مبادلات تجارت خارجی قزاقستان در سه ماهه اول سال ۲۰۲۶

مبادلات تجارت خارجی قزاقستان در آغاز سال 2026، در بحبوحه افزایش صادرات و واردات، رشد متوسطی را نشان داد.

بر اساس آمار رسمی اداره ملی آمار قزاقستان، در سه‌ماهه نخست سال ۲۰۲۶ (ژانویه تا مارس) حجم مبادلات تجاری خارجی قزاقستان به 32.9 میلیارد دلار آمریکا رسید که نسبت به مدت مشابه سال قبل حدود 10.5 درصد افزایش نشان می‌دهد. از این مقدار، 17.99 میلیارد دلار صادرات و 14.91 میلیارد دلار واردات بوده است.  با وجود رشد تجارت خارجی، تراز مثبت کاهش یافته و به 3.08 میلیارد دلار رسیده است که اندکی کمتر از رقم سال قبل است.

کل مبادلات تجارت خارجی قزاقستان در سه‌ماهه اول ۲۰۲۶

شاخص  ارزش (میلیارد دلار)

کل مبادلات تجاری         32.90 میلیارد دلار

صادرات                       17.99 میلیارد دلار

واردات                        14.91 میلیارد دلار

مازاد تجاری                  3.08 میلیارد دلار مثبت

ترکیب صادرات

مهم‌ترین کالاهای صادراتی قزاقستان در این دوره عبارت بودند از:

نفت خام و فرآورده‌های نفتی خام                            44.4٪ از کل صادرات

مس تصفیه‌شده و آلیاژهای مس                               7.7٪ از کل صادرات

سنگ معدن و کنسانتره مس                                   6.7٪ از کل صادرات

فروآلیاژها                                                          3.6٪ از کل صادرات

گندم و آرد گندم                                                3.1٪ از کل صادرات

تجارت با کشورهای اتحادیه اقتصادی اوراسیا (EAEU)

مبادلات قزاقستان با اعضای  اتحادیه اقتصادی اوراسیا (Eurasian Economic Union) در سه‌ماهه نخست ۲۰۲۶ به 7.31 میلیارد دلار رسید که 17٪ بیشتر از سال قبل است.

صادرات به کشورهای عضو اتحادیه اقتصادی اوراسیا                        1.98 میلیارد دلار

واردات از کشورهای عضو                                                        5.33 میلیارد دلار

بیشترین درصد سهم این تجارت مربوط به:

روسیه                                                                               88.4 درصد

قزقیزستان                                                                           7.5 درصد

بلاروس                                                                               3.8 درصد

ارمنستان                                                                             3/.  درصد

کشورهای  شریک تجاری قزاقستان؛ واردات این کشور در سه ماهه اول سال ۲۰۲۶

بر اساس آمار رسمی اداره ملی آمار قزاقستان، مهم‌ترین کشورهای شریک وارداتی قزاقستان در سه‌ماهه اول سال ۲۰۲۶ (ژانویه – مارس) به شرح زیر بوده‌اند:

کشور شریک درصد سهم از کل واردات قزاقستان :

روسیه                                                       33.3 درصد

چین                                                         ./29 درصد

آلمان                                                         4.6 درصد

آمریکا                                                         ./4 درصد

کره جنوبی                                                  2.7 درصد

ترکیه                                                                 2.2 درصد

با توجه به اینکه کل واردات قزاقستان در سه‌ماهه اول ۲۰۲۶ حدود 14.91 میلیارد دلار بوده است، ارزش تقریبی واردات از این کشورها به صورت زیر برآورد می‌شود:

کشور                         ارزش تقریبی واردات (میلیارد دلار)

روسیه                        4.69 میلیارد دلار،

چین                    4.32 میلیارد دلار

آلمان                         69 . میلیارد دلار

آمریکا                        0.60 میلیارد دلار

کره جنوبی                  0.40 میلیارد دلار

ترکیه                         0.33 میلیارد دلار

نکات مهم

روسیه همچنان بزرگ‌ترین تأمین‌کننده کالا برای قزاقستان است و جایگاه اول را در واردات حفظ کرده است.

چین با فاصله‌ای اندک در رتبه دوم قرار دارد و سهم آن از واردات قزاقستان به سرعت در حال افزایش است.

رشد واردات در سال ۲۰۲۶ عمدتاً ناشی از خرید تجهیزات سرمایه‌ای، توربین‌های گازی، ژنراتورها، موتورهای هواپیما، لوکوموتیوها و تجهیزات صنعتی برای پروژه‌های زیرساختی و صنعتی بوده است.

مبادلات تجاری ۱۰ کشور اول و میزان و نوع تجارت در سه ماه اول سال ۲۰۲۶ قزاقستان :

۱۰ شریک تجاری اصلی قزاقستان در سه ‌ماهه اول ۲۰۲۶

بر اساس آمار رسمی و ساختار تجارت خارجی قزاقستان، مهم‌ترین شرکای تجاری عبارت بودند از:

رتبه       کشور                نوع رابطه تجاری غالب

1          چین               بزرگ‌ترین خریدار مواد خام و یکی از بزرگ‌ترین تأمین‌کنندگان کالاهای صنعتی

2          روسیه              بزرگ‌ترین شریک وارداتی و عضو اتحادیه اقتصادی اوراسیا

3          ایتالیا               واردکننده عمده نفت خام قزاقستان

4          هلند                 مرکز تجارت و ترانزیت انرژی اروپا

5          ترکیه               تجارت فلزات، محصولات کشاورزی و کالاهای مصرفی

6          آلمان               ماشین‌آلات، تجهیزات صنعتی و خودرو

7          کره جنوبی        خودرو، الکترونیک و تجهیزات صنعتی

8          امارات متحده      تجهیزات انرژی، فناوری و ماشین‌آلات

9          ازبکستان            غلات، مواد غذایی، انرژی و تجارت مرزی

10        قرقیزستان         کالاهای مصرفی، کشاورزی و تجارت منطقه‌ای

در تجارت با کشورهای عضو اتحادیه اقتصادی اوراسیا، حدود 88.4٪ مبادلات قزاقستان با روسیه انجام شده است و پس از آن قرقیزستان، بلاروس و ارمنستان قرار دارند.

مهم‌ترین اقلام صادراتی قزاقستان :

ساختار صادرات در سه‌ماهه اول ۲۰۲۶:

کالا                                                                             سهم از صادرات

نفت خام و فرآورده‌های نفتی                                                44.4٪

مس تصفیه‌شده و آلیاژهای مس                                           7.7٪

سنگ معدن و کنسانتره مس                                                 6.7٪   

فروآلیاژها                                                                           3.6٪

گندم و آرد گندم                                                                  3.1٪

مهم‌ترین اقلام وارداتی قزاقستان :

نوع کالا                                                                    سهم از واردات

گازهای نفتی و هیدروکربن‌های گازی                                   3.3٪

خودروهای سواری                                                            3.2٪

ژنراتورها و مبدل‌های الکتریکی                                            2.8٪

انواع داروها                                                                     2.5٪

تجهیزات و دستگاه‌های مخابراتی (تلفن و ارتباطات)               5/2٪

ساختار تجارت منطقه‌ای

بیشترین حجم تجارت با کشورهای عضو اتحادیه اقتصادی اوراسیا به طور سنتی با بزرگترین شهرها و مناطق صنعتی انجام می‌شود. آلماتی با گردش مالی تجاری ۱.۹۶ میلیارد دلار، همچنان در صدر قرار دارد، اگرچه واردات به طور قابل توجهی افزایش یافته است. آستانه با ۱.۵۴ میلیارد دلار، که آن هم با فزونی قابل توجه واردات نسبت به صادرات، در رتبه بعدی قرار دارد.

در میان مناطق، منطقه کاراگاندا (658.2 میلیون دلار)، منطقه قزاقستان شرقی (719.7 میلیون دلار) و منطقه پاولودار (346.8 میلیون دلار) هستند و حجم قابل توجهی از تجارت صنعتی متقابل را نشان می‌دهند. در عین حال، برخی مناطق شاهد پویایی‌های متفاوتی بوده‌اند. به عنوان مثال، در منطقه ابی، گردش مالی تجارت بیش از دو برابر شده و به 344.7 میلیون دلار رسیده است که دلیل اصلی آن افزایش واردات است.

تغییرات ساختاری

بیشتر مناطق شاهد افزایش واردات هستند در حالی که صادرات رو به کاهش یا رکود است. این امر به ویژه در منطقه شمال قزاقستان و مناطق پایتخت، جایی که واردات به طور قابل توجهی از صادرات پیشی گرفته است، قابل مشاهده است.

 کاهش آمار صادرات در مقابل افزایش واردات، روند کلی را به سمت افزایش وابستگی بازار داخلی به عرضه از کشورهای عضو اتحادیه اقتصادی اوراسیا ایجاد می‌کند. بخش عمده صادرات قزاقستان همچنان به نفت خام و محصولات انرژی وابسته است.

در میان شرکای اتحادیه اقتصادی اوراسیا، صادرات قزاقستان به روسیه به ۱.۴۹ میلیارد دلار کاهش یافت، در حالی که صادرات به قرقیزستان، بلاروس و ارمنستان افزایش یافت. در همین حال، واردات از روسیه به ۴.۹۶ میلیارد دلار افزایش یافت و جریان کلی تجارت بین کشورها را افزایش داد.

پویایی ماهانه، نوسانات شاخص‌ها را نشان می‌دهد: در مارس 2026، گردش مالی تجارت خارجی در مقایسه با فوریه 4.3 درصد افزایش یافت که در آن واردات به طور قابل توجهی بیشتر از صادرات افزایش یافت. در مقایسه با مارس 2025، کل گردش مالی نیز 7.7 درصد افزایش نشان داد.

در تجارت با اتحادیه اوراسیا، سهم اصلی مربوط به روسیه است. همچنین چین یکی از بزرگ‌ترین شرکای تجاری قزاقستان باقی مانده و طبق آمار گمرک چین، تجارت دوجانبه دو کشور در سه‌ماهه اول ۲۰۲۶ به حدود 13.2 میلیارد دلار رسیده است.

سه‌ماهه اول ۲۰۲۶ برای قزاقستان با رشد قابل توجه تجارت خارجی، افزایش صادرات و واردات و حفظ مازاد تجاری همراه بود. با این حال، رشد سریع‌تر واردات باعث کاهش نسبی مازاد تجاری شد. وابستگی صادرات به بخش انرژی همچنان بالا است و روابط تجاری با روسیه، چین  و کشورهای عضو اتحادیه اقتصادی اوراسیا نقش محوری در تجارت خارجی کشور دارند.

 

https://www.inform.kz/ru/tovarooborot-kazahstana-sostranami-eaes-viros-do73mlrd-cefe970f