سفر وزیر انرژی امریکا به ونزوئلا
پس از تصویب و اعلام حمایت رسمـی مجلس ملی ونزوئلا از چارچـوب جدید همکاری های انرژی، کریس رایت وزیر انرژی ایالات متحده آمریکا، در عصر روز سه شنبه اول سپتامبر ۲۰۲۶ (۱۰ شهریور ۱۴۰۵) وارد فرودگاه بینالمللی مایکتیا در کاراکاس شد تا طی سفری رسمی موافقتنامه های مالی و صنعتی نهایی را به امضا برساند. کریس رایت روز چهارشنبه در کاخ میرافلورس با دلسی رودریگز رئیس جمهور موقت ونزوئلا، دیدار کرد تا سلسله موافقت نامههای نفتی و زیرساختی جدید را امضا کند.
مراسم استقبال و امضا که با حضور مدیران ارشد شرکت های بین المللی انرژی برگزار شد، به عقد مجموعه ای از قراردادهای صنعتی، توسعه ای و مالی میان شرکت دولتی نفت ونزوئلا PDVSA و غول های نفتی و زیرساختی غربی انجامید. مبنای قانونی این حجم از قراردادها، اصلاحات اخیر در قانون هیدروکربنها است که چارچوب حقوقی شرکت های مختلط با PDVSA را تغییر داده و اختیارات اپراتوری، تجاری و فنی بیشتری به طرف های خارجی اعطا می کند. هدف عملیاتی این توافقات ارتقای ظرفیت تولید نفت ونزوئلا از سطح فعلی ۱.۲۵ میلیون بشکه به بیش از ۲ میلیون بشکه در روز تا پایان دهه جاری است.
جزئیات توافق با شرکت ها
جزئیات قراردادها و توافق نامه های امضا شده در کاخ میرافلورس که ابعاد مختلف استخراج، سرمایه گذاری تجاری، توسعه گازی و نوسازی زیرساخت های انرژی را پوشش می دهند:
کنسرسیوم NABEP
مهم ترین و کلیدی ترین بخش این توافقات، واگذاری امتیاز بهره برداری ۱۰۰ ساله از ۱۷ میدان نفتی با ذخایری بالغ بر ۶۵ میلیارد بشکه به شرکت North American Blue Energy Partners (NABEP) است. طبق اسناد منتشرشده توسط کاخ سفید و گزارش های تحلیلی، این موافقت نامه ابعاد کنترلی و مالی بی سابقه ای دارد. چرا که شرکت NABEP معادل ۳۵ درصد از سهام شرکت مادر خود را به صورت رایگان به دفتر سرمایه گذاری استراتژیک وزارت جنگ آمریکا واگذار کرده و حق وتو در تعیین ترکیب هیئت مدیره را به امریکا داده است تا اکثریت اعضای آن از شهروندان امریکایی باشند. در ابعاد تجاری نیز وزارت امور خارجه امریکا حق تضمین شده خرید ۲۰ درصد از کل تولید این میدان ها را «به قیمت تمام شده استخراج» برای بازسازی ذخایر استراتژیک خود دریافت کرده و حق تقدم خرید برای ۸۰ درصد باقیمانده را نیز در اختیار دارد. در مقابل این اختیارات گسترده، کنسرسیوم NABEP متعهد به جذب ۱۰۰ میلیارد دلار سرمایه برای بازسازی زیرساخت ها شده و طبق پیش بینی ها، طی ۲۵ سال حدود ۲۰۹ میلیارد دلار درآمد مالیاتی و حق امتیاز (معادل حدود ۱۹ دلار در هر بشکه) به خزانه ونزوئلا واریز خواهد کرد.
شرکت شورون (Chevron)
شرکت شورون در قالب این توافق نامه متعهد به سرمایه گذاری ۷ میلیارد دلاری طی ۵ سال آینده شده است تا ظرفیت تولید خود در ونزوئلا را به دو برابر سطح فعلی، یعنی حدود ۶۰۰ هزار بشکه در روز برساند. برای تحقق این هدف، توافق نامه های مربوط به تطبیق و تبدیل قراردادها در شرکت های مختلط Petropiar، Petroindependencia و Petroboscan تحت چارچوب حقوقی جدید قانون هیدروکربن ها به امضا رسید. این اقدام با اصلاح شرایط مالی و تجاری، زمینه را برای توسعه سریع تر بلوک های نفتی در کمربند اورینوکو فراهم میکند.
شرکت ایتالیایی انی (Eni)
بر اساس قرارداد ۲۵ ساله مشارکت در تولید (CPPH) که قابلیت تمدید نیز دارد، نقش اپراتوری، مدیریت فنی، مالی و تجاری میدان بزرگ «خونین5»[1] در کمربند اورینوکو به طور کامل به شرکت انی واگذار شد تا تولید این میدان به صورت گام به گام افزایش یابد. علاوه بر این، توافق نامه پایداری در شرکت Cardon IV (پروژه مشترک ۵۰-۵۰ انی با شرکت اسپانیایی رپسول) به تصویب رسید که هدف آن توسعه میدان گازی فراساحلی Perla جهت تامین نیازهای گاز داخلی و زمینه سازی برای صادرات است.
شرکت جنرال الکتریک ورنووا (GE Vernova)
این شرکت توافق نامه ای استراتژیک با شرکت ملی نفت ونزوئلا (PDVSA) و شرکت ملی برق ونزوئلا (Corpoelec) امضا کرد که تمرکز اصلی آن بر نوسازی تجهیزات نیروگاهی و بازسازی شبکه سراسری برق کشور قرار دارد. اجرای این پروژه از این جهت اهمیت حیاتی دارد که پایداری عملیات استخراج و پالایش نفت در میدان های کلیدی اورینوکو و زولیا وابستگی مستقیم و کاملی به تامین مستمر برق صنعتی و جلوگیری از قطعی های مداوم جریان نیرو دارد.
طبق این توافق شرکت GE Vernova متعهد شده است طی یک برنامه ۶ ماهه اضطراری پایداری اولیه شبکه را ایجاد کرده و طی ۲ سال آینده ۱ گیگاوات و طی ۴ سال بعدی ۵ گیگاوات ظرفیت جدید به شبکه برق کشور بیافزاید. گفتنی است برای اجرای این پروژه بیش از 1000 نیروی کار بومی ونزوئلایی به صورت مستقیم استخدام خواهند شد.
شرکت خدمات نفتی اسپکت انرژی (Aspect Energy)
تمرکز اصلی فعالیت های این شرکت آمریکایی بر ارائه خدمات تخصصی چاه داری، تعمیر چاه های آسیب دیده و تزریق فناوریهای نوین حفاری متمرکز است. طی سالهای اخیر، به دلیل فقدان قطعات یدکی و سرمایه گذاری، صدها چاه نفتی در حوزه ماراکایبو و کمربند اورینوکو از مدار تولید خارج یا دچار افت شدید فشار شده بودند. طبق این قرارداد، شرکت اسپکت متعهد شده است با استقرار دکل های مجهز و به بهکارگیری روش های بازافزایی استخراج، نرخ افت طبیعی چاه های فعال را مهار کرده و چاه های بسته شده را به چرخه تولید بازگرداند.
موسسه سرمایه گذاری پریماورا اینفینیتا (Primavera Infinita)
ورود این مجموعه به صنعت نفت ونزوئلا، نشان دهنده ابعاد جدیدی از جذب سرمایه بخش خصوصی متکی بر فناوری در حوزه انرژی است. شرکت پریماورا بر روی خرید امتیاز و احیای مجدد ۳ بلوک نفتی مشخص با میادین کم بازده و قدیمی تمرکز دارد. هدف اصلی این مجموعه، احیای مجدد و به سودرسانی این سه بلوک نفتی است. کارکرد کلیدی این موسسه، استفاده از سرمایه بخش خصوصی و روش های جدید نرم افزاری برای به تولید رساندن سریع چاه های قدیمی است. این کار به دولت ونزوئلا امکان می دهد تا زمان به نتیجه رسیدن پروژه های بزرگ شورون و انی، به درآمد نفتی سریع تری دست پیدا کند.
در جریان کنفرانس خبری و مراسم امضای توافقات در کاخ میرافلورس، دلسی رودریگز رئیسجمهور موقت ونزوئلا، با تاکید بر حفظ حاکمیت ملی اظهار داشت که این قراردادها تماما تحت مدیریت دولت انجام گرفته و مالکیت عمومیبر ذخایر زیرزمینی کشور کاملا محفوظ باقی می ماند. وی تشریح کرد که طبق مدل مالی جدید، حدود ۱۹ دلار از هر بشکه نفت فروخته شده به طور مستقیم به خزانه ملی واریز خواهد شد که بر اساس برآوردها، طی ۲۵ سال آینده درآمدی بالغ بر ۲۰۹ میلیارد دلار ایجاد می کند. رودریگز خاطرنشان کرد که این منابع مالی مستقیما صرف بازسازی بیمارستان ها، مدارس، نوسازی شبکه آب و برق و همچنین ارتقای سطح دستمزدها می شود.
در بخش دیگری از این نشست، کریس رایت وزیر انرژی امریکا ورود سرمایه و فناوری امریکایی و اروپایی را عامل اصلی احیای دارایی های راکد ونزوئلا، ایجاد اشتغال و رشد اقتصادی دانست. رایت این توافقات را ابزاری برای تقویت امنیت انرژی در نیم کره غربی و ایجاد ثبات در بازار جهانی خواند و بر ایجاد کانال های رسمی و شفاف برای فروش نفت و تعامل با بخش خصوصی بینالمللی تاکید کرد.