌ها
• تأمین آب برای مصارف کشاورزی، شهری و زیست‌محیطی
• حمایت از توسعه پایدار
• ارتقای بهره‌وری مدیریت منابع آبی

تمرکز بالای سدها در مناطق جنوب غربی و غربی عربستان، به‌ویژه عسیر، الباحه، طائف و نجران، نشان‌دهنده اهمیت مدیریت روان‌آب‌ها و بارش‌های فصلی در این مناطق کوهستانی است.

منبع: مؤسسه عمومی آبیاری عربستان سعودی و روزنامه الوطن

آخرین وضعیت اوقاف عربستان

اداره کل اوقاف عربستان سعودی در سال ۲۰۲۵ در مقایسه با سال قبل، رشد ۱۰۰ درصدی در ثبت موقوفات را ثبت کرد و تعداد کل موقوفات ثبت شده را به ۳۲۰۰۰ رساند.بانک‌های موقوفه با ۴۰۰ میلیون دلار در صدر فهرست خدمت‌رسانی به مهمانان خدا قرار گرفتند و پس از آن حمایت از مساجد با ۹۸.۱ میلیون دلار قرار گرفت.مجموع هزینه شده : ۵۳۳ میلیون دلار. مجموع هزینه‌کرد (مصارف) موقوفات در عربستان سعودی

این منابع در چه بخش‌هایی هزینه شده‌اند؟

ردیف	حوزه هزینه‌کرد	میزان هزینه
1	خدمت به زائران و میهمانان حرمین شریفین	۴۰۰ میلیون دلار
2	حمایت از مساجد	۹۸٫۱ میلیون دلار
3	پروژه‌های محیط زیست و آب	۳۵٫۵ میلیون دلار
4	مسکن	۳۳٫۶ میلیون دلار
5	آموزش	۲۳٫۲ میلیون دلار
6	حمایت از اقشار نیازمندتر	۱۹٫۲ میلیون دلار
7	بخش سلامت	۴ میلیون دلار

منبع: روزنامه الاقتصادیه و هیئت عمومی اوقاف عربستان سعودی.

کشورهای خلیج فارس در میان مناسب‌ترین مقاصد سفر برای مسلمانان

کشورهای حوزه خلیج فارس در میان مقاصد برتر مناسب برای مسلمانان در شاخص جهانی سفر مسلمانان قرار داشتند، به طوری که عربستان سعودی در رتبه دوم جهانی و قطر در رتبه پنجم قرار گرفتند.بر اساس این شاخص، امارات متحده عربی در جایگاه ششم، بحرین و کویت در جایگاه هفتم و عمان در جایگاه دهم قرار گرفتند.بر اساس طبقه‌بندی‌های معتبر بین‌المللی، مالزی در صدر رتبه‌بندی جهانی قرار دارد و پس از آن اندونزی و سپس ترکیه قرار دارند.

الف- رتبه‌بندی کشورهای خلیج فارس (در سطح جهانی)

رتبه‌بندی کشورهای خلیج فارس (در سطح جهانی)
کشور	رتبه جهانی
عربستان سعودی	2
قطر	5
امارات متحده عربی	6
بحرین	7
کویت	7
عمان	10

ب- رتبه‌بندی جهانی مقاصد سفر مسلمانان:

بر اساس گزارش شرکت Mastercard و هیئت جهانی گردشگری و سفر (WTTA) در شاخص جهانی سفر مسلمانان «CrescentRating:

• عربستان سعودی با کسب رتبه دوم جهانی، برترین کشور عربی در میان مقاصد مناسب برای گردشگران مسلمان محسوب می‌شود.
• ایران در این رتبه‌بندی جایگاه هفتم جهان را به دست آورده است.
• سه کشور آسیایی مالزی، اندونزی و ترکیه به ترتیب رتبه‌های اول تا سوم جهان را در اختیار دارند.
• تمامی‌کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس (به جز عمان که رتبه دهم را دارد) در میان هفت مقصد برتر جهان برای گردشگران مسلمان قرار گرفته‌اند.

 رشد بازار صنایع دارویی سعودی در سال‌های اخیر

به گزارش العربیة، بخش صنایع دارویی در سعودی دستخوش تحولی راهبردی و شتابان در چارچوب «چشم‌انداز 2030» است تا امنیت دارویی را از طریق افزایش تولید داخلی، بومی‌سازی فناوری‌های پیشرفته و کاهش وابستگی به واردات تقویت کند.این گزارش افزود، ارزش بازار دارو در سعودی در سال 2022 بالغ بر 11.7 میلیارد دلار برآورد شد و پیش‌بینی می‌شود تا سال 2027 به بیش از 15 میلیارد دلار برسد که با افزایش تعداد کارخانه‌ها از 40 به 85 واحد بین سال‌های 2020 تا 2025 و تلاش برای جذب شرکت‌های جهانی و انتقال فناوری، به‌ویژه در زمینه داروهای زیستی و واکسن‌ها، پشتیبانی شده است.

