ظرفیتهای صنعت چرم در سنگال با تمرکز بر فرصتهای ناشی از عید تبسکی {عید قربان}
سنگال به عنوان یکی از مهمترین کشورهای تولیدکننده دام در غرب آفریقا، از ظرفیت قابل توجهی در حوزه پوست و چرم برخوردار است. عید تبسکی (عید قربان) که مهمترین مناسبت مذهبی کشور محسوب میشود، سالانه صدها هزار رأس گوسفند، بز و گاو را وارد چرخه کشتار میکند و حجم عظیمی از پوست خام را در مدت کوتاهی در اختیار صنعت چرم قرار میدهد. با وجود این ظرفیت، بخش قابل توجهی از پوستهای تولیدی یا به صورت خام صادر میشود یا به دلیل ضعف در جمعآوری، نگهداری و فرآوری از بین میرود.
- اهمیت عید تبسکی برای صنعت چرم سنگال:
تبسکی مهمترین رویداد مذهبی و اجتماعی سنگال است و بیش از ۹۰ درصد جمعیت کشور آن را برگزار میکنند. در این مناسبت صدها هزار رأس دام به ویژه گوسفند قربانی میشود. در سالهای اخیر به صورت میانگین، سالانه در حدود ۸۵۰ هزار رأس گوسفند برای تبسکی در بازار عرضه شده است که بخش عمده آن در مدت چند روز ذبح میشود. لازم به ذکر است که در عید قربان 2026 ذبح دام از مرز 1 میلیون راس عبور کرد. این حجم عظیم کشتار باعث تولید میلیونها متر مربع پوست خام میشود که در صورت جمعآوری و فرآوری مناسب میتواند خوراک اصلی صنعت چرم کشور باشد.
برخی از اصلیترین مزایای تبسکی برای صنعت چرم عبارتند از: 1) دسترسی ناگهانی به حجم عظیم پوست خام، کاهش هزینه تأمین مواد اولیه، ایجاد فرصت اشتغال فصلی، افزایش درآمد دامداران و امکان توسعه صنایع تبدیلی روستایی.
- وضعیت کنونی صنعت چرم در سنگال:
سنگال دارای سابقه طولانی در هنرهای چرمی و تولید محصولات سنتی است. صنایع دستی چرمی در میان جوامع ولوف و پولار سابقه چند صد ساله دارند. کیف، کفش، کمربند، زین و محصولات تزئینی چرمی از مهمترین تولیدات سنتی کشور هستند. بر اساس برآوردهای موجود سالانه حدود ۵۸۰ هزار پوست گاوی تولید میشود؛ حدود ۲٫۴ میلیون پوست گوسفندی تولید میشود؛ حدود ۱٫۸ میلیون پوست بزی تولید میشود؛ و بیش از ۱۲۰ هزار نفر در بخش صنایع دستی چرم فعالیت دارند. درخصوص چالشهای صنعت چرم در کشور سنگال باید به موارد ذیل اشاره نمود:
الف) ضعف در جمعآوری پوست (پس از ذبح دام، بسیاری از پوستها به دلیل نبود شبکه جمعآوری استاندارد آسیب میبینند.)
ب) کمبود واحدهای مدرن دباغی (تعداد کارخانههای فعال دباغی در سنگال محدود است و بخش زیادی از پوستها به صورت نیمهفرآوری یا خام صادر میشوند.)
ج) صادرات مواد خام (صادرات پوست خام موجب از دست رفتن ارزش افزوده و فرصتهای شغلی داخلی میشود.)
د) کمبود نیروی متخصص ( نیاز جدی به آموزش در حوزههای دباغی مدرن، کنترل کیفیت، طراحی محصولات چرمی و بازاریابی و صادرات وجود دارد.)
ه) مسائل زیستمحیطی (فرآیند دباغی در صورت مدیریت نامناسب میتواند آلودگی محیط زیستی ایجاد کند و نیازمند فناوریهای نوین تصفیه پساب است.)
- فرصتهای سرمایهگذاری:
- ایجاد مراکز جمعآوری پوست تبسکی
- ایجاد شبکه سراسری جمعآوری پوست در ایام تبسکی میتواند از هدررفت بخش بزرگی از مواد اولیه جلوگیری کند.
- ایجاد کارخانههای دباغی (با توجه به حجم بالای پوست گوسفند و بز، سرمایهگذاری در واحدهای دباغی از توجیه اقتصادی بالایی برخوردار است.)
- تولید محصولات نهایی
- سنگال میتواند به مرکز صادرات محصولات چرمیبرای کشورهای عضو اکوواس تبدیل شود.
منابع: