گزارش تحلیلی ارزیابی برنامه‌های انتخاباتی لولا دا سیلوا (حزب کارگران PT) و فلاویو بولسونارو (حزب لیبرال PL)، نامزدهای ریاست‌جمهوری برزیل در حوزه‌های کلان اقتصادی، گردشگری، فناوری و مواد معدنی
بررسی نحوه تأمین مالی کارزارهای انتخاباتی می‌تواند شناخت دقیق تری را نسبت به ساختار رقابت سیاسی و نقش احزاب و فعالان اقتصادی در آینده کشور فراهم سازد. مقایسه کارزارهای لولا دا سیلوا، نامزد حزب کارگران (PT)و فلاویو بولسونارو، نامزد حزب لیبرال (PL) بیانگر آن است که علیرغم اتکای هر دو کارزار به منابع حزبی، نحوه جذب کمک‌های مالی متفاوت بوده است.
بر اساس آمار دیوان عالی انتخابات برزیل (TSE) که در گزارش Nexo جهت ۲۰ اکتبر ۲۰۲۶ منتشر شده است، درآمد کارزار لولا معادل ۱۱۸٫۴۳ میلیون رئال و درآمد کارزار فلاویو حدود ۹۵٫۵۴ میلیون رئال بوده است. فلذا منابع حزبی تامین کننده حدود ۹۷ درصد درآمد کارزار لولا و ۷۱ درصد درآمد کارزار فلاویو بوده است. همچنین کمک‌های مستقیم اشخاص حقیقی به کارزار فلاویو حدود ۲۷٫۳ میلیون رئال و به کارزار لولا حدود ۲ میلیون رئال اعلام شده است.
آمار مذکور بیانگر مجموع درآمد ثبت شده بیشتر برای لولا و پیشتازی فلاویو در جذب کمک‌های مستقیم اشخاص حقیقی (با ارقام قابل توجه) بوده است. بر اساس اعلام Nexo، تعداد افرادی که بیش از ۱۰۰ هزار رئال به کارزار فلاویو کمک کرده بودند، به ۵۷ نفر می‌رسد، درحالی‌که در فهرست لولا تنها یک حامی مالی در این سطح قرار داشته است. در میان حامیان مالی بزرگ فلاویو، صاحبان کسب‌وکارهای مرتبط با کشاورزی و دام و فعالان حوزه‌هایی مانند صنعت کفش، ماشین‌آلات کشاورزی و بیودیزل دیده می‌شوند. تامین مالی توسط افرادی چون الوی ویتوریو مارشت و نلسون ژوزه ویگولو و دیگر حامیان مالی بزرگ، اهمیت نقش فعالان اقتصادی در تأمین مالی و نفوذ سیاسی را بیان می‌کند.
از طرف دیگر در کارزار لولا، انتقال منابع حزبی نقش قابل توجهی داشته است. مطابق گزارش سی ان.ان. برزیل حزب کارگران در دور دوم دو انتقال به مبالغ ۱۰ و ۲۰ میلیون رئال به کارزار لولا انجام داده است.
در این گزارش با هدف مقایسه نحوه تامین مالی کارزارهای انتخاباتی لولا دا سیلوا (حزب کارگرا) و فلاویو بولسونارو (حزب لیبرال)، نامزدهای انتخابات ریاست‌جمهوری برزیل در سال ۲۰۲۶ به موضوعاتی از جمله چارچوب قانونی مالی انتخابات برزیل و جزییات بیشتر در خصوص ساختار تامین مالی کارزارهای هر یک از نامزدهای ریاست جمهوری در برزیل پرداخته می‌شود.
چارچوب قانونی تأمین مالی انتخابات برزیل
در برزیل، تأمین مالی کارزارهای انتخاباتی تابع قوانین انتخاباتی و مقررات دیوان عالی انتخابات است. کمک مستقیم اشخاص حقوقی، از جمله شرکت‌ها، به کارزارهای انتخاباتی ممنوع است؛ این ممنوعیت پس از رأی دادگاه عالی فدرال در سال ۲۰۱۵ تثبیت شد. بااین‌حال، ممنوعیت کمک مستقیم شرکت‌ها به معنای حذف صاحبان کسب‌وکار از محیط تأمین مالی سیاسی نیست؛ اشخاص حقیقی می‌توانند در حدود مقرر قانونی از دارایی شخصی خود کمک کنند.
بر اساس مقررات انتخاباتی، منابع مجاز تأمین مالی کارزارها شامل موارد زیر است:
- صندوق ویژه تأمین مالی کارزار انتخاباتی FEFC یا Fundo Eleitoral، منابع عمومی اختصاص‌یافته به تأمین مالی انتخابات که از طریق احزاب توزیع می‌شود.
- صندوق حزبی(Fundo Partidário) : منابع مالی احزاب که مصرف آن تابع مقررات قانونی است.
- کمک اشخاص حقیقی: کمک مالی یا غیرنقدی افراد، در حدود مقرر قانونی.
- تأمین مالی جمعی یا جمع‌آوری کمک از طریق نهادهای مجاز و مطابق مقررات.
- منابع شخصی نامزد و سایر منابع مجاز از جمله برخی درآمدها، انتقالات قانونی از نامزدها یا احزاب دیگر و منابع مجاز دیگر.
مقررات TSE تصریح می‌کند که منابع استفاده‌شده در کارزار باید از مسیر حساب‌های بانکی اختصاصی انتخاباتی انتقال یابند و منشأ آن‌ها قابل شناسایی باشد. همچنین، کمک اشخاص حقیقی به‌طور کلی به ۱۰ درصد درآمد ناخالص فرد در سال پیش از انتخابات (با رعایت استثناهای قانونی) محدود است.
سقف هزینه کارزارها:
مطابق اطلاعات منتشرشده در پرتال انتخابات ۲۰۲۶، سقف هزینه مجاز کارزار ریاست‌جمهوری برای هر یک از دو نامزد حدود ۱۳۳٫۴ میلیون رئال (شامل حدود ۸۸٫۹ میلیون رئال در دور اول و ۴۴٫۵ میلیون رئال در دور دوم) تعیین شده است؛ البته این سقف، حداکثر هزینه مجاز کارزار است و نباید با درآمد، میزان کمک‌های دریافتی یا هزینه نهایی برابر دانسته شود.
مقایسه درآمد کل و ترکیب منابع مالی:
|
شاخص
|
فلاویو بولسونارو (PL)
|
لولا دا سیلوا (PT)
|
|
درآمد کل تا ۲۰ اکتبر
|
۹۵٫۵۴ میلیون رئال
|
۱۱۸٫۴۳ میلیون رئال
|
|
مبلغ حدودی منابع حزبی
|
حدود ۶۷٫۸ میلیون رئال
|
حدود ۱۱۴٫۹ میلیون رئال
|
|
سهم منابع حزبی
|
حدود ۷۱ درصد
|
حدود ۹۷ درصد
|
|
سهم کمک اشخاص حقیقی
|
حدود ۲۹ درصد
|
حدود ۱٫۷ درصد
|
|
مبلغ حدودی کمک اشخاص حقیقی
|
۲۷٫۳ میلیون رئال
|
حدود ۲ میلیون رئال
|
|
کمک خصوصی دور دوم
|
حدود ۲۰٫۳ میلیون رئال
|
حدود ۷۵۵ تا ۷۷۳ هزار رئال
|
|
اهداکنندگان با کمک بیش از ۱۰۰ هزار رئال
|
۵۷ نفر بر اساس اعلام Nexo
|
یک نفر بر اساس اعلام Nexo
|
|
نمونه حامی مالی بزرگ
|
الوی مارشت، ۲ میلیون رئال
|
اراسمو باتیستلا، ۵۰۰ هزار رئال در کل دوره
|
|
الگوی غالب
|
ترکیب منابع حزبی و کمک‌های اشخاص حقیقی به طور عمده
|
اتکای غالب به منابع حزبی
|
مطابق آمار اعلام شده، درآمد کارزار لولا حدود ۲۲٫۹ میلیون رئال بیشتر از درآمد کارزار فلاویو بوده است که بخش عمده این اختلاف با سهم بالاتر منابع حزبی در کارزار لولا توضیح داده می‌شود.