عربستان درمیان ۲۰ مقصد برتر سرمایه‌گذاری‌مستقیم‌خارجی در جهان

براساس گزارش سرمایه‌گذاری جهانی کنفرانس تجارت و توسعه سازمان ملل متحد آنکتاد، عربستان سعودی در سال ۲۰۲۵ با صعود از رتبه ۱۷ در سال ۲۰۲۴ به رتبه ۱۳ جهان در میان بزرگ‌ترین اقتصادهای جذب‌کننده سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی دست یافت.طبق این گزارش، جریان خالص سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی به عربستان سعودی در سال ۲۰۲۵ به ۳۲.۶ میلیارد دلار رسید، در حالی که این رقم در سال ۲۰۲۴ معادل ۲۱.۳ میلیارد دلار بود که رشدی نزدیک به ۵۳ درصد را نشان می‌دهد. همچنین حجم سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی در کشور به ۲۹۳.۳ میلیارد دلار افزایش یافت.این گزارش همچنین بر روند پیشرفت عربستان سعودی طی پنج سال گذشته و تحقق اهداف راهبرد ملی سرمایه‌گذاری تأکید کرد؛ راهبردی که با مجموعه‌ای از ابتکارات، به دنبال افزایش رقابت‌پذیری محیط سرمایه‌گذاری و تسهیل ورود سرمایه‌گذاران به بازار است.

امضای ۷ قرارداد توسط سازمان بنادر عربستان برای ایجاد و توسعه مراکز لجستیکی

سازمان ملی بنادر عربستان سعودی موسوم به موانئ، با حمایت مهندس صالح بن ناصر الجاسر، وزیر حمل‌ونقل و خدمات لجستیکی این کشور، ۷ قرارداد جداگانه با شرکت‌های داخلی و بین‌المللی برای ایجاد و توسعه مراکز لجستیکی در بندر اسلامی جده و منطقه لجستیکی الخُمره با سرمایه‌گذاری حدود یک میلیارد ریال امضا کرد.این پروژه‌ها با هدف افزایش آمادگی بنادر عربستان سعودی برای پاسخگویی به رشد تجارت، ارتقای کارایی زنجیره‌های تأمین و تقویت جایگاه این کشور به‌عنوان مرکز جهانی لجستیک اجرا می‌شوند.با امضای قراردادهای جدید، شمار مراکز لجستیکی در بنادر به ۳۴ مرکز می‌رسد که ۱۷ مرکز آن در بندر اسلامی جده قرار دارد و مجموع سرمایه‌گذاری‌ها در این حوزه از ۱۴ میلیارد ریال فراتر رفته است.مراکز جدید بیش از ۳۸۴ هزار مترمربع مساحت دارند و برای انبارداری، تجمیع و صادرات مجدد اختصاص یافته‌اند و بیش از ۵ هزار فرصت شغلی مستقیم و غیرمستقیم ایجاد خواهند کرد.همچنین توسعه مرکز لجستیکی شرکت مرسک در بندر اسلامی جده شامل ایجاد محوطه‌ها و زیرساخت‌هایی به مساحت ۶۰ هزار متر مربع با سرمایه‌گذاری ۴۰ میلیون ریال خواهد بود. این اقدام مقامات سعودی‌ها در راستای دور زدن تنگه راهبردی هرمز قابل ارزیابی و تفسیر می‌باشد.

ریاض ایر روند توسعه جهانی خود را با شش فروند هواپیمای ایرباس A350-1000 تقویت می‌کند

ریاض‌ایر در جریان نمایشگاه بین‌المللی هوایی فارنبرو ۲۰۲۶، حق خرید شش فروند دیگر از هواپیماهای ایرباس A350-1000  را فعال کرد. با این اقدام، مجموع سفارش‌های قطعی این شرکت از این مدل به ۳۱ فروند رسید.این شرکت پیش‌تر نیز سفارش خرید ۶۰ فروند هواپیمای ایرباس A321 را ثبت کرده بود و بدین ترتیب، مجموع سفارش‌های ریاض ایر از شرکت ایرباس به ۹۱ فروند هواپیما افزایش یافته است. همچنین این شرکت حق خرید ۱۹ فروند هواپیمای دیگر را نیز حفظ کرده است تا از انعطاف‌پذیری بیشتری برای پشتیبانی از برنامه‌های توسعه‌ای خود در آینده برخوردار باشد.شرکت ایرباس A350-1000 ستون اصلی عملیات پروازهای دوربرد ریاض ایر خواهد بود و این شرکت را قادر می‌سازد شهر ریاض را به مقاصد اصلی در آسیا، اروپا، اقیانوسیه، آمریکای شمالی و سایر مناطق جهان متصل کند.این اعلام، روند توسعه ریاض ایر در مسیر ایجاد یک شبکه جهانی را پس از آغاز نخستین پرواز تجاری برنامه‌ریزی‌شده این شرکت میان ریاض (RUH) و لندن هیترو (LHR) در ۱۰ ژوئن ۲۰۲۶ با استفاده از ناوگان جدید خود تقویت می‌نماید. راهبرد پایداری ریاض ایر بر پایه توافق‌نامه‌ای بلندمدت با شرکت رولز-رویس برای ارائه خدمات TotalCare استوار است. این شرکت متعهد شده است تا سال ۲۰۳۰ از سوخت پایدار هوانوردی (SAF) به میزان ۱۰۰ درصد در ناوگان خود استفاده کند؛ اقدامی‌که در کاهش انتشار کربن و حمایت از برنامه‌های توسعه پایدار این شرکت نقش خواهد داشت.

ریاض ایر ناوگان هواپیماهای بوئینگ خود را با فعال‌سازی گزینه خرید ۲۸ فروند هواپیمای ۷۸۷-۹ و افزودن مدل ۷۸۷-۱۰ گسترش می‌دهد

ریاض‌ایر، شرکت هواپیمایی‌ملی جدید سعودى، و شرکت بوئینگ، که سهام آن در بورس نیویورک با نماد «BA»  معامله می‌شود، در جریان نمایشگاه بین‌المللی هوایی فارنبرو اعلام کردند که این شرکت گزینه‌های باقی‌مانده خود برای خرید هواپیماهای بوئینگ ۷۸۷ را نهایی کرده است و هم‌زمان با افزودن هواپیماهای بوئینگ ۷۸۷-۱۰، ناوگان‌خود را نیز توسعه‌می‌دهد.بر اساس این توافق‌نامه، ریاض ایر ۲۸ فروند دیگر از هواپیماهای بوئینگ ۷۸۷ دریم‌لاینر را دریافت خواهد کرد که شامل تبدیل ۲۰ فروند از سفارش‌های اختیاری پیشین به مدل بزرگ‌تر بوئینگ ۷۸۷-۱۰ است. با این اقدام، مجموع سفارش‌های قطعی این شرکت از خانواده دریم‌لاینر به ۶۷ فروند خواهد رسید.این توافق‌نامه در نمایشگاه بین‌المللی هوایی فارنبرو توسط تونی داگلاس، مدیرعامل ریاض ایر، و استفانی پوپ، رئیس بخش بازرگانی شرکت بوئینگ، با حضور شماری از مدیران ارشد دو طرف به امضا رسید. شرکت هواپیمایی ریاض ایر که به‌طور کامل در مالکیت برنامه صندوق سرمایه‌گذاری عمومی عربستان سعودی قرار دارد، همچنان نقش محوری خود را در حمایت از راهبرد عربستان برای تنوع‌بخشی به اقتصاد ایفا می‌کند. با توسعه شبکه جهانی این شرکت، انتظار می‌رود بیش از ۲۰۰ هزار فرصت شغلی مستقیم و غیرمستقیم ایجاد شود و تا سال ۲۰۳۰ بیش از ۲۰ میلیارد دلار آمریکا (۷۵ میلیارد ریال سعودی) به تولید ناخالص داخلی غیرنفتی افزوده شود؛ امرى که جایگاه عربستان سعودى را به‌عنوان یک مرکز جهانی هوانوردی و سفر بیش از پیش تقویت خواهد کرد.

سازمان‌تجارت‌خارجی عربستان، کارگاه مجازی راه‌اندازی خدمات حمل‌ونقل هوایی بار میان عربستان و استرالیا را برگزار می‌کند

 سازمان کل تجارت خارجی عربستان، با مشارکت بیش از ۶۰ نماینده از بخش خصوصی، کارگاه مجازی «راه‌اندازی خدمات مستقیم حمل‌ونقل هوایی بار میان عربستان و استرالیا» را برگزار کرد.در این کارگاه، خدمات شرکت سعودی کارگو، برنامه پروازها، تعرفه‌های حمل بار و مشوق‌های ارائه‌شده برای توسعه مبادلات تجاری میان دو کشور بررسی شد. این خدمات از ۲۴ ژوئیه آغاز می‌شود و با ارائه قیمت‌های رقابتی و راهکارهای سریع و مطمئن، صادرات عربستان به بازار استرالیا را تسهیل خواهد کرد.مقام‌های حاضر بر نقش رایزنی تجاری عربستان در سیدنی و شورای بازرگانی سعودی–استرالیایی در حمایت از صادرکنندگان، ارتباط میان شرکت‌های دو کشور و رفع موانع پیش‌روی بخش خصوصی تأکید کردند.مبادلات تجاری عربستان و استرالیا در سال ۲۰۲۵ با رشد سالانه ۱۵ درصدی به حدود دو میلیارد دلار رسید. کود و محصولات شیمیایی آلی مهم‌ترین صادرات عربستان و گوشت، فرآورده‌های خوراکی دامی و غلات از مهم‌ترین واردات این کشور از استرالیا بودند.