نگاهی به رویکرد تجارت خارجی اکوادور

طی یک سال گذشته رویکرد تجارت خارجی اکوادور وارد مرحله‌ای تازه و فعال‌ شده و در کنار تلاش برای تحکیم روابط با شرکای سنتی مانند ایالات متحده و اروپا، دولت دانیل نوبوآبا رویکردی عمل‌گرایانه داشته و به سمت تنوع‌بخشی به بازارهای صادراتی حرکت نموده و مذاکرات و رایزنی‌های جدیدی را با کشورهای مختلف در آسیا، خاورمیانه و شمال آفریقا آغاز کرده است. این رویکرد با هدف کاستن از وابستگی به چند بازار محدود و عدم تمرکز بر شرکای سنتی، تنوع‌بخشی به بازارهای صادراتی، افزایش امنیت اقتصادی، جذب سرمایه‌ خارجی و یافتن مسیرهای جدید برای توسعه صادرات دنبال می‌شود. تحولات و اقدامات دولت نوبوآ در چارچوب این رویکرد را می‌توان به ترتیب ذیل تشریح نمود:

مقاصد «جدید» برای توافقات تجاری

هند، مراکش، عربستان سعودی، امارات متحده عربی و بنگلادش از جمله کشورهایی هستند که در چارچوب این رویکرد جدید مورد توجه بوده اند و طی ماه‌های گذشته با آنها تماس‌ها و رایزنی‌هایی صورت گرفته است. این روند در سفرهای رسمی وزیر امور خارجه به این کشورها نیز بازتاب یافته است.

آخرین مقصد سفر خانم گابریلا سومرفلد در اواخر آوریل، هند بود؛ جایی که با وزیر تجارت و صنعت آن کشور دیدار کرد. در این دیدار، موضوع فعال‌سازی فوری کمیته اقتصادی و تجاری مشترک به عنوان سازوکاری کلیدی برای تقویت گفتگوی دوجانبه در زمینه‌های اقتصاد، تجارت و سرمایه‌گذاری مورد بحث قرار گرفت. این کمیته به طور رسمی در اکتبر ۲۰۱۵ ایجاد شد و نخستین نشست آن تقریباً دو سال بعد، در ۱۷ می ۲۰۱۷ برگزار گردید. در راستای جذب سرمایه، سومرفلد همچنین ظرفیت‌های صادراتی اکوادور و فرصت‌های سرمایه‌گذاری در کشورش را به بازرگانان و نمایندگان بخش خصوصی در اتاق بازرگانی و صنایع هند، معرفی نمود. وی افزون بر این، یک یادداشت تفاهم برای پروژه‌های «اثرگذاری سریع» امضا کرد که امکان تأمین مالی بلاعوض در حوزه‌های مورد علاقه، طی پنج سال آینده را فراهم می‌کند.

در اواسط آوریل، وزیرخارجه اکوادور همراه با هیأتی از بازرگانان این کشور به مراکش سفر کرد. در این سفر طرفین توافق کردند که روند امضای توافق‌نامه‌های حمایت متقابل از سرمایه‌گذاری‌ها و اجتناب از اخذ مالیات مضاعف پیگیری گردد و به همین منظور یک کمیسیون مشترک اقتصادی و تجاری برای پیگیری مذاکرات تشکیل شود. سومرفلد همچنین با وزیر تجارت خارجی مراکش، درباره یادداشت تفاهم همکاری تجاری میان دو کشور گفتگو کرد؛ سندی که اکنون در مرحله نهایی تأیید قرار دارد. از نگاه بخش صادراتی اکوادور، نتیجه این سفر بسیار مثبت ارزیابی شد. خاویر روسرو، رئیس اجرایی فدراسیون صادرکنندگان اکوادور (FEDEXPOR)، اعلام کرد که انتظار بخش صادراتی این است که این ابتکارات زمینه آغاز گفتگوها برای دستیابی به یک توافق تجاری با مراکش را فراهم کند.

طی چند روز گذشته، وزارت خارجه اکوادور میزبان یک هیات از بنگلادش بود تا راه‌های گسترش روابط دوجانبه میان دو کشور مورد بررسی قرار گیرد.

در ماه مارس نیز ولیعهد ابوظبی، شیخ خالد بن محمد بن زاید آل نهیان در سفری رسمی وارد اکوادور شد و از سوی رئیس‌جمهور و وزیر امور خارجه مورد استقبال قرار گرفت. پیش از آن نیز رئیس‌جمهور نوبوآ در دسامبر ۲۰۲۵ به امارات سفر کرد و «معاهده بین‌المللی ترویج و حمایت از سرمایه‌گذاری‌ها» را امضا نمود؛ معاهده‌ای که در مارس ۲۰۲۶ از سوی دادگاه قانون اساسی اکوادور تأیید شد. همچنین در فوریه، اعلام گردید که مذاکرات توافق «شراکت اقتصادی جامع» با امارات متحده عربی از نظر فنی به پایان رسیده است.

در اواخر ژانویه، وزیر خارجه اکوادور با همتای عربستانی خود، شاهزاده فیصل بن فرحان آل سعود دیدار کرد و درباره همکاری در زمینه بورس‌های تحصیلی، محیط زیست و توسعه پایدار گفت‌وگو نمود. همچنین طرفین درباره افزایش حضور محصولات اکوادوری در بازار عربستان و تشویق سرمایه‌گذاری‌های جدید رایزنی کردند. این دیدار در حاشیه مجمع جهانی اقتصاد در داووس (سوئیس) برگزار شد.

بلوغ در سیاست تجاری

از دیدگاه برخی از صاحبنظران تجارت خارجی اکوادور، این رایزنی‌ها نشانه‌ای مثبت از بلوغ سیاست تجاری کشور است زیرا برای مدت های مدید، این کشور وابستگی زیادی به گروه محدودی از بازارها(آمریکا، کلمبیا، اتحادیه اروپا) داشته و این موضوع آسیب‌پذیری طبیعی ایجاد می‌ نمود چرا که هر تغییری در روابط اعم از سیاسی، اقتصادی، تعرفه‌ای و ژئوپلیتیکی؛ مستقیما بر تجارت خارجی کشور اثرگذار خواهد بود ولی گسترش تعامل با بازارهای غیرسنتی مانند هند، امارات و مراکش مبتنی بر «تنوع‌بخشی هوشمندانه» می‌تواند نوعی حاشیه امنیت تجاری ایجاد نماید. در این زمینه ادواردو اِگاس، رئیس موسسه ترویج صادرات و سرمایه گذاری اکوادور(Corpei) معتقد است که هر یک از این کشورها نقش متفاوتی دارند؛ هند نماد ظرفیت عظیم و رشد بلندمدت است؛ امارات یک مرکز لجستیکی و مالی با قدرت خرید بالا و دروازه ورود به منطقه خلیج فارس محسوب می‌شود و مراکش نیز پیوند با شمال آفریقاست، منطقه‌ای با تقاضای رو به رشد که اکوادور می‌تواند در آن جایگاه مناسبی به دست آورد. وی در این باره اینگونه نتیجه می‌گیرد که هدف اکوادور از این رویکرد، گسترش افق صادراتی کشور، کاهش ریسک تمرکز بازار و تثبیت محصولات اکوادوری در مناطقی است که تقاضا در حال افزایش است؛ مسیری که یک کشور صادرکننده آینده‌نگر باید طی کند.

فرصتی برای تثبیت همکاری با شرکای راهبردی

رویکرد تجاری فعلی بدان معناست که اکوادور در حال تثبیت حضور خود در بازارهای سنتی مانند ایالات متحده و اروپا است؛ در آسیا نیز چین، ژاپن و کره جنوبی حائز اهمیت هستند، بویژه چین. همچنین منطقه اوراسیا و روسیه؛ زیرا این بازارها برای بخش عمده محصولات صادراتی این کشور نقش محوری دارند. اما با توجه به شرایط غیرقابل پیش‌بینی و نوسانات کنونی در تجارت بین‌المللی، تنوع‌بخشی می‌تواند فرصتی برای همکاری با شرکای راهبردی ایجاد کند. در این خصوص رئیس فدراسیون صادراکنندگان اکوادور «خاویر روسِرو » معتقد است که در این بازارها می‌توان برای برخی محصولات صادراتی مهم اکوادور که مصرف انبوه دارند(از جمله چوب و کاکائو) فضاهای جدید یافت. از دیدگاه وی، رویکرد تنوع‌بخشیدن به بازارهای صادراتی کشور همچون توسعه مناسبات تجاری با امارات، قطر، عربستان، مراکش و احتمالاً در آینده با کشورهای عربی دیگر و افزایش همکاری‌های تجاری - صنعتی با کشورهای آمریکای مرکزی و شمالی بسیار مهم است. به باور این صاحبنظر تجاری، در شرق آسیا نیز تحولاتی که در روابط با کره جنوبی رخ داده و آنچه با ژاپن دنبال می‌شود، فرصتی ایجاد می‌کند تا صادرات محصولات سنتی اکوادور افزایش یابد، زیرا این محصولات بویژه محصولات کشاورزی و غذایی مانند موز، کاکائو، گل، میگو و مانند این‌ها به شدت مبتنی بر حجم صادرات هستند. ضمن اینکه ممکن است این روند فرصت‌هایی را برای محصولات صنعتی‌تر و زنجیره‌های تولیدی دیگر نیز فراهم کند تا به تدریج در تجارت خارجی اکوادور ادغام شوند.