- کمک‌های مستقیم اشخاص حقیقی به کارزار فلاویو حدود ۱۳٫۶ برابر آمار گزارش شده برای کارزار لولا بود.
- همچنین مطابق گزارش Nexo، تفاوت در تعداد حامیان مالی بزرگ نیز قابل توجه است. ۵۷ نفر بیش از ۱۰۰ هزار رئال به کارزار فلاویو کمک کرده بودند، درحالی‌که برای لولا تنها یک حامی مالی در این سطح گزارش شده بود.
- کارزار فلاویو بولسونارو: حامیان مالی بزرگ و ارتباط با بخش کشاورزی و صنعت:
درآمد اعلام‌شده کارزار فلاویو تا ۲۰ اکتبر حدود ۹۵٫۵ میلیون رئال بود که حدود ۲۷٫۳ میلیون رئال از کمک‌های اشخاص حقیقی تأمین شده است. در فهرست Nexo، شماری از حامیان مالی با کمک‌های چندصد هزار یا چندمیلیون‌رئالی دیده می‌شوند.
فهرست برخی حامیان مالی عمده به کارزار فلاویو بولسونارو به تفکیک مشخصات اهدا کننده، مبلغ و حوزه فعالیت در جدول ذیل اعلام می‌شود:
|
حامی مالی
|
مبلغ
|
حوزه فعالیت گزارش‌شده
|
|
Elói Vitório Marchett
|
۲ میلیون رئال
|
کشاورزی، سویا، دام و فعالیت‌های وابسته در ماتو گروسو
|
|
Nelson José Vigolo
|
۱٫۱ میلیون رئال
|
کسب‌وکار مرتبط با کشاورزی و دام
|
|
Alexandre Grendene Bartelle
|
۱ میلیون رئال در فهرست Nexo؛ ۱٫۱ میلیون در گزارش CNN
|
صنعت کفش و بنیان‌گذاری Grendene
|
|
Angela Cristina Cattozatto Fortunato
|
۱ میلیون رئال
|
مرتبط با گروه صنعتی OCQ بر اساس اعلام گزارش‌های رسانه‌ای
|
|
Carlos André Andrioni Salgueiro
|
۱ میلیون رئال
|
فعال اقتصادی؛ حوزه دقیق نیازمند تطبیق با سوابق شرکتی
|
|
Fernando de Castro Marques
|
۱ میلیون رئال
|
فعال اقتصادی و صنعتی
|
|
Luiz da Rocha Salles Filho
|
۱ میلیون رئال
|
فعال اقتصادی
|
|
Felipe Eleutério Alvares Vaz
|
۸۰۰ هزار رئال
|
فعال اقتصادی
|
|
Carolina Mognon Scheffer
|
۵۰۰ هزار رئال
|
فعال اقتصادی
|
|
Claudio Nudelman Goldsztein
|
۵۰۰ هزار رئال
|
فعال اقتصادی
|
|
Elizeu Zulmar Maggi Scheffer
|
۵۰۰ هزار رئال
|
فعال اقتصادی
|
|
Erasmo Carlos Battistella
|
۵۰۰ هزار رئال
|
صنعت بیودیزل و شرکت Be8
|
|
Gilson Lari Trennepohl
|
۵۰۰ هزار رئال
|
صنعت ماشین‌آلات کشاورزی
|
|
Gisley Masteguin de Toledo Lara
|
۵۰۰ هزار رئال
|
فعال اقتصادی
|
|
Rodrigo de Carvalho Ferreira Penco
|
۵۰۰ هزار رئال
|
فعال اقتصادی
|
|
Samuel Maggi Locks
|
۵۰۰ هزار رئال
|
فعال اقتصادی
|
|
Velbster Artur Saldanha Birtche
|
۵۰۰ هزار رئال
|
فعال اقتصادی
|
منبعNexo، بر پایه اطلاعات TSE تا ۲۰ اکتبر ۲۰۲۶
این فهرست نشان می‌دهد که حمایت مالی بزرگ در کارزار فلاویو به یک فرد یا یک حوزه اقتصادی محدود نبوده است. در میان اهداکنندگان، افراد مرتبط با کشاورزی و دام و همچنین فعالان حوزه‌های صنعتی دیده می‌شوند.
