اخبار اقتصادی عربستان سعودی - جده

گزیده اخبار و تحولات اقتصادی عربستان سعودی در هفته اول تیر ماه 1405 مندرج در رسانه‌های این کشور به شرح زیر ارائه می‌گردد.

افزایش تعداد زنان شاغل در بخش صنعت عربستان

تعداد زنان‌ عربستانی شاغل در کارخانه‌ها در سال ۲۰۲۵ به بیش از ۱۰۸۰۰۰ نفر افزایش یافت که نشان‌دهنده تغییر قابل‌توجهی در توانمندسازی زنان در فعالیت‌های صنعتی و تولیدی، در راستای اهداف چشم‌انداز ۲۰۳۰ عربستان است.طبق تحلیل روزنامه الوطن از آخرین داده‌های وزارت صنعت و منابع معدنی عربستان، تعداد زنان شاغل در بخش صنعت در سال ۲۰۲۵ به ۱۰۸,۶۷۲ نفر رسید، در حالی که این تعداد در پایان سال ۲۰۱۹، ۳۳۰۰۰ نفر بود که تقریباً ۲۲۹.۳۱٪ افزایش را نشان می‌دهد. وزارت صنایع و منابع معدنی عربستان با توسعه برنامه‌های آموزش فنی و صلاحیت‌یابی و گسترش فرصت‌های شغلی در صنایع با ارزش افزوده، در تلاش است تا زنان را در بخش صنعت توانمند سازد. این وزارتخانه همچنین در حال توسعه برنامه‌های آموزشی و صلاحیت‌یابی تخصصی با هدف افزایش کارایی زنان در زمینه‌های فنی و صنعتی است، علاوه بر این، از ابتکاراتی حمایت می‌کند که حضور زنان را در تخصص‌های پیشرفته صنعتی افزایش می‌دهد و آنها را قادر می‌سازد تا نقش‌های خود را در مراحل مختلف فرآیند تولید ایفا کنند.

راه اندازی سرویس کشتیرانی جدید در بندر جده

سازمان بنادر عربستان، سرویس کشتیرانی‌جدید Ocean Rise Express (OCR) وابسته به شرکت CMA CGM را به بندر جده، افزود. اقدامی‌که به تقویت ارتباط دریایی میان عربستان و بازارهای جهانی و افزایش کارایی زنجیره‌های تأمین، کمک می‌کند. این سرویس جدید بندر جده را به بنادر کوبه، ناگویا و یوکوهاما در ژاپن، شیامن، یانتیان و نانشا در چین، همچنین روتردام در هلند، هامبورگ در آلمان و ساوتهمپتون در بریتانیا، از طریق کشتی‌هایی با ظرفیت ۱۰ هزار کانتینر استاندارد متصل می‌کند. این اقدام در چارچوب تلاش‌های «موانئ» برای تقویت جایگاه رقابتی بندر جده در نقشۀ حمل‌ونقل دریایی جهان و گسترش دسترسی به بازارهای بین‌المللی، انجام می‌شود؛ هدفی که در راستای اهداف استراتژی ملی حمل‌ونقل و خدمات لجستیکی و چشم‌انداز ۲۰۳۰ عربستان قرار دارد. بندر جده یکی از مهم‌ترین بنادر راهبردی عربستان در دریای سرخ به‌شمار می‌رود و نقشی محوری در اتصال عربستان به بازارهای جهانی و پشتیبانی از زنجیره‌های تأمین بین‌المللی، ایفا می‌کند.

شرکت هواپیمایی ریاض مجوز پرواز به آمریکا را دریافت کرد

شرکت هواپیمایی ریاض ایرلاینز قصد دارد تا سال ۲۰۳۰ به بیش از ۱۰۰ مقصد بین‌المللی پرواز داشته باشد.طبق اعلام وزارت حمل و نقل ایالات متحده، شرکت هواپیمایی جدید عربستان، ریاض ایرلاینز، مجوز انجام پروازهای رفت و برگشت به ایالات متحده را دریافت کرده است.وزارت حمل و نقل ایالات متحده روز سه‌شنبه تأیید کرد که اعطای این مجوز به نفع عموم است.شرکت هواپیمایی ریاض ماه گذشته در درخواست خود برای تأیید، به وزارت حمل و نقل ایالات متحده اطلاع داد که قصد دارد تا سال ۲۰۳۰ به بیش از ۱۰۰ مقصد بین‌المللی پرواز داشته باشد و در حال حاضر با حداقل ۱۰ شرکت هواپیمایی بین‌المللی، از جمله دلتا ایرلاینز، همکاری دارد یا قصد تأسیس آنها را دارد.

تونی داگلاس، مدیرعامل شرکت هواپیمایی ریاض، هفته گذشته اظهار داشت که قرار است ناوگان این شرکت تا پایان ماه ژوئیه به ۸ هواپیما افزایش یابد و این شرکت قصد دارد تا مارس ۲۰۲۷ پروازهایی به ۲۲ شهر انجام دهد.داگلاس با سفارش حداکثر ۷۲ فروند هواپیمای ۷۸۷، حداکثر ۶۰ فروند هواپیمای A321neo و ۵۰ فروند هواپیمای A350، این شرکت را بزرگترین شرکت هواپیمایی نوپای جهانی در تاریخ مدرن توصیف می‌کند.داگلاس اظهار داشت که این شرکت تاکنون از انجام پروازها به قاهره، دبی، جده، مادرید و منچستر خبر داده است و احتمالاً شهرهای هند نیز به زودی پروازهایی به این مقاصد خواهند داشت.این شرکت هفته گذشته اولین پروازهای خود به لندن را با ناوگان جدید هواپیماهای بوئینگ خود آغاز کرد.شرکت هواپیمایی ریاض که در سال ۲۰۲۳ تأسیس شد، پس از هواپیمایی سعودی، دومین شرکت هواپیمایی ملی در پادشاهی عربستان سعودی است و متعلق به صندوق سرمایه‌گذاری عمومی می‌باشد.

اروپا مقصد جذاب برای سرمایه‌گذاری‌های عربستان

سرمایه‌گذاری‌های عربستان در اروپا از رکورد جدیدی عبور کرد. در یک تغییر قابل توجه در بازارهای مالی جهانی، سرمایه‌گذاری‌های عربستان سعودی که به سمت سهام اروپا هدایت شده‌اند، در دوره اخیر بیش از شش برابر افزایش یافته است.ارزش معاملات در بازارهای اروپایی در سه ماهه اول امسال به حدود ۱۱ میلیارد ریال رسید، در حالی که این رقم در مدت مشابه سال قبل ۱.۸ میلیارد ریال بود که بیش از شش برابر افزایش یافته است.این افزایش همزمان با افزایش علاقه سرمایه‌گذاران جهانی به بخش‌های فناوری و هوش مصنوعی، همراه با بهبود عملکرد در تعدادی از بازارهای اروپایی اخیراً بوده است که جذابیت آنها را برای سرمایه‌گذارانی که به دنبال فرصت‌های سرمایه‌گذاری در خارج از ایالات متحده هستند، افزایش داده است.این تغییر، نشان‌دهنده‌ی تغییر آشکار موقعیت سرمایه‌ی سعودی از تمرکز سنتی بر بازار آمریکا به سمت قاره‌ی اروپا است که به تدریج به خط مقدم جذب سرمایه‌گذاری بازمی‌گردد.

به گزارش روزنامه الاقتصادیه، ارزش معاملات عربستان در سهام آمریکا طی سه ماهه اول به حدود ۲۴۱.۹ میلیارد ریال (۶۴.۵ میلیارد دلار) در خرید و فروش رسید که نسبت به مدت مشابه سال گذشته ۴۷.۲ درصد رشد داشته است.در ماه مه ۲۰۲۵، رئیس صندوق سرمایه‌گذاری عمومی عربستان، فاش کرد که پیش‌بینی می‌شود سرمایه‌گذاری‌ها و خریدهای این صندوق در اروپا به ۱۷۰ میلیارد دلار افزایش یابد، در حالی که از سال ۲۰۱۷ تا پایان سال گذشته حدود ۸۵ میلیارد دلار ثبت شده بود.او توضیح داد که سرمایه‌گذاری‌های این صندوق به ایجاد حدود ۲۵۴۰۰۰ فرصت شغلی مستقیم و غیرمستقیم در اروپا کمک کرده است، در حالی که تأثیر مثبت این سرمایه‌گذاری‌ها بر تولید ناخالص داخلی اروپا تاکنون به حدود ۵۲ میلیارد دلار رسیده است و انتظار می‌رود طی پنج سال آینده دو برابر شود.در دسامبر ۲۰۲۴، صندوق سرمایه‌گذاری عمومی، خرید ۱۵٪ از سهام شرکت  FGP TopCo، شرکت هلدینگ فرودگاه هیترو لندن، را در یکی از برجسته‌ترین معاملات دولتی که حضور پادشاهی را در بخش زیرساخت‌های اروپا تقویت کرد، تکمیل کرد.

عربستان میزبان اجلاس جهانی آب در دسامبر 2026

عربستان میزبان کنفرانس بین المللی نوآوری در پایداری آب (IDWS 2026)  از 7 تا 9 دسامبر 2026 در جده خواهد بود.در این کنفرانس، مسائلی مانند مدیریت آب، تأمین مالی پایدار، تحول دیجیتال، هوش مصنوعی و مشارکت‌های دولتی و خصوصی مورد بحث قرار خواهد گرفت.سازمان آب عربستان اعلام کرد که کنفرانس نوآوری در پایداری آب (IDWS 2026) را در بازه زمانی 7 تا 9 دسامبر در جده برگزار خواهد کرد، با هدف ارتقای جایگاه عربستان به عنوان یک مرکز جهانی برای نوآوری و سرمایه‌گذاری در بخش آب.به گزارش روزنامه عکاظ، انتظار می‌رود این کنفرانس علاوه بر بیش از ۲۵۰ سخنران و ۱۵۰ غرفه‌دار، بیش از ۱۰ هزار شرکت‌کننده از ۱۴۰ کشور را به خود جذب کند.این کنفرانس علاوه بر بررسی فرصت‌های سرمایه‌گذاری مرتبط با بخش‌های انرژی، معدن، صنعت، کشاورزی، گردشگری و توسعه شهری، مسائلی مانند مدیریت آب، امور مالی پایدار، تحول دیجیتال، هوش مصنوعی و مشارکت‌های دولتی و خصوصی را مورد بحث قرار خواهد دادرئیس سازمان آب عربستان، گفت که این کنفرانس همچنان به تثبیت جایگاه عربستان به عنوان یک شریک جهانی در شکل‌دهی به آینده بخش آب ادامه می‌دهد.او تأکید کرد که آب دیگر فقط یک چالش عملیاتی نیست، بلکه به یک عامل استراتژیک در رشد اقتصادی، امنیت و پایداری تبدیل شده است و خاطرنشان کرد که این کنفرانس بستری بین‌المللی برای تسریع توسعه راه‌حل‌های آبی و تبدیل آنها به یک تأثیر اقتصادی و توسعه‌ای پایدار است.

عربستان، بیش از ۵۰۰ مرکز تولید آب با ظرفیت بیش از ۱۶.۲ میلیون متر مکعب در روز را اداره می‌کند و در تولید آب شیرین و توسعه فناوری‌های بسیار کارآمد نمک‌زدایی، پیشرو جهانی است.بخش آب یکی از ارکان اصلی چشم‌انداز ۲۰۳۰ عربستان است که بر افزایش پایداری آب، افزایش بهره‌وری عملیاتی، تحریک سرمایه‌گذاری و نوآوری، علاوه بر تنوع‌بخشی به منابع آب و توسعه زیرساخت‌ها و خدمات مرتبط، به منظور پاسخگویی به تقاضای فزاینده و حمایت از رشد اقتصادی تمرکز دارد.

اقتصاد عربستان در سه ماهه اول سال 2026، 3 درصد رشد داشته است

داده‌های منتشر شده توسط اداره کل آمار عربستان در روز سه‌شنبه نشان داد که تولید ناخالص داخلی واقعی این کشور در سه ماهه اول سال 2026 در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته 3 درصد رشد داشته است.این افزایش رشد ناشی از افزایش ۲.۹ درصدی فعالیت‌های نفتی و غیرنفتی، هر کدام به همراه رشد ۱.۵ درصدی فعالیت‌های دولتی بوده است.این مرجع در بولتن خود اعلام کرد که فعالیت‌های غیرنفتی با سهم ۱.۷ درصدی از کل رشد، بزرگترین عامل رشد اقتصاد عربستان سعودی بوده‌اند، در حالی که فعالیت‌های نفتی حدود ۰.۸ درصد، فعالیت‌های دولتی حدود ۰.۳ درصد و مالیات خالص بر محصولات نیز ۰.۲ درصد سهم مثبت داشته‌اند.تمام فعالیت‌های اقتصادی عمده نیز نرخ رشد مثبت سالانه را ثبت کردند و فعالیت‌های مالی، بیمه و خدمات تجاری با نرخ رشد ۵.۴ درصد در صدر قرار گرفتند و پس از آن صنایع تولیدی، به استثنای پالایش نفت، با ۴ درصد قرار گرفتند، در حالی که فعالیت‌های نفت خام و گاز طبیعی ۳.۶ درصد رشد کردند.داده‌ها نشان داد که تولید ناخالص داخلی واقعی فصلی در مقایسه با سه‌ماهه چهارم سال ۲۰۲۵، ۱.۲ درصد کاهش یافته است که ناشی از کاهش ۶.۸ درصدی فعالیت‌های نفتی علی‌رغم رشد مداوم در فعالیت‌های غیرنفتی و دولتی نسبت به سه‌ماهه قبل است.این عملکرد در حالی حاصل می‌شود که عربستان همچنان به اجرای برنامه‌های چشم‌انداز ۲۰۳۰ عربستان با هدف تنوع‌بخشی به اقتصاد و کاهش وابستگی به نفت ادامه می‌دهد و در سال‌های اخیر در بخش‌های صنعت، گردشگری، لجستیک، فناوری و خدمات مالی توسعه داشته است.

اجرای پروژه اتصال راه آهن ترکیه به عربستان

وزیر حمل و نقل ترکیه، گفت که پروژه راه آهن در حال توسعه بین کشورش و عربستان هنوز در مرحله ارزیابی فنی است و هیچ مانع فنی برای اجرای آن وجود ندارد.او در مصاحبه‌ای با روزنامه عربستانی الاقتصادیه افزود: هدف این پروژه ایجاد یک کریدور لجستیکی و تجاری است که منطقه خلیج فارس را از طریق ترکیه و با عبور از اردن و سوریه به اروپا متصل می‌کند.او همچنین توضیح داد که مرحله فعلی علاوه بر تخمین هزینه‌ها و مطالعه مدل تأمین مالی و اجرا، بر فهرست‌برداری از زیرساخت‌های موجود در طول مسیر، شناسایی بخش‌هایی که نیاز به نوسازی یا بازسازی دارند، تمرکز دارد. وزیر ترکیه تأیید کرد که هیچ مانع مهندسی غیرقابل عبوری برای این پروژه وجود ندارد، اما مهمترین چالش، ادغام زیرساخت‌های موجود و تکمیل بخش‌های مفقود شده، به ویژه در سوریه و اردن است.او اشاره کرد که عربستان زیرساخت راه‌آهن دارد که تا مرز اردن امتداد دارد، در حالی که شبکه راه‌آهن ترکیه به مناطقی نزدیک به مرز سوریه می‌رسد.او توضیح داد که این پروژه محدود به ساخت یک خط آهن جدید نیست، بلکه بخشی از یک چشم‌انداز وسیع‌تر برای ساخت یک شبکه حمل و نقل انعطاف‌پذیرتر است که وابستگی به یک مسیر تجاری واحد را کاهش می‌دهد و از زنجیره‌های تأمین و تجارت منطقه‌ای و بین‌المللی پشتیبانی می‌کند. ترکیه در حال حاضر در حال انجام کارهای ساخت راه‌آهن به طول بیش از ۴۰۰۰ کیلومتر است که موقعیت آن را به عنوان رابط بین خلیج فارس و اروپا تقویت می‌کند، تأکید کرد که این پروژه ممکن است در آینده راه را برای ادغام گسترده‌تر با سایر کشورهای خلیج فارس باز کند. وی  در 10 ژوئن از طرحی برای تشکیل کمیته‌ای چهارجانبه متشکل از وزرای حمل و نقل ترکیه، عربستان، اردن و سوریه برای پیگیری پروژه اتصال راه‌آهن بین چهار کشور و تسریع مراحل اجرایی لازم برای تکمیل آن خبر داده بود.

پروژه اتصال ریلی بین عربستان و ترکیه یکی از پروژه‌های ارتباطی منطقه‌ای است و انتظار می‌رود که امتداد آینده پروژه راه‌آهن خلیج فارس را تشکیل دهد و امکان اتصال شبکه راه‌آهن خلیج فارس با ترکیه را در یک کریدور حمل و نقل گسترده‌تر به سمت اروپا فراهم کند.عربستان یکی از بزرگترین شبکه‌های راه‌آهن در منطقه را دارد و خط ریاض-قریات طولانی‌ترین مسیر قطار مسافربری شرکت راه‌آهن عربستان است که بیش از ۱۲۰۰ کیلومتر امتداد دارد و ریاض را به منطقه مرزهای شمالی متصل می‌کند و تقریباً به ۳۰ کیلومتر از مرز اردن می‌رسد. این پروژه همچنین در چارچوب اهداف استراتژی ملی حمل و نقل و لجستیک و چشم‌انداز عربستان ۲۰۳۰ قرار دارد که هدف آنها تثبیت جایگاه عربستان به عنوان یک قطب لجستیک جهانی متصل کننده سه قاره، افزایش کارایی زنجیره‌های تأمین و افزایش سهم بخش حمل و نقل و لجستیک در اقتصاد ملی عربستان است