عملکرد پاکستان در جذب سرمایهگذاری خارجی در پاکستان در سال مالی 2026-2025
براساس گزارش دولت پاکستان از عملکرد دولت این کشور در جذب سرمایه گذاری خارجی، خالص سرمایهگذاری مستقیم خارجی (FDI) در این کشور از ژوئیه تا مارس ۲۰۲۶ به ۱.۴ میلیارد دلار آمریکا رسید، در حالی که این رقم در مدت مشابه سال گذشته ۱.۹ میلیارد دلار آمریکا بود. این کاهش عمدتاً ناشی از یک معامله یکباره تجمیع و واگذاری در بخش مخابرات بود که در حدود دسامبر ۲۰۲۵ به خروج خالص ۴۶۵.۵ میلیون دلار آمریکا منجر شد. با حذف این معامله خاص، جریانهای اصلی FDI همچنان در بخشهای مولد و بلندمدت متمرکز بودند که نشاندهنده تداوم علاقه سرمایهگذاران به زیرساختهای اقتصادی و نظام مالی اصلی پاکستان است.
بخش برق با جذب ۷۱۴.۲ میلیون دلار آمریکا، معادل ۵۲.۷ درصد از کل جریان خالص ورودی، همچنان بزرگترین دریافتکننده FDI بود که عمدتاً در پروژههای مبتنی بر انرژی آب و زغالسنگ متمرکز بود. اگرچه جریانهای ورودی این بخش ۲۳.۵ درصد کاهش یافت، تداوم سرمایهگذاری در پروژههای انرژی نشاندهنده اهمیت زیرساختهای قابلاعتماد انرژی برای حفظ فعالیتهای صنعتی و رشد بلندمدت است. خدمات مالی دومین دریافتکننده بزرگ بودند و جریان خالص ورودی آنها با ۹.۵ درصد افزایش به ۵۸۸.۷ میلیون دلار آمریکا رسید و ۴۳.۵ درصد از کل FDI خالص را تشکیل داد. این افزایش نشاندهنده اعتماد سرمایهگذاران به بخش مالی پاکستان و نقش آن در حمایت از بهبود اقتصادی، تأمین مالی دیجیتال و فعالیت بخش خصوصی است.
چین با جریان خالص ورودی ۶۷۸.۶ میلیون دلار آمریکا همچنان بزرگترین شریک سرمایهگذاری پاکستان بود و پس از آن هنگکنگ با ۲۵۳.۷ میلیون دلار و امارات متحده عربی با ۱۴۳.۹ میلیون دلار آمریکا قرار گرفتند. خروج خالص سرمایه از نروژ به ۳۶۴.۸ میلیون دلار آمریکا رسید که عمدتاً با واگذاری یک دارایی مخابراتی توسط یک شرکت مستقر در نروژ مرتبط بود. در مجموع، اگرچه FDI اصلی به دلیل یک معامله یکباره کاهش یافت، ترکیب جریانهای ورودی همچنان از امنیت انرژی، توسعه بخش مالی و اولویتهای سرمایهگذاری بلندمدت حمایت میکرد. انتظار میرود اصلاحات مستمر، تسهیل سرمایهگذاری تحت شورای ویژه تسهیل سرمایهگذاری (SIFC) و بهبود ثبات اقتصاد کلان، اعتماد سرمایهگذاران را تقویت کرده و در میانمدت از افزایش جریانهای FDI حمایت کند.
سرمایهگذاری خارجی در پرتفوی
سرمایهگذاری خارجی در پرتفوی بخش خصوصی و دولتی (FPI) در طول ژوئیه تا مارس سال مالی ۲۰۲۶ بهترتیب خروج خالص ۵۵۰.۳ میلیون دلار و ۳۹۳.۵ میلیون دلار آمریکا را ثبت کرد. خروج سرمایه از FPI خصوصی عمدتاً مربوط به بازار سهام بود؛ جایی که سرمایهگذاران خارجی پس از کسب سودهای قابلتوجه در بورس اوراق بهادار پاکستان، بخشی از سود خود را شناسایی کردند و در بحبوحه نوسانات بازارهای مالی جهانی، ریسکپذیری خود را نسبت به بازارهای نوظهور کاهش دادند. این خروجیها در سهماهه سوم افزایش یافت، زیرا بحران خاورمیانه بهطور موقت موجب افزایش ریسکگریزی جهانی شد.
خروج سرمایه از FPI دولتی عمدتاً منعکسکننده بازپرداختهای برنامهریزیشده و تغییر شرایط بازار بدهی بود، از جمله کاهش اختلاف نرخ بهره پس از کاهش نرخ سیاستی داخلی در اوایل سال مالی ۲۰۲۶.
