اخبار اقتصادی بنگلادش- داکا
گزیده اخبار اقتصادی بنگلادش در هفته اول اردیبهشت ماه 1405 مندرج در روزنامهها و سایر رسانههای این کشور به شرح زیر ارائه میگردد:
سیاسیشدن نظام مالی، بانکهای بنگلادش را به مرز تهیشدن رسانده است
امیر خسرو محمود چودری، وزیر دارایی بنگلادش، اعلام کرد که در پی سیاسیشدن گسترده بخش مالی در دوره دولت پیشین، بانکهای تجاری کشور عملاً با کاهش شدید منابع مواجه و بهنوعی «خالی» شدهاند. وی این اظهارات را در نشست پیشبودجه با انجمن خبرنگاران اقتصادی مطرح کرد. به گفته وی، نفوذ سیاست در ساختار مالی موجب بروز آشفتگیهای گسترده شده و بانکها و همچنین بخش خصوصی را در وضعیت «کمسرمایه» قرار داده است. این شرایط در کنار کاهش ارزش پول ملی و ثبت نرخ تورم ۱۴ درصدی، توان مالی و عملیاتی بسیاری از فعالان اقتصادی را بهشدت تضعیف کرده است. وزیر دارایی تأکید کرد که بخش قابلتوجهی از بنگاههای اقتصادی در چنین شرایطی توان ادامه فعالیت خود را از دست دادهاند و بازگشت ثبات به اقتصاد مستلزم اجرای اصلاحات اساسی و ایجاد سازوکارهای جدید در بخش مالی است.
https://www.ittefaq.com.bd/785962/
تصویب وام ۲۵۰ میلیون دلاری بانک توسعه آسیایی برای تقویت حمایت اجتماعی در بنگلادش
بانک توسعه آسیایی (ADB) اعلام کرد که وامیبه ارزش ۲۵۰ میلیون دلار برای تقویت نظام حمایت اجتماعی در بنگلادش تصویب کرده است. این وام در چارچوب برنامه «تقویت دوباره تابآوری اجتماعی» با هدف بهبود کارایی، پوشش و اثربخشی حمایتهای اجتماعی و کاهش فقر و آسیبپذیری ارائه میشود. هو یون جیونگ، مدیر کشوری ADB در بنگلادش، این طرح را گامی مهم در مسیر مدرنسازی و فراگیرتر کردن نظام حمایت اجتماعی توصیف کرد و گفت که این برنامه بهویژه امنیت اقتصادی گروههای آسیبپذیر از جمله زنان را تقویت خواهد کرد. وی همچنین افزود که اجرای طرحهای مشارکتی میتواند فشار بر منابع مالی دولت را کاهش دهد. بر اساس این برنامه، دامنه پرداخت کمکهزینه به زنان بیوه گسترش یافته و حدود ۲۵۰ هزار زن دیگر تحت پوشش قرار خواهند گرفت. همچنین از طریق اجرای طرحهای مقاوم در برابر تغییرات اقلیمی، حمایت اجتماعی مبتنی بر اشتغال تقویت میشود و دسترسی زنان کارآفرین به خدمات مالی دستکم ۱۵ درصد افزایش خواهد یافت. کارشناسان بر این باورند که اجرای این برنامه میتواند به بهبود بهرهوری در سطح خرد، افزایش اشتغال زنان، کاهش فقر و در نهایت تسریع رشد اقتصادی فراگیر در این کشور منجر شود.
https://www.ittefaq.com.bd/785847/
ثبات گشایش اعتبار اسنادی و کاهش پرداختهای وارداتی در ۹ ماهه سال مالی
بر اساس دادههای بانک مرکزی بنگلادش، روند گشایش اعتبار اسنادی (LC) در بازه ژوئیه تا مارس سال مالی ۲۰۲6-۲۰۲5 تقریباً بدون تغییر باقی مانده، در این دوره ۹ ماهه، مجموع پرداختهای انجامشده برای واردات به حدود ۵۰.۴۳ میلیارد دلار رسیده که نسبت به دوره مشابه سال مالی قبل، ۴.۱۴ درصد کاهش نشان میدهد. این کاهش بیانگر افت در حجم واقعی واردات و کاهش فعالیتهای اقتصادی، بهویژه در بخشهای صنعتی است. کارشناسان اقتصادی معتقدند فاصله میان گشایش اعتبار اسنادی و تسویه آنها، نشاندهنده کاهش سرعت اجرای سفارشهای وارداتی و احتیاط بیشتر فعالان اقتصادی در هزینهکرد است. عواملی مانند تقاضای ضعیف داخلی، نرخهای بالای بهره و عدم اطمینان در فضای اقتصادی از جمله دلایل اصلی این روند عنوان شدهاند. در مجموع، تداوم کاهش در تسویه اعتبارات اسنادی، تصویری از اقتصاد محتاط و تحت فشار را ارائه میدهد؛ شرایطی که همچنان تحت تأثیر عوامل داخلی و خارجی قرار دارد.
https://thefinancialexpress.com.bd/trade/july-mar-l-c-opening-stagnates-while-settlement-declines
تناقض در قیمت سوخت ؛ مالیات بالا، عامل تداوم یارانهها
گزارشها نشان میدهد ساختار قیمتگذاری سوخت در بنگلادش با یک تناقض مواجه است؛ بهطوری که دولت از یکسو مالیات و عوارض بالایی بر سوخت دریافت میکند و از سوی دیگر ناچار به پرداخت یارانه میشود. بر اساس برآوردها، قیمت فروش برخی سوختها مانند بنزین سوپر بالاتر از هزینه واردات است و بخش قابلتوجهی از این اختلاف به مالیاتها، عوارض و هزینههای توزیع اختصاص دارد. در عین حال، با در نظر گرفتن هزینههای کامل زنجیره تأمین، دولت همچنان بخشی از قیمت را بهعنوان یارانه جبران میکند. در مورد گازوئیل، که پرمصرفترین سوخت در بخش حملونقل و کشاورزی است، وضعیت متفاوت است؛ هزینه واقعی بسیار بالاتر از قیمت فروش تعیین شده بوده و دولت عملاً یارانه سنگینی برای آن پرداخت میکند، حتی در حالی که بخش قابلتوجهی از قیمت همچنان شامل مالیات است. کارشناسان معتقدند این «یارانه» تا حد زیادی نتیجه بار مالیاتی بالا بر سوخت است و اگر مالیاتها کاهش یابد، قیمت نهایی میتواند بدون نیاز به یارانه نیز پایینتر باشد. در همین حال، بسیاری از کشورهای منطقه برای کاهش فشار بر مصرفکنندگان، مالیات سوخت را کاهش داده یا حذف کرده و از ابزارهایی مانند یارانههای هدفمند یا حمایتهای نقدی استفاده کردهاند. اما در بنگلادش، افزایش اخیر قیمت سوخت بدون اجرای چنین اقدامات حمایتی انجام شده و همین موضوع فشار بیشتری بر مصرفکنندگان وارد کرده است.تحلیلگران تأکید میکنند اصلاح ساختار مالیاتی و حرکت بهسوی سیاستهای حمایتی هدفمند میتواند به کاهش این تناقض و افزایش کارایی نظام قیمتگذاری سوخت کمک کند.
https://www.tbsnews.net/bangladesh/energy/fuel-price-paradox-high-taxes-drive-subsidies-1422356
تلاش دولت بنگلادش برای عبور از اقتصاد مبتنی بر رانت و حمایتهای خاص
وزیر دارایی بنگلادش اعلام کرد دولت در حال حرکت بهسوی فاصله گرفتن از ساختار «اقتصاد مبتنی بر رانت و حمایتهای خاص» است؛ مدلی که در گذشته موجب تمرکز منابع و ثروت در دست گروههای محدود شده بود. امیر خسرو محمود چودری با اشاره به وضعیت به ارثرسیده اقتصاد گفت بخش قابلتوجهی از منابع در گذشته از طریق حمایتهای سیاسی به افراد خاص اختصاص یافته و اصلاح این ساختار با چالشهای جدی همراه است. وی تأکید کرد دولت در تلاش است فرصتهای برابر اقتصادی برای همه شهروندان فراهم کند و در همین راستا برنامههایی برای حمایت هدفمند از خانوارها و کشاورزان در حال اجرا است. به گفته وزیر دارایی، با وجود برخی بهبودها در شاخصهای فقر، بسیاری از بنگاههای اقتصادی همچنان با مشکلاتی مانند پرداخت دستمزد و بازپرداخت وامها مواجه هستند که نشاندهنده تداوم فشار در بخش خصوصی است. او کاهش نابرابری اقتصادی را از اولویتهای اصلی دولت عنوان کرد و بر ضرورت اصلاح ساختارها برای توزیع عادلانهتر منابع و ایجاد فضای رقابتی تأکید کرد. همچنین وی گزارشها درباره تأمین مالی دولت از طریق چاپ پول را رد کرده و هشدار داد انتشار چنین ادعاهایی میتواند به اعتبار مالی کشور آسیب بزند. در همین حال، کاهش استقراض دولت از سیستم بانکی بهعنوان بخشی از تلاشها برای مدیریت بهتر منابع مالی و کنترل فشارهای اقتصادی ارزیابی شده است.
https://thefinancialexpress.com.bd/economy/govt-working-to-move-away-from-patronage-based-economy-finance-minister
آمادگی بنگلادش برای دفاع از تعویق خروج از فهرست کشورهای کمترتوسعهیافته
دولت بنگلادش در آستانه بررسی درخواست خود در سازمان ملل، بر مجموعهای از چالشهای اقتصادی و ساختاری تأکید کرده و تلاش دارد نشان دهد هنوز آمادگی لازم برای خروج از گروه کشورهای کمترتوسعهیافته را ندارد. در بخش اجرایی، مقامات این کشور بر سه محور اصلی تمرکز کردهاند: فاصله قابلتوجه در آمادگی، ناقص بودن اصلاحات کلیدی و فشار ناشی از تحولات ژئوپلیتیکی. همچنین ضعف در نظام بانکی، شکنندگی بخش مالی، کاهش سرمایهگذاری و افت صادرات در نتیجه نوسانات زنجیره تأمین جهانی از دیگر محورهای مطرحشده است. گزارشهای ارزیابی نیز نشان میدهد اقتصاد بنگلادش تحت تأثیر شوکهای متعدد داخلی و خارجی قرار دارد؛ از جمله افزایش هزینه واردات انرژی، فشار بر تراز پرداختها، تورم بالا و کاهش رشد اقتصادی. در همین حال، سرمایهگذاری خصوصی کاهش یافته و بازار کار نیز با از دست رفتن فرصتهای شغلی مواجه شده است. در صورت خروج از وضعیت فعلی، این کشور با ریسکهایی مانند از دست دادن امتیازات تجاری، افزایش فشار مالی و محدودیت در دسترسی به حمایتهای بینالمللی روبهرو خواهد شد؛ موضوعی که میتواند بر صادرات و ثبات اقتصادی تأثیرگذار باشد. بر این اساس، بنگلادش تلاش دارد با کسب زمان بیشتر، اصلاحات اقتصادی را تکمیل کرده و ظرفیتهای لازم برای عبور از این مرحله را تقویت کند.
https://www.thedailystar.net/business/economy/news/bangladesh-readies-un-panel-hearing-4160856
دستور نخستوزیر بنگلادش برای ریاضت مالی و بررسی سختگیرانه پروژهها
نخستوزیر بنگلادش دستور داده است برای حفظ انضباط مالی، تمامیپروژههای توسعهای با دقت و سختگیری بیشتری مورد بررسی قرار گیرند تا با برنامههای کلان دولت و بهبود زندگی مردم همراستا باشند. این دستور در نشست کمیته اجرایی شورای اقتصادی ملی (ECNEC) صادر شده و بر اساس آن، ضرورت و کارایی هر پروژه پیش از تصویب باید بهطور دقیق ارزیابی شود. مقامات اعلام کردهاند دولت موظف است در هزینهکرد منابع عمومی صرفهجویی کرده و تنها پروژههایی را پیش ببرد که از نظر اقتصادی و اجتماعی توجیهپذیر باشند..
https://www.tbsnews.net/bangladesh/pm-directs-fiscal-austerity-strict-scrutiny-projects-1421696
ایجاد «تورم پنهان» در پی بحران سوخت در بنگلادش
بحران کمبود سوخت در بنگلادش علاوه بر افزایش قیمتها، موجب شکلگیری نوعی «تورم پنهان» در اقتصاد شده است؛ تورمیکه در آمار رسمی منعکس نمیشود اما فشار واقعی بر مردم وارد میکند. افزایش قیمت سوخت بهصورت مستقیم باعث بالا رفتن هزینه حملونقل و تولید شده و در نهایت به افزایش قیمت کالاها منجر میشود، اما مهمتر از آن، اثرات غیرمستقیم مانند کمبود عرضه است که مشکلات گستردهتری ایجاد کرده است. در شرایطی که قیمتها بهصورت رسمی افزایش نمییابد، بهدلیل کمبود سوخت، مردم ناچار به صرف زمان طولانی در صفها یا خرید با قیمت بالاتر میشوند که این هزینهها در آمارهای تورم ثبت نمیشود و بهعنوان «تورم پنهان» عمل میکند.
بنگلادش در آستانه امضای قرارداد با بوئینگ برای خرید ۱۴ هواپیما
بنگلادش در حال نهاییسازی توافقی با شرکت بوئینگ برای خرید ۱۴ فروند هواپیما جهت توسعه ناوگان «بیمان بنگلادش ایرلاینز» است و انتظار میرود این قرارداد تا پایان آوریل به امضا برسد. این اقدام در چارچوب برنامه نوسازی ناوگان هوایی کشور و با هدف افزایش ظرفیت پروازها و پاسخگویی به رشد تقاضای سفر انجام میشود. بر اساس برنامهها، این هواپیماها شامل مدلهای مدرن بوئینگ بوده و تحویل آنها در سالهای آینده انجام خواهد شد تا کمبود ظرفیت ناوگان جبران شود در عین حال، برای رفع کمبود کوتاهمدت، مقامات در حال بررسی اجاره موقت هواپیما هستند تا تا زمان تحویل سفارشهای جدید، اختلالی در خدمات پروازی ایجاد نشود. برآوردها نشان میدهد ارزش این قرارداد چند میلیارد دلار خواهد بود و بخشی از برنامه گستردهتر بنگلادش برای توسعه صنعت هوانوردی و تقویت جایگاه منطقهای آن محسوب میشود.
https://www.tbsnews.net/economy/aviation/deal-boeing-30-apr-procure-14-aircraft-millat-1419296
کسری بیسابقه درآمدی در بنگلادش طی دوره ژوئیه تا مارس
بنگلادش در ۹ ماه نخست سال مالی جاری (ژوئیه تا مارس) با کسری کمسابقه در درآمدهای دولتی مواجه شده که نشاندهنده شکاف عمیق میان اهداف بودجهای و عملکرد واقعی است. بر اساس دادههای رسمی، سازمان ملی درآمد این کشور حدود ۲۳.۵ میلیارد دلار درآمد جمعآوری کرده، در حالی که هدف تعیینشده حدود ۳۱.۵ میلیارد دلار بوده است؛ به این ترتیب، کسری درآمدی به حدود ۸ میلیارد دلار رسیده است. این عملکرد ضعیف در شرایطی ثبت شده که نرخ رشد درآمدها نیز کمتر از حد انتظار بوده و با اهداف تعیینشده در بودجه همخوانی ندارد. کارشناسان اقتصادی دلایل این وضعیت را کاهش فعالیتهای اقتصادی، افت واردات، رکود نسبی در بخش خصوصی و ضعف در نظام مالیاتی عنوان میکنند. همچنین چالشهایی مانند فرار مالیاتی، محدود بودن پایه مالیاتی و ناکارآمدی در وصول مالیاتها از دیگر عوامل مؤثر در این کسری درآمدی به شمار میرود. تحلیلگران هشدار میدهند تداوم این روند میتواند فشار بیشتری بر بودجه دولت وارد کرده و آن را ناگزیر به افزایش استقراض داخلی و خارجی کند؛ موضوعی که ممکن است تبعاتی برای ثبات اقتصادی در پی داشته باشد.
https://thefinancialexpress.com.bd/economy/july-mar-sees-record-revenue-shortfall
تداوم آشفتگی سوخت در بنگلادش؛ طرح سهمیهبندی زوج و فرد هنوز بررسی نشده است
با ادامه نابسامانی در توزیع سوخت در بنگلادش، طرحهایی مانند سهمیهبندی بر اساس شماره پلاک خودرو (زوج و فرد) هنوز بهطور رسمی در دستور کار قرار نگرفته و در حد پیشنهاد باقی مانده است. در حالی که مقامهای دولتی بر کافی بودن ذخایر سوخت تأکید دارند، در عمل صفهای طولانی در جایگاهها و اختلال در عرضه همچنان ادامه دارد و بسیاری از رانندگان برای سوختگیری با مشکلات جدی مواجه هستند. کارشناسان معتقدند اجرای طرحهایی مانند سهمیهبندی زوج و فرد یا استفاده از ابزارهای دیجیتال برای کنترل مصرف میتواند به کاهش فشار بر شبکه توزیع کمک کند، اما این راهکارها تاکنون بهطور جدی بررسی نشدهاند. در همین حال، دولت اقدام به افزایش میزان توزیع روزانه سوخت کرده است، اما این افزایش هنوز نتوانسته وضعیت بازار را بهطور کامل به حالت عادی بازگرداند و مشکلات در سطح خردهفروشی ادامه دارد. بررسیها نشان میدهد که ریشه بحران بیشتر به سوءمدیریت، افزایش ناگهانی تقاضا و ضعف نظارت بازمیگردد، نه کمبود واقعی سوخت.
https://www.tbsnews.net/bangladesh/energy/fuel-chaos-drags-plans-odd-even-rationing-yet-be-considered-1417961
ضربه سنگین به صادرات کشاورزی بنگلادش در پی جهش هزینه حمل هوایی
افزایش شدید هزینههای حملونقل هوایی در پی تنشهای جهانی، صادرات محصولات کشاورزی بنگلادش را با افت قابلتوجهی مواجه کرده و رقابتپذیری این بخش را در بازارهای بینالمللی کاهش داده است. بر اساس گزارشها، هزینه حمل هوایی به مقاصد مختلف بهطور چشمگیری افزایش یافته است؛ بهطوری که نرخ ارسال به خاورمیانه از حدود ۱۲۰ تا ۱۴۰ تاکا به ۱۸۰ تا ۲۸۰ تاکا رسیده و هزینه ارسال به اروپا نیز از ۴۰۰ تا ۴۵۰ تاکا به ۶۲۰ تا ۶۵۰ تاکا افزایش یافته است. همچنین هزینه حمل کانتینری نیز جهش قابل توجهی داشته و از حدود ۲۸۰۰ دلار به ۶۴۰۰ دلار رسیده است؛ موضوعی که باعث شده بسیاری از صادرکنندگان با زیان مواجه شوند و ارسال محمولهها به شدت کاهش یابد. صادرکنندگان اعلام کردهاند که حجم ارسال محصولات کشاورزی در برخی موارد از حدود ۱۰ محموله در ماه به تنها یک محموله کاهش یافته و این وضعیت زیان سنگینی به کشاورزان وارد کرده است. در همین حال، آمارها نشان میدهد صادرات برخی محصولات نیز افت قابلتوجهی داشته است؛ از جمله صادرات انبه که از ۳۱۰۰ تن به ۲۱۹۴ تن کاهش یافته، صادرات سبزیجات حدود ۴۵ درصد افت کرده و صادرات مواد غذایی خشک نیز نزدیک به ۱۹.۴ درصد کاهش داشته است. کارشناسان هشدار میدهند در صورت تداوم بحران و بالا ماندن هزینههای حملونقل، بخش صادرات کشاورزی بنگلادش با چالشهای جدیتری روبهرو خواهد شد.
https://www.tbsnews.net/agriculture/agri-exports-hit-hard-airfreight-costs-nearly-double-amid-global-conflict-1417991
عقبماندگی بنگلادش از کشورهای منطقه در مدیریت شوک نفتی
در پی افزایش جهانی قیمت نفت ناشی از تنشها در تنگه هرمز، بنگلادش در مقایسه با دیگر کشورهای جنوب آسیا عملکرد ضعیفتری در مدیریت این بحران از خود نشان داده است. گزارشها حاکی است در حالی که کشورهایی مانند پاکستان، سریلانکا و هند بهسرعت بحران را به رسمیت شناخته و همزمان با افزایش قیمت سوخت، اقدامات حمایتی و مدیریت تقاضا را اجرا کردند، بنگلادش با تأخیر واکنش نشان داده و بیشتر به اقدامات مقطعی و ناهماهنگ متکی بوده است. پاکستان با افزایش تدریجی قیمت سوخت، همزمان مالیاتها را کاهش داده و یارانههای هدفمند برای بخشهای آسیبپذیر در نظر گرفت. سریلانکا نیز علاوه بر افزایش قیمت، سیستمهای سهمیهبندی و محدودیت مصرف را برای کنترل تقاضا اجرا کرد. در مقابل، هند با استفاده از ظرفیت پالایشی و سیاستهای مالیاتی، ثبات نسبی در بازار سوخت ایجاد کرده و فشار بر مصرفکنندگان را کاهش داده است. اما در بنگلادش، مقامات در ابتدا کمبود را انکار کرده و مشکلات را به رفتارهای هیجانی نسبت دادند. افزایش قیمتها نیز با تأخیر اعمال شد و اقدامات انجامشده بیشتر جنبه واکنشی داشت. افزایش قیمت سوخت و رشد محدود در عرضه نتوانست از افزایش هزینههای حملونقل و در نتیجه رشد قیمت کالاها جلوگیری کند و فشار اقتصادی بر مردم افزایش یافته است. کارشناسان علت اصلی این وضعیت را نبود سیاستهای حمایتی، ضعف در مدیریت تقاضا، تأخیر در تصمیمگیری و نبود هماهنگی در اجرای سیاستها عنوان میکنند.
https://www.tbsnews.net/bangladesh/energy/how-bangladesh-trails-regional-peers-managing-oil-shock-1417811
کاهش زمان مناقصه واردات سوخت در بنگلادش به ۱۰ روز
دولت بنگلادش برای تسریع در تأمین سوخت، زمان مناقصه بینالمللی واردات فرآوردههای نفتی را از ۴۲ روز به ۱۰ روز کاهش داد. این تصمیم در نشست کمیته امور اقتصادی کابینه اتخاذ شد و هدف آن افزایش سرعت تأمین سوخت در شرایط نوسان بازار جهانی عنوان شده است. همچنین برای پاسخ به نیاز فوری، خرید مستقیم چند محموله دیزل از شرکتهای خارجی بهصورت اضطراری تصویب شد.
https://www.jagonews24.com/economy/news/1112486
پیشرفت پروژه منطقه اقتصادی چین در چیتاگونگ پس از سالها تأخیر
پروژه ایجاد منطقه اقتصادی چین در منطقه آنوارا در چیتاگونگ که سالها با تأخیر مواجه بود، اکنون وارد مرحله پیشرفت شده است. این پروژه با هدف جذب سرمایهگذاری خارجی و تقویت همکاریهای اقتصادی میان بنگلادش و چین طراحی شده است. بر اساس این گزارش، بخشی از زمین پروژه آمادهسازی شده و توسعه زیرساختهایی مانند تأمین آب، گاز و جادههای دسترسی در حال انجام است. همچنین برخی تأسیسات اولیه و ساختمانهای اداری نیز تکمیل شدهاند. این پروژه که نخستین بار در سال ۲۰۱۶ و در پی توافقات دوجانبه آغاز شد، بهدلیل مشکلات مختلف از جمله تغییر شرکت توسعهدهنده و مسائل قراردادی با وقفه طولانی مواجه شده بود. اکنون با تعیین توسعهدهنده جدید، روند اجرای آن شتاب گرفته است. مقامات اعلام کردهاند که این منطقه اقتصادی میتواند بیش از یک میلیارد دلار سرمایهگذاری جذب کرده و فرصتهای شغلی قابل توجهی ایجاد کند. همچنین انتظار میرود سرمایهگذاران چینی در بخشهای مختلفی مانند پوشاک، الکترونیک و صنایع تولیدی در این پروژه مشارکت کنند. این پروژه یکی از طرحهای مهم برای تبدیل بنگلادش به یک مرکز جذاب برای سرمایهگذاری و تولید در منطقه به شمار میرود.