اخبار اقتصادی عربستان سعودی - جده
گزیده اخبار و تحولات اقتصادی عربستان سعودی در هفته سوم اردیبهشت ماه 1405 مندرج در رسانههای این کشور به شرح زیر ارائه میگردد.
وضعیت بحرانی بازارها و افزایش قیمتها به دلیل درگیری در منطقه
سایت اینترنتی خلیج آنلاین در گزارشی حاوی اینفوگرافی نوشت: تشدید تنشهای مربوط به تجاوز آمریکا و رژیم صهیونی علیه ایران، بازارهای جهانی را تحت فشار قرار داده است. به نوشته این نشریه انتظار میرود قیمت انرژی تا ۵۰ درصد، حملونقل ۴۰ درصد و قیمت کودها ۴۰ درصد افزایش یابد. بخشهای صنعت هوانوردی، خودروسازی و مواد غذایی و کشاورزی نیز تحت تأثیر این بحران قرار گرفتهاند، چرا که زنجیرههای تأمین مختل شده و ریسکهای اقتصادی افزایش یافته است.
یک شرکتکشتیرانی مسیرجدیدیرابرایاتصالاروپا بهخلیجفارسازطریقعربستانراهاندازیکرد
شرکت کشتیرانی اماسسی، بزرگترین شرکت کشتیرانی کانتینری جهان، از راهاندازی یک مسیر لجستیکی جدید که اروپا را از طریق عربستان به خاورمیانه متصل میکند، خبر داد. این اقدام با هدف دور زدن اختلال در کشتیرانی در تنگه هرمز انجام میشود.این شرکت در بیانیهای که روز یکشنبه توسط بلومبرگ منتشر شد، اعلام کرد که اولین سفرها در تاریخ ۱۰ مه از بندر آنتورپ بلژیک، در امتداد مسیری دریایی که از کانال سوئز به دریای سرخ میگذرد، آغاز خواهد شد و کشتیها در بنادر جده و بندر ملک عبدالله در استان رابغ توقف خواهند کرد.طبق این بیانیه، کانتینرها از طریق شبکهای از کامیونها و از طریق زمینی و با طی مسافتی تقریباً ۱۳۰۰ کیلومتری، با عبور از ریاض و رسیدن به دمام در ساحل شرقی، از طریق دریا به بنادر خلیج فارس، ازجمله ابوظبی و جبل علی در دبی، دوباره ارسال خواهند شد.این سرویس جدید مبتنی بر یک مدل حملونقل چندوجهی است که حملونقل دریایی و زمینی را با هم ترکیب میکند. این گزینه در مقایسه با مسیر سنتی از طریق هرمز گرانتر و زمانبرتر است و همچنین به دلیل افزایش انتشار کربن از طریق کامیون، چالشهای زیستمحیطی را به همراه دارد.
توافق عربستان و سوریه در مورد توسعه ادغام حملونقل و لجستیک
عربستان و سوریه طی یک نشست رسمیکه در ریاض برگزار شد، راههای افزایش همکاری در بخش حملونقل زمینی و توسعه زنجیرههای تأمین را مورد بحث و بررسی قرار دادند. به گزارش خبرگزاری رسمی عربستان و خبرگزاری رسمی سوریه، این دیدار بینمعاون رئیس اداره کل حملونقل در بخش نظارتی عربستان و معاون وزیر حملونقل سوریه، برگزار شد.دو طرف در مورد سازوکارهای بهبود کارایی سیستم حملونقل، تسهیل جابجایی مسافران و کالاها و افزایش هماهنگی فنی و سازمانی برای پشتیبانی از جریان روان حملونقل زمینی بین دو کشور بحث و تبادل نظر کردند. طرفین همچنین براهمیت ادامه همکاری مشترک برای توسعه خدمات لجستیکی تأکید کردند که به بهبود کارایی زنجیرههای تأمین و افزایش ادغام اقتصادی، به ویژه باتوجه به روند احیایتجارت منطقهای و پیوند بازارها، کمک میکند.
افزایش سرمایهگذاریهای خارجی در بورس عربستان
به گزارش روزنامه الإقتصادیة، در چهار ماهه نخست سال 2026 خرید خالص سرمایهگذاران خارجی در بورس سهام سعودی با وجود آغاز جنگ ایران در فوریه، رشد عظیم 13 برابری نسبت به چهار ماه نخست 2025 داشته و به 11.5 میلیارد ریال رسیده است.این جهش عمدتاً ناشی از تصمیم مقامات سعودی به بازکردن مستقیم بازار برای همه سرمایهگذاران خارجی از تمام کشورهای جهان بدون هیچ شرطی از فوریه 2026 بوده است.هرچند خارجیها درمارس(نخستین ماه جنگ) تحتتأثیر شوک ناشی ازجنگ، فروش موقتی به ارزش نیم میلیاردریالسعودی ثبتکردند، اما درآوریل بااستفاده از افت قیمتسهام، باردیگر خرید قدرتمندی انجام دادند که ارزش بازارسهام تحت مالکیت خارجیها را به حدود 462.7 میلیاردریال(معادل 4.65 درصدازارزش بازار) رساند.
تلاش عربستان برای دور زدن تنگه هرمز و تغییر نقشه ترانزیت منطقه
روزنامه فایننشال تایمز»در گزارشی نوشت: عربستان سعودی در پی بحرانهای اخیر و مسدود شدن تنگه هرمز، با سرعتی بیسابقه در حال توسعه زیرساختهای استراتژیک در سواحل دریای سرخ است.عربستان باتمرکز بر توسعه بندر نیوم و تقویت خطوط لوله شرق به غرب، در حال انتقال مرکز ثقل اقتصادی خود به ساحل غربی است تا امنیت تجارت و صادرات انرژی خود را از نوسانات خلیج فارس مصون نگه دارد.بر اساس آمارها، این بندر در سال ۲۰۲۴ با پذیرش بیش از ۹۵۰ کشتی کانتینری، پس از بندر اسلامی جده و ملک عبدالعزیز در دمام، به سومین بندر مهم عربستان تبدیل شده است.
روزنامه فایننشال تایمز با اشاره به نقش حیاتی بندر «ینبع» در دریای سرخ نوشت: پس از آغاز جنگ علیه ایران و بسته شدن تنگه هرمز، میزان صادرات نفت از این بندر به ۲۹ میلیون بشکه در هفته رسیده است که نسبت به دو ماه گذشته، رشدی ۴۰۰ درصدی را نشان میدهد.عربستان با بهرهگیری از «خط لوله شرق-غرب» به طول ۱۲۰۰ کیلومتر، موفق شده است بخش عمدهای از تولیدات میادین شرقی خود را بدون نیاز به عبور از تنگه هرمز، به آبهای آزاد برساند. ریاض علاوه بر مسیرهای دریایی، بر روی زیرساختهای خشکی نیز سرمایهگذاری سنگینی انجام داده است که از جمله آنها میتوان به پروژه معروف به الجسر البری(پل زمینی) اشاره کرد که یک خط راهآهن ۱۵۰۰ کیلومتری با بودجه ۲۷ میلیارد دلاری است و ریاض را به جده متصل میکند و تا سال ۲۰۳۴ تکمیل خواهد شد.عربستان همچنین با راهاندازی چند مسیر جدید که بنادر خلیج فارس را به دریای سرخ متصل میکند در صدد است وابستگی به مسیرهای سنتی دریایی را به حداقل برساند.ریاض با حذف هزینههای انبارداری و تسهیل عبور کامیونهای مواد غذایی، نقش کلیدی در تامین امنیت غذایی کشورهای همسایه ایفا کرده است که پیش از این به بنادر خلیج فارس وابسته بودند.
سودآوری شرکت پتروشیمی سابک عربستان
روزنامه الإقتصادیة، گزارش داد، شرکت پتروشیمی سابک عربستان با وجود کاهش یازده درصدی درآمدها و افت حجم فروش، توانست حاشیه سودآوری خود را حفظ کند.این موفقیت حاصل کنترل هزینهها و بازگشت شرکت به سودآوری به میزان 13 میلیون ریال سعودی پس از زیانهای قبلی بود. سابک از عملکرد قوی بخش کودهای کشاورزی بهره برد که 81 درصد از سود عملیاتی را تأمین کرد. این شرکت همچنین در سهماهه اول 2026 حاشیه سود تعدیلشده خود را به 15.9 درصد رساند.الإقتصادیة تأکید دارد، این بهبود تا حدی موقتی محسوب میشود زیرا ناشی از اختلال در زنجیر تأمین بهدلیل بستهشدن تنگ هرمز است.
عربستان سعودی قدرت برتر گردشگری خاورمیانه شد
روزنامه عرب نیوز نیز به نقل از شورای جهانی سفر و گردشگری WTTC گزارش داد، سهم گردشگری سعودی در اقتصاد این کشور در سال 2025 با رشد 7.4 درصدی به حدود 178 میلیارد دلار رسیده است.جدیدترین گزارش «شورای جهانی سفر و گردشگری» حکایت از آن دارد که عربستان با ثبت رکوردهای جدید، جایگاه خود را به عنوان قدرت برتر بخش گردشگری در منطقه تثبیت کرده است.براساس گزارش مذکور، اقتصاد گردشگری عربستان با سرعتی معادل دو برابر میانگین جهانی در حال رشد است.به گزارش القبس، بر اساس بیانیه «شاخصهای اثر اقتصادی سال ۲۰۲۵» که توسط شورای جهانی سفر و گردشگری منتشر شده است، عربستان اکنون بزرگترین اقتصاد سیاحتی در خاورمیانه محسوب میشود به طوری که سهم کل بخش سفر و گردشگری در اقتصاد این کشور برای سال ۲۰۲۵ حدود ۱۷۸ میلیارد دلار برآورد شده است که به تنهایی ۴۶ درصد از کل اقتصاد گردشگری منطقه خاورمیانه را شامل میشود.تحلیلگران این شورا اعلام کردند: گردشگری تجاری بعنوان یکی از اصلیترین موتورهای محرک معرفی شده است، چرا که عربستان اکنون به مرکزی برای برگزاری کنفرانسها، نمایشگاهها و رویدادهای بزرگ بینالمللی تبدیل شده است.طبق آمارهای رسمی مربوط به سال ۲۰۲۵، مجموع گردشگران داخلی و خارجی عربستان به حدود ۱۲۳ میلیون نفر رسیده است که نشاندهنده تثبیت جایگاه این کشور در نقشه جهانی گردشگری است.
افزایش ۲۵ درصدی ارزش صادرات خرمای عربستان به هند
مرکز ملی نخل و خرما (NCPD) از افزایش چشمگیر صادرات خرمای عربستان و ثبت رشدی قابل توجه در سال ۲۰۲۵ خبر داد. بر اساس گزارش این مرکز، ارزش صادرات خرما به ۱.۹۳۸ میلیارد ریال رسیده و حجم تولید آن در داخل کشور طی همین سال به بیش از ۱.۹ میلیون تن افزایش یافته است؛ امری که نشاندهنده توسعه پیشرفته قطاع نخل و خرما و کارایی بالای تولیدی در این بخش است. این مرکز خاطرنشان کرد که خرمای سعودى در بسیاری از بازارهای جهانی با استقبال گستردهای روبرو شده و صادرات آن به بیش از ۱۲۵ کشور جهان رسیده است. در ادامه این گزارش آمده است که صادرات خرمای سعودى به جمهوری هند در بازه زمانی مذکور، در مقایسه با سال ۲۰۲۴م با رشدی ۲۵ درصدی همراه بوده است که این موضوع باعث تقویت حضور و گسترش عرضه این محصول در بازارهای نوظهور آسیایی میشود.
بررسی فرصتهای سرمایهگذاری در بخش صنعت و معدن با مقامات عربستانی، آمریکا و فرانسه
وزیر صنعت و معدن عربستان، در شهر لسآنجلس با معاون وزیر امور خارجه آمریکا در امور توسعه اقتصادی، انرژی و محیط زیست دیدار کرد. در این دیدار، راههای تقویت همکاری دوجانبه در بخشهای صنعت و معدن، فرصتهای سرمایهگذاری مشترک و همچنین شیوههای توسعه مشارکتهای استراتژیک در راستای حمایت از رشد اقتصادی پایدار در هر دو کشور مورد بحث و بررسی قرار گرفت. وى همچنین با سفیر سرمایهگذاریهای خارجی فرانسه دیدار کرد. در این نشست، فرصتهای تقویت همکاریهای صنعتی و معدنی، توسعه مشارکتهای سرمایهگذاری و گسترش افقهای همکاری میان عربستان و فرانسه در بخشهای دارای اولویت بررسی شد. این دیدارها در حاشیه مشارکت وزیر صنعت و منابع معدنی در کنفرانس جهانی مؤسسه میلکن (Milken Institute Global Conference 2026) در شهر لسآنجلس آمریکا انجام شد.
عربستان در سال ۲۰۲۵ سرمایهگذاریداخلی به ارزش ۱۸ میلیارد ریال و سرمایهگذاری خارجی به ارزش ۱۲ میلیاردریال جذب کرد
سازمان شهرکهای صنعتی و مناطق فناوری عربستان«مدن» در سال ۲۰۲۵ عملکردی استثنایی ثبت کرد و با موفقیت در جذب سرمایهگذاریهای خارجی جدیدی که از ۱۲ میلیارد ریال فراتر رفت، رشد ۱۰۰ درصدی نسبت به سال ۲۰۲۴ را محقق کرد، بهگونهای که نشاندهندۀ افزایش جذابیت شهرهای صنعتی عربستان برای سرمایهگذاریهای جهانی و همسو با چشمانداز «مدن» برای تبدیلشدن به مقصد برتر رشد سرمایهگذاریهای داخلی و بینالمللی و شریک نخست منظومۀ صنعتی، فناوری و لجستیکی در چارچوب اهداف استراتژی ملی صنعت و اهداف چشمانداز ۲۰۳۰ عربستان است. این رشد همزمان با افزایش قابلتوجه سرمایهگذاریهای داخلی جدید به ارزش ۱۸ میلیارد ریال ثبت شد، بهگونهای که مجموع سرمایهگذاریهای تحققیافته در سال ۲۰۲۵ به حدود ۳۰ میلیارد ریال رسید و رشد ۲۵ درصدی نسبت به سال قبل را ثبت کرد، در حالی که این روند با پروژههای جدید در بخشهای صنعتی، فناوری، خدماتی و لجستیکی تقویت شد. بخش سرمایهگذاریهای صنعتی بیشترین سهم را به خود اختصاص داد، بهگونهای که به ۲۲ میلیارد ریال با رشد ۱۶ درصدی رسید و با ورود پروژههای تولیدی جدید و افزایش تعداد کارخانهها و واحدهای آماده که تعداد آنها به ۲٬۲۴۴ واحد رسیده است، پشتیبانی شد، در حالی که سرمایهگذاریهای فناوری رشدی چشمگیر بیش از ۷ میلیارد ریال و ۱۴۰ درصدی را ثبت کرد و بخش خدمات نیز با افزایش سرمایهگذاری به ۷۴۸ میلیون ریال و رشد ۲۳ درصدی و بخش لجستیک با ۵۵۳ میلیون ریال و رشد ۳۵ درصدی همراه شد، در شرایطی که شهرهای صنعتی شاهد گسترش زنجیرههای تأمین و افزایش تقاضا برای خدمات و محصولات پشتیبان هستند. افزایش حجم سرمایهگذاریهای جذبشده با گسترش مساحت اراضی توسعهیافته تا ۲۳۶ میلیون متر مربع با رشد ۸ درصدی نسبت به سال ۲۰۲۴، در کنار ارتقای خدمات زیرساختی از جمله افزایش ظرفیت برق به میزان ۱۲ درصد تا ۸٬۹۵۹ مگاولتآمپر و افزایش تعداد ایستگاههای تصفیۀ آب به ۳۴ واحد با رشد ۱۳ درصدی و همچنین افزایش ۳۷ درصدی تأمین گاز طبیعی تا ۱۹۵ میلیون فوت مکعب در روز، همراه شد.
کسری بودجه عربستان در سه ماهه اول سال 2026 به 33.5 میلیارد دلار رسید
در گزارش عملکرد بودجه سهماهه اول سال 2026 سعودی که وزارت دارایی این کشور منتشر کرد، درآمدها به 261 میلیارد ریال رسید و هزینهها نیز با 20 درصد افزایش رقم 387 میلیارد ریال را ثبت کرد. این موضوع باعث ایجاد کسری بودجه 126 میلیارد ریالی در سهماهه اول 2026 شد.وزارت دارایی عربستان اعلام کرد که بودجه این کشور در سه ماهه اول سال ۲۰۲۶ با کسری ۱۲۵.۷ میلیارد ریال (حدود ۳۳.۵ میلیارد دلار) مواجه شده است.طبق دادهها، کل درآمدها تقریباً به ۲۶۱ میلیارد ریال (حدود ۶۹.۶ میلیارد دلار) رسیده است، در حالی که هزینههای آن ۳۸۶.۷ میلیارد ریال (حدود ۱۰۳.۱ میلیارد دلار) بوده است که نشان دهنده افزایش ۲۰ درصدی هزینهها نسبت به سال گذشته است.درآمدهای غیرنفتی تقریباً به ۱۱۶.۳ میلیارد ریال (۳۱ میلیارد دلار) رسید که نسبت به مدت مشابه سال گذشته ۲ درصد رشد داشته و ۴۴.۵ درصد از کل درآمدها را تشکیل میدهد.در مقابل، درآمدهای نفتی تقریباً به ۱۴۴ میلیارد ریال (۳۸.۴ میلیارد دلار) رسید که نشان دهنده وابستگی مداوم بودجه به درآمدهای نفتی است.