اخبار اقتصادی کلمبیا و جمهوری پاناما

اخبار و تحولات اقتصادی جمهوری کلمبیا و جمهوری پاناما در هفته اول فروردین ماه 1405 مندرج در رسانه‌ها و روزنامه‌های این کشور به شرح زیر ارائه می‌گردد:

درخواست بیش از ۲۰۰ کارشناس بین‌المللی از گوستاوو پترو برای خروج کلمبیا از نظام داوری سرمایه‌گذاری

بیش از ۲۰۰ اقتصاددان و حقوقدان از ۲۴ کشور جهان در نامه‌ای به رئیس‌جمهور کلمبیا، "گوستاوو پترو"، خواستار آن شدند که این کشور را از نظام بین‌المللی داوری سرمایه‌گذاری خارج کند، زیرا به باور آنان این سازوکار توانایی دولت‌ها را برای تنظیم سیاست‌ها در راستای منافع عمومی محدود می‌کند. در میان امضاکنندگان، چهره‌هایی مانند "جوزف استیگلیتز"، اقتصاددان آمریکایی، "توماس پیکتی"، اقتصاددان فرانسوی و "پیتر بوهمر"، اقتصاددان و استاد دانشگاه آمریکایی، حضور دارند که این نظام را مانعی برای ایجاد جوامع پایدار و عادلانه می‌دانند. این درخواست هم‌زمان با برگزاری نخستین کنفرانس بین‌المللی "گذار فراتر از سوخت‌های فسیلی" مطرح‌شده که کلمبیا از ۲۴ تا ۲۹ آوریل در "سانتا مارتا" به‌طور مشترک میزبانی می‌کند.

کارشناسان در این نامه توضیح می‌دهند که این سازوکار که در هزاران معاهده بین‌المللی، ازجمله ۱۸ توافق امضاشده توسط کلمبیا، وجود دارد، به شرکت‌های خارجی اجازه می‌دهد دولت‌ها را در دادگاه‌های بین‌المللی و خارج از نظام قضایی ملی تحت پیگرد قرار دهند، امری که به گفته آنان یک نظام نامتقارن ایجاد کرده و به سرمایه‌گذاران خارجی امتیازات بیشتری نسبت به بازیگران داخلی می‌دهد. امضاکنندگان هشدار می‌دهند که هرچند داوری سرمایه‌گذاری به‌عنوان ابزاری برای حفاظت در برابر رفتارهای ناعادلانه معرفی می‌شود، در عمل شرکت‌های چندملیتی از آن برای به چالش کشیدن سیاست‌های عمومی، به‌ویژه در حوزه‌های محیط‌زیستی و اقلیمی، به بهانه آسیب به سودآوری خود استفاده کرده‌اند؛ موضوعی که با تعهدات بین‌المللی کشورها در قبال تغییرات اقلیمی در تضاد است.

در مورد کلمبیا، آنان تأکید می‌کنند که سیاست‌گذار انرژی می‌تواند کشور را در معرض دعاوی چندمیلیاردی قرار دهد، زیرا بیش از صد پروژه هیدروکربنی تحت پوشش این نظام قرار دارند. همچنین این نامه این فرض را زیر سؤال می‌برد که چنین سازوکاری برای جذب سرمایه‌گذاری خارجی ضروری است و به نمونه برزیل اشاره می‌کند که بدون پیوستن به این نظام، یکی از بزرگ‌ترین دریافت‌کنندگان سرمایه در منطقه است. در سطح بین‌المللی نیز کشورهایی مانند آفریقای جنوبی، هند، اندونزی، اکوادور و بولیوی اقدام به خروج یا اصلاح این توافق‌ها کرده‌اند و تغییراتی در معاهداتی مانند T-MEC و درون اتحادیه اروپا برای محدود یا حذف این سازوکارها انجام‌شده است. در پایان، نویسندگان با تأکید بر لزوم اقدام هماهنگ، از کلمبیا می‌خواهند با استفاده از نقش خود در میزبانی کنفرانس، ائتلافی از کشورها برای کنار گذاشتن این نظام شکل دهد و رهبری یک ابتکار بین‌المللی در این مسیر را بر عهده بگیرد.

https://www.eltiempo.com/economia/sector-financiero/mas-de-200-expertos-internacionales-piden-a-gustavo-petro-retirar-a-colombia-del-arbitraje-de-inversion-3542486

افزایش ۴۷ درصدی بودجه سرمایه‌گذاری در نیروهای مسلح کلمبیا در سال ۲۰۲۶

دولت کلمبیا در سال ۲۰۲۶ مبلغ ۳.۷ تریلیون پزو را برای سرمایه‌گذاری در نیروهای مسلح اختصاص داده است که نسبت به سال ۲۰۲۵ حدود ۴۷ درصد افزایش نشان می‌دهد. وزیر دفاع این کشور، "پدرو سانچز"، اعلام کرد که این افزایش در راستای تقویت توان نظامی‌کشور برای مقابله با تهدیدات ناشی از جرم و جنایت صورت گرفته است. او همچنین تأکید کرد که در دولت گوستاوو پترو نه‌تنها بودجه افزایش‌یافته، بلکه تعداد نیروهای نظامی و پلیس نیز ۷ درصد رشد داشته است.

سانچز با اشاره به کاهش نیروهای نظامی در دولت‌های پیشین، گفت که این روند در سال‌های ۲۰۱۴ تا ۲۰۱۸ و همچنین ۲۰۱۸ تا ۲۰۲۲ به ترتیب ۴ و ۱۱ درصد کاهش داشته است. او همچنین از افزایش قابل‌توجه حقوق نیروهای نظامی خبر داد و اعلام کرد که دستمزد سربازان از ۳۰۰ هزار پزو در سال ۲۰۲۲ به ۱.۷۵ میلیون پزو رسیده است. علاوه بر این، دولت سرمایه‌گذاری‌های بزرگی در حوزه دفاعی ازجمله خرید ۱۷ فروند جنگنده "گریپن" با هزینه ۱۶.۵ تریلیون پزو انجام داده و برنامه‌هایی مانند مدرن‌سازی تسلیحات و پروژه ضد پهپاد ملی را برای تقویت امنیت کشور در دستور کار قرار داده است.

https://www.presidencia.gov.co/prensa/Paginas/En-2026-Gobierno-asigno-3-7-billones-para-inversion-en-las-Fuerzas-Militares-47-porciento-mas-que-en-2025-260324.aspx

پترو: احتمال افزایش قیمت بنزین در پی افزایش قیمت جهانی نفت و تنش‌ها با ایران

گوستاوو پترو، رئیس‌جمهور کلمبیا، اعلام کرد که در صورت ادامه تنش‌ها میان ایالات‌متحده و ایران و بسته شدن احتمالی تنگه هرمز، ممکن است قیمت سوخت در این کشور افزایش یابد. او درعین‌حال تأکید کرد که قیمت دیزل برای حمل‌ونقل کالا همچنان دارای یارانه باقی خواهد ماند. این اظهارات در واکنش به افزایش قیمت جهانی نفت در پی تحولات خاورمیانه و پیامدهای اقتصادی آن مطرح‌شده است. پترو در ادامه با اشاره به شرایط اقتصادی کشور، گفت که در چنین شرایطی دولت دو گزینه دارد: یا افزایش قیمت سوخت یا ادامه یارانه‌ها که فشار مالی سنگینی بر بودجه وارد می‌کند. او گزینه افزایش قیمت را محتمل دانست و درعین‌حال توصیه کرد که مردم به سمت استفاده از انرژی‌های پاک مانند برق، پنل‌های خورشیدی و خودروهای برقی حرکت کنند. به گفته او، اگرچه کلمبیا به‌طور مستقیم وابسته به نفت خاورمیانه نیست، اما افزایش قیمت جهانی نفت بر اقتصاد این کشور تأثیرگذار خواهد بود.

https://www.eltiempo.com/politica/gobierno/presidente-gustavo-petro-plantea-posible-alza-de-la-gasolina-ante-aumento-de-precios-del-petroleo-por-accion-de-estados-unidos-en-iran-3542518

رشد ۱۱.۶ درصدی صادرات بخش شیلات کلمبیا در سال ۲۰۲۵

صادرات بخش شیلات کلمبیا در سال ۲۰۲۵ با رشدی ۱۱.۶ درصدی به ۱۵۵ میلیون دلار رسید، درحالی‌که این رقم در سال ۲۰۲۴ حدود ۱۳۸.۹ میلیون دلار بود. باوجود اعمال تعرفه‌ها در بازار اصلی یعنی ایالات‌متحده، این بخش توانست روندی مثبت را حفظ کند که بخش عمده آن به صادرات هوایی اختصاص داشت و حدود ۷۱.۸ درصد از کل صادرات را شامل می‌شد. در همین حال، کانادا نیز با رشد ۱۹.۹ درصدی واردات، به بیش از ۲.۱ میلیون دلار رسید و به پنجمین مقصد صادراتی این محصولات تبدیل شد؛ محصول اصلی صادراتی به این کشور، ماهی قزل‌آلا در اشکال مختلف بوده است.

بااین‌حال، ایالات‌متحده همچنان بزرگ‌ترین خریدار محصولات شیلاتی کلمبیا باقی‌مانده و در سال گذشته ۷۲.۶ درصد از کل صادرات این بخش، معادل ۱۱۲.۵ میلیون دلار را به خود اختصاص داده است. تیلاپیا نیز اصلی‌ترین محصول صادراتی به این بازار بوده که بیش از ۹۰ درصد از کل صادرات به آمریکا را تشکیل می‌دهد. در سطح داخلی، استان‌های "وایه‌دل‌کائوکا"، "آنتیوکیا" و "اویلا" بیش از ۸۰ درصد صادرات این بخش را در اختیاردارند. در همین راستا، مقامات بر ضرورت تنوع‌بخشی به بازارهای صادراتی و تقویت حضور در مقاصد جدید تأکید کرده‌اند.

https://www.larepublica.co/economia/exportaciones-del-sector-pesquero-crecieron-11-6-en-2025-ubicandose-en-us-155-millones-4356298

برآورد کسری ۱۰.۷ بیلیون پزویی صندوق سوخت در کلمبیا

مرکز مطالعات اقتصادی "آنیف" هشدار داده است که در صورت تداوم شرایط فعلی و عدم افزایش قیمت داخلی سوخت، کسری "صندوق تثبیت قیمت سوخت"[1]، در سال ۲۰۲۶ می‌تواند به حدود ۱۰.۷ بیلیون پزو برسد. این وضعیت در پی افزایش قیمت جهانی نفت به دلیل جنگ میان آمریکا و ایران شکل‌گرفته که باعث شده قیمت نفت برنت به حدود ۱۰۸ دلار در هر بشکه برسد. همچنین کاهش ارزش پزو کلمبیا هزینه واردات سوخت را افزایش داده و شکاف میان قیمت داخلی و جهانی را عمیق‌تر کرده است.

بر اساس این گزارش، در ماه مارس اختلاف قیمت به ازای هر گالن حدود منفی ۸۰۰ پزو برای بنزین و منفی ۵۷۰۰ پزو برای دیزل برآورد شده است؛ به این معنا که دولت از طریق یارانه این فاصله را جبران می‌کند. از زمان تأسیس این صندوق در سال ۲۰۰۷، مجموع کسری آن به حدود ۱۲۵ بیلیون پزو رسیده و با برآورد جدید ممکن است به نزدیک ۱۳۶ بیلیون پزو افزایش یابد. آنیف تأکید می‌کند که حدود ۹۷ درصد کسری پیش‌بینی‌شده مربوط به دیزل است و هرگونه اصلاح سیاستی باید بر قیمت این سوخت متمرکز باشد. این نهاد پیشنهاد داده است که افزایش قیمت‌ها به‌صورت تدریجی انجام شود و سپس مکانیسمی طراحی شود که قیمت داخلی را بر اساس میانگین قیمت‌های جهانی تنظیم کند تا از نوسانات شدید جلوگیری شود. به گفته این مرکز، باقیمت نفت در حدود ۱۰۰ دلار و نرخ ارز نزدیک به ۳۷۰۰ پزو، بدون تصمیمات سیاستی امکان جبران این عدم تعادل وجود ندارد.

https://www.larepublica.co/economia/anif-estima-que-con-el-escenario-actual-el-deficit-del-fepc-podria-rondar-los-10-7-billones-4356185

تلاش کلمبیا و اکوادور برای احیای روابط اقتصادی در اوج جنگ تعرفه‌ای

وزیر تجارت، صنعت و گردشگری کلمبیا، "دیانا مارسلا مورالس"، اعلام کرد که این هفته دولت کلمبیا با مقامات اکوادور دیدار خواهد کرد تا راه‌حلی برای پایان دادن به تنش‌های تجاری و احیای روابط اقتصادی پیدا کند. این بحران که بیش از دو ماه ادامه داشته، بیش از ۵۵۰۰ شرکت را تحت تأثیر قرار داده و به‌ویژه به کسب‌وکارهای کوچک و متوسط آسیب‌زده است. دولت کلمبیا امیدوار است این نشست به کاهش تنش‌ها و تعیین مسیر مشخصی برای بازگشت به روابط تجاری عادلانه و متوازن منجر شود. مورالس همچنین از سیاست‌های حمایتی دولت در برابر واردات ارزان‌قیمت دفاع کرد و گفت تعرفه‌های جدید بر فولاد و سرامیک برای مقابله با اختلالات بازار و حفاظت از صنایع داخلی اعمال‌شده‌اند.

به گفته او، این بخش‌ها ظرفیت ایجاد بیش از ۵۰ هزار شغل رادارند و علاوه بر اشتغال‌زایی، در توسعه اقتصاد چرخشی و کاهش انتشار کربن نیز نقش دارند. هم‌زمان، دولت در حال گسترش روابط تجاری با ونزوئلا است و بر توسعه منطقه اقتصادی مشترک، ازجمله ایجاد منطقه آزاد کشاورزی-صنعتی، تمرکز دارد. در کنار این تحولات، کلمبیا به دنبال تنوع‌بخشی به شرکای تجاری خود نیز هست. صادرات به آفریقا رشد قابل‌توجهی داشته و در بخش مواد غذایی بیش از ۱۳۰ درصد افزایش‌یافته است. همچنین تراز تجاری کلمبیا با این قاره به بیش از ۴۰۰ میلیون دلار رسیده که نشان‌دهنده رشد ۷۳ درصدی نسبت به سال قبل است. دولت معتقد است توسعه روابط با آفریقا و تقویت بخش کشاورزی می‌تواند جایگاه کلمبیا را در اقتصاد جهانی ارتقا دهد.

https://www.larepublica.co/economia/entrevista-con-diana-marcela-morales-ministra-de-comercio-industria-y-turismo-4354804

جنگ در ایران، وعده بنزین ارزان پترو را با چالش مواجه کرد

افزایش تنش‌ها و درگیری‌ها در خاورمیانه، به‌ویژه جنگ مرتبط با ایران، باعث رشد قیمت جهانی نفت و انرژی شده و این مسئله برنامه دولت گوستاوو پترو برای کنترل قیمت بنزین در کلمبیا را تحت‌فشار قرار داده است. ناامنی در مسیرهای حیاتی انتقال نفت مانند تنگه هرمز، موجب نگرانی از اختلال در عرضه جهانی شده و همین امر به افزایش هزینه سوخت در بازارهای بین‌المللی دامن زده است. این شرایط مستقیماً بر اقتصاد کشورهایی مانند کلمبیا نیز تأثیر گذاشته است.

در چنین وضعیتی، دولت کلمبیا با یک دوراهی دشوار روبه‌روست؛ از یک‌سو افزایش قیمت بنزین می‌تواند نارضایتی اجتماعی ایجاد کند و از سوی دیگر، ادامه پرداخت یارانه‌ها فشار بیشتری بر بودجه عمومی وارد خواهد کرد. این در حالی است که صندوق تثبیت قیمت سوخت پیش‌تر نیز با کسری مواجه بوده و اکنون با افزایش هزینه‌های جهانی، چالش‌های مالی دولت تشدید شده است. درنتیجه، تحولات ژئوپلیتیکی فراتر از مرزها، به‌طور مستقیم بر سیاست‌های اقتصادی داخلی کلمبیا تأثیر گذاشته است.

https://elpais.com/america-colombia/2026-03-27/la-guerra-en-iran-amenaza-la-promesa-de-gasolina-barata-de-gustavo-petro.html

افزایش قیمت دلار در کلمبیا در میان نوسانات بازار

دلار آمریکا معاملات روز ۲۷ مارس را در بازار رسمی‌کلمبیا باقیمت ۳۶۸۴ پزو آغاز کرد که نسبت به نرخ مرجع ۳۶۷۵ پزو، افزایش ۹ پزویی را نشان می‌دهد. در ساعات ابتدایی، این ارز نوساناتی را تجربه کرد و به حداکثر ۳۶۹۵ و حداقل ۳۶۷۳ پزو رسید، درحالی‌که میانگین قیمت آن حدود ۳۶۸۱ پزو ثبت شد. حجم معاملات نیز به بیش از ۱۱۵ میلیون دلار رسید که نشان‌دهنده تحرک قابل‌توجه در بازار ارز است. در سطح جهانی، شاخص دلار که ارزش این ارز را در برابر سبدی از شش ارز دیگر می‌سنجد، اندکی کاهش‌یافته و به ۹۹.۷۶۲ واحد رسیده است. هم‌زمان، تنش‌های تجاری میان آمریکا و چین نیز ادامه دارد و پکن در واکنش به اقدامات واشنگتن، تحقیقات جدیدی درباره عملکرد تجاری ایالات‌متحده آغاز کرده که می‌تواند به اعمال تعرفه‌های تلافی‌جویانه منجر شود. این تحولات بین‌المللی در کنار عوامل داخلی، بر روند بازار ارز کلمبیا تأثیرگذار بوده‌اند.

https://www.semana.com/economia/macroeconomia/articulo/dolar-amanece-mas-caro-este-viernes-asi-se-mueve-la-moneda-este-27-de-marzo/202658/

چین اعلام کرد در صنعت فولاد کلمبیا مرتکب رقابت ناعادلانه نشده است

پس‌ازآنکه کلمبیا تعرفه‌های ۲۵ درصدی تا ۳۵ درصدی بر واردات فولاد و فلزات از کشورهایی که با آن‌ها معاهده تجارت آزاد ندارد، وضع کرد، سفارت چین در کلمبیا واکنش نشان داد و تأکید کرد که محصولات چینی مرتکب "رقابت ناعادلانه" علیه صنعت فولاد کلمبیا نشده‌اند. سفارت چین اعلام کرد که در سال ۲۰۲۵، صادرات فولاد از چین به کلمبیا کمتر از ۰.۳ درصد از کل واردات سالانه این کشور را تشکیل داده است. سفارت افزود که محصولات چینی "باکیفیت بالا و قیمت رقابتی" مکملی ضروری و سودمند برای بازار کلمبیا هستند و این رقابت‌پذیری ناشی از "سیستم صنعتی پیشرفته"، "سطح فناوری بالا" و "مدیریت کارآمد تولید" است. همچنین هشدار داد که محدود کردن واردات محصولات چینی نه‌تنها مشکلات صنایع مرتبط در کلمبیا را حل نمی‌کند، بلکه هزینه‌های سایر بخش‌ها را افزایش داده، به منافع شرکت‌ها و مصرف‌کنندگان آسیب می‌رساند و بر توسعه اقتصادی و اشتغال تأثیر منفی دارد. چین ضمن تأکید بر حمایت از سیستم تجارت چندجانبه مبتنی بر قواعد، از همکاری و اتصال بیشتر صنایع دو کشور استقبال کرد و قصد دارد در زنجیره‌های صنعتی و تأمین همکاری کند تا صنایع کلمبیا را باارزش افزوده و رقابت‌پذیری بیشتر مدرن کند.

https://www.larepublica.co/economia/china-aseguro-que-no-incurrio-en-competencia-desleal-frente-a-la-industria-siderurgica-4357842

[1] Fepc