مروری بر عملکرد اقتصادی چین در سه‌ماهه اول سال 2026

عملکرد اقتصادی چین در سه ماهه اول سال 2026 به رغم تنش‌های جغرافیای سیاسی، از جمله جنگ تجاری آمریکا علیه این کشور و بحران تنگه هرمز متعاقب تهاجم آمریکا و اسرائیل به ایران، قابل توجه بوده و در مجموع، حاکی از تاب‌آوری قابل ملاحظه اقتصاد ملی این کشور در کنار اثربخش بودن سیاست‌های کلان اقتصادی اتخاذ شده توسط این کشور است. در حالی که بحران تنگه هرمز باعث افزایش قیمت‌های جهانی انرژی، کمبود سوخت و اختلال در تولید و زندگی در بسیاری از کشورها شده، چین تا حد زیادی تحت تأثیر این تکانه‌ها قرار نگرفته است. مهم‌تر اینکه این کشور اندک اندک تلاش می‌کند تا از فرصت‌های ناشی از چنین چالش‌هایی نیز بهره‌برداری کند. این توفیق مرهون تلاش‌های مداوم چین برای توسعه بخش انرژی جدید به شیوه‌ای آینده‌نگر و تنوع بخشیدن به ترکیب انرژی خود نسبت داد. اگر اقتصاد چین بتواند در آینده نیز به عملکرد نسبتا خوب ادامه دهد این کشور می‌تواند به پناهگاهی امن در بحبوحه تنش‌های جغرافیای سیاسی شدید تبدیل و جایگاه آن به عنوان پیشران اصلی رشد جهانی تثبیت شود.

در روز پنجشنبه 27 فروردین (17 آوریل) اداره ملی آمار چین در بیانیه‌ای وضعیت برخی از نماگرهای اقتصادی مهم این کشور در سه ماهه اول سال 2026 را اعلام کرد. بر این اساس، طی دوره مورد بررسی:

• تولید ناخالص داخلی چین 5 درصد نسبت به سال گذشته رشد داشته و 33.4 تریلیون یوان (حدود 4.87 تریلیون دلار آمریکا) تولید داشته است.
• سرمایه‌گذاری در دارایی‌های ثابت 1.7 درصد نسبت به سال گذشته افزایش یافته و به 10.27 تریلیون یوان (حدود 1.5 تریلیون دلار آمریکا) رسیده است.
• خرده‌فروشی کالاهای مصرفی 2.4 درصد نسبت به سال گذشته افزایش یافته و به 12.77 تریلیون یوان (حدود 1.86 تریلیون دلار آمریکا) رسیده است.
• ارزش‌افزوده در بخش تولید صنعتی 6.1 درصد نسبت به سال گذشته افزایش یافته است.
• نرخ بیکاری شهری پیمایش‌شده به طور متوسط 5.3 درصد بوده که همان سطح مدت مشابه سال گذشته را حفظ کرده است.

عملکرد اقتصادی چین در سه ماهه اول سال 2026 به رغم تنش‌های جغرافیای سیاسی، از جمله جنگ تجاری آمریکا علیه این کشور و بحران تنگه هرمز متعاقب تهاجم آمریکا و اسرائیل به ایران، قابل توجه بوده و در مجموع، حاکی از تاب‌آوری قابل ملاحظه اقتصاد ملی این کشور در کنار اثربخش بودن سیاست‌های کلان اقتصادی اتخاذ شده توسط این کشور است.

در حالی که بحران تنگه هرمز باعث افزایش قیمت‌های جهانی انرژی، کمبود سوخت و اختلال در تولید و زندگی در بسیاری از کشورها شده، چین تا حد زیادی تحت تأثیر این تکانه‌ها قرار نگرفته است. مهم‌تر اینکه این کشور اندک اندک تلاش می‌کند تا از فرصت‌های ناشی از چنین چالش‌هایی نیز بهره‌برداری کند. این توفیق مرهون تلاش‌های مداوم چین برای توسعه بخش انرژی جدید به شیوه‌ای آینده‌نگر و تنوع بخشیدن به ترکیب انرژی خود نسبت داد. اگر اقتصاد چین بتواند در آینده نیز به عملکرد نسبتا خوب ادامه دهد این کشور می‌تواند به پناهگاهی امن در بحبوحه تنش‌های جغرافیای سیاسی شدید تبدیل و جایگاه آن به عنوان پیشران اصلی رشد جهانی تثبیت شود.

تولید ناخالص داخلی

اقتصاد چین در سه ماهه اول سال 2026، 5 درصد رشد کرد که از انتظارات برخی از موسسات خارجی فراتر رفت و نقش این کشور را به عنوان یک نیروی تثبیت کننده در اقتصاد جهانی که به طور فزاینده‌ای بی‌ثبات است، تقویت کرد. بر اساس گزارش اداره ملی آمار دومین اقتصاد بزرگ جهان در این دوره 33.4 تریلیون یوان (حدود 4.87 تریلیون دلار آمریکا) تولید داشته است که نسبت به سه ماهه چهارم سال 2025، 0.5 درصد افزایش یافته است. این عملکرد، شروعی قوی برای دوره پانزدهمین برنامه پنج ساله چین (2026-2030) است. تولید ناخالص داخلی چین در سال گذشته 5 درصد نسبت به سال گذشته رشد کرد. این کشور رشد اقتصادی 2026 را 4.5 تا 5 درصد هدف‌گذاری کرده است و در عمل برای بهتر شدن تلاش خواهد کرد. در طول دوره چهاردهمین برنامه پنج ساله (2021-2025)، چین شاهد رشد اقتصادی با نرخ متوسط سالانه 5.4 درصد بود که بسیار بالاتر از میانگین جهانی است و حدود 30 درصد از رشد جهانی را به خود اختصاص داده است.

سرمایه‌گذاری در دارایی‌های ثابت

بر اساس گزارش فوق، در سه‌ماهه اول سال 2026، سرمایه‌گذاری در دارایی‌های ثابت چین 1.7 درصد نسبت به سال گذشته افزایش یافته و به 10.27 تریلیون یوان (حدود 1.5 تریلیون دلار آمریکا) رسیده است. به این ترتیب، کاهش 3.8 درصدی ثبت شده در کل سال گذشته معکوس شده است.

مائو شنگیونگ، معاون  NBS، گفت از آنجا که سال 2026 اولین سال از پانزدهمین دوره برنامه پنج ساله است، چین تلاش‌های خود را برای اجرای پروژه‌های بزرگ و افزایش سرمایه‌گذاری در انواع جدید زیرساخت‌ها افزایش داده و رشد سریع‌تری را در سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌ها ایجاد کرده است. داده‌ها نشان می‌دهد که سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌ها در سه‌ماهه اول 8.9 درصد نسبت به سال گذشته افزایش یافته و 8.3 درصد نسبت به سرعت کل سال 2025 شتاب گرفته است.

مائو گفت که سرمایه‌گذاری در بخش تولید نیز بهبود مداومی را ثبت کرده که ناشی از ارتقاء سریع‌تر در صنایع سنتی و رشد قوی‌تر در بخش‌های نوظهور است. در سه ماهه اول، سرمایه‌گذاری در بخش تولید نسبت به سال قبل 4.1 درصد افزایش یافت که 3.5 درصد سریع‌تر از افزایش کل سال در سال 2025 است. مائو گفت، صنایع نوظهور مانند اقتصاد ارتفاع‌پایین، همراه با صنایع آینده مانند هوش تجسم‌یافته و نسل ششم تلفن همراه، با سرعت بیشتری در حال توسعه هستند و به تدریج به محرک‌های جدید رشد سرمایه‌گذاری تبدیل می‌شوند. مائو گفت، خدمات تولیدی نیز به تخصصی شدن و حرکت در زنجیره ارزش ادامه می‌دهند و به طور مؤثر شتاب جدیدی را برای سرمایه‌گذاری ایجاد می‌کنند. سرمایه‌گذاری در خدمات های‌تک در سه ماهه اول 12.3 درصد افزایش یافت. مائو گفت، سرمایه‌گذاری در محصولات مالکیت فکری در سه ماهه اول 7.9 درصد نسبت به سال گذشته افزایش یافت که نتیجه تلاش قوی چین در سال‌های اخیر برای دنبال کردن توسعه مبتنی بر نوآوری و پرورش نیروهای تولیدی باکیفیت جدید است.

با وجود عملکرد نسبتا خوب کلی چین در حوزه سرمایه‌گذاری در دارایی‌های ثابت، در سه‌ماهه اول سال 2026 سرمایه‌گذاری در توسعه املاک کاهش یافته و نسبت به سال گذشته 11.2 درصد کاهش یافته است. فضای ساختمان‌های تجاری نوساز فروخته شده 195.25 میلیون متر مربع بوده که نسبت به سال گذشته 10.4 درصد کاهش یافته است. کل فروش ساختمان‌های تجاری نوساز 1.7262 تریلیون یوان (حدود 251.6 میلیارد دلار آمریکا) بوده که 16.7 درصد کاهش یافته است.

مائو با نگاهی به آینده گفت که سرمایه‌گذاری در دارایی‌های ثابت هنوز فضای قابل توجهی برای رشد و پتانسیل دارد. او گفت که فراتر از اندازه و سرعت سرمایه‌گذاری، باید توجه بیشتری به ساختار، بازده، کیفیت و پایداری آن معطوف شود و سرمایه‌گذاری مؤثرتر به سمت بهبود رفاه مردم، پرورش نیروهای مولد جدید و باکیفیت و ترویج توسعه اقتصادی و اجتماعی باکیفیت هدایت شود.

خرده‌فروشی کالاهای مصرفی

بر اساس گزارش فوق، خرده‌فروشی کالاهای مصرفی چین، که شاخص اصلی قدرت مصرف این کشور است، در سه‌ماهه اول سال 2026، 2.4 درصد نسبت به سال گذشته افزایش یافته است. لازم به ذکر است، تنها در ماه مارس، خرده‌فروشی کالاهای مصرفی 1.7 درصد نسبت به سال گذشته افزایش یافته است. طبق گزارش دفتر ملی آمار، این سرعت 0.7 درصد سریع‌تر از رشد در سه‌ماهه چهارم سال 2025 است. کل خرده‌فروشی کالاهای مصرفی در دوره ژانویه-مارس به 12.77 تریلیون یوان (حدود 1.86 تریلیون دلار آمریکا) رسید. بر اساس دسته‌بندی، خرده‌فروشی کالاها 2.2 درصد افزایش یافت و به 11.31 تریلیون یوان رسید، در حالی که درآمد بخش پذیرایی 4.2 درصد افزایش یافت و به 1.46 تریلیون یوان رسید.

مصرف خدمات همچنان عملکرد بهتری داشت، به طوری که خرده‌فروشی خدمات در سه‌ماهه اول 5.5 درصد نسبت به سال گذشته افزایش یافت که نسبت به سرعت کل سال 2025 تغییری نداشت. همچنین، خدمات ارتباطی و اطلاعاتی، لیزینگ و مشاوره مرتبط با گردشگری و همچنین خدمات فرهنگی و تفریحی، رشد سریع‌تری را ثبت کردند.

مصرف آنلاین همچنان یک رکن کلیدی است. کل فروش آنلاین کالاها و خدمات با 8 درصد افزایش نسبت به سال گذشته به 4.98 تریلیون یوان رسید. در این میان، فروش آنلاین کالاها با 7.5 درصد افزایش به 3.16 تریلیون یوان رسید که 24.8 درصد از کل خرده‌فروشی را تشکیل می‌دهد، در حالی که فروش خدمات آنلاین با 8.8 درصد افزایش به 1.82 تریلیون یوان رسید.

چین طیف گسترده‌ای از ابتکارات ویژه را برای افزایش مصرف در سال جاری اجرا کرده است که توسعه محرک‌های رشد جدید در مصرف خدمات را تسریع کرده و بهبود مداوم بازار مصرف را ارتقا می‌دهد. مائو شنگیونگ، ضمن اذعان به اثرات این سیاست‌ها خاطرنشان کرد که ظرفیت و تمایل مصرف ساکنان نیاز به افزایش بیشتر دارد و عرضه کالاها و خدمات با کیفیت بالا هنوز نمی‌تواند به طور کامل نیازهای متنوع مصرف را برآورده کند. مائو گفت، در مرحله بعدی، تلاش‌ها باید بر ایجاد یک بازار داخلی قوی، تثبیت بیشتر اشتغال، ارتقای رشد درآمد، بهینه‌سازی محیط مصرف و آزادسازی مداوم پتانسیل مصرف برای پیشبرد توسعه اقتصادی پایدار، باثبات و سالم متمرکز شود.

تولید صنعتی

بر اساس گزارش فوق، تولید صنعتی با ارزش افزوده چین در سه ماهه اول سال 2026، 6.1 درصد نسبت به سال گذشته افزایش یافت که 1.1 درصد سریع‌تر از سه ماهه قبل است. نکته مهم این که، تولید صنعتی در ماه مارس نسبت به ماه فوریه 0.28 درصد رشد داشت. لازم به ذکر است، از تولید صنعتی برای اندازه‌گیری فعالیت شرکت‌های بزرگ استفاده می‌شود که هر کدام گردش مالی اصلی سالانه حداقل 20 میلیون یوان (حدود 2.91 میلیون دلار آمریکا) دارند.

بررسی داده‌ها نشان می‌دهد که تولید ارزش افزوده بخش معدن در سه ماهه اول نسبت به سال گذشته 6 درصد افزایش یافته است، در حالی که بخش تولید 6.4 درصد رشد داشته است. تولید ارزش افزوده بخش‌های تولید و عرضه برق، گرما، گاز و آب 4.3 درصد افزایش یافته است. تولید ارزش افزوده برای تولید با فناوری پیشرفته در سه ماهه اول 12.5 درصد افزایش یافته است. سهم این بخش از کل ارزش افزوده صنعتی به 16.9 درصد رسید که رشد کلی را دو درصد افزایش داد.

به گفته مائو شنگیونگ، به طور قابل توجهی، ارزش افزوده تولید صنعت تولید خودرو و تجهیزات هوافضا 17.7 درصد و تولید هواپیما 27.3 درصد افزایش یافت. توسعه سریع هوش مصنوعی (AI) باعث رشد در بخش‌های مرتبط شده است. در سه ماهه اول، تولید مواد الکترونیکی تخصصی و مدارهای مجتمع، که هر دو مستقیماً با تولید و کاربرد هوش مصنوعی مرتبط هستند، به ترتیب 32.5 درصد و 49.4 درصد افزایش ارزش افزوده داشته است. مائو گفت: این شتاب ناشی از هوش مصنوعی به صنایع بالادستی شیمیایی و برق که مواد اولیه و انرژی ضروری را تأمین می‌کنند، گسترش یافته و تأثیر موجی مداومی‌بر اقتصاد گسترده‌تر دارد.

داده‌ها همچنین نشان داد که تولید ناخالص داخلی چین در سه ماهه اول سال 5 درصد نسبت به سال گذشته رشد داشته است که 0.5 درصد سریع‌تر از سه ماهه چهارم سال 2025 است. این کشور رشد 4.5 تا 5 درصدی را برای سال 2026 هدف قرار داده است و تلاش خواهد کرد تا در عمل به نتایج بهتری دست یابد.

اشتغال

بر اساس گزارش فوق، نرخ بیکاری شهری پیمایش‌شده در چین در سه ماهه اول سال 2026 به طور متوسط 5.3 درصد بوده است که همان سطح مدت مشابه سال گذشته را حفظ کرده است. البته، در ماه مارس، نرخ بیکاری شهری مورد بررسی 5.4 درصد بوده است که 0.1 درصد بیشتر از ماه قبل است. چین هدف خود را برای نرخ بیکاری شهری مورد بررسی حدود 5.5 درصد در سال 2026 تعیین کرده است و قصد دارد بیش از 12 میلیون شغل شهری جدید در طول سال ایجاد کند.

شاخص‌های قیمت

لازم به ذکر است، عملکرد شاخص‌های قیمت در ماه مارس، حدود یک هفته قبل‌تر اعلام شده بود که از رشد اندک این نماگرها حکایت داشت. شاخص قیمت تولیدکننده در ماه مارس نسبت به سال گذشته 0.5 درصد افزایش یافت و به روند نزولی 41 ماهه پایان داد و نشان‌دهنده بهبود پویایی عرضه و تقاضای داخلی است. در سه‌ماهه اول، شاخص قیمت مصرف‌کننده چین نسبت به سال گذشته 0.9 درصد افزایش یافت که 0.4 درصد بیشتر از سه‌ماهه چهارم سال گذشته است.