مطابق اطلاعات فوق، الوی ویتوریو مارشت یکی از بزرگ‌ترین حامیان مالی گزارش‌شده برای کارزار فلاویو بوده است. بر اساس اعلام Nexo و CNN، مبلغ کمک او به این کارزار به ۲ میلیون رئال می‌رسد. آمار مذکور در کنار کمک ۱٫۱ میلیون رئالی نلسون ژوزه ویگولو بیانگر نقش قابل توجه فعالان بخش کشاورزی برزیل بویژه در در ایالت ماتو گروسو در حمایت و تامین مالی فلاویو است.
بر اساس آمار Nexo، ۵۷ نفر بیش از ۱۰۰ هزار رئال به کارزار فلاویو کمک کردند؛ در فهرست لولا تنها یک حامی مالی در این سطح قرار داشت. این تفاوت نشان می‌دهد که حامیان مالی بزرگ در کارزار فلاویو نقش بیشتری برخوردارند. گزارش Folha نیز برای بازه ۵ تا ۱۶ اکتبر بر تمرکز بالا در تامین مالی کارزار فلاویو تاکید می‌کند. به طوری که ۱۷ نفر هرکدام دست‌کم ۵۰۰ هزار رئال کمک کرده و مجموع کمک‌های این گروه به ۱۲٫۹ میلیون رئال می‌رسد. همچنین در گزارش CNN درباره دور دوم، انتقال‌های بانکی از جمله PIX برای پرداخت‌های بزرگ ذکر شده است. لازم به ذکر است که این روش انتقال منابع مالی، به‌خودی‌خود در برزیل نشانه تخلف نیست و مشروعیت هر کمک به رعایت مقررات، شناسایی حامی مالی، منشأ منابع و ثبت صحیح تراکنش بستگی دارد. بنابراین، در تحلیل کمک‌های بزرگ باید میان شیوه پرداخت و ماهیت حقوقی کمک تفاوت قائل شد و ثبت یک تراکنش از طریق PIX به‌تنهایی درباره انگیزه حامی مالی یا وجود رابطه‌ای میان کمک مالی و تصمیم سیاسی موضوعی را ثابت نمی‌کند.
کارزار لولا داسیلوا: سهم عمده با منابع حزبی:
مطابق گزارش سی ان. ان برزیل، حزب کارگران در دور دوم دو انتقال مالی به کارزار لولا شامل انتقال ۱۰ میلیون رئالی و ۲۰ میلیون رئالی با مجموع 30 میلیون رئال انجام داده است. همچنین گزارش Folha برای بازه ۵ تا ۱۶ اکتبر حدود ۷۷۲٫۵ هزار رئال دریافت از مسیر کمک مستقیم اشخاص حقیقی و تأمین مالی جمعی برای کارزار لولا گزارش کرده است. از این مبلغ، حدود ۶۷۸٫۹ هزار رئال مربوط به تأمین مالی جمعی و حدود ۹۴ هزار رئال مربوط به کمک مستقیم اشخاص حقیقی بود.
در کنار اراسمو کارلوس باتیستلا که در دور اول مبلغی حدود 500 هزار رئال حمایت مالی انجام داده است، مطابق گزارش سی ان. ان. عمده کمک مستقیم شخص حقیقی به کارزار لولا در دور دوم را می‌توان از سوی پدرو پریرا د فریتاس، مدیر ارشد Allseg Seguradora، به مبلغ ۹۰ هزار رئال دانست. مارکو اورلیو د کاروالیو نیز با ۵۰ هزار رئال در این فهرست قرار می‌گیرد.
