معاونت دیپلماسی اقتصادی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران

۱۴۰۵/۰۸/۲۰- ۰۸:۰۰

از جهش فناورانه تا رشد فراگیر: تحلیل تطبیقی بودجه‌های ۲۰۲۶ و ۲۰۲۷ کره‌جنوبی

مخارج دولت کره‌جنوبی در لایحه ۲۰۲۷ به ۸۲۰٫۹ تریلیون وون (حدود ۶۰۰٫۷ میلیارد دلار آمریکا) می‌رسد. این رقم نسبت به بودجه اولیه ۲۰۲۶، ۹۳ تریلیون وون (۶۸٫۰ میلیارد دلار)، معادل ۱۲٫۸ درصد، افزایش نشان می‌دهد. این افزایش، همراه با رشد پیش‌بینی‌شده درآمدهای مالیاتی ـ عمدتاً ناشی از رونق صنعت نیمه‌رسانا ـ و بازنگری ساختاری در ترکیب هزینه‌های عمومی‌برنامه‌ریزی شده است.

مخارج دولت کره‌جنوبی در لایحه ۲۰۲۷ به ۸۲۰٫۹ تریلیون وون (حدود ۶۰۰٫۷ میلیارد دلار آمریکا) می‌رسد. این رقم نسبت به بودجه اولیه ۲۰۲۶، ۹۳ تریلیون وون (۶۸٫۰ میلیارد دلار)، معادل ۱۲٫۸ درصد، افزایش نشان می‌دهد. این افزایش، همراه با رشد پیش‌بینی‌شده درآمدهای مالیاتی ـ عمدتاً ناشی از رونق صنعت نیمه‌رسانا ـ و بازنگری ساختاری در ترکیب هزینه‌های عمومی‌برنامه‌ریزی شده است.

در سطح بخشی، اداره عمومی و دولت‌های محلی بیشترین افزایش مطلق بودجه را تجربه می‌کنند: ۲۷٫۶ تریلیون وون (حدود ۲۰٫۴ میلیارد دلار). در مقابل، بخش صنعت، بنگاه‌های کوچک و متوسط و انرژی با رشد ۲۹٫۷ درصدی، بیشترین افزایش نسبی را دارد که منعکس‌کننده تمرکز دولت بر تعمیق سیاست صنعتی، توسعه زیرساخت‌های حیاتی و گذار انرژی است. با وجود این، اسناد بودجه‌ای موجود، جزئیات کافی برای انتساب کل افزایش هر بخش به مجموعه‌ای مشخص از برنامه‌ها ارائه نمی‌کنند و بخشی از تغییرات به بازطبقه‌بندی اقلام مرتبط است.

پیام اصلی این تجربه، صرفاً افزایش سطح مخارج عمومی نیست؛ بلکه تمرکز منابع محدود بر تعداد معدودی اولویت راهبردی قابل‌سنجش، اصلاح هزینه‌های کم‌اثر، مدیریت محتاطانه درآمدهای ناپایدار و طراحی شبکه حمایت اجتماعی هدفمند است. تفاوت‌های ساختاری در اقتصاد، شرایط ارزی و محدودیت‌های بین‌المللی، امکان تقلید مستقیم از الگوی کره را محدود می‌کند؛ اما رویکردهای تحلیلی و سازوکارهای حکمرانی مالی، قابل اقتباس مشروط هستند.

1. وضعیت کلان بودجه

افزایش ۱۲٫۸ درصدی مخارج در ۲۰۲۷، در مقایسه با افزایش ۸٫۱ درصدی پیش‌بینی‌شده در لایحه ۲۰۲۶ نسبت به سال پیش از آن، استمرار رویکرد سیاست مالی فعال را نشان می‌دهد. با این حال، درآمد پیش‌بینی‌شده در ۲۰۲۷ با نرخ بسیار سریع‌تری نسبت به مخارج رشد می‌کند؛ دولت کره، عامل اصلی این روند را افزایش درآمدهای مالیات شرکت‌ها و مالیات بر درآمد اشخاص، به‌ویژه در بخش نیمه‌رساناها اعلام می‌کند.

جدول 1- وضعیت کلان بودجه جمهوری کره در سال‌های 2026 و 2027

شاخص

بودجه ۲۰۲۶

لایحه ۲۰۲۷

تغییر

کل مخارج

۷۲۷٫۹ تریلیون وون

(۵۳8٫۶ میلیارد دلار)

۸۲۰٫۹ تریلیون وون

(۶۰7٫5 میلیارد دلار)

۹۳ تریلیون وون

(۶۸٫۰ میلیارد دلار)

۱۲٫۸ درصد افزایش

کل درآمد

۶۷۵٫۲ تریلیون وون

(۴۹9٫6 میلیارد دلار)

۸۸۰٫۸ تریلیون وون

(۶51٫8 میلیارد دلار)

۲۰۵٫۶ تریلیون وون

(۱۵۰٫۴ میلیارد دلار)

۳۰٫۴ درصد افزایش

کسری مالی مدیریت‌شده

۳٫۹- درصد تولید ناخالص داخلی

۰٫۱- درصد تولید ناخالص داخلی

بهبود ۳٫۸ واحد درصد

بدهی دولت (ارقام اسمی)

1٫413٫8 تریلیون وون

(1٫046 میلیارد دلار)

1٫519٫8 تریلیون وون

(1٫124٫7 میلیارد دلار)

افزایش اسمی، همراه با کاهش نسبت به تولید ناخالص داخلی

منبع: سند لایحه ۲۰۲۷، صفحات ۱ تا ۳؛ محاسبات دلاری توسط نگارنده انجام شده است. مبالغ، جز نسبت‌ها، به تریلیون وون همراه با معادل تقریبی به میلیارد دلار آمریکا هستند.

از منظر پایداری مالی، نسبت بدهی به تولید ناخالص داخلی از ۵۱٫۶ درصد به ۴۸٫۳ درصد کاهش می‌یابد؛ اما حجم اسمی‌بدهی ـ همان‌گونه که در جدول مشخص است ـ از حدود ۱٬۰۴۶ میلیارد دلار به نزدیک ۱٬۱۲۵ میلیارد دلار افزایش پیدا می‌کند. بنابراین، بهبود نسبت بدهی، علاوه بر کنترل نسبی کسری، به رشد پیش‌بینی‌شده تولید ناخالص داخلی اسمی نیز وابسته است. تحقق کسری پایین‌تر نیز مشروط به تحقق‌یافتن درآمدهای مالیاتی برآوردی است.

2. کدام بخش‌ها بیشترین افزایش بودجه را دارند و چرا؟

2.1. مقایسه بخشی ارقام منتخب

بخش

بودجه اولیه ۲۰۲۶

لایحه ۲۰۲۷

افزایش

رشد

اداره عمومی و دولت‌های محلی

۱۲۱٫۴ تریلیون وون

(۸۸٫۸ میلیارد دلار)

۱۴۹ تریلیون وون

(۱۰۹٫۰ میلیارد دلار)

۲۷٫۶ تریلیون وون

(۲۰٫۲ میلیارد دلار)

۲۲٫۸ درصد

بهداشت، رفاه و اشتغال

۲۶۴٫۴ تریلیون وون

(۱۹۳٫۵ میلیارد دلار)

۲۸۹ تریلیون وون

(۲۱۱٫۵ میلیارد دلار)

۲۴٫۶ تریلیون وون

(۱۸٫۰ میلیارد دلار)

۹٫۳ درصد

آموزش

۹۹٫۹ تریلیون وون

(۷۳٫۱ میلیارد دلار)

۱۱۰٫۷ تریلیون وون

(۸۱٫۰ میلیارد دلار)

۱۰٫۸ تریلیون وون

(۷٫۹ میلیارد دلار)

۱۰٫۸ درصد

صنعت، بنگاه‌های کوچک و متوسط و انرژی

۳۱٫۸ تریلیون وون

(۲۳٫۳ میلیارد دلار)

۴۱٫۲ تریلیون وون

(۳۰٫۱ میلیارد دلار)

۹٫۴ تریلیون وون

(۶٫۹ میلیارد دلار)

۲۹٫۷ درصد

دفاع ملی

۶۷٫۷ تریلیون وون

(۴۹٫۵ میلیارد دلار)

۷۳٫۳ تریلیون وون

(۵۳٫۶ میلیارد دلار)

۵٫۶ تریلیون وون

(۴٫۱ میلیارد دلار)

۸٫۲ درصد

تحقیق و توسعه

۳۵٫۵ تریلیون وون

(۲۶٫۰ میلیارد دلار)

۳۹٫۵ تریلیون وون

(۲۸٫۹ میلیارد دلار)

۴ تریلیون وون

(۲٫۹ میلیارد دلار)

۱۱٫۲ درصد

فرهنگ، ورزش و گردشگری

۹٫۶ تریلیون وون

(۷٫۰ میلیارد دلار)

۱۱٫۶ تریلیون وون

(۸٫۵ میلیارد دلار)

۲ تریلیون وون

(۱٫۵ میلیارد دلار)

۲۰٫۴ درصد

منبع: سند لایحه ۲۰۲۷، صفحات ۳ و ۴. ارقام بخشی ممکن است هم‌پوشانی داشته باشند؛ بنابراین جمع آنها لزوماً برابر کل مخارج نیست. اختلاف‌های جزئی احتمالی ناشی از گرد کردن است.

2.2. بیشترین افزایش مطلق: اداره عمومی و دولت‌های محلی

بر اساس جدول فوق، بخش اداره عمومی و دولت‌های محلی، با افزایش ۲۷٫۶ تریلیون وونی (حدود ۲۰٫۴ میلیارد دلار) در فاصله بودجه ۲۰۲۶ تا لایحه ۲۰۲۷، بزرگ‌ترین افزایش مطلق را در میان بخش‌های منتخب داشته است؛ این رقم از افزایش ۲۴٫۶ تریلیون وونی (نزدیک ۱۸٫۲ میلیارد دلار) بخش بهداشت، رفاه و اشتغال نیز فراتر است.

این جهت‌گیری با هدف اعلام‌شده دولت مبنی بر تقویت خودمختاری مالی و رشد متوازن منطقه‌ای سازگار است. در لایحه ۲۰۲۷، برای تقویت رشد منطقه‌محور، پشتیبانی از صنایع و دانشگاه‌های محلی، ارتقای خدمات درمانی مناطق و توسعه زیرساخت‌های حمل‌ونقل و شهری، اعتبارات قابل‌توجهی پیش‌بینی شده است.

2.3.  بیشترین رشد درصدی: صنعت، بنگاه‌های کوچک و متوسط و انرژی

بخش صنعت، بنگاه‌های کوچک و متوسط و انرژی، با رشد ۲۹٫۷ درصدی و افزایش ۹٫۴ تریلیون وونی (حدود ۷٫۰ میلیارد دلار) از ۳۱٫۸ تریلیون وون (۲۳٫۵ میلیارد دلار) به ۴۱٫۲ تریلیون وون (۳۰٫۵ میلیارد دلار)، بیشترین افزایش نسبی را ثبت می‌کند. این امر حاکی از شتاب‌گرفتن سیاست صنعتی و حمایت هدفمند از بنگاه‌ها و زیرساخت‌های انرژی در سال ۲۰۲۷ است.

محورهای اصلی این افزایش عبارت‌اند از:

  • بسته «سه ابرپروژه و هوش مصنوعی» که از ۱۰٫۸ تریلیون وون (۸٫۰ میلیارد دلار) در ۲۰۲۶ به ۲۱٫۳ تریلیون وون (۱۵٫۸ میلیارد دلار) در ۲۰۲۷ افزایش می‌یابد؛ یعنی تقریباً دو برابر.
  • پیش‌بینی ۳٫۴ تریلیون وون (۲٫۵ میلیارد دلار) برای پشتیبانی از زنجیره کامل ارزش در بخش نیمه‌رساناها، شامل زیرساخت، خوشه‌های تولیدی و توسعه فناوری و نیروی انسانی.
  • اختصاص ۳٫۱ تریلیون وون (۲٫۳ میلیارد دلار) به توسعه «هوش مصنوعی فیزیکی» و ۲٫۱ تریلیون وون (۱٫۶ میلیارد دلار) برای زیرساخت‌های برق، آب و مجتمع‌های صنعتی، به‌ویژه برای صنایع با مصرف انرژی و آب بالا.

۳. تحول رویکرد بودجه‌ای از ۲۰۲۶ تا ۲۰۲۷

3.1.  تأکید ۲۰۲۶: اقتصاد فوق‌نوآور مبتنی بر فناوری

در لایحه بودجه ۲۰۲۶، سه محور اصلی عبارت بودند از: اقتصاد فوق‌نوآور فناوری‌محور، جامعه تاب‌آور و فراگیر، و امنیت و منافع ملی. در آن سال، بودجه تحقیق و توسعه نسبت به سال قبل ۱۹٫۳ درصد افزایش یافته و برای حوزه هوش مصنوعی حدود ۱۰٫۱ تریلیون وون (۷٫۵ میلیارد دلار) پیش‌بینی شده بود. همچنین، اعتبارات قابل‌توجهی برای حمایت از صنایع محتوا، گردشگری، انرژی‌های تجدیدپذیر و زیرساخت‌های حمل‌ونقل منطقه‌ای اختصاص یافته بود.

3.2. تأکید ۲۰۲۷: رشد بالقوه، کاهش قطبی‌شدن و انتظام مالی

لایحه ۲۰۲۷، در عین استمرار جهت‌گیری فناورانه، دو محور را برجسته‌تر می‌کند:

  1. رشد فراگیر و منطقه‌ای: یکی از پنج ستون لایحه ۲۰۲۷، «اقدام علیه قطبی‌شدن و ترویج رشد فراگیر» است. مجموعه‌ای از برنامه‌ها در زمینه مسکن جوانان، آموزش مهارت‌های دیجیتال و فناورانه، تقویت خدمات درمانی در مناطق کم‌برخوردار و ارتقای نظام حمایت معیشتی، بیانگر تلاش برای ترجمه رشد فناوری‌محور به کاهش نابرابری و افزایش همبستگی اجتماعی است.
  2. بازنگری هزینه‌ها و مدیریت درآمدهای موقتی از طریق «صندوق آینده»: دولت اعلام کرده است که از طریق بازنگری شدید مخارج، ۳۸٫۶ تریلیون وون در هزینه‌های اختیاری و ۶۹ تریلیون وون در هزینه‌های الزامی صرفه‌جویی و این منابع را به اولویت‌های ملی بازتخصیص داده است.

همچنین، «صندوق آینده» طراحی شده است تا مازاد درآمدهای مالیاتی فراتر از روند بلندمدت را به سرمایه‌گذاری مولد و تثبیت مالی اختصاص دهد. برای سال ۲۰۲۷، منابع صندوق معادل ۱۶۲٫۳ تریلیون وون (۱۲۰٫۱ میلیارد دلار) و مخارج از محل صندوق ۴۵٫۴ تریلیون وون (۳۳٫۶ میلیارد دلار) برنامه‌ریزی شده است. این ارقام ماهیت برنامه‌ای دارند و تا زمان اجرای بودجه، نباید به‌عنوان تحقق‌یافته در نظر گرفته شوند.

4.1.  تمرکز بر اولویت‌های محدود اما راهبردی و قابل‌سنجش:

کره‌جنوبی، افزایش قابل‌توجه مخارج ـ در حد ده‌ها میلیارد دلار ـ را به تعداد محدودی محور مانند نیمه‌رساناها، هوش مصنوعی، زیرساخت‌های انرژی و رشد منطقه‌ای متمرکز کرده است.

4.2. تفکیک روشن میان درآمد پایدار و درآمد موقت و طراحی سازوکار شبیه «صندوق آینده»:

منطق «صندوق آینده» کره‌جنوبی، که بخش مهمی از مازاد درآمدهای مالیاتی چرخه‌ای را به سرمایه‌گذاری مولد و تثبیت مالی اختصاص می‌دهد، می‌تواند ؛ به‌این معنا که درآمدهای موقت یا ناشی از شوک‌های قیمتی، مبنای تعهدات جاری بلندمدت قرار نگیرد و در عوض، عمدتاً صرف سرمایه‌گذاری توسعه‌ای و کاهش نوسانات بودجه‌ای شود.

4.3. بازنگری هزینه‌ها همراه با تقویت شبکه ایمنی اجتماعی:

تجربه کره نشان می‌دهد که کاهش یا بازآرایی هزینه‌ها (از جمله حذف هزاران پروژه کم‌اثر) زمانی پذیرفتنی و پایدار است که با حمایت هدفمند از گروه‌های آسیب‌پذیر و تقویت مؤلفه‌های رفاهیِ کارآمد همراه باشد.

4.4. پیوند سیاست صنعتی با توسعه زیرساخت و سرمایه انسانی:

بخش قابل‌توجهی از افزایش بودجه در کره، نه صرفاً تحت عنوان کمک‌های مالی به بنگاه‌ها، بلکه برای زیرساخت‌های برق، آب، حمل‌ونقل و آموزش مهارت‌های پیشرفته تخصیص یافته است.

کره‌جنوبی از پایه صادراتی گسترده، دسترسی کامل به بازارهای مالی بین‌المللی و ثبات نسبی محیط سیاست‌گذاری برخوردار است؛ . بنابراین، الگوپذیری باید در سطح اصول و روش‌ها ـ مانند شفافیت بودجه‌ای، اولویت‌گذاری، ارزیابی سیاست‌ها و قواعد مالی ـ انجام گیرد، نه در سطح مقادیر عددی یا تقلید مستقیم از ترکیب بخشی بودجه کره.

منابع

  1. South Korea’s Ministry of Planning and Budget, 2027 Budget Proposal, September 1, 2026.
  2. South Korea’s Ministry of Economy and Finance, 2026 Budget Proposal, August 29, 2025.

 

متن دیدگاه
نظرات کاربران
تاکنون نظری ثبت نشده است

امتیاز شما