اخبار اقتصادی عربستان سعودی - جده
گزیده اخبار و تحولات اقتصادی عربستان سعودی در هفته دوم آبان ماه 1405 مندرج در رسانههای این کشور به شرح زیر ارائه میگردد.
آمریکا توافقنامه مشارکت رسمی در اکسپو ۲۰۳۰ ریاض را امضا کرد
فیصل بن فرحان، وزیر امور خارجه عربستان سعودی، و مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، روز جمعه توافقنامهای را امضا کردند که چارچوب مشارکت ایالات متحده در نمایشگاه اکسپو ۲۰۳۰ ریاض را تعیین میکند.به گزارش عربنیوز، این توافقنامه پس از مذاکرات دو مقام و در حاشیه نشست وزرای امور خارجه گروه ۲۰ در آتلانتا امضا شد.در این دیدار، دو طرف روابط راهبردی عربستان سعودی و آمریکا را بررسی کردند، به راههای گسترش همکاری در بخشهای دارای اولویت پرداختند و درباره تحولات منطقهای و تلاشها برای رویارویی با چالشهای پیش روی خاورمیانه تبادل نظر کردند.
بر اساس این توافقنامه، آمریکا یک شرکتکننده رسمی در اکسپو ۲۰۳۰ ریاض شناخته میشود و چارچوبی رسمیبرای همکاری دو کشور در زمینه پیشبرد مقدمات این رویداد بینالمللی فراهم خواهد شد.این توافق همچنین بر هدف اکسپو ۲۰۳۰ ریاض برای تقویت همکاریهای بینالمللی و تعمیق مشارکت با کشورهای شرکتکننده، پیش از آغاز این نمایشگاه ششماهه، تأکید دارد.
عربستان سعودی در نوامبر ۲۰۲۳ و پس از پیروزی در رقابت میزبانی اکسپو ۲۰۳۰، در جریان یکصد و هفتاد و سومین مجمع عمومی دفتر بینالمللی نمایشگاهها در پاریس، حق میزبانی این رویداد را به دست آورد.ریاض در دور نخست رأیگیری، ۱۱۹ رأی از مجموع ۱۶۵ رأی معتبر را کسب کرد و با پیشی گرفتن از شهرهای بوسان در کره جنوبی و رم در ایتالیا، برای میزبانی این نمایشگاه انتخاب شد.این نمایشگاه قرار است از اول اکتبر ۲۰۳۰ تا ۳۱ مارس ۲۰۳۱، با شعار «عصر تغییر: با هم برای آیندهای آیندهنگرانه» برگزار شود. اکسپو ۲۰۳۰ ریاض بر سه محور اصلی تمرکز خواهد داشت:
آیندهای متفاوت با تأکید بر علم، نوآوری و پیشرفتهای فناوری؛
اقدام اقلیمیبا محوریت محیط زیست پایدار و گذار به انرژیهای تجدیدپذیر؛
شکوفایی برای همه با هدف ترویج رشد فراگیر و توسعه متوازن.
سرمایهگذاری ۷.۸ میلیارد دلاری عربستان برای برگزاری اکسپو ۲۰۳۰
به گفته مقامات سعودی تمامی مقدمات میزبانی اکسپو تا سال ۲۰۲۸ آماده میشود و عربستان سعودی و شهر ریاض برای میزبانی از بیش از ۱۲۰ میلیون بازدیدکننده نمایشگاه فوق آماده خواهند بود
خالد الفالح، وزیر سرمایهگذاریهای عربستان سعودی هم که در این جلسه حاضر بود، اعلام کرد پادشاهی سعودی ۷.۸ میلیارد دلار برای حمایت از میزبانی به اکسپو ۲۰۳۰ اختصاص داده است. ریاض قصد دارد استثناییترین نمایشگاه اکسپو را برگزار کند. تمامی مقدمات برای برگزاری این اکسپو در عربستان سعودی آماده است. او گفت برای شرکتکنندگان در این نمایشگاه یک ویزای خاص صادر خواهد شد.
سرمایهگذاری مشترک ۴ میلیارد دلاری شرکت ACWA Power عربستان و گروه سرمایهگذاری EIG در زیرساختهای برق آمریکا
شرکت سعودی ACWA Power و گروه سرمایهگذاری بینالمللی EIG از توافق برای تأسیس یک پلتفرم سرمایهگذاری مشترک با عنوان Plenum Power خبر دادهاند که هدف آن ورود به فرصتهای سرمایهگذاری در زیرساختهای برق ایالات متحده است. سرمایه اولیه موردنظر این همکاری حدود ۴ میلیارد دلار اعلام شده است.
این مشارکت از ترکیب توانمندیهای ACWA در توسعه، تأمین مالی، احداث و بهرهبرداری از نیروگاههای بزرگ با تجربه EIG در سرمایهگذاری و تأمین مالی زیرساختهای انرژی شکل گرفته است. حوزههای مورد توجه این مجموعه شامل تولید برق متعارف و تجدیدپذیر، ذخیرهسازی انرژی، توسعه ظرفیتهای جدید و خرید یا توسعه زیرساختهای موجود خواهد بود.
افزایش تقاضای برق در آمریکا، بهویژه به دلیل توسعه مراکز داده و زیرساختهای هوش مصنوعی، یکی از عوامل اصلی جذابیت این بازار عنوان شده است. اهمیت این اقدام برای عربستان در آن است که یک شرکت بزرگ سعودی در حال گسترش حضور خود در یکی از مهمترین بازارهای زیرساخت انرژی جهان است. این سرمایهگذاری همچنین نشان میدهد راهبرد بینالمللی ACWA صرفاً به بازارهای خاورمیانه، آسیا و آفریقا محدود نمانده است.
از منظر دیپلماسی اقتصادی، این مشارکت میتواند دسترسی عربستان به فناوریهای پیشرفته برق، تجربه مدیریت زیرساختهای پیچیده و فرصتهای سرمایهگذاری در بازار آمریکا را گسترش دهد. البته رقم ۴ میلیارد دلار بهعنوان سرمایه اولیه هدفگذاریشده اعلام شده و نباید آن را با سرمایهگذاری نقدی تحققیافته یا پروژههای عملیاتی تکمیلشده یکسان دانست.
افزایش هزینه تولید صنایع سعودی از ابتدای سال ۲۰۲۷ در پی اصلاح تعرفه برق و آب
چند شرکت صنعتی و خدماتی عربستان در اطلاعیههای جداگانهای به آثار افزایش تعرفه برق و آب که از اول ژانویه ۲۰۲۷ اجرایی خواهد شد، اشاره کردهاند. شرکت صنایع شیمیایی پایه (BCI) اعلام کرده است تغییر تعرفههای برق، آب و فاضلاب میتواند هزینه سالانه تولید این شرکت و شرکتهای تابعه آن را در مجموع حدود یک درصد افزایش دهد.
این اثر از سهماهه نخست سال ۲۰۲۷ در صورتهای مالی منعکس خواهد شد. شرکت صنایع معدنی United Mining نیز برآورد کرده است هزینه بهای تمامشده محصولات آن حدود ۰٫۶۴ درصد افزایش یابد که ۰٫۵۲ درصد آن به برق و ۰٫۱۲ درصد به آب مربوط میشود. شرکت خدمات خودرویی سعودی (SASCO) نیز اعلام کرده درحال بررسی آثار تعرفههای جدید بر هزینههای عملیاتی شبکه جایگاههای سوخت و خدمات جادهای خود است، اما هنوز رقم نهایی آن را مشخص نکرده است.
این اطلاعیهها نشان میدهد اصلاح قیمت خدمات عمومی علاوه بر آثار مالی مستقیم بر دولت و شرکتهای عرضهکننده انرژی و آب، هزینه تولید و بهرهبرداری بنگاههای خصوصی را نیز تحت تأثیر قرار خواهدداد. شدت این آثار در صنایع انرژیبر، شیمیایی، معدنی، تولیدی و شرکتهایی که شبکه گسترده تأسیسات دارند، بیشتر خواهد بود.
در سطح کلان، اصلاح تعرفهها میتواند به بهبود بهرهوری مصرف منابع و کاهش فشار یارانهای کمک کند، اما در کوتاهمدت احتمال انتقال بخشی از هزینهها به قیمت کالاها و خدمات وجود دارد. بنابراین، این سیاست باید در کنار برنامههای ارتقای بهرهوری انرژی، حمایت هدفمند از صنایع رقابتپذیر و مدیریت هزینه تولید اجراشود.
رشد چشمگیر سود شرکت حملونقل عمومی SAPTCO
شرکت حملونقل عمومی عربستان، موسوم به SAPTCO، نتایج مالی ۹ ماه نخست سال ۲۰۲۶ را منتشر کرد که بر اساس آن درآمد شرکت با رشد ۱۳٫۸ درصدی به حدود ۱٫۳۷۶ میلیارد ریال رسید. سود خالص این شرکت از ۱۳٫۱۲ میلیون ریال در مدت مشابه سال قبل به حدود ۸۱٫۴۵ میلیون ریال افزایش یافته است؛ رشدی بیش از ۵۲۰ درصد که عمدتاً ناشی از افزایش سطح فعالیت عملیاتی خدمات حملونقل و بهبود درآمدهای شرکت بوده است.
سود ناخالص شرکت نیز با رشد بیش از ۱۰۰ درصدی به ۳۱۰ میلیون ریال و سود عملیاتی به حدود ۲۰۸٫۹ میلیون ریال رسید. با این حال، بررسی جداگانه سهماهه سوم تصویر متفاوتی دارد. درآمد سهماهه سوم ۴۷۶٫۹ میلیون ریال و سود خالص آن ۱۰٫۴ میلیون ریال گزارش شده است.
سود سهماهه سوم نسبت به دوره مشابه سال قبل رشد قابل توجهی دارد، اما در مقایسه با سهماهه دوم ۸۴٫۲ درصد کاهش یافته است. دلیل اصلی این افت فصلی، لحاظ شدن درآمدهای مربوط به موسم حج در عملکرد فصل دوم عنوان شده است. شرکت همچنین به افزایش نرخ بهرهبرداری ناوگان حملونقل، کاهش برخی هزینههای توزیع و بهبود درآمدهای دیگر اشاره کرده است.
این عملکرد در چارچوب توسعه زیرساختهای حملونقل عمومی، جابهجایی زائران، گردشگری و خدمات بینشهری عربستان اهمیت دارد. با وجود این، پایداری سودآوری SAPTCO به مدیریت هزینه ناوگان، بهرهوری مسیرها، ظرفیت قراردادهای دولتی و خصوصی و نوسانات فصلی تقاضای حملونقل وابسته خواهد بود.
کاهش ۴۲ درصدی سود شرکت توسعه ریاض
شرکت توسعه ریاض در گزارش مالی ۹ ماه نخست سال ۲۰۲۶ از کاهش ۴۱٫۷ درصدی سود خالص خود خبر داده است. سود این شرکت از حدود ۲۵۱٫۵ میلیون ریال در مدت مشابه سال گذشته به ۱۴۶٫۵ میلیون ریال کاهش یافته است. درآمد شرکت نیز ۱۷٫۷ درصد افت کرده و به ۲۵۵٫۴ میلیون ریال رسیده است.
سود ناخالص با کاهش ۲۱٫۵ درصدی به ۱۷۴ میلیون ریال و سود عملیاتی با کاهش شدیدتر ۶۰٫۸ درصدی به ۶۷٫۲ میلیون ریال تنزل یافته است. شرکت بخشی از افت عملکرد را به کاهش درآمد فروش زمین در مقایسه با دورهای نسبت داده است که فروش بیشتری در آن ثبت شده بود. همچنین کاهش سهم سود شرکتهای وابسته و ثبت برخی هزینهها و ذخایر، از جمله هزینههای مرتبط با اراضی سفید و دعاوی حقوقی، بر سودآوری اثر گذاشته است.
در سهماهه سوم نیز درآمد شرکت نسبت به فصل مشابه سال گذشته کاهش قابل توجهی داشته است. این عملکرد نشان میدهد که رشد بازار املاک و پروژههای ساختوساز در عربستان الزاماً به معنای رشد یکنواخت سودآوری تمام شرکتهای فعال در این حوزه نیست. تفاوت میان درآمدهای تکرارشونده اجارهای و درآمدهای ناپایدار ناشی از فروش زمین میتواند نوسان نتایج مالی شرکتهای توسعه املاک را افزایش دهد. این موضوع برای ارزیابی کیفیت سود شرکتهای بورسی و پایداری بازده سرمایهگذاری در بخش املاک اهمیت دارد.
ورود شرکت مشاوره بریتانیایی Mace به ساختار تدارکات و خریدهای پروژه اکسپو ۲۰۳۰ ریاض
شرکت بریتانیایی Mace Consult بهعنوان مشاور تخصصی تدارکات و خریدهای پروژه اکسپو ۲۰۳۰ ریاض انتخاب شده است. وظیفه این شرکت، کمک به مدیریت و ساماندهی فرآیندهای خرید، انتخاب تأمینکنندگان، برنامهریزی تجاری و مدیریت قراردادهای موردنیاز این رویداد بینالمللی خواهد بود. این شرکت قرار است از شبکه جهانی متخصصان خرید، اطلاعات بازار، تجربه مدیریت پروژههای بزرگ و ابزارهای دیجیتال خود برای ارتقای کارایی فرآیند تدارکات استفاده کند.
اکسپو ۲۰۳۰ ریاض قرار است از اکتبر ۲۰۳۰ تا مارس ۲۰۳۱ برگزار شود و برگزارکنندگان برای آن حدود ۴۲ میلیون بازدید پیشبینی کردهاند. محدوده طرح جامع این نمایشگاه حدود ۶ کیلومترمربع است و در شمال ریاض، در نزدیکی فرودگاه بینالمللی جدید ملک سلمان، قرار دارد. در ۳۰ اکتبر نیز گزارش شد که پیمانکاران برای طراحی و احداث غرفه عربستان در این نمایشگاه پیشنهادهای خود را ارائه کردهاند.
این غرفه قرار است فضاهای نمایشگاهی، بخشهای تشریفات و میهمانان ویژه، سالنهای اجرا و نشست، بخشهای تجاری و خدمات پشتیبانی را در بر بگیرد. اهمیت انتخاب Mace صرفاً به یک قرارداد مشاورهای محدود نیست؛ این انتخاب در چارچوب بینالمللیسازی مدیریت پروژههای عمرانی و توسعه شبکه تأمینکنندگان خارجی در عربستان قابل تحلیل است.
اکسپو میتواند فرصتهایی برای شرکتهای مهندسی، پیمانکاری، فناوری، حملونقل، خدمات گردشگری، نمایشگاهی و صنایع خلاق ایجاد کند. با این حال، رقم قرارداد Mace در اطلاعیه رسمی اعلام نشده و پیشبینی ۴۲ میلیون بازدید نیز هدفگذاری برگزارکنندگان است، نه آمار تحققیافته.
ثبت کسری بودجه ۸۴٫۳ میلیاردریالی عربستان در سهماهه سوم
وزارت دارایی عربستان سعودی در سوم نوامبر گزارش عملکرد بودجه عمومی دولت در سهماهه سوم سال ۲۰۲۶ را منتشر کرد که بر اساس آن، کسری بودجه این کشور در این دوره به ۸۴٫۳۱ میلیارد ریال، معادل حدود ۲۲٫۴ میلیارد دلار، رسیده است. درآمدهای دولت در این فصل ۲۵۹٫۱۱ میلیارد ریال و مخارج عمومی ۳۴۳٫۴۲ میلیارد ریال گزارش شده است.
مهمترین نکته گزارش، کاهش ۲۳ درصدی درآمدهای نفتی در مقایسه با دوره مشابه سال قبل و رسیدن آن به ۱۱۶٫۵ میلیارد ریال است. در مقابل، درآمدهای غیرنفتی با افزایش ۲۰ درصدی به ۱۴۲٫۶ میلیارد ریال رسیدند و برای نخستین بار در این دوره، از درآمدهای نفتی سهماهه بیشتر شدند. مجموع درآمدهای دولت در ۹ ماه نخست سال به ۸۵۸٫۸۷ میلیارد ریال بالغ شد، درحالیکه مخارج عمومیبه ۱٫۱۰۳ تریلیون ریال رسید؛ در نتیجه، کسری تجمعی بودجه در این مدت ۲۴۴٫۳۱ میلیارد ریال ثبت شد.
از مجموع درآمدهای ۹ ماهه، ۴۴۶٫۳ میلیارد ریال از محل نفت و ۴۱۲٫۵ میلیارد ریال از منابع غیرنفتی حاصل شده است. نکته قابل توجه آن است که کسری ثبتشده در ۹ ماه نخست، از کسری ۱۶۵٫۴ میلیارد ریالی پیشبینیشده برای کل سال ۲۰۲۶ در برآورد بودجه اولیه فراتر رفته است. این اختلاف نشاندهنده افزایش فشار مالی بر دولت و ضرورت بازنگری در نحوه تأمین مالی مخارج و پروژههای سرمایهای است.
در بررسی ساختار هزینهها نیز مشخص میشود مخارج دولت در ۹ ماه نخست سال نسبت به مدت مشابه سال قبل حدود ۸ درصد افزایش یافته است. هزینههای سرمایهای یا تملک داراییهای غیرمالی با رشد ۱۷ درصدی به ۱۳۷٫۶ میلیارد ریال رسیده و نشان میدهد دولت همچنان در حال تأمین منابع پروژههای توسعهای است. هزینههای تأمین مالی نیز با افزایش ۳۸ درصدی به ۵۴٫۸ میلیارد ریال و پرداخت یارانهها با رشد ۴۹ درصدی به ۴۱٫۷ میلیارد ریال رسیدهاند. در همین مدت، بدهی عمومیکشور از حدود ۱٫۵۱۹ تریلیون ریال در پایان سال ۲۰۲۵ به ۱٫۷۷۴ تریلیون ریال افزایش یافته است.
مجموع این ارقام نشان میدهد بخش عمده کسری بودجه با استقراض تأمین شده و منابع ذخایر عمومی دولت برای پوشش این کسری در گزارش ۹ ماهه صفر ثبت شده است. از منظر راهبردی، تداوم چنین وضعیتی میتواند هزینه استقراض دولت، فشار بر بازار اوراق بدهی و رقابت میان دولت و بخش خصوصی برای جذب منابع مالی را افزایش دهد.
همچنین در شرایطی که درآمدهای نفتی تحت تأثیر جنگ و اختلالات تولید و صادرات قرار دارند، تداوم سطح بالای مخارج پروژهای نیازمند مدیریت دقیقتر اولویتها خواهد بود. این تحول از جمله مهمترین شاخصهایی است که باید در ارزیابی توان مالی عربستان برای استمرار طرحهای بزرگ اقتصادی در سالهای ۲۰۲۷ و ۲۰۲۸ مورد توجه قرار گیرد.
انتشار نتایج مالی آرامکو؛ افزایش ۳۴٫۵ درصدی سود خالص در سهماهه سوم
شرکت سعودی آرامکو در سوم نوامبر نتایج مالی سهماهه سوم سال ۲۰۲۶ را منتشر کرد که بر اساس آن، سود خالص گزارششده شرکت با افزایش ۳۴٫۵ درصدی نسبت به دوره مشابه سال قبل به ۳۶٫۲۵ میلیارد دلار رسید. با این حال، سود خالص تعدیلشده که تصویر دقیقتری از عملکرد عملیاتی و درآمدهای مستمر شرکت ارائه میدهد، ۳۱٫۲ میلیارد دلار بود و نسبت به مدت مشابه سال قبل ۹ درصد افزایش داشت.
بخشی از افزایش سود گزارششده ناشی از درآمد حاصل از واگذاری سهم ۵۰ درصدی آرامکو در سرمایهگذاری مشترک پالایشگاهی و پتروشیمی PRefChem در مالزی بوده است؛ بنابراین، رشد ۳۴٫۵ درصدی سود خالص را نباید بهطور کامل ناشی از عملکرد جاری تولید نفت دانست. متوسط قیمت تحققیافته نفت خام آرامکو در این فصل به ۹۵٫۲ دلار در هر بشکه رسید، درحالیکه این رقم در سهماهه سوم سال ۲۰۲۵ حدود ۷۰٫۱ دلار بود.
جریان نقدی حاصل از فعالیتهای عملیاتی به ۳۸٫۷ میلیارد دلار و جریان نقدی آزاد به ۲۸٫۲ میلیارد دلار افزایش یافت. هیئتمدیره شرکت نیز تقسیم سود پایه ۲۱٫۹ میلیارد دلاری برای سهماهه سوم را تصویب کرد که نسبت به سال قبل ۳٫۵ درصد افزایش دارد. سود تعدیلشده پیش از بهره و مالیات در بخش پالایش، مواد شیمیایی و بازاریابی نیز به دلیل بهبود حاشیه سود پالایشگاهی ۲۳۴ درصد رشد کرد.
با وجود رشد سودآوری، دادههای عملیاتی آرامکو بیانگر کاهش محسوس تولید در مقایسه با سال گذشته است. متوسط تولید کل هیدروکربن شرکت در سهماهه سوم به ۱۱٫۰۵ میلیون بشکه معادل نفت در روز رسید، درحالیکه این رقم در دوره مشابه سال قبل ۱۳٫۳ میلیون بشکه بود. تولید مایعات هیدروکربنی نیز از ۱۰٫۸ به ۸٫۷ میلیون بشکه در روز کاهش یافت. بر اساس دادههای ثانویه مورد استناد اوپک، تولید نفت خام عربستان در سپتامبر حدود ۸ میلیون بشکه در روز بوده که با سطح تولید بیش از ۱۰ میلیون بشکهای پیش از جنگ فاصله دارد. قابلیت اتکای عرضه آرامکو نیز ۹۷٫۸ درصد گزارش شده که نسبت به ۹۹٫۹ درصد سال قبل کاهش نشان میدهد. این شرکت اعلام کرده است با وجود اختلالات و حملات به زیرساختهای انرژی، خط لوله شرق ـ غرب همچنان نقش مهمی در انتقال نفت به پایانه ینبع و صادرات از دریای سرخ ایفا کرده است.
آرامکو همچنین از بررسی افزایش ظرفیت ذخیرهسازی نفت در خارج از کشور و ایجاد مسیرهای صادراتی جایگزین خبر داده است. در کنار این تحولات، آغاز تولید در بخش افزایشی میدان نفتی زلوف و ادامه اجرای مرحله دوم پروژه گازی جفوره از برنامههای مهم توسعهای شرکت محسوب میشود. ارزیابی اقتصادی این گزارش نشان میدهد که افزایش قیمت فروش نفت توانسته بخشی از زیان ناشی از کاهش حجم تولید را جبران کند، اما افت تولید و کاهش نسبی قابلیت اتکای عرضه، آسیبپذیری درآمدهای نفتی کشور در برابر جنگ و اختلال زیرساختی را آشکار میسازد.
ورود بیش از ۱۲۰۰ شرکت خارجی جدید به بازار عربستان طی ماه اکتبر
دبیرکل فدراسیون اتاقهای بازرگانی عربستان اعلام کرد بیش از ۱۲۰۰ شرکت و مؤسسه خارجی در اکتبر ۲۰۲۶ وارد بازار این کشور شدهاند. بر اساس دادههای تکمیلی منتشرشده درباره این گزارش، حدود ۱۲۷۵ مؤسسه خارجی از ۴۵ کشور در ماه اکتبر در عربستان ثبت شدهاند که مجموع سرمایه مجاز آنها به حدود ۱۰٫۳ میلیارد ریال رسیده است. این رقم بهطور متوسط معادل حدود ۸ میلیون ریال سرمایه مجاز برای هر مؤسسه است، هرچند توزیع سرمایه میان شرکتها یکسان نیست و ۱۰ مؤسسه بزرگ بهتنهایی بیش از ۷۵۸ میلیون ریال سرمایه مجاز داشتهاند.
بخشهای صنایع پاییندستی، تولیدی، ساختوساز و مصالح ساختمانی در مجموع حدود ۵۷ درصد شرکتهای خارجی تازهوارد را جذب کردهاند و حوزه ارتباطات و فناوری اطلاعات نیز ۱۰ درصد سهم داشته است.دبیرکل فدراسیون اتاقها همچنین اعلام کرده است که بهطور متوسط روزانه بیش از ۵۰ شرکت در کشور ثبت میشوند. نکته مهم این است که جریان سرمایهگذاران خارجی صرفاً به ریاض محدود نیست و مناطقی مانند الخرج و شهر صنعتی سدیر نیز مورد توجه قرار گرفتهاند.این روند با نیاز عربستان به افزایش ظرفیت تأمین داخلی پروژههای عمرانی، صنعتی و زیرساختی مرتبط است. با این حال، تعداد ثبت شرکتها یا سرمایه مجاز اعلامشده لزوماً معادل ورود سرمایه نقدی، آغاز تولید یا تحقق اشتغال نیست؛ ازاینرو، میزان سرمایهگذاری عملیاتی و بقای فعالیت این شرکتها باید در ارزیابیهای بعدی مورد بررسی قرار گیرد
تصویب برنامه سرمایهگذاری ۵ میلیارد ریالی شرکت نادک برای سالهای ۲۰۲۷ تا ۲۰۳۱
هیئتمدیره شرکت ملی توسعه کشاورزی عربستان، معروف به نادک، برنامه راهبردی پنجساله این شرکت برای دوره ۲۰۲۷ تا ۲۰۳۱ را با سرمایهگذاری سرمایهای پیشبینیشده به ارزش حدود ۵ میلیارد ریال، معادل ۱٫۳۳ میلیارد دلار، تصویب کرد. هدف اصلی این طرح، افزایش ظرفیت فعالیتهای اصلی شرکت و توسعه زنجیره ارزش صنایع غذایی و کشاورزی است.
یکی از محورهای برنامه، تقویت فعالیتهای لبنیات، آبمیوه و فرآوری مواد غذایی از طریق توسعه شبکه توزیع، ایجاد کانالهای فروش جدید، نوآوری محصول و افزایش بهرهوری عملیاتی خواهد بود. محور دیگر به توسعه محصولات با ارزش افزوده در حوزه گوشت قرمز و فعالیتهای مرتبط با پروتئین اختصاص دارد. نادک همچنین قصد دارد در بخش کشاورزی پیشرفته و فناوریمحور سرمایهگذاری بیشتری انجام دهد.
اجرای برنامه از سال ۲۰۲۷ بهصورت مرحلهای آغاز خواهد شد و آثار مالی آن نیز بهتدریج از همان سال در صورتهای مالی شرکت منعکس میشود. اهمیت این تصمیم در آن است که یکی از شرکتهای بزرگ غذایی عربستان درصدد عبور از فعالیت صرفاً تولیدی و گسترش حضور خود در زنجیره کامل تأمین، فرآوری، بستهبندی و توزیع مواد غذایی است.
این سرمایهگذاری با سیاست دولت سعودی برای افزایش تولید داخلی، توسعه امنیت غذایی، کاهش آسیبپذیری در برابر اختلالات وارداتی و ارتقای بهرهوری منابع آب و زمین کشاورزی ارتباط مستقیم دارد. با این حال، بازدهی این برنامه به مدیریت هزینه نهادهها، قیمت خوراک دام، هزینههای انرژی و آب، رقابت با واردات و قدرت خرید مصرفکنندگان وابسته خواهد بود.
اختصاص بیش از ۴۰۳ میلیون دلار تسهیلات توسعهای عربستان به سوریه
در جریان سفر احمد الشرع، رئیسجمهور سوریه، به ریاض در چهارم نوامبر، عربستان سعودی مجموعهای از توافقهای اقتصادی و توسعهای با دولت سوریه به امضا رساند که مهمترین بخش آن اعطای بیش از ۴۰۳ میلیون دلار تسهیلات توسعهای از سوی صندوق توسعه سعودی (SFD) بود.
این توافقها در حضور محمد بن سلمان، ولیعهد و نخستوزیر عربستان، و رئیسجمهور سوریه امضا شدند. منابع مالی مذکور در قالب شش توافق و با شرایط ترجیحی برای اجرای پروژههای زیرساختی و خدمات عمومی اختصاص یافتهاند. نخستین بخش، شامل ۹۰ میلیون دلار برای بازسازی و احیای نیروگاه حرارتی حلب و تعمیر واحدهای تولید برق آن است که انتظار میرود به حدود پنج میلیون نفر منفعت برساند. مبلغ ۳۰ میلیون دلار نیز برای بهبود شبکه آب آشامیدنی، نصب و راهاندازی حدود ۳۰۰ هزار کنتور هوشمند و توسعه خدمات آب در دمشق و ادلب در نظر گرفته شده است.
همچنین ۱۰۵ میلیون دلار برای بازسازی و تجهیز ۲۵ مرکز دفاع مدنی، شامل بازسازی ۱۲ مرکز موجود و احداث ۱۳ مرکز جدید، اختصاص یافته است. در حوزه مسکن، ۶۰ میلیون دلار برای بازسازی ۱۰ هزار واحد مسکونی آسیبدیده و ۱۰۰ میلیون دلار برای بازسازی و تجهیز بیمارستانها و مراکز درمانی اختصاص داده شده است. بخش ششم نیز شامل حدود ۱۸٫۶ میلیون دلار برای تحول دیجیتال و توسعه نهادی وزارت دارایی سوریه است.
در کنار تأمین مالی فوق، دو کشور تفاهمنامههایی در زمینه همکاری صنعتی، کشاورزی و حفاظت از محیط زیست نیز امضا کردند. این توافقها از نظر اقتصادی میتوانند زمینه حضور شرکتهای سعودی در بازار بازسازی سوریه، تأمین تجهیزات صنعتی، خدمات مهندسی، فناوریهای آب و برق و پروژههای کشاورزی را فراهم کنند.
نکته مهم آن است که منابع اعلامشده در قالب تسهیلات توسعهای و وامهای ترجیحی هستند و نباید با کمک بلاعوض یا سرمایهگذاری مستقیم یکسان تلقی شوند. بازده اقتصادی این همکاری نیز به ظرفیت اجرایی دولت سوریه، امنیت پروژهها، امکان انتقال منابع مالی و توان شرکتهای پیمانکار برای فعالیت در محیط اقتصادی این کشور بستگی دارد. از منظر سیاست منطقهای، این اقدام نشاندهنده گسترش نقش عربستان در بازسازی اقتصادی سوریه و تلاش برای تبدیل روابط سیاسی به مشارکتهای اقتصادی و زیرساختی است.
فعالیت یکی از سکوهای حفاری دریایی عربستان در آنگولا
شرکت سعودی ADES Holding در چهارم نوامبر اطلاعات تکمیلی درباره تمدید قرارداد فعالیت یکی از سکوهای حفاری دریایی خود در آنگولا منتشر کرد. بر اساس اطلاعیه جدید، طرف قراردادی این پروژه شرکت Cabinda Gulf Oil Company یا CABGOC است که از شرکتهای تابعه گروه آمریکایی شورون محسوب میشود. قرارداد مربوط به سکوی حفاری دریایی Shelf Drilling Tenacious است که در آبهای آنگولا فعالیت میکند.
تمدید قرارداد شامل یک دوره یکساله است که پس از اتمام دوره فعلی و در سهماهه نخست سال ۲۰۲۷ آغاز خواهد شد. ارزش تقریبی تمدید این قرارداد در گزارش اولیه شرکت حدود ۱۹۵ میلیون ریال، معادل ۵۲ میلیون دلار، اعلام شده است. این قرارداد از نظر اقتصادی برای ADES اهمیت دارد؛ زیرا استمرار فعالیت تجهیزات حفاری در بازار خارجی، به حفظ ظرفیت عملیاتی و جریان درآمدی شرکت کمک میکند. حضور شرکتهای خدمات انرژی سعودی در آفریقا همچنین امکان توسعه همکاری با شرکتهای بزرگ بینالمللی نفت و گاز را افزایش میدهد.
این تحول بخشی از گسترش جغرافیایی فعالیت شرکتهای خدمات نفتی عربستان و کاهش اتکای آنها به بازار داخلی است. البته در اطلاعیه چهارم نوامبر تأکید شده که شناسایی طرف قرارداد، بهخودیخود اثر مالی فوری جدیدی ایجاد نمیکند؛ زیرا موضوع اصلی، تکمیل اطلاعات قرارداد تمدیدشده قبلی بوده است