فهرست برخی حامیان مالی عمده به کارزار لولا دا سیلوا به تفکیک مشخصات اهدا کننده، مبلغ و حوزه فعالیت در جدول ذیل اعلام می‌شود:
|
حامی مالی
|
مبلغ
|
توضیح
|
|
Erasmo Carlos Battistella
|
۵۰۰ هزار رئال
|
فعال در صنعت بیودیزل
|
|
Pedro Pereira de Freitas
|
۹۰ هزار رئال
|
مدیر ارشد Allseg Seguradora؛ از بزرگ‌ترین حامیان مالی حقیقی دور دوم
|
|
Marco Aurélio de Carvalho
|
۵۰ هزار رئال
|
حامی مالی شخص حقیقی
|
|
Jones Alexandre Barros Soares
|
۴۰ هزار رئال
|
حامی مالی شخص حقیقی
|
|
Mayra Cristina da Luz Padua Guimaraes
|
۴۰ هزار رئال
|
حامی مالی شخص حقیقی
|
|
Danilo Ferreira da Silva
|
۳۰ هزار رئال
|
حامی مالی شخص حقیقی
|
|
Pedro Penido Duarte Guimarães
|
۳۰ هزار رئال
|
حامی مالی شخص حقیقی
|
|
José Ricardo Sasseron
|
۲۹ هزار رئال
|
حامی مالی شخص حقیقی
|
|
Miriam Aparecida Belchior
|
حدود ۲۸ هزار رئال
|
حامی مالی شخص حقیقی
|
مطابق اطلاعات منتشر شده، اراسمـو کارلوس باتیستلا در فهرست حامیان مالی هر دو نامزد دیده می‌شود و در هر دو کارزار مشارکتی با مبلغ ۵۰۰ هزار رئال داشته است.
نتیجه‌گیری:
بررسی آمار تأمین مالی کارزارهای ریاست‌جمهوری برزیل تا ۲۰ اکتبر ۲۰۲۶ نشان می‌دهد که کارزار لولا دا سیلوا و کارزار فلاویو بولسونارو، با وجود اتکای هر دو به منابع حزبی و اگرچه کارزار لولا در مجموع درآمد بیشتری را ثبت کرده است، از دو الگوی متفاوت در جذب منابع برخوردار بوده‌اند. به طوری که منشا حدود ۹۷ درصد تامین مالی حزبی بوده است؛ در مقابل، سهم منابع حزبی در کارزار فلاویو حدود ۷۱ درصد بوده است.
تفاوت قابل توجه دیگر میان دو کارزار، میزان کمک‌های مستقیم اشخاص حقیقی و حضور حامیان مالی با ارقام بالا بود. کمک‌های مستقیم اشخاص حقیقی سهمی حدود ۲۷٫۳ میلیون رئال در درآمد کارزار فلاویو و حدود ۲ میلیون رئال در درآمد کارزار لولا برخوردار بوده است. همچنین حضور ۵۷ حامی مالی با کمک بیش از ۱۰۰ هزار رئال در خصوص کارزار فلاویو، در مقایسه با یک نفر در فهرست لولا، بیانگر سهم قابل توجه کمک‌های مستقیم اشخاص حقیقی در درآمد کارزار فلاویو است. بررسی حامیان مالی عمده، از جمله افراد مرتبط با حوزه کشاورزی و دام و برخی صنایع دیگر، اهمیت تحلیل ارتباط شبکه‌های اقتصادی با تأمین مالی و نفوذ سیاسی را برجسته می‌کند. از طرف دیگر در کارزار لولا، انتقال منابع حزبی نقش قابل توجهی داشته است. مطابق گزارش سی ان.ان. برزیل حزب کارگران در دور دوم دو انتقال به مبالغ ۱۰ و ۲۰ میلیون رئال به کارزار لولا انجام داده است.
منابع: