اخبار اقتصادی تاجیکستان

گزیده اخبار و تحولات اقتصادی تاجیکستان در هفته چهارم اردیبهشت ماه 1405 مندرج در روزنامه‌ها و رسانه‌های این کشور به شرح زیر می‌باشد:

اختصاص 108 میلیون دلاری بانک جهانی برای تقویت تاب‌آوری بخش کشاورزی تاجیکستان

خبرگزاری اوستا: قربان حکیم‌زاده، وزیر کشاورزی تاجیکستان، اخیرا با سامح وهبه، مدیر منطقه‌ای بخش اروپا و آسیای مرکزی بانک جهانی و حازم ابراهیم خانبال، رئیس دفتر نمایندگی دائم بانک جهانی در تاجیکستان دیدار و گفتگو کرد.

بر اساس اعلام وزارت کشاورزی تاجیکستان، دو طرف در این دیدار از همکاری‌های سازنده میان وزارت کشاورزی این کشور و بانک جهانی قدردانی کردند.

در جریان این مذاکرات، موضوعاتی از جمله حمایت از توسعه بخش کشاورزی، ایجاد مراکز کشاورزی و لجستیکی، مقابله با پیامدهای تغییرات اقلیمی و خشکسالی، سازگاری محصولات کشاورزی با شرایط اقلیمی و همچنین حمایت از بخش علمی مورد بررسی قرار گرفت.

دو طرف همچنین به موضوع حمایت از آکادمی علوم کشاورزی تاجیکستان و دانشگاه دولتی کشاورزی شیرینشاه شاه‌تمور و نیز ظرفیت‌های تولید و صادرات محصولات کشاورزی این کشور توجه ویژه کردند.
وزیر کشاورزی تاجیکستان در این دیدار از حمایت‌های مستمر بانک جهانی و اجرای پروژه‌های مشترک قدردانی کرد.

در مقابل، مدیر منطقه‌ای بخش اروپا و آسیای مرکزی بانک جهانی بر علاقه‌مندی این نهاد برای ادامه توسعه بخش کشاورزی تاجیکستان و اجرای پروژه‌ها و برنامه‌های جدید تأکید کرد.

بر اساس این گزارش، بانک جهانی در چارچوب همکاری‌های مشترک، 108 میلیون دلار برای اجرای پروژه افزایش تاب‌آوری بخش کشاورزی تاجیکستان اختصاص داده است.

وزارت کشاورزی تاجیکستان اعلام کرد که این پروژه تاکنون نتایج قابل توجهی به همراه داشته است.

https://avesta.tj/2026/05/11/vsemirnyj-bank-vydelil-108-mln-na-ustojchivost-selskogo-hozyajstva-tadzhikistana/

 

عزم تاجیکستان برای جهش کیفی در توسعه اقتصادی تا سال 2030

خبرگزاری خاور: قاهر رسول‌زاده، نخست وزیر تاجیکستان، در سی و پنجمین کنفرانس منطقه‌ای سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد برای اروپا و آسیای مرکزی که در کاخ سامان در دوشنبه برگزار شد، از ثبات اقتصادی و مسیر استراتژیک کشور سخنرانی کرد.

وی تأکید کرد: «نگاهی به آمار دهه گذشته نشان می‌دهد که اقتصاد کلان کشور با ثبات و مسیر انتخاب شده ما درست بوده است.» طی این دوره، تولید ناخالص داخلی تاجیکستان ۳.۴ برابر و درآمد خانوارها شش برابر افزایش یافته است. این دستاوردها موجب شده است تا کشور به اهداف کلیدی اجتماعی، از جمله کاهش فقر به ۱۹ درصد و افزایش میانگین امید به زندگی به ۷۷ سال، دست یابد.

نخست وزیر افزود: «کشاورزی به محرک اصلی این رشد تبدیل شده و تولید در این بخش در پنج سال گذشته تقریباً دو برابر شده است.» وی همچنین برنامه توسعه میان‌مدت کشور برای سال‌های 2026-2030 را تشریح کرد و گفت که این برنامه امکان جهش کیفی اقتصاد را فراهم می‌کند: تولید ناخالص داخلی دو برابر، فقر به ۱۰ درصد کاهش و سهم طبقه متوسط به ۵۰ درصد افزایش خواهد یافت.

رسول‌زاده پیش‌بینی کرد که میانگین رشد اقتصادی سالانه در این دوره ۸.۷ درصد باشد. وی اهداف بخشی بلندپروازانه‌ای را نیز اعلام کرد: افزایش تولید در بخش‌های صنعتی ۲۰ درصد، خدمات پولی ۱۱.۷ درصد و کشاورزی ۸.۵ درصد در سال. به گفته نخست وزیر، کشاورزی همچنان قلب اقتصاد تاجیکستان است و بیش از ۶۰ درصد جمعیت را مشغول به کار می‌کند و یک چهارم تولید ناخالص داخلی کشور را تشکیل می‌دهد.

https://khovar.tj/rus/2026/05/pravitelstvo-tadzhikistanana-raschetyvaet-sovershit-kachestvennyj-ryvok-v-ekonomike-k-2030-godu/

 

تاجیکستان و قزاقستان در مسیر امضای نقشه راه همکاری کشاورزی در نیمه دوم ۲۰۲۶

آسیا پلاس: قزاقستان و تاجیکستان قصد دارند در نیمه دوم سال ۲۰۲۶ نقشه راهی برای افزایش همکاری در بخش کشاورزی امضا کنند. این خبر پس از دیدار قربان حکیم‌زاده، وزیر کشاورزی تاجیکستان، و آیداربک ساپاروف، وزیر کشاورزی قزاقستان، که در حاشیه سی و پنجمین نشست کنفرانس منطقه‌ای فائو برای اروپا و آسیای مرکزی در دوشنبه برگزار شد، اعلام شد.

در این دیدار، طرفین درباره چشم‌اندازهای گسترش همکاری در کشاورزی، مسائل مربوط به امنیت غذایی، توسعه روابط تجاری و اقتصادی و راه‌اندازی پروژه‌های مشترک در مجتمع کشاورزی-صنعتی به بحث و گفتگو پرداختند.

به گفته ساپاروف، تجارت متقابل کشاورزی بین قزاقستان و تاجیکستان رشد مداومی را نشان می‌دهد؛ تا پایان سال ۲۰۲۵، گردش مالی تجارت کشاورزی ۱۱.۵ درصد افزایش یافت و به ۵۹۵ میلیون دلار رسید. این روند مثبت در سال ۲۰۲۶ نیز ادامه دارد؛ در سه ماهه اول، حجم تجارت متقابل ۲۶.۱ درصد افزایش یافت و به ۱۸۲ میلیون دلار رسید.

صادرات اصلی قزاقستان شامل گندم، آرد، روغن‌های گیاهی، جو، ذرت، فرآورده‌های گوشتی و سایر کالاها است. طرف قزاق علاقه خود را به گسترش همکاری‌های سرمایه‌گذاری و ایجاد شرکت‌های مشترک ابراز کرد؛ به ویژه در پروژه‌هایی مرتبط با آسیاب آرد، فرآوری دام، تولید شیرینی، روغن نباتی، آبمیوه‌های طبیعی و کنسانتره با مشارکت سرمایه‌گذاری تاجیکستان.

همچنین پیشنهاد شد تبادل مداوم اطلاعات درباره رویدادهای جاری کشاورزی، تشدید همکاری در زمینه اصلاح نباتات و تولید بذر و تقویت مشارکت در علوم و آموزش کشاورزی، از جمله تبادل دانش، تجربه و فناوری، انجام شود. ساپاروف تأکید کرد که اجرای طرح‌های مشترک به امنیت غذایی کشورهای دو طرف و گسترش صادرات کشاورزی کمک خواهد کرد.

قربان حکیم‌زاده نیز علاقه تاجیکستان به گسترش بیشتر مشارکت با قزاقستان را تأیید کرد و بر پتانسیل بالای همکاری در تجارت، فرآوری محصولات کشاورزی، علوم کشاورزی و معرفی فناوری‌های مدرن تأکید کرد.

در چارچوب کنفرانس فائو، ساپاروف در گفتگوی وزرا با عنوان «آسیای مرکزی: آزادسازی پتانسیل منطقه به عنوان «سبد نان»» نیز سخنرانی کرد و بر جایگاه استراتژیک قزاقستان در سیستم امنیت غذایی جهانی و نقش آن به عنوان یکی از بزرگترین تولیدکنندگان غلات جهان تأکید کرد.

بر اساس گزارش طرف قزاقستانی، این کشور در سال ۲۰۲۵ برای دومین سال متوالی تقریباً ۲۷ میلیون تن غلات برداشت کرده است. همچنین نزدیک به ۵ میلیون تن دانه روغنی و تقریباً ۱ میلیون تن حبوبات تولید شده و ۱۵.۳ میلیون تن غلات صادر شده است. ساپاروف تصریح کرد که قزاقستان آماده است جایگاه خود را به عنوان یکی از قطب‌های کلیدی غذا در اوراسیا تقویت کرده و تأمین پایدار غلات و محصولات فرآوری شده را به کشورهای آسیای مرکزی، خاورمیانه، اروپا و سایر مناطق تضمین کند.

پس از این نشست، قزاقستان و تاجیکستان آمادگی خود را برای تقویت مشارکت و اجرای پروژه‌های مشترک در مجتمع کشاورزی-صنعتی تأیید کردند.

https://asiaplus.news/2026/05/13/tadzhikistan-i-kazahstan-podpishut-dorozhnuyu-kartu-po-sotrudnichestvu-v-sfere-apk/

 

مذاکرات توسعه انرژی «سبز» در جریان سفر رسمی امامعلی رحمان به چین

خبرگزاری خاور: در جریان سفر رسمی امامعلی رحمان، رئیس‌جمهور تاجیکستان، به جمهوری چین، دلیر جمعه، وزیر انرژی و ذخائر آب، و سلطان رحیم‌زاده، رئیس کمیته دولتی سرمایه‌گذاری و مدیریت دارایی دولتی، با دیوید لیو، مدیرعامل شرکت  «Dayu New Energy Limited»، دیدار کردند.

این دیدار بر ایجاد همکاری‌های سودمند متقابل در زمینه توسعه منابع انرژی تجدیدپذیر، از جمله ساخت نیروگاه‌های خورشیدی و بادی، جذب سرمایه‌گذاری و اجرای فناوری‌های مدرن متمرکز بود.

در جریان مذاکرات، اطلاعات جامعی درباره پتانسیل گسترده تاجیکستان در بخش انرژی سبز ارائه شد و تأکید گردید که توسعه منابع انرژی تجدیدپذیر از اولویت‌های اصلی سیاست انرژی این کشور است.

طرفین همچنین آمادگی خود را برای تقویت همکاری، تبادل تجربیات و بررسی فرصت‌ها برای اجرای پروژه‌های مشترک انرژی اعلام کردند.

https://khovar.tj/rus/2026/05/v-ramkah-gosudarstvennogo-vizita-emomali-rahmona-v-kitaj-provedeny-peregovory-o-razvitii-zelyonoj-energetiki/

 

فعالیت ۹۲۴ شرکت تولیدی در استان ختلان؛ رشد ۱۰ درصدی تولید در سه ماه اول ۲۰۲۶

اسپوتنیک: بر اساس گزارش آژانس آمار تاجیکستان، در دوره ژانویه تا مارس ۲۰۲۶، شرکت‌های صنعتی استان ختلان به همراه کارآفرینان خصوصی، محصولاتی به ارزش ۲ میلیارد و ۹۶۹ میلیون و ۷۳.۵ هزار سامانی تولید کردند. این رقم ۱۰ درصد بیش از مدت مشابه سال ۲۰۲۵ با قیمت‌های قابل مقایسه است.

توسعه بخش صنعتی استان عمدتاً ناشی از افزایش تولید در صنایع استخراجی و فرآوری گزارش شده است؛ به طوری که حجم تولید در صنعت استخراجی ۲۷.۴ درصد و در صنعت فرآوری ۴.۹ درصد رشد داشته است.

در این دوره، ۹۲۴ کارخانه و شرکت تولیدی فعالیت داشته‌اند که از این میان، ۱۴۰ واحد در صنعت استخراج، ۷۱۷ واحد در صنعت فرآوری و ۶۷ واحد در بخش‌های آبرسانی و فرآوری زباله مشغول به کار بوده‌اند.

