اخبار اقتصادی کشورهای سنگال، گامبیا و دماغۀ سبز

گزیدۀ اخبار و تحولات اقتصادی کشورهای سنگال، گامبیا و دماغۀ سبز در هفتۀ اول خرداد ماه 1405مندرج در رسانه‌های این کشورها به شرح زیر ارائه می‌گردد.

سنگال

انتصاب احمدو الامینو لو، اقتصاددان و متخصص مالی، به عنوان نخست‌وزیر سنگال برای اصلاح اوضاع

رئیس‌جمهور سنگال، بسیرو جمای فای روز دوشنبه، در شرایط دشوار اقتصادی، احمدو الامینو محمد لو، چهره‌ای از محافل مالی و اقتصادی را به ‌عنوان نخست‌‌وزیر منصوب کرد. احمدو الامینو لو، ۶۰ ساله، که پیش از این وزیر مشاور ریاست‌ جمهوری و مسئول نظارت، هدایت و ارزیابی دستورکار تحول ملی «سنگال ۲۰۵۰» بود، طبق رزومه منتشرشده از وی، «اقتصاددانی آموزش‌دیده و متخصص در اقتصاد کلان، مقررات بانکی، بازارهای مالی و مالی اسلامی» است. او اکنون به «مدیر اجرایی پروژه» چشم‌انداز سنگال ۲۰۵۰ تبدیل شده و مسئول زمان‌بندی، داوری‌های فنی موردنیاز و سنجش نتایج آن «در مقیاس کل اقدامات عمومی» خواهد بود. بدین ترتیب، او در شرایطی وارد دفتر نخست‌وزیری می‌شود که وضعیت اقتصادی و مالی ناشی از بدهی پنهان و کسری بودجه‌ای که دیوان محاسبات گزارش کرده، همچنان بر کشور سایه افکنده است.

این تکنوکرات در نخستین سخنرانی خود پس از انتصاب به مقام نخست‌وزیری تصریح کرد: «این یک تغییر مسیر در تعهدات مربوط به تحول ساختاری سنگال نیست، بلکه تغییر در روش، انسجام نهادی و عملکرد دولت، مطابق خواست رئیس‌جمهور است». 

خبرگزاری سنگال (APS) 

ریسک‌های مالی: هشدار «نگران‌کننده» بلومفیلد

در حالی که سنگال با تنش‌های نهادی روبه‌روست، مؤسسه رتبه‌بندی Bloomfield Investment Corporation  اعلام کرد که چشم‌انداز مرتبط با رتبه اعتباری حاکمیتی سنگال را بازنگری کرده است. این چشم‌انداز از «باثبات» به «منفی» تغییر یافته است. با این حال، رتبه اعتباری حاکمیتی کشور که پیش‌تر در سطح BBB+ قرار داشت، «فعلاً بدون تغییر باقی مانده اما تحت نظارت قرار گرفته است». 

دلایل این تنزل به تحولات سیاسی اخیر در سنگال مرتبط دانسته شده است. بلومفیلد از «تشدید اخیر وخامت فضای سیاسی و نهادی کشور» سخن گفته که به‌ویژه با برکناری نخست‌وزیر توسط رئیس‌جمهور همراه بوده و «منجر به افزایش قابل‌توجه تنش‌های سیاسی و نهادی شده است». بلومفیلد یادآور شده که این تحولات در شرایطی رخ می‌دهد که اقتصاد کلان سنگال پیش‌تر نیز با محدودیت شدید نقدینگی، فشار فزاینده بر مالیه عمومی و نیازهای مهم تأمین مالی مجدد، چه در داخل و چه در سطح بین‌المللی، مواجه بوده است. این مؤسسه تأکید کرد: «خطرات مرتبط با توانایی دولت در ایفای به‌موقع تمامی تعهدات مالی خود به‌طور قابل‌توجهی افزایش یافته است».

seneweb.com

از سرگیری فعالیت ارامت پس از آتش‌سوزی، با ظرفیت 30 درصدی

آتش‌سوزی ویرانگر در یکی از بزرگترین مجتمع‌های استخراج شن‌های معدنی در غرب آفریقا، شرکت معدنی فرانسوی Eramet را مجبور کرده است پیش‌بینی تولید خود را بیش از ۵۰ درصد کاهش دهد؛ اتفاقی که بار دیگر آسیب‌پذیری زنجیره جهانی تأمین مواد معدنی راهبردی را آشکار ساخته است. 

این اختلال زنجیره تأمین مواد معدنی مورد استفاده در صنایع سرامیک، هوافضا، رنگ‌‌سازی و تولیدات صنعتی را تحت فشار قرار داده و نگرانی‌های تازه‌ای درباره شکنندگی زیرساخت‌های معدنی آفریقا و امنیت جهانی منابع راهبردی ایجاد کرده است. سه ماه پس از آنکه آتش‌سوزی بخش‌های کلیدی تأسیسات «عملیات گراند کوت» (Grande Côte Operations) در سنگال را دربر گرفت، ارامت اعلام کرد که تولید تنها به‌ صورت محدود از سر گرفته شده و فعلاً در حدود ۳۰ درصد ظرفیت عادی باقی مانده است.

این شرکت اکنون پیش‌بینی می‌کند که میزان تولید کنسانتره مواد معدنی سنگین در سال ۲۰۲۶ بین ۳۰۰ تا ۴۰۰ هزار تُن باشد؛ در حالی که پیش از آتش‌سوزی فوریه، انتظار می‌رفت تولید به حدود ۹۰۰ هزار تُن برسد. طبق اعلام شرکت، بازگشت کامل به ظرفیت تولید تا سه ‌ماهه نخست سال ۲۰۲۷ محقق نخواهد شد.

اهمیت این بحران تنها به سنگال محدود نمی‌شود. عملیات ارامت در این کشور موادی چون زیرکون، ایلمنیت، روتیل و لوکوکسن تولید می‌کند؛ مواد معدنی صنعتی حیاتی که در صنایع مختلف از سرامیک و رنگ‌سازی گرفته تا هوافضا و تولید تیتانیوم کاربرد دارند. این مواد همچنین در فناوری‌های انرژی پاک و زنجیره‌های پیشرفته صنعتی نقش فزاینده‌ای پیدا کرده‌اند و اکنون از سوی اقتصادهای بزرگ جهان به‌ عنوان منابعی راهبردی تلقی می‌شوند. اختلال اخیر در شرایطی رخ داده که تولیدکنندگان جهانی هم ‌اکنون نیز با رقابت شدیدتری برای دسترسی به مواد خام حیاتی مواجه هستند؛ رقابتی که تحت تأثیر تنش‌های ژئوپلیتیکی، تلاش برای تنوع‌ بخشی به زنجیره‌های تأمین و افزایش تقاضای صنعتی قرار دارد.

گراند کوت که در سواحل اقیانوس اطلس سنگال واقع شده، یکی از مهمترین دارایی‌های معدنی راهبردی این کشور و منبع اصلی درآمد صادراتی محسوب می‌شود. بخش معدن در سال‌های اخیر به یکی از ارکان اصلی برنامه‌های اقتصادی سنگال تبدیل شده است؛ کشوری که تلاش می‌کند فراتر از نفت و گاز، سرمایه‌گذاری خارجی بیشتری جذب کند. این بخش سهم قابل ‌توجهی در فعالیت‌های صنعتی، اشتغال و توسعه زیرساخت‌ها دارد. 

africa.businessinsider.com

دولت از «نتایج عمده» در تنظیم واردات محصولات باغی خبر داد

سرین گوئیه جوپ، وزیر صنعت و تجارت سنگال، از اقدامات دولت در زمینه تنظیم واردات محصولات باغی استقبال کرد و گفت این اقدامات امکان حمایت بهتر از تولیدکنندگان داخلی و بهبود درآمد آنان را فراهم کرده است. او در نشست علنی مجلس ملی که به پرسش‌های روز از دولت اختصاص داشت و با حضور نخست ‌وزیر عثمان سونکو برگزار شد، اظهار داشت: «فکر می‌کنم طی سال‌های گذشته اقدامات بسیار مهمی انجام داده‌ایم. به باور من، این یکی از موفقیت‌های دولت ماست». به گفته وی، سال ۲۰۲۵ شاهد «تغییرات عمده» در زمینه سیب‌زمینی و پیاز بوده است؛ تغییراتی که «تقریباً به بسته ‌شدن بازار به روی واردات» منجر شد. او افزود فرمان دیگری که در ۱۵ ژانویه امضا شد، مربوط به پیاز و هویج بود و تأکید کرد که سنگال امسال «عملاً هیچ وارداتی» از این محصولات نداشته است.