با این حال، بازگشت موفقیتآمیز پاکستان به بازارهای سرمایه بینالمللی در آوریل و مه ۲۰۲۶ تحول مثبت مهمیبود. پاکستان پس از افزایش حجم انتشار اولیه از طریق گزینه انتشار اضافی (Green Shoe)، موفق شد ۷۵۰ میلیون دلار آمریکا از طریق انتشار یک اوراق قرضه یورویی سهساله تحت برنامه اوراق قرضه میانمدت جهانی (GMTN) جذب کند که نشاندهنده تقاضای قوی سرمایهگذاران نهادی جهانی بود.
پس از آن، پاکستان نخستین انتشار اوراق قرضه پاندا را در بازار سرمایه داخلی چین انجام داد و از این طریق ۱.۷۵ میلیارد یوان، معادل حدود ۲۵۰ میلیون دلار آمریکا، جذب کرد. این انتشار با استقبال قوی سرمایهگذاران مواجه شد و دسترسی پاکستان به منابع مالی غیردلاری را گسترش داد. انتشار اوراق یورویی و پاندا در مجموع نشاندهنده بازگشت اعتماد سرمایهگذاران به چشمانداز اقتصادی پاکستان، مسیر اصلاحات و توان بازپرداخت خارجی این کشور بود. این اقدامات همچنین به احیای حضور پاکستان در بازارهای سرمایه جهانی، تنوعبخشی به پایگاه سرمایهگذاران و تأمین مالی زیرساختهای پایدار و مقاوم در برابر تغییرات اقلیمیکمک کرد.
مجموع ذخایر ارزی پاکستان تا پایان مارس ۲۰۲۶ به ۲۱.۸ میلیارد دلار آمریکا رسید که در مقایسه با ۱۵ میلیارد دلار در پایان مارس ۲۰۲۵، ۶.۸ میلیارد دلار افزایش داشت. ذخایر نگهداریشده نزد بانک مرکزی پاکستان به ۱۶.۴ میلیارد دلار آمریکا رسید، در حالی که بانکهای تجاری ۵.۴ میلیارد دلار آمریکا در اختیار داشتند. این افزایش به رشد پرداختهای رسمی و جریانهای پایدار حوالهها در طول ژوئیه تا مارس سال مالی ۲۰۲۶ نسبت داده شد. بین ژوئن ۲۰۲۵ و ژانویه ۲۰۲۶، بانک مرکزی ۴.۹ میلیارد دلار آمریکا بهصورت خالص از بازار بینبانکی خریداری کرد، در حالی که این رقم در مدت مشابه سال گذشته ۵.۱ میلیارد دلار آمریکا بود. این مداخلات به تقویت ذخایر خارجی پاکستان کمک کرد. در نتیجه، نرخ ارز در مارس ۲۰۲۶ نسبتاً باثبات باقی ماند و میانگین آن به ۲۷۹.۵ روپیه پاکستان در برابر هر دلار آمریکا رسید که در مقایسه با مارس ۲۰۲۵، ۰.۲ درصد افزایش داشت.
تکمیل موفقیتآمیز دومین بررسی تحت برنامه تسهیلات توسعهیافته (EFF) صندوق بینالمللی پول و نخستین بررسی تحت برنامه تسهیلات تابآوری و پایداری (RSF)، به پاکستان امکان دسترسی به حدود ۱ میلیارد دلار آمریکا تحت برنامه EFF و حدود ۲۰۰ میلیون دلار تحت برنامه RSF را داد. علاوه بر این، بررسیهای سوم و دوم تحت برنامههای EFF و RSF بهترتیب امکان دسترسی پاکستان به مجموع ۱.۳۲ میلیارد دلار آمریکا را فراهم کردند و مجموع پرداختها تحت این دو برنامه را به ۴.۸ میلیارد دلار آمریکا رساندند. با احتساب سپرده اضافی ۳ میلیارد دلاری عربستان سعودی و تمدید سهساله سپرده اولیه ۵ میلیارد دلاری، انتظار میرود وضعیت ذخایر ارزی پاکستان بیش از پیش تقویت شود. ارتقای رتبه اعتباری پاکستان توسط مؤسسات بینالمللی، از جمله فیچ از CCC+ به B-، مودیز از Caa2 به Caa1 و S&P از CCC+ به B-، نیز به بهبود اعتماد سرمایهگذاران و دسترسی پاکستان به بازارهای سرمایه بینالمللی کمک کرده است.