گزارش آژانس آمار تأکید می‌کند که فعالیت پایدار این شرکت‌ها به تأمین محصولات بازار داخلی، افزایش ظرفیت تولید و ایجاد مشاغل جدید کمک کرده است. همچنین، اجرای برنامه‌های دولتی و استفاده از فناوری‌های مدرن، انگیزه مهمی‌برای توسعه بیشتر بخش صنعت استان ختلان ایجاد کرده است.

https://sputnik.tj/20260511/faoliyat-korgohi-istehsoli-viloyati-khatlon-1077466301.html

 

گسترش همکاری‌های دیجیتال تاجیکستان با شرکت  Huawei

خبرگزاری خاور: جلسه‌ای با حضور رئیس خدمات ارتباطات وابسته به دولت جمهوری تاجیکستان، متخصصان شرکت «تاجیک تلکام» و نمایندگان آژانس نوآوری و فناوری‌های دیجیتال وابسته به ریاست جمهوری این کشور، با هیئتی از شرکت Huawei در پکن برگزار شد.

در این نشست، تمرکز بر تقویت همکاری‌ها در زمینه توسعه فناوری‌های دیجیتال، امنیت سایبری، گسترش زیرساخت‌های مخابراتی مدرن و پیاده‌سازی فناوری‌های پیشرفته بود.

علاوه بر این، فرصت‌های همکاری در توسعه شبکه‌های دیجیتال، بهره‌گیری از بهترین شیوه‌های بین‌المللی، اجرای پروژه‌های نوآورانه و آموزش متخصصان در حوزه فناوری اطلاعات و ارتباطات نیز مورد بررسی قرار گرفت.

https://khovar.tj/rus/2026/05/tadzhikistan-rasshiryaet-sotrudnichestvo-s-huawei-v-oblasti-tsifrovyh-tehnologij/

 

امضای چندین سند با هدف جذب سرمایه‌گذاری در بخش انرژی تاجیکستان در پکن

خبرگزاری خاور: در جریان دیدار امامعلی رحمان، رئیس جمهور تاجیکستان، با رهبران و نمایندگان شرکت‌های جمهوری خلق چین که روز ۱۱ مه در پکن برگزار شد، چندین سند مهم با هدف جذب سرمایه‌گذاری در بخش انرژی این کشور به امضا رسید.

به طور ویژه، یادداشت تفاهمی‌بین «وزارت انرژی و ذخایر آب جمهوری تاجیکستان» و شرکت «Guangdong  Construction Engineering Group Co., Ltd.»  برای توسعه و سرمایه‌گذاری در پروژه‌های انرژی تجدیدپذیر در تاجیکستان امضا شد. هدف اصلی این سند، اجرای پروژه‌هایی در حوزه انرژی سبز، بهره‌گیری از منابع انرژی تجدیدپذیر و جذب سرمایه‌گذاری خارجی در بخش انرژی کشور اعلام شده است

همچنین یادداشت تفاهمی‌بین «وزارت انرژی و ذخایر آب جمهوری تاجیکستان» و شرکت «Watchman Group PTE Ltd.»  برای مطالعه و بررسی امکان احداث مزارع بادی در استان سغد به امضا رسید. این ابتکار، چارچوبی مناسب برای توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر، تنوع‌بخشی به منابع تولید برق و معرفی فناوری‌های نوین در بخش انرژی تاجیکستان فراهم خواهد کرد.

https://khovar.tj/rus/2026/05/v-pekine-podpisan-ryad-dokumentov-napravlennyh-na-privlechenie-investitsij-v-energeticheskij-sektor-tadzhikistana/

 

دیدار مدیر آژانس نوآوری و فناوری‌های دیجیتال با نمایندگان برجسته شرکت‌های فناوری چینی

خبرگزاری خاور: در چارچوب همایش ارتباط کسب‌وکار دیجیتال تاجیکستان و چین (Tajik–China Digital Business Connect)، مدیر آژانس نوآوری و فناوری‌های دیجیتال وابسته به ریاست جمهوری تاجیکستان جلساتی را با نمایندگان برجسته شرکت‌های فناوری چینی و پلتفرم‌های دیجیتال بین‌المللی برگزار کرد.

هدف از این جلسات، گسترش همکاری در زمینه دیجیتالی‌شدن، نوآوری و توسعه فناوری است. در این راستا، جلسه‌ای با یانگ یونگ، رئیس شرکت Guoxing Network Co., Ltd. و مدیر مرکز ترویج اینترنت صنعتی جاده ابریشم برگزار شد. طرفین در این نشست چشم‌اندازهای همکاری در اینترنت صنعتی، پیاده‌سازی فناوری‌های 5G، هوش مصنوعی و اینترنت اشیا  (IoT)، آموزش نیروی متخصص و اجرای پروژه‌های آزمایشی مشترک در تاجیکستان به عنوان بخشی از ابتکار جاده ابریشم دیجیتال (Digital Silk Road) را بررسی کردند.

همچنین جلسه‌ای با بروس چنگ، مدیر کل مشارکت‌های جهانی ByteDance (TikTok) برگزار شد. در این نشست، توسعه اکوسیستم نوآوری، حمایت از استارتاپ‌ها، تولید محتوای دیجیتال، آموزش متخصصان فناوری اطلاعات و تبادل تجربه بین‌المللی در زمینه تحول دیجیتال مورد بحث قرار گرفت.

علاوه بر این، جلسه‌ای با سعید شیا (Saeed Xia)، مدیر اجرایی بخش خدمات دولتی جهانی  Huawei، برای بررسی فرصت‌های همکاری در تحول دیجیتال بخش دولتی، توسعه زیرساخت‌های دیجیتال، راهکارهای دولت الکترونیک، فناوری‌های ابری، هوش مصنوعی، امنیت سایبری و آموزش متخصصان برگزار شد.

در پایان، جلسه‌ای با دنی تانگ، رئیس شرکت Zhonghe Silk Road Digital Technology Co. Ltd.، به منظور بررسی چشم‌انداز پروژه‌های مشترک در حوزه شهر هوشمند، اقتصاد دیجیتال، فناوری‌های نوآورانه، زیرساخت‌های دیجیتال و تقویت مشارکت فناوری بین تاجیکستان و چین برگزار شد.

https://khovar.tj/2026/05/sozmoni-ozu-avor-va-kishovarz-to-ikiston-dar-sat-i-95-foiz-hudro-bo-ord-tamin-menamoyad/

 

اختصاص 25 میلیون دلار برای توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر در تاجیکستان

آسیا پلاس: دولت تاجیکستان برنامه اقدام سال‌های 2026 تا 2027 در چارچوب برنامه توسعه منابع انرژی تجدیدپذیر 2023 تا 2027 را تصویب کرد که بر اساس آن، مجموع تأمین مالی این طرح‌ها به 221.6 میلیون سامانی، معادل حدود 25 میلیون دلار، می‌رسد.

طبق این برنامه، 210.9 میلیون سامانی از سوی نهادهای کمک‌کننده بین‌المللی، 9.1 میلیون سامانی از بخش خصوصی و 1.55 میلیون سامانی از بودجه دولتی تأمین خواهد شد.

بخش اصلی این برنامه به توسعه زیرساخت‌های انرژی اختصاص دارد. بر این اساس، در سال جاری میلادی دو نیروگاه خورشیدی در استان‌های سغد و بدخشان با ظرفیت مجموع 6 مگاوات احداث می‌شود که هر کدام به سامانه ذخیره‌سازی انرژی با ظرفیت یک مگاوات‌ساعت مجهز خواهند بود.

همچنین در قالب پروژه «برق‌رسانی روستاها» قرار است در بدخشان 11 نیروگاه کوچک برق‌آبی با ظرفیت مجموع 0.275 مگاوات، 19 نیروگاه خورشیدی کوچک با ظرفیت 2.5 مگاوات و یک نیروگاه بادی کوچک با ظرفیت 0.2 مگاوات ساخته شود.

برنامه دولت تاجیکستان همچنین شامل تأمین برق روستاهای «شیب‌دره» و «رزگه» در شهرستان بلجوان از طریق نصب پنل‌های خورشیدی برای 59 خانوار و دو مدرسه متوسطه است.

بر اساس این گزارش، در  سال 2027 نیز ساخت نیروگاه‌های خورشیدی با ظرفیت مجموع 2.5 مگاوات در شهر دوشنبه پیش‌بینی شده که هزینه آن از سوی بخش خصوصی تأمین خواهد شد. همچنین تهیه مطالعات فنی و اقتصادی برای احداث نیروگاه خورشیدی شناور 10 مگاواتی در مخزن نیروگاه برق‌آبی سربند در دستور کار قرار دارد.
این برنامه علاوه بر توسعه زیرساخت‌ها، شامل تدوین مقررات اتصال برق تولیدی از منابع تجدیدپذیر به شبکه سراسری، آموزش نیروی متخصص، ایجاد آزمایشگاه علمی - آموزشی انرژی‌های تجدیدپذیر و انجام مطالعات درباره ظرفیت انرژی خورشیدی، بادی، زیست‌گاز و نیروگاه‌های برق‌آبی کوچک است.

دولت تاجیکستان پیش‌بینی کرده است که در پایان اجرای این برنامه، ظرفیت تولید برق از منابع تجدیدپذیر 32.2 مگاوات افزایش یابد و 35 روستای دورافتاده به برق پایدار دسترسی پیدا کنند. همچنین قرار است برای نخستین بار 24.1 خانوار در مناطق دوردست به شبکه برق متصل شوند.

https://asiaplus.news/2026/05/15/v-tadzhikistane-na-razvitie-vozobnovlyaemoj-energetiki-v-2026-2027-godah-napravyat-okolo-25-mln/

 

پیشنهاد تأسیس صندوق ویژه برای نوسازی سیستم‌های آبیاری در آسیای مرکزی توسط تاجیکستان

خبرگزاری خاور: نگینه انوری، معاون وزیر کشاورزی جمهوری تاجیکستان، در جلسه‌ای مشترک با موضوع پایداری و ادغام اقدامات برای مقابله با تغییرات اقلیمی، حفاظت از تنوع زیستی و احیای زمین در اروپا و آسیای مرکزی، خواستار تأسیس یک صندوق ویژه برای نوسازی سیستم‌های آبیاری در آسیای مرکزی شد.

وی ضمن حمایت از ابتکار سازمان غذا و کشاورزی سازمان ملل متحد برای تقویت نظارت و پیش‌بینی، پیشنهاد کرد از ظرفیت مرکز ملی یخچال‌های طبیعی تاجیکستان به عنوان پایگاهی قابل اعتماد برای ایجاد سیستم منطقه‌ای نظارت بر خطرات کشاورزی-اقلیمی استفاده شود. به گفته انوری، این اقدام به کشاورزان امکان می‌دهد پیش‌بینی‌های خشکسالی، سیل و سایر بلایای خطرناک را به صورت بلادرنگ دریافت کنند و اقدامات به موقع برای کاهش خسارات انجام دهند.

وی افزود: «تاجیکستان، کشوری کوهستانی با بیش از ۹۳ درصد از قلمرو تحت پوشش کوهستان، در خط مقدم تأثیر تغییرات اقلیمی قرار دارد. پایداری کشاورزی و امنیت غذایی در آسیای مرکزی ارتباط مستقیم با وضعیت یخچال‌های طبیعی ما دارد. ما مفتخریم که ابتکار اعلام سال ۲۰۲۵ به عنوان سال بین‌المللی یخچال‌های طبیعی و ۲۱ مارس - روز جهانی یخچال‌های طبیعی - به تاجیکستان تعلق گرفته است.»

انوری خاطرنشان کرد که تاجیکستان منبع بیش از ۶۰ درصد منابع آبی منطقه است، اما ذوب سریع یخچال‌های طبیعی تاکنون باعث از دست رفتن بیش از هزار یخچال شده است و امنیت غذایی کشورهای پایین‌دست را تهدید می‌کند. بر اساس پیش‌بینی‌ها، تا سال ۲۰۵۰ حجم یخچال‌ها ۳۰ درصد دیگر کاهش خواهد یافت و کشاورزی آبی در بیش از ۸ میلیون هکتار از حوضه دریای آرال در معرض خطر قرار می‌گیرد.

وی همچنین تأکید کرد که کوه‌های تاجیکستان یکی از مراکز جهانی تنوع زیستی هستند و منابع ژنتیکی منحصر به فرد گیاهان کشاورزی، از جمله گندم و درختان میوه، در معرض خطر از دست رفتن قرار دارند.

نگینه انوری افزود که دولت تاجیکستان مطابق با سیاست‌های سازمان فائو، برنامه «توسعه کشاورزی پایدار و سیستم‌های غذایی و کشاورزی تا سال ۲۰۳۰» را تدوین و تصویب کرده است. همچنین پنج مرکز لجستیک کشاورزی در حال ساخت است تا به عنوان «ضربه‌گیر» از کشاورزان در برابر شوک‌های قیمتی محافظت کرده و ضایعات پس از برداشت را کاهش دهند.

وی از شرکای توسعه خواست تا به جای پروژه‌های کوتاه‌مدت پراکنده، به سمت تأمین مالی سبد سرمایه‌گذاری استراتژیک حرکت کنند و بر اهمیت حمایت از زنان و جوانان در کشاورزی، به ویژه زنان کشاورز که نقش کلیدی در امنیت غذایی محلی دارند، تأکید کرد.

https://khovar.tj/2026/05/nigina-anvar-fondi-mahsusi-navsozii-sistema-oi-irrigatsionii-osiyoi-markaz-tashkil-karda-shavad/

گذار از واردکننده به خودکفایی در تولید آرد، موفقیت کشاورزی تاجیکستان در دهه گذشته

خبرگزاری خاور: در پایان نهمین نشست وزرای کشاورزی کشورهای آسیای مرکزی که در چارچوب سی و پنجمین کنفرانس منطقه‌ای سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد برای اروپا و آسیای مرکزی از ۱۱ تا ۱۵ مه در دوشنبه برگزار شد، پیشرفت چشمگیر تاجیکستان در تأمین امنیت غذایی و توسعه بخش کشاورزی مورد توجه قرار گرفت.

به گفته دیمیتری پریخودکو، اقتصاددان ارشد مرکز سرمایه‌گذاری فائو، شرکت‌کنندگان در این نشست درباره پتانسیل آسیای مرکزی به عنوان یکی از مهم‌ترین مناطق تولید گندم بحث و تبادل نظر کردند. تمرکز ویژه‌ای بر افزایش تولید، ذخیره‌سازی، فرآوری و تجارت محصولات کشاورزی گذاشته شد.

پریخودکو با اشاره به اهمیت نان در فرهنگ غذایی تاجیکستان گفت: «گندم همچنان یکی از محصولات استراتژیک منطقه است. امروز تاجیکستان در مسیر خودکفایی در تولید آرد گام‌های قابل توجهی برداشته است.» وی یادآور شد که در سال ۲۰۱۱ تاجیکستان بخش عمده آرد خود را از دیگر کشورهای آسیای مرکزی وارد می‌کرد، اما اکنون جمهوری تاجیکستان گندم مورد نیاز خود را تولید می‌کند و بخشی از غلات را برای فرآوری بیشتر وارد کشور می‌کند.

اقتصاددان فائو افزود: «امروزه حدود ۹۵ درصد آرد مصرفی تاجیکستان در داخل کشور تولید می‌شود که گامی مهم در جهت تحقق اهداف امنیت غذایی است.»

دمیتری پریخودکو همچنین بر لزوم همکاری بیشتر با تاجیکستان در توسعه بخش کشاورزی، ایجاد شرایط قابل پیش‌بینی برای تجارت و تقویت همکاری منطقه‌ای میان کشورهای آسیای مرکزی تأکید کرد. وی دستاوردهای این کشور در حوزه کشاورزی طی دهه گذشته را مثبت ارزیابی کرده و به نمایش گونه‌های جدید گندم در نمایشگاه‌های بین‌المللی اشاره کرد.

پریخودکو در پایان گفت: «دستاوردها و پیشرفت‌ها چشمگیر است، اما هنوز کارهای زیادی برای انجام باقی مانده است. امروز تاجیکستان به نتایج قابل توجهی در توسعه بخش کشاورزی دست یافته است.»

https://khovar.tj/2026/05/sozmoni-ozu-avor-va-kishovarz-to-ikiston-dar-sat-i-95-foiz-hudro-bo-ord-tamin-menamoyad/

 

مناطق آزاد اقتصادی تاجیکستان آماده همکاری با شرکت‌ها و سرمایه‌گذاران روسی

اسپوتنیک: مناطق آزاد اقتصادی تاجیکستان قصد دارند با شرکت‌ها و مناطق ویژه اقتصادی روسیه همکاری کنند.

جاوید حسین‌زاده، رئیس اداره مناطق آزاد اقتصادی وزارت توسعه اقتصادی تاجیکستان، در حاشیه همایش کازان ‏فروم ۲۰۲۶ اعلام کرد: «ما از مناطق آزاد اقتصادی آلابوگا و اینوپولیس بازدید خواهیم کرد و قصد داریم تفاهم‌نامه همکاری امضا کنیم و با شرکت‌ها، مؤسسات و ساکنان فعال در این مناطق ارتباط و همکاری ایجاد کنیم.»

وی همچنین از سرمایه‌گذاران روسی برای سرمایه‌گذاری در اقتصاد تاجیکستان دعوت کرد و تأکید کرد: «سرمایه‌گذاری در تاجیکستان کاملاً امن است. عامل اول برای سرمایه‌گذاران، امنیت است؛ سال گذشته تاجیکستان در رتبه دوم جهان قرار گرفت. همه می‌دانیم که پول عاشق صلح است.»

حسین‌زاده به دیگر دستاوردهای تاجیکستان از جمله مناطق آزاد اقتصادی، معافیت‌های مالیاتی، نرخ رشد اقتصادی بالا و بازار فروش گسترده اشاره کرد و افزود: «تاجیکستان با افغانستان، کشورهای آسیای مرکزی، پاکستان، هند و چین همسایه است و جمعیت این منطقه بیش از ۱.۵ میلیارد نفر است.»

وی یادآوری کرد که تاجیکستان تا ۵۰ سال به سرمایه‌گذاران در مناطق آزاد اقتصادی امتیازات ترجیحی ارائه می‌کند که شامل دو نوع مالیات می‌شود: نرخ پایین اجاره زمین و معافیت‌های گمرکی.

حسین‌زاده همچنین از ایجاد «پنجره واحد» برای تجارت خبر داد و گفت: «یک پورتال ویژه در حال توسعه است که فرآیند ثبت‌نام را ساده می‌کند. ثبت آنلاین شامل اخذ گواهی، ویزا، ثبت‌نام در مراجع مالیاتی و سایر مجوزها خواهد بود و همه مراحل دیجیتالی می‌شوند.»

وی در پایان، از نمایندگان کسب‌وکار روسیه و دیگر شرکت‌کنندگان همایش کازان‏فاروم ۲۰۲۶ برای حضور در همایش بین‌المللی سرمایه‌گذاری در مناطق آزاد اقتصادی تاجیکستان که در ماه اوت ۲۰۲۶ در گلستان و خجند برگزار می‌شود، دعوت کرد.

https://sputnik.tj/20260515/mintaqahoi-ozodi-iqtisodi-tojikiston-shirkatho-rusiya-hamkori-1077548966.html

 

بررسی توسعه زیرساخت‌های دیجیتال تاجیکستان در همایش کازان ۲۰۲۶

خبرگزاری خاور: در هفدهمین همایش بین‌المللی اقتصادی «روسیه - جهان اسلام: همایش کازان ۲۰۲۶»، اطلاعات جامعی درباره فعالیت‌های مناطق آزاد اقتصادی تاجیکستان، شرایط سرمایه‌گذاری، اجرای فناوری‌های مدرن و توسعه زیرساخت‌های دیجیتال ارائه شد.

به گفته آژانس نوآوری و فناوری‌های دیجیتال وابسته به ریاست جمهوری تاجیکستان، یک هیئت این کشور از ۱۲ تا ۱۷ مه در این همایش حضور داشت. سنت‌الله انورزاده، رئیس بخش توسعه اکوسیستم نوآوری این آژانس، اقدامات مداوم دولت برای توسعه اقتصاد دیجیتال را تشریح کرد که شامل اجرای پورتال خدمات دولتی یکپارچه «e-hukumat.tj»، سیستم مدیریت اسناد الکترونیکی بین‌بخشی و پلتفرم ملی ادغام داده‌ها    «SmartBridge»  می‌شود.

وی بر اهمیت فعالیت‌های مناطق آزاد اقتصادی سغد، دنغره، کولاب، پنج و ایشکاشم تأکید کرد و آنها را بسترهای نویدبخش برای همکاری‌های نوآوری بین‌المللی، بومی‌سازی تولید فناوری پیشرفته و اجرای پروژه‌های مشترک فناوری دانست.

همچنین بر گسترش همکاری‌های بین‌المللی در حوزه فناوری‌های دیجیتال، توسعه زیرساخت‌های نوآورانه، آموزش نیروی انسانی متخصص و حمایت از اکوسیستم‌های استارتاپی تأکید شد. توسعه مناطق آزاد اقتصادی به عنوان عاملی کلیدی در شکل‌دهی به اکوسیستم نوآوری، افزایش رقابت‌پذیری و تقویت حضور تاجیکستان در فضای دیجیتال جهانی معرفی شد.

https://khovar.tj/rus/2026/05/razvitie-tsifrovoj-infrastruktury-tadzhikistana-obsudili-v-kazane/

 

رشد صادرات تاجیکستان به همسایگان؛ سنگ معدن و برق در صدر کالاها

اسپوتنیک: بر اساس گزارش تحلیلگران بانک توسعه اوراسیا، جمهوری تاجیکستان در سال جاری میلادی حدود ۰.۴ میلیارد دلار کالا به کشورهای همسایه صادر کرده و سهمی ۳ درصدی از تجارت درون منطقه‌ای آسیای مرکزی دارد.

کالاهای اصلی صادراتی تاجیکستان شامل سنگ معدن روی (۲۴ درصد)، سنگ معدن سرب (۲۲ درصد)، مس (۵ درصد) و برق (۴ درصد) است. علاوه بر این، صادرات محصولات دیگر این کشور شامل غلات (۱۸ درصد)، فلزات آهنی (۱۳ درصد)، نفت و فرآورده‌های نفتی (۸ درصد)، روغن آفتابگردان (۷ درصد) و نوشیدنی‌ها (۳ درصد) است.

طبق گزارش بانک توسعه اوراسیا، حجم کل تجارت متقابل بین کشورهای آسیای مرکزی در سال ۲۰۲۵ به ۱۲.۳ میلیارد دلار رسیده که تقریبا دو برابر میزان سال ۲۰۲۰ است.

قزاقستان بزرگترین بازیگر در تجارت دوجانبه منطقه است و بیش از نیمی (۵۴ درصد) از کل کالاهای جابه‌جا شده را با ارزش ۶.۶ میلیارد دلار به خود اختصاص داده است. در جایگاه دوم، ازبکستان با سهم ۲۶ درصد (۳.۲ میلیارد دلار) قرار دارد؛ صادرات اصلی این کشور شامل وسایل نقلیه و قطعات آن (۱۴ درصد)، میوه و سبزیجات (۱۱ درصد)، محصولات پلاستیکی (۵ درصد)، کود (۴ درصد) و پوشاک (۳ درصد) است.

ترکمنستان نیز طی پنج سال گذشته سهم خود را در تجارت درون منطقه‌ای افزایش داده و صادراتش ۲.۸ برابر رشد کرده و به ۱.۳ میلیارد دلار رسیده است؛ گاز طبیعی (۷۰ درصد) و برق (۸ درصد) دو کالای اصلی آن محسوب می‌شوند و ازبکستان بازار اصلی فروش آن با دریافت حدود ۸۰ درصد از کالاهاست.

قرقیزستان نیز ۰.۹ میلیارد دلار به سایر کشورهای آسیای مرکزی صادر کرده است؛ صادرات این کشور شامل فلزات گرانبهای فرآوری نشده (۳۷ درصد)، زغال‌سنگ (۱۱ درصد)، محصولات پلاستیکی (۹ درصد) و لبنیات (۴ درصد) بوده است.

کارشناسان بانک توسعه اوراسیا معتقدند رشد سریع تجارت متقابل نشان می‌دهد آسیای مرکزی به تدریج به عنوان یک بازار منطقه‌ای مستقل شکل می‌گیرد و روابط اقتصادی داخلی در حال تقویت است. بر اساس داده‌های UNCTAD-WTO، تحلیلگران بانک پیش‌بینی کرده‌اند که تا سال ۲۰۲۹، فرصت‌های تجاری درون منطقه‌ای در آسیای مرکزی حدود ۴ میلیارد دلار افزایش یافته و به حدود یک سوم گردش مالی فعلی تجارت منطقه خواهد رسید.

https://sputnik.tj/20260517/brao-tojikiston-kishvarho-osiyoi-markazi-sodir-1077598593.html

رشد 14.1 درصدی تولیدات صنعتی تاجیکستان در سه‌ماهه نخست 2026

خبرگزاری اوستا: آژانس آمار تاجیکستان از روند افزایشی حجم تولیدات صنعتی تاجیکستان از ابتدای سال جاری میلادی خبر داد.

بر اساس داده‌های رسمی مندرج در گزارش توسعه اجتماعی و اقتصادی این نهاد، در ماه‌های ژانویه تا مارس سال جاری میلادی، در مجموع به ارزش 16 میلیارد سامانی محصولات صنعتی در تاجیکستان تولید شده که این رقم در مقایسه با مدت مشابه سال 2025 میلادی، 14.1 درصد افزایش نشان می‌دهد.
در این گزارش تاکید شده است که مهم‌ترین عامل رشد کلی تولیدات صنعتی، افزایش شاخص‌ها در بخش صنایع فرآوری و تولیدی بوده است؛ به‌طوری که این بخش رشد 29.6 درصدی را ثبت کرده است.
همچنین در حوزه تأمین برق، گاز، بخار و سیستم‌های تهویه هوا نیز رشد 7.5 درصدی به ثبت رسیده است.
حجم خدمات در بخش تأمین آب، تصفیه و مدیریت پسماند نیز نسبت به سال گذشته 17 درصد افزایش یافته است.

https://t.me/avesta05/27423

 

امکان کسب میلیون‌ها دلار از پروژه‌های کربن در تاجیکستان

آسیا پلاس: ایجاد یک بازار کربن می‌تواند به ابزاری مؤثر برای تاجیکستان در جذب سرمایه‌گذاری و توسعه مشارکت در ابتکارات بین‌المللی تبدیل شود.

در چارچوب چالش‌های جهانی مرتبط با تغییرات اقلیمی و نیاز به سازگاری با آثار آن، ایده ایجاد بازار کربن در تاجیکستان اهمیت ویژه‌ای پیدا می‌کند. این کشور با مشکلات زیست‌محیطی و اقتصادی متعددی روبه‌روست، از جمله ذوب شدن یخچال‌های طبیعی و کمبود منابع آب. معرفی بازار کربن می‌تواند به جذب سرمایه‌گذاری بین‌المللی و توسعه پروژه‌های زیست‌محیطی پایدار، مانند انرژی تجدیدپذیر و اکوتوریسم، کمک کند.

بازار کربن: فرصتی واقعی برای تاجیکستان

جذب سرمایه از طریق بازارهای کربن می‌تواند مشارکت تاجیکستان در ابتکارات بین‌المللی، مانند برنامه انرژی سبز سازمان ملل یا پروژه‌های بانک توسعه آسیا، را تسهیل کند. حمایت فعال سازمان‌های بین‌المللی می‌تواند اعتماد سرمایه‌گذاران را افزایش داده و اجرای موفقیت‌آمیز بازار کربن را ممکن سازد.

با این حال، ایجاد چنین بازاری با چالش‌هایی همراه است. وضعیت اقتصادی تاجیکستان نیازمند منابع مالی قابل توجه برای پروژه‌های اقلیمی است که مجموعاً بالغ بر ۹۶ میلیارد دلار برآورد می‌شود. طبق گزارش ملی درباره تغییرات اقلیمی و توسعه کشور، برای اجرای سناریوی استراتژیک توسعه اقتصاد سبز، لازم است در سال‌های ۲۰۲۵تا۲۰۳۰ مبلغ ۳۴ میلیارد دلار و در دهه‌های ۲۰۳۱تا۲۰۵۰ مبلغ اضافی ۴۵ میلیارد دلار سرمایه‌گذاری شود. این ارقام توانایی کشور برای پوشش هزینه‌ها به‌صورت مستقل را زیر سؤال می‌برد و موفقیت بازار کربن را وابسته به کمک‌های خارجی می‌سازد.

علاوه بر این، یک بازار کربن کارآمد نیازمند توسعه زیرساخت‌ها و چارچوب قانونی شامل سیستم صدور گواهینامه اعتبار کربن است که تاجیکستان هنوز فاقد آن می‌باشد. انتقادات فعالان محیط زیست درباره تأثیر نیروگاه‌های بزرگ برق‌آبی نیز باید در طراحی بازار در نظر گرفته شود.

اظهارات مقامات و کارشناسان

در جریان کنفرانس اقلیمی  COP29 در باکو (۲۰۲۴)، دلیر جمعه، وزیر انرژی و منابع آب تاجیکستان، بر ضرورت افزایش بودجه اقلیمی‌برای کشورهای در حال توسعه تأکید کرد و گفت: «اگرچه تصمیم برای افزایش کمک مالی تا ۳۰۰ میلیارد دلار تا سال ۲۰۳۵ مناسب بود، اما کافی نیست.»

اکرام ممدوف، رئیس گروه جوانان حفاظت از محیط زیست، افزود: «این مبلغ هنوز برای اجرای مؤثر و عادلانه اقدامات سازگاری و کاهش انتشار در کشورهایی که با سخت‌ترین شرایط مواجه هستند، کافی نیست.»

وادیم نی، رئیس صندوق اجتماعی و زیست‌محیطی قزاقستان، اشاره کرد که ایجاد بازار کربن مستلزم تعیین سهمیه انتشار در سطح بنگاه‌ها است و این امر نیازمند حضور شرکت‌های بزرگ است، از جمله تالکو، نیروگاه‌های حرارتی دوشنبه و چند شرکت صنعتی دیگر.

معظمه برهاناوا، دکترای زیست‌شناسی و مدیر بنیاد «مرکز دستگیری»، توضیح داد که اعتبارات کربن می‌تواند انتشار گازهای گلخانه‌ای را کنترل کرده و کاهش تغییرات اقلیمی را مقرون‌به‌صرفه سازد. هر نهاد دولتی سهمیه مشخصی برای انتشار گازهای گلخانه‌ای دریافت کرده و این سهمیه‌ها بین شرکت‌ها توزیع می‌شوند.

با وجود این، تاجیکستان هنوز فاقد سیستم نظارت، گزارش‌دهی و تأیید انتشار CO₂ است و شرکت‌ها تنها می‌توانند با استفاده از استانداردهای ISO 14064 و استاندارد طلایی، اعتبار کربن خود را از پروژه‌های برق‌آبی بین‌المللی محاسبه و فروش کنند. احتمال تصویب اولین قوانین تنظیم‌کننده CO₂ در سال‌های ۲۰۲۵–۲۰۲۶ وجود دارد.

پتانسیل پروژه‌ها

فروش اعتبار کربن برای نیروگاه برق‌آبی راغون و کارخانه سیمان «هواکسین» امکان‌پذیر است. پروژه‌های جنگلداری نیز می‌توانند سهم قابل توجهی در بازار کربن داشته باشند؛ هر درخت سالانه بین ۲۱.۷۷ تا ۳۱.۵ کیلوگرم CO₂ را جبران می‌کند و برای جبران یک تن CO₂، به ۳۱ تا ۴۶ درخت نیاز است.

مزایا و چالش‌ها

ایجاد بازار کربن می‌تواند فرصت‌های سرمایه‌گذاری بین‌المللی، بهبود وضعیت زیست‌محیطی، ایجاد شغل و تنوع‌بخشی به بازار انرژی را فراهم کند. تاجیکستان با منابع انرژی تجدیدپذیر، به ویژه برق‌آبی، ظرفیت بالایی برای تولید اعتبار کربن دارد.

با این حال، کمبود متخصصان فنی، فقدان ابزارهای مالی و زیرساخت‌های نظارت، نبود چارچوب قانونی و ادامه استفاده از زغال‌سنگ، از جمله چالش‌های اصلی است. ادامه مصرف زغال‌سنگ می‌تواند باعث انتشار ترکیبات سمی و خطرات بهداشتی شود.

درس‌هایی از تجربه سایر کشورها

کشورهایی مانند قزاقستان، قرقیزستان و ازبکستان می‌توانند الگویی برای تاجیکستان باشند. قزاقستان در انرژی خورشیدی و بادی سرمایه‌گذاری کرده، قرقیزستان بر کشاورزی پایدار و مدیریت آب تمرکز دارد و ازبکستان پروژه‌های اکوتوریسم و اقتصاد سبز را توسعه می‌دهد. ویتنام و اندونزی نیز نمونه‌های موفق در بازارهای کربن بین‌المللی هستند.

ایجاد بازار کربن در تاجیکستان می‌تواند نقطه عطفی در مسیر توسعه پایدار و جذب سرمایه‌گذاری بین‌المللی باشد، اما موفقیت آن نیازمند زیرساخت‌های قوی، چارچوب قانونی، توسعه سهمیه‌بندی شرکت‌ها و همکاری با شرکای بین‌المللی است. کارشناسان هشدار می‌دهند که بدون این اقدامات، بازار کربن ممکن است به فرصتی تحقق‌نیافته تبدیل شود.

https://asiaplus.news/2026/05/16/dengi-iz-vozduha-kak-tadzhikistanu-zarabotat-milliony-na-uglerodnyh-proektah/

 

دوشنبه میزبان اولین همایش بین‌المللی صنایع غذایی تاجیکستان ۲۰۲۶

خبرگزاری خاور: اولین همایش و نمایشگاه بین‌المللی صنایع غذایی تاجیکستان-۲۰۲۶ (Food Industry Forum of Tajikistan-2026)  در تاریخ ۲۰ و ۲۱ اوت ۲۰۲۶ در شهر دوشنبه برگزار خواهد شد.

همزمان، وب‌سایت رسمی این همایش به آدرس https://foodindustry.tj فعال شده است.

این رویداد با حمایت دولت جمهوری تاجیکستان و همکاری شرکای بین‌المللی و داخلی برگزار می‌شود و به توسعه صنایع غذایی، جذب سرمایه‌گذاری، ارائه فناوری‌های مدرن، تبادل تجربیات بین‌المللی و گسترش همکاری‌های تجاری اختصاص دارد.

در همایش بین‌المللی صنایع غذایی، شرکت‌های صنعتی، صادرکنندگان، سرمایه‌گذاران و نمایندگان تجاری از کشورهای مختلف حضور خواهند داشت. ثبت‌نام برای افراد مدعو و شرکت‌کنندگان، از جمله هیئت‌های رسمی، از طریق وب‌سایت رسمی همایش امکان‌پذیر است.

https://khovar.tj/2026/05/dushanbe-mo-i-avgust-mizboni-food-industry-forum-of-tajikistan-2026-megardad/

 

افزایش ۵.۸ درصدی حجم کل حمل و نقل بین تاجیکستان و قزاقستان

خبرگزاری خاور: در چهار ماه اول سال ۲۰۲۶، روند مثبتی در حمل و نقل جاده‌ای بین تاجیکستان و قزاقستان مشاهده شد؛ به طوری که حجم کل حمل و نقل ۵.۸ درصد و تعداد وسایل نقلیه ۱۷.۹ درصد نسبت به مدت مشابه در سال ۲۰۲۵ افزایش یافت.

این موضوع در دیدار عظیم ابراهیم، وزیر نقلیات تاجیکستان، با نورلان سانرانبایف، وزیر حمل و نقل قزاقستان، در حاشیه هجدهمین نشست کمیسیون بین‌دولتی TRACECA در آستانه مورد تأکید قرار گرفت.

طرفین در این دیدار درباره توسعه بیشتر همکاری‌های دو کشور در بخش حمل و نقل گفتگو کردند. وزیر نقلیات تاجیکستان تأکید کرد که کشورش به توسعه همکاری‌های حمل و نقل با قزاقستان به عنوان یکی از شرکای کلیدی منطقه اهمیت زیادی می‌دهد.

همچنین اعلام شد که رشد حمل و نقل ریلی و ترانزیتی از طریق خاک قزاقستان افزایش یافته است. در سال ۲۰۲۵، حجم کل حمل و نقل ریلی به بیش از ۵.۶ میلیون تن رسید که بیش از ۶۲۱ هزار تن افزایش نسبت به سال ۲۰۲۴ داشته است.

وزرا توافق کردند که توسعه کریدورهای حمل و نقل بین‌المللی، ساده‌سازی رویه‌های ترانزیت، دیجیتالی کردن خدمات حمل و نقل و افزایش ظرفیت زیرساخت‌های مرتبط بین دو کشور از اولویت‌های همکاری مشترک خواهد بود.

https://khovar.tj/2026/05/a-mi-umumii-amlu-na-l-bajni-to-ikiston-va-azo-iston-5-8-foiz-afzudaast/