وی همچنین به اقداماتی اشاره کرد که در ۱۵ فوریه برای حمایت از کشاورزان خرد، به ‌ویژه تولیدکنندگان لوبیای چشم ‌بلبلی و بادام‌زمینی خوراکی، در برابر رقابت مجتمع‌های بزرگ کشاورزی ـ صنعتی اتخاذ شد. او توضیح داد: «تا ۳۰ ژوئن، تولیدکنندگان بزرگ اجازه خرید از کشاورزان خرد را ندارند». به گفته او، این تصمیم باعث فروش بهتر محصولات محلی و افزایش درآمد کشاورزان کوچک می‌شود. وزیر همچنین اطمینان داد که اقدامات مشابهی در بخش موز نیز اجرا شده است؛ به‌ طوری‌که بازار به مدت سه ماه بسته شد تا تولیدکنندگان بتوانند محصولات خود را به فروش رسانده و درآمدشان را افزایش دهند. وی تأکید کرد: «این تنظیم بازار محصولات کشاورزی اقدامی است که باید تشویق شود. این سیاستی از سوی دولت ما برای حمایت از کشاورزان است».

خبرگزاری سنگال (APS)

ضرورت توسعه دسترسی به بذر سیب‌زمینی

در سنگال، دسترسی به بذر سیب‌زمینی باید تقویت و تشویق شود. این توصیه‌ای است که Aliou Gaye، کارشناس تأمین مالی زنجیره‌های ارزش دامی و کشاورزی در «برنامه تاب‌آوری نظام غذایی» (FSRP) مطرح کرده است. این برنامه سازوکاری برای تأمین مالی مشارکتی به‌ منظور حمایت از فعالان کشاورزی و دامداری در غرب آفریقا ایجاد کرده است. وی اظهار داشت که سازوکار تأمین مالی مشارکتی، ابزاری مالی برای سرمایه‌گذاری در پروژه‌هاست.

این سازوکار از طریق سه پنجره تأمین مالی اجرا شده است. پنجره نخست برای پروژه‌های کوچک است و مبالغی بین ۲.۸۷۵ میلیون تا ۵.۷ میلیون فرانک سیفا را شامل می‌شود. در این بخش، ۷۰ درصد کمک ‌هزینه اعطا می‌شود و برای جوانان و زنان ۱۰ درصد اضافه نیز در نظر گرفته می‌شود. شرط بهره‌مندی از این حمایت، داشتن حداقل یک سال تجربه برای کشاورزان و دامداران است. این سازوکار همچنین فارغ‌التحصیلان مراکز آموزشی مرتبط با کشاورزی و دامداری را هدف قرار می‌دهد. متقاضیان می‌توانند به‌ صورت فردی، گروه منافع اقتصادی (GIE) و شرکت یا بنگاه کوچک و متوسط (SME) پروژه ارائه دهند.

لوسولی (Le soleil)

عید قربان ۲۰۲۶: سنگال از مرز یک میلیون رأس گوسفند عبور کرد

میزان تأمین گوسفند در عید قربان (تبسکی) در سنگال از اهداف تعیین‌شده توسط مقامات فراتر رفت. براساس گزارش نظارتی وزارت کشاورزی، حاکمیت غذایی و دامداری سنگال، تا تاریخ ۲۶ می ۲۰۲۶ در مجموع ۱٬۰۳۵٬۰۴۲ رأس گوسفند در سراسر کشور ثبت شده است؛ در حالی که این رقم در مدت مشابه سال ۲۰۲۵ برابر با ۹۷۴٬۶۹۱ رأس بود. این آمار نشان‌دهنده تحقق ۱۱۵ درصدی هدف ملی ۹۰۰ هزار رأس دام است که برای عید قربان امسال تعیین شده بود. در داکار نیز بازارها و مراکز فروش در شهرستان‌های روفیسک، پیکین، کرماسار، داکار و گیجاوای در مجموع ۳۷۸٬۱۱۴ رأس گوسفند را ثبت کردند که بسیار فراتر از هدف منطقه‌ای ۳۰۰ هزار رأس است.

این گزارش همچنین از افزایش قابل توجه واردات دام خبر می‌دهد. دو روز مانده به عید، سنگال ۴۵۲٬۷۹۶ رأس گوسفند، عمدتاً از موریتانی و مالی وارد کرده بود که نسبت به سال ۲۰۲۵ افزایشی ۵۴٫۴۳ درصدی را نشان می‌دهد. در چندین منطقه، مقامات از حضور گسترده دام در بازارها و مراکز فروش خبر داده‌اند که نشان‌ دهنده وضعیت مطلوب عرضه است. وزارتخانه همچنین به اقدامات انجام‌شده برای تسهیل حمل‌ و نقل دام اشاره کرده است؛ از جمله کاهش کنترل‌های جاده‌ای، معافیت از عوارض و مالیات و ایجاد مراکز رسمی فروش. با وجود این عملکرد مثبت، برخی مشکلات همچنان پابرجاست؛ از جمله افزایش هزینه خوراک دام، هزینه‌های حمل ‌و نقل و مشکلات امنیتی که توسط خدمات فنی گزارش شده‌اند.

Rts.sn

گامبیا

انتخاب شرکت جاه اویل به عنوان «واردکننده سال» در جوایز GRA 2026

شرکت Jah Multi Industries در مراسم سالانه اهدای جوایز مالیات‌دهندگان سازمان درآمد گامبیا در سال ۲۰۲۶، عنوان «واردکننده سال» را به دست آورد. این شرکت به دلیل پایبندی مستمر به تعهدات مالیاتی و نقش مؤثر در تقویت درآمدهای داخلی گامبیا مورد تقدیر قرار گرفت. سازمان درآمد گامبیا اعلام کرد که عملکرد جاه مالتی اینداستریز در انجام تعهداتش، این شرکت را به یکی از مهمترین بازیگران بخش انرژی از نظر مشارکت مالیاتی تبدیل کرده است؛ آن هم در شرایطی که نوسانات جهانی قیمت سوخت اقتصادهای مختلف جهان را تحت فشار قرار داده است. تقدیر از جاه اویل همزمان با انتشار گزارش GRA صورت گرفت که نشان می‌دهد این نهاد در سال ۲۰۲۵ بیش از ۲۵٫۳ میلیارد دالاسی درآمد جمع‌آوری کرده است؛ رقمی‌که ۱۰ درصد بالاتر از هدف تعیین‌شده بوده و نسبت به ۷٫۷۹ میلیارد دالاسی که در سال ۲۰۱۷ جمع‌آوری شده بود، افزایشی ۲۱۸ درصدی را نشان می‌دهد.

رئیس‌جمهور بارو افزایش درآمدهای کشور را نتیجه «اصلاحات هدفمند، به‌ویژه نوسازی و دیجیتالی‌سازی نظام مدیریت مالیاتی» دانست. به گفته مقامات، جاه مالتی اینداستریز با انجام منظم تعهدات خود به تثبیت یکی از منابع کلیدی درآمد دولت کمک کرده است. یانکوبا داربوی، کمیسر کل GRA، نیز اعلام کرد که سامانه‌های دیجیتال این نهاد اکنون امکان رصد لحظه‌ای واردات فرآورده‌های نفتی، میزان فروش و بدهی‌های مالیاتی را فراهم کرده‌اند و همین امر، پنهان‌کاری یا کم‌اظهاری شرکت‌های بزرگ را دشوارتر ساخته است. داربوی افزود پایبندی مداوم شرکت‌هایی مانند جاه مالتی اینداستریز، ثبات درآمدی لازم برای تحقق اهداف سالانه سازمان را فراهم می‌کند.

standard.gm

آغاز ابتکاری بزرگ برای ریشه‌کن کردن «فقر شدید در گامبیا» توسط بانک جهانی

بانک جهانی از یک ابتکار مهم برای مقابله با فقر شدید در گامبیا رونمایی کرده است؛ طرحی که قرار است هزاران خانوار آسیب‌پذیر از طریق کمک‌های نقدی و حمایت‌های ساختاریافته در قالب پروژه «ادغام اقتصادی مولد» (PEI) از آن بهره‌مند شوند. آمیناتا سووا، مشاور گروه بانک جهانی، تأکید کرد که چشم‌انداز این نهاد ریشه‌کن کردن فقر شدید در کشور است. او این سخنان را در جریان برنامه ثبت‌نام و تأیید اطلاعات خانوارهای آسیب‌پذیر برای ورود به طرح PEI بیان کرد. برنامه PEI با هدف توانمندسازی افراد و خانواده‌ها از طریق فعالیت‌های درآمدزا طراحی شده است؛ فعالیت‌هایی که معیشت مردم را تقویت کرده و خوداتکایی اقتصادی را افزایش می‌دهد. در مجموع، ۳۴۲۰ نفر از ۱۲ منطقه مختلف کشور، هر کدام کمک نقدی ۲۰ هزار دالاسی دریافت خواهند کرد تا برای راه‌اندازی کسب ‌و کارهای کوچک و فعالیت‌های خرد مالی از آن استفاده کنند.

علاوه بر حمایت مالی، شرکت‌کنندگان از آموزش‌های ساختاریافته، برنامه‌های راهنمایی و مشاوره مستمر نیز بهره‌مند خواهند شد؛ اقداماتی که با هدف تقویت مهارت‌های کارآفرینی و تضمین پایداری کسب ‌و کارهای کوچک انجام می‌شود. فرآیند ثبت ‌نام و تأیید اطلاعات به ‌عنوان مرحله‌ای حساس تلقی می‌شود که نیازمند برنامه‌ریزی دقیق و مشارکت گسترده جامعه محلی است. این برنامه توسط اداره توسعه اجتماعی (DCD) به مدیریت فاتو گیبا و با همکاری آژانس ملی تغذیه (NaNA) و اداره رفاه اجتماعی، در چارچوب پروژه «تاب‌آوری، شمول، مهارت و برابری گامبیا» (RISE) اجرا می‌شود.

سووا توضیح داد که ابتکار PEI مکمل برنامه «نافا» است که آن نیز خانوارهای فقیر را هدف قرار می‌دهد. با این حال، PEI  به‌ طور ویژه از افرادی حمایت می‌کند که واجد شرایط دریافت کمک از برنامه نافا نشده‌اند و به آن‌ها کمک نقدی ۲۰ هزار دالاسی برای آغاز فعالیت‌های اقتصادی اعطا می‌کند. او گفت: «این یک دستاورد بزرگ برای بانک جهانی است» و افزود چشم‌انداز این نهاد، پایان دادن به فقر شدید و بهبود وضعیت جوامع آسیب‌پذیر است. پروژه PEI که با تأمین مالی بانک جهانی اجرا می‌شود، یک ابتکار دولتی در چارچوب گسترده‌تر برنامه نافا و زیرمجموعه پروژه RISE به شمار می‌رود. هدف آن، خارج کردن خانوارها و جوامع از وضعیت آسیب‌پذیری از طریق تقویت حمایت اجتماعی و شمول اقتصادی است. 

thepoint.gm

 

دماغه سبز

بانک توسعه آفریقا: رشد اقتصادی دماغه سبز به ۷ درصد کاهش خواهد یافت

نرخ تورم دماغه سبز در سطح پایین باقی خواهد ماند و در سال جاری 2.6 درصد و در سال ۲۰۲۷ حدود 2.3 درصد پیش‌بینی شده است. کسری بودجه به دلیل افزایش سرمایه‌گذاری عمومی در سال ۲۰۲۶ به 1.3درصد خواهد رسید. گردشگری و زیرساخت‌ها همچنان از رشد اقتصادی دماغه سبز حمایت خواهند کرد. خطرات ناشی از شرایط نامطلوب تجارت جهانی می‌تواند اقتصادهای پیرامونی مانند دماغه سبز را تحت تأثیر قرار دهد.

طبق گزارش «چشم‌انداز اقتصادی آفریقا» منتشرشده توسط بانک توسعه آفریقا، رشد اقتصادی دماغه سبز امسال بار دیگر کاهش خواهد یافت و به 4.7 درصد می‌رسد؛ در حالی که این نرخ در سال ۲۰۲۵ معادل 5.2 درصد و در سال ۲۰۲۴ برابر با 7.3 درصد بود. بانک توسعه آفریقا در گزارشی که روز سه‌شنبه در نشست سالانه این نهاد در برازاویل ارائه شد، رشد «متوسط» 4.7 درصدی برای سال ۲۰۲۶ و 5 درصدی برای سال ۲۰۲۷ را پیش‌بینی کرد. بر اساس این گزارش، تولید ناخالص داخلی دماغه سبز در سال ۲۰۲۶ همچنان بر پایه «تداوم تقاضا برای خدمات گردشگری و سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌ها» استوار خواهد بود. این نهاد همچنین پیش‌بینی کرده است که نرخ تورم در سال‌های ۲۰۲۶ و ۲۰۲۷ پایین باقی بماند و به ترتیب به 2.6 و 2.3 درصد برسد.

بانک توسعه آفریقا اعلام کرد: «پس از مداخلات فعال در سال ۲۰۲۵، انتظار می‌رود بانک مرکزی در دو سال آینده رویکردی محتاطانه‌تر اتخاذ کند». براساس این گزارش، تراز حساب جاری در سال ۲۰۲۶ معادل 1.1درصد تولید ناخالص داخلی مثبت خواهد بود، اما در سال ۲۰۲۷ به کسری 1.8درصدی تغییر خواهد کرد. در مورد کسری بودجه نیز این نهاد پیش‌بینی کرده است که به دلیل افزایش نیازهای سرمایه‌گذاری عمومی، کسری بودجه در سال ۲۰۲۶ به 1.3درصد و در سال ۲۰۲۷ به 1درصد برسد.

expressodasilhas.cv