اخبار اقتصادی سوئد

گزیدۀ اخبار و تحولات اقتصادی سوئد در نیمه اول فروردین ماه 1405مندرج در رسانه‌های این کشور به شرح زیر ارائه می‌گردد:

آمادگی کشورهای اوپک برای افزایش تولید نفت در صورت بازگشایی تنگه هرمز

کشورهای عضو ائتلاف اوپک‌پلاس در حال بررسی طرحی برای افزایش قابل توجه تولید نفت هستند؛ اقدامی‌که در صورت بازگشایی تنگه هرمز می‌تواند اجرایی شود.

بر اساس گزارش‌ها، قرار است این کشورها در نشست پیش‌رو درباره سهمیه‌های تولید نفت برای ماه مه گفت‌وگو کنند. بسته شدن تنگه هرمز و جنگ جاری باعث شده صادرات نفت و گاز کشورهای تولیدکننده حاشیه خلیج فارس به‌شدت کاهش یابد. در این شرایط، بازگشایی این مسیر حیاتی می‌تواند زمینه را برای افزایش عرضه نفت در بازار جهانی فراهم کند.

بر اساس تحلیل‌ها، اجرای چنین طرحی می‌تواند سیگنال مهمی‌به بازارهای جهانی انرژی ارسال کرده و بر روند قیمت‌ها تأثیرگذار باشد.

رشد بورس استکهلم هم‌زمان با کاهش قیمت نفت

بازار بورس استکهلم پس از تعطیلات عید پاک با رشد قابل توجهی همراه شد. شاخص کل OMXS در معاملات ظهر حدود ۱.۵ درصد افزایش یافت که عملکردی بهتر از بسیاری از بازارهای بزرگ اروپایی محسوب می‌شود.

در میان شرکت‌ها، گروه فناوری اندازه‌گیری «هگزاگون» با رشد ۴.۵ درصدی در صدر قرار گرفت و چندین شرکت صنعتی از جمله «آلفا لاوال» نیز افزایش قابل توجهی را تجربه کردند.

در بازارهای جهانی نیز معاملات پیش‌گشایش در آمریکا روندی صعودی داشته و بازارهای آسیایی نوسانات محدودی را ثبت کرده‌اند.

در همین حال، قیمت نفت روندی کاهشی به خود گرفته و نفت برنت به حدود ۱۰۸ دلار در هر بشکه رسیده است، در حالی که در ساعات ابتدایی روز حدود ۱۱۱ دلار معامله می‌شد.

این تحولات در شرایطی رخ می‌دهد که مهلت تعیین‌شده از سوی دونالد ترامپ برای بازگشایی تنگه هرمز در حال پایان است و در صورت عدم تحقق آن، احتمال اقدامات نظامی جدید مطرح شده است.

تداوم پایین بودن تورم در سوئد با وجود افزایش قیمت انرژی

با وجود افزایش شدید قیمت نفت و گاز در پی جنگ، داده‌های جدید نشان می‌دهد که تورم در سوئد همچنان در سطح پایینی باقی مانده است.

بر اساس آمار اولیه، نرخ تورم (CPI) در ماه مارس از ۰.۵ درصد به ۰.۶ درصد افزایش یافته که کمتر از پیش‌بینی‌ها بوده است. همچنین شاخص تورم هدف بانک مرکزی (CPIF) از ۱.۷ درصد به ۱.۶ درصد کاهش یافته و همچنان پایین‌تر از هدف ۲ درصدی قرار دارد.

در این مدت، قیمت سوخت به‌طور قابل توجهی افزایش یافته و بهای هر لیتر گازوئیل حدود ۷ کرون بیشتر شده است، اما این افزایش هنوز به‌طور گسترده به سایر قیمت‌ها منتقل نشده است.

در توضیح این وضعیت، به وجود دو نیروی متضاد اشاره شده است؛ از یک‌سو افزایش قیمت انرژی فشار افزایشی بر تورم وارد می‌کند و از سوی دیگر عواملی مانند کاهش قیمت کالاها و تقویت ارزش کرون، اثر کاهشی دارند.

همچنین تأکید شده که وضعیت کنونی با دوره پس از جنگ اوکراین متفاوت است؛ در آن زمان تورم پیش از آغاز جنگ نیز بالا بود، اما اکنون شرایط اولیه پایین‌تر بوده است.

در مورد سیاست پولی، برخی پیش‌بینی‌ها حاکی از احتمال افزایش نرخ بهره در ادامه سال است، اما این موضوع به روند جنگ و تحولات بازار انرژی وابسته عنوان شده است.

 

کاهش شدید تردد کشتی‌ها در تنگه هرمز

بررسی تازه‌ای درباره تردد کشتی‌ها نشان می‌دهد که از زمان آغاز جنگ در ۲۸ فوریه، تنها ۹۹ کشتی موفق به عبور از تنگه هرمز شده‌اند. این در حالی است که پیش از جنگ، به‌طور میانگین روزانه حدود ۱۴۰ کشتی از این مسیر عبور می‌کردند. در حال حاضر نیز حدود هزار کشتی در اطراف این آبراه متوقف شده‌اند و منتظر شرایط امن‌تر هستند.

در همین حال، گزارش‌هایی از حمله به کشتی‌های تجاری در نزدیکی تنگه هرمز منتشر شده است. گفته می‌شود از آغاز درگیری‌ها حدود ۲۰ کشتی هدف حمله قرار گرفته‌اند. همچنین ادعاهایی درباره مین‌گذاری در تنگه مطرح شده که حتی بدون تأیید قطعی، موجب افزایش نگرانی‌ها و کاهش بیشتر تردد شده است.

احتمال جهش شدید قیمت نفت

بر اساس گزارش‌های منتشرشده، ادامه درگیری‌ها می‌تواند به افزایش شدید قیمت نفت منجر شود. برخی کارشناسان پیش‌بینی کرده‌اند که قیمت هر بشکه نفت ممکن است تا حدود ۱۸۰ دلار افزایش یابد، که در این صورت به سطوح تاریخی نزدیک خواهد شد.

در حال حاضر قیمت نفت برنت دریای شمال حدود ۱۰۶ دلار و نفت آمریکا حدود ۹۴ دلار گزارش شده است. این افزایش در مقایسه با ماه‌های گذشته قابل توجه است و نشان‌دهنده تأثیر مستقیم بحران تنگه هرمز بر بازار انرژی جهانی است.

کارشناسان هشدار داده‌اند که چنین افزایش قیمتی می‌تواند پیامدهای اقتصادی گسترده‌ای داشته باشد، از جمله کاهش رشد اقتصادی یا تغییر رفتار مصرف‌کنندگان در سطح جهانی.

خطر کمبود مواد غذایی در کشورهای خلیج فارس

گزارش‌ها نشان می‌دهد که تنگه هرمز برای تأمین مواد غذایی کشورهای حاشیه خلیج فارس اهمیت حیاتی دارد. این کشورها وابستگی زیادی به واردات دارند؛ به‌طوری که عربستان بیش از ۸۰ درصد، امارات حدود ۹۰ درصد و قطر نزدیک به ۹۸ درصد مواد غذایی خود را وارد می‌کنند.

در شرایط فعلی، بخش زیادی از این واردات به دلیل اختلال در تردد کشتی‌ها با مشکل مواجه شده است. محموله‌های بزرگ مواد غذایی در کشتی‌هایی که در اطراف تنگه متوقف شده‌اند، بلاتکلیف مانده و امکان تخلیه یا تغییر مسیر آن‌ها به‌سادگی وجود ندارد.

گفته می‌شود در صورت ادامه این وضعیت، قیمت مواد غذایی ممکن است دست‌کم ۲۰ درصد افزایش یابد. همچنین تلاش‌هایی برای ایجاد مسیرهای جایگزین در جریان است، اما این مسیرها با هزینه‌های بیشتر و مشکلات امنیتی همراه هستند.

اقتصاد جهانی در آستانه یک شوک ثانویه

سرمقاله روزنامه داگنز نیهتر (DN) با نگاهی فراتر از تحولات میدانی، بر پیامدهای اقتصادی جنگ تمرکز کرده و هشدار می‌دهد که جهان ممکن است در آستانه یک شوک اقتصادی جدید قرار داشته باشد. این تحلیل تأکید می‌کند که بازارها هنوز تا حدی بر این فرض استوارند که ترامپ در نهایت عقب‌نشینی خواهد کرد، اما این فرض می‌تواند خوش‌بینانه باشد.

افزایش قیمت نