اخبار اقتصادی نروژ

گزیدۀ اخبار و تحولات اقتصادی نروژ در نیمه اول اردیبهشت ماه 1405، مندرج در رسانه‌ها و روزنامه‌های این کشور به شرح ذیل ارائه می‌گردد.

تحلیل گر هوانوردی: «فکر می‌کنم بسیاری حاضرند هزینه بیشتری بپردازند» 

در حالی که برخی شرکت‌های هواپیمایی پروازهای خود را لغو می‌کنند، شرکت «نروژیَن» خود را برای یک فصل تابستانی فعال آماده می‌کند. همزمان، یک کارشناس هوانوردی توصیه روشنی به مسافران دارد. هانس یورن النِس، تحلیل‌گر هوانوردی در Winair، می‌گوید: «تابستان برای شرکت‌های هواپیمایی بسیار مهم است. آن‌ها باید بیشترین تعداد مسافر و پرواز را داشته باشند تا بتوانند سود کسب کنند.» به گفته او، قیمت بلیت‌های هواپیما در حال نزدیک شدن به افزایشی حدود ۲۰ تا ۲۵ درصد نسبت به مدت مشابه سال گذشته است. او می‌افزاید: «هرچه بیشتر برای رزرو صبر کنید، ظرفیت کمتر می‌شود و احتمال افزایش قیمت بیشتر خواهد بود.» 

جنگ در خاورمیانه باعث افزایش قیمت سوخت شده و بسیاری از شرکت‌های هواپیمایی را وادار به اتخاذ تدابیری کرده است. اما در حالی که لوفت‌هانزا ۲۰٬۰۰۰ پرواز را لغو کرده و نگرانی‌ها درباره کمبود سوخت افزایش یافته، «نروژیَن» آرامش خود را حفظ کرده است. کاتارینا سولی، مدیر ارتباطات Norwegian، می‌گوید: «ما به‌طور طبیعی وضعیت خاورمیانه را به‌دقت دنبال می‌کنیم و مانند سایر فعالان صنعت، روزانه با تأمین‌کنندگان خود در تماس هستیم. با توجه به اطلاعات فعلی و سیگنال‌هایی که دریافت می‌کنیم، چندان نگران نیستیم.» با این حال، این شرکت تأکید می‌کند که کاهش جهانی دسترسی به سوخت هواپیما برای آن‌ها نیز چالش‌برانگیز است. سولی توضیح می‌دهد: «بخش عمده فعالیت ما در اروپا و کشورهای نوردیک است، جایی که سوخت از پالایشگاه‌های منطقه تأمین می‌شود. این موضوع امنیت بیشتری در تأمین سوخت به ما می‌دهد، زیرا وابستگی کمتری به محصولات خاورمیانه داریم.» 

 https://e24.no/naeringsliv/i/lnM1Ko/flyanalytiker-tror-mange-er-villige-til-aa-betale

 به گفتۀ کارشناسان  جنگ فعلی خاورمیانه به گذار سبز شتاب می‌دهد؛ اما نه در نروژ

 دورکاری، سهمیه‌بندی سوخت، پنل‌های خورشیدی بالکنی و حتی فرهای نان برقی: در سراسر جهان کشورها به‌سرعت اقداماتی برای کاهش مصرف نفت و گاز انجام می‌دهند. نروژ در حالی مالیات بنزین و گازوئیل را کاهش داده و از قیمت‌های بالای نفت و گاز سود می‌برد، که دیگر کشورها برای عبور از آنچه آژانس بین‌المللی انرژی «بدترین بحران انرژی تاریخ» می‌نامد، اقدامات شدیدی اتخاذ کرده‌اند. 

 اتحادیۀ اروپا  درباره اقدامات اضطراری برای کاهش مصرف نفت و گاز وارداتی بحث کرد. یکی از پیشنهادها یادآور دوران همه‌گیری کروناست: توصیه به شرکت‌ها برای اجرای یک روز دورکاری اجباری در هفته، بر اساس پیش‌نویسی که Financial Times و Politico مشاهده کرده‌اند. همچنین ممکن است از کشورهای عضو خواسته شود در صورت کمبود، سوخت هواپیما را مشابه واکسن‌های دوران کووید به اشتراک بگذارند. 

کشورها تشویق می‌شوند حمل‌ونقل عمومی را یارانه دهند و مالیات بر ارزش افزوده بر پمپ‌های حرارتی، آب‌گرم‌کن‌های برقی و پنل‌های خورشیدی را کاهش دهند. این اقدامات بخشی از یک بسته بزرگ‌تر برای مقابله با شوک قیمتی انرژی و کاهش وابستگی به سوخت‌های فسیلی است. 

https://www.aftenposten.no/verden/i/pB171V/energikrisen-mange-landene-tar-drastiske-grep-for-aa-kutte-olje-og-gassforbruk-men-ikke-norge

 قیمت نفت ۴ درصد افزایش یافت 
قیمت نفت پس از آن افزایش یافت که ایران اعلام کرد تا زمانی که محاصرۀ بندری ایالات متحده برداشته نشود، تنگۀ هرمز بازگشایی نخواهد شد. حدود یک‌پنجم نفت و گاز مایع جهان به‌طور معمول از طریق تنگۀ هرمز منتقل می‌شود؛ تنگه‌ای که عملاً از زمان حملۀ آمریکا و رژیم صهیونیستی به ایران در ۲۸ فوریه تقریباً بسته بوده است. در ساعت ۲:۲۵ بامداد پنج‌شنبه، قیمت نفت سبک آمریکا با ۴٫۰۶ درصد افزایش به ۹۶٫۷۳ دلار در هر بشکه رسید. هم‌زمان، نفت برنت دریای شمال با افزایش ۳٫۶۲ درصدی به ۱۰۵٫۶۳ دلار در هر بشکه معامله شد. 

این افزایش پس از آن رخ داد که ایران اعلام کرد تا زمانی که محاصرۀ بنادر این کشور توسط آمریکا ادامه داشته باشد، تنگۀ هرمز را باز نخواهد کرد. ایالات متحده روز سه‌شنبه، بنا به درخواست پاکستان، از تمدید آتش‌بس خبر داد، اما تأکید کرد که محاصرۀ بندری لغو نخواهد شد. همچنین بازارهای سهام آسیا در معاملات ابتدایی روز پنج‌شنبه رشد کردند. شاخص نیکی در توکیو برای نخستین بار در تاریخ از مرز ۶۰٬۰۰۰ واحد عبور کرد و اندکی پس از بازگشایی به ۶۰٬۰۱۳٫۹۸ واحد رسید. شاخص اصلی بورس کره جنوبی، کوسپی، نیز با ثبت رکوردی جدید، از ۶۵۳۵ واحد عبور کرد. 

 https://www.aftenposten.no/okonomi/i/M75RKo/oljeprisene-stiger-4-prosent

 هشدار استولتنبرگ در مورد کاهش مالیات‌ و واکنش رهبران احزاب

 وزیر دارایی، ینس استولتنبرگ (حزب کارگر)، هشدار می‌دهد که چندین کاهش در مالیات سوخت به‌احتمال زیاد غیرقانونی است. پیامد آن می‌تواند صورت‌حساب‌های بسیار سنگین برای کسب‌وکارها باشد.

 ینس استولتنبرگ هشدار می‌دهد که کاهش‌های برنامه‌ریزی‌شده در مالیات سوخت به‌احتمال زیاد نوعی کمک دولتی غیرقانونی محسوب می‌شود. شرکت‌هایی که از این کاهش‌ها بهره‌مند می‌شوند ممکن است مجبور به بازپرداخت مبالغ شوند. با این حال، دولت قصد دارد این کاهش‌ها را مطابق تصمیم پارلمان اجرا کند. دولت از اول آوریل چندین کاهش در مالیات سوخت را اجرا کرده است.

 از جمله، مالیات استفاده از جاده را کاهش داد که باعث ارزان‌تر شدن بنزین و گازوئیل می‌شود. همچنین مالیات CO₂ برای ناوگان ماهیگیری نیز کاهش یافت. اکنون وزیر دارایی، ینس استولتنبرگ (حزب کارگر)، هشدار می‌دهد که پنج کاهش باقی‌مانده که از اول مه برای دارندگان خودروهای دیزلی و کسب‌وکارها اجرا می‌شود، به‌احتمال زیاد کمک دولتی غیرقانونی خواهد بود. این شامل کاهش مالیات CO₂ برای دیزل ماشین‌آلات ساختمانی، دیزل خودروها و حمل‌ونقل دریایی داخلی است. او هشدار می‌دهد که این امر می‌تواند به این معنا باشد که شرکت‌ها در نهایت مجبور شوند مبالغی را که از این کاهش‌ها به‌دست آورده‌اند، بازپرداخت کنند.

 استولتنبرگ به VG می‌گوید: «ما گفت‌وگوی نزدیکی با ESA، نهاد نظارتی توافق EEA، داشته‌ایم. آن‌ها تأیید می‌کنند که خطر زیادی وجود دارد که این کاهش‌های مالیاتی کمک دولتی غیرقانونی باشد. در این صورت، به‌جای کمک به شرکت‌ها، ممکن است باری بر دوش آن‌ها بگذاریم». هزینۀ کل این کاهش‌های مالیاتی — شامل کاهش مالیات استفاده از جاده که قبلاً اجرا شده — حدود ۶٫۷ میلیارد کرون برآورد شده است.

 https://www.vg.no/nyheter/i/ArRvbq/finansminister-jens-stoltenberg-om-nye-avgiftskutt-for-drivstoff-hoeyst-sannsynlig-ulovlig-statsstoette

 نروژ نظر مشورتی خود را به کمیسیون اروپا در ارتباط با بازنگری مقررات معافیت گروهی برای کمک‌های دولتی (GBER) ارائه کرد

 کمیسیون اروپا در ارتباط با بازنگری «مقررات عمومی معافیت گروهی برای کمک‌های دولتی» (GBER) یک مشاورۀ عمومی‌برگزار کرده است. پیش‌نویس مقررات جدید، در ادامه نظراتی است که پس از دور مشاوره در پاییز سال گذشته دریافت شده بود. وزارت تجارت و شیلات نروژ به نمایندگی از این کشور، دیدگاه‌ها و بازخوردهای خود را درباره پیش‌نویس کمیسیون اروپا ارائه کرده است.

 در این پاسخ مشورتی، وزارتخانه به برخی جنبه‌های پیشنهاد کمیسیون اروپا برای مقررات جدید اشاره کرده که باید در نسخه نهایی اصلاح یا شفاف‌تر شوند. این موارد شامل پیشنهادهایی درباره تنظیمات مربوط به موارد زیر است:

• حمایت از شرکت‌های در وضعیت دشوار،
• شرکت‌های کوچک و متوسط،
• پژوهش، توسعه و نوآوری،
• حفاظت از محیط زیست،
• بازسازی پس از بلایای طبیعی،
• فرهنگ،
• زیرساخت‌ها،
• و کمک‌های مالی کوچک برای پروژه‌ها و فعالیت‌های مشخص.

کمیسیون اروپا پس از دریافت نظرات کشورهای عضو و سایر ذی‌نفعان، کار بر روی مقررات جدید را ادامه خواهد داد و انتظار می‌رود پیش‌نویس تازه‌ای را در پاییز ۲۰۲۶ ارائه کند. برنامه‌ریزی شده است که این مقررات جدید از اول ژانویۀ ۲۰۲۷ در اتحادیۀ اروپا اجرایی شود و سپس برای اجرا در نروژ، در چارچوب توافق‌نامۀ EEA مورد بررسی قرار گیرد.

 GBER یکی از ابزارهای مهم برای اعطای کمک‌های مالی در نروژ است. اصل کلی این است که اعطای کمک دولتی ممنوع است، مگر اینکه توسط نهاد نظارتی EFTA تأیید شده باشد. مقررات GBER این امکان را فراهم می‌کند که در شرایط مشخص، بدون طی یک فرایند طولانی اعلام و تأیید (نوتیفیکیشن)، کمک مالی اعطا شود. بنابراین، محتوای مقررات جدید GBER تأثیر زیادی بر نحوه اعطای کمک‌های دولتی در نروژ خواهد داشت.

https://www.regjeringen.no/no/aktuelt/norge-har-inngitt-horingssvar-til-europakommisjonen-i-forbindelse-med-revisjon-av-gruppeunntaket-for-offentlig-stotte-gber/id3157433/

سوئد در انتظار پیامدهای اقتصادی گسترده از جنگ در خاورمیانه

نخست‌وزیر سوئد، اولف کریسترسون، می‌گوید دولت این کشور معتقد است جنگ ایران تأثیر قابل‌توجهی بر اقتصاد سوئد خواهد داشت. او در یک کنفرانس مطبوعاتی گفت: «اکنون از سناریوی اصلی با تأثیر محدود عبور کرده‌ایم و وارد سناریویی شده‌ایم که تأثیر قابل‌توجهی بر اقتصاد سوئد خواهد داشت.» این سناریو شامل خطر افزایش تورم، کاهش رشد تولید ناخالص داخلی، افزایش بیکاری و بالا رفتن نرخ بهره است. او افزود: «قیمت نفت و گاز به‌شدت افزایش یافته، هرچند هنوز به سطوح بسیار افراطی نرسیده است. بزرگ‌ترین عدم قطعیت، وضعیت نامشخص حمل‌ونقل دریایی در حال حاضر است.» 

 به‌گفتۀ او، دولت سوئد با شماری از کشورها دربارۀ چگونگی تضمین تردد آزاد در تنگۀ هرمز در آینده گفت‌وگو می‌کند. نخست‌وزیر تأکید کرد: «ما کنترل صلح یا جنگ در خاورمیانه را در دست نداریم. اما در این شرایط باید هر آنچه در داخل کشور لازم است، به‌درستی انجام دهیم.» 

 https://www.aftenposten.no/okonomi/i/Pdvy3X/sverige-venter-seg-store-oekonomiske-konsekvenser-fra-iran-krigen

 قیمت نفت بالا باقی مانده است: «تنش‌ها همچنان بالاست» 

درگیری در تنگۀ هرمز و عدم قطعیت دربارۀ مذاکرات همچنان باعث افزایش قیمت نفت شده است. بعدازظهر پنج‌شنبه، نفت برنت دریای شمال با قیمت ۱۰۲٫۲ دلار معامله شد که نسبت به نیمه‌شب حدود ۰٫۶ درصد افزایش نشان می‌دهد. قیمت نفت در روزهای اخیر به‌طور قابل‌توجهی افزایش یافته و از حدود ۹۵ دلار در بعدازظهر سه‌شنبه به این سطح رسیده است. پیش از جنگ ایران، این قیمت حدود ۷۳ دلار در هر بشکه بود. 

 دنیس کیس‌لر، معاون ارشد معاملات در BOK Financial Securities، به بلومبرگ می‌گوید: «تنش‌ها همچنان بالاست. با توجه به بن‌بست فعلی میان آمریکا و ایران در موضوع توافق، به نظر می‌رسد مسیر کم‌مقاومت برای قیمت‌ها همچنان صعودی باشد تا زمانی که یکی از طرفین عقب‌نشینی کند.» او می‌افزاید: «هرچه مدت بیشتری نفتی از تنگه عبور نکند، قیمت‌ها بالاتر می‌رود.» 

https://e24.no/energi-og-klima/i/e7zKbM/oljeprisen-holder-seg-oppe-spenningene-er-fortsatt-hoeye

      یک روز در وال‌استریت: «بازار کمی‌شبیه بازی صندلی‌بازی حرکت می‌کند» 

افت در وال‌استریت پس از جهش ناگهانی قیمت نفت شدت گرفت. با این حال، در سهام فناوری اینتل فضای کاملاً مثبتی حاکم است.  شاخص‌های اصلی بازار به این شکل پایان یافتند: 

• S&P 500 با کاهش ۰٫۴۱ درصدی
• نزدک کامپوزیت با افت ۰٫۸۹ درصدی
• داوجونز با کاهش ۰٫۳۶ درصدی

 افت بازار همزمان با جهش بیش از چهار دلاری قیمت نفت تا سطح ۱۰۷٫۳۲ دلار رخ داد که بالاترین سطح از ۷ آوریل تاکنون است. سپس قیمت نفت به حدود ۱۰۵ دلار کاهش یافت و افت شاخص‌ها نیز کمی آرام‌تر شد. 

https://e24.no/boers-og-finans/i/GxPQWl/nedgang-paa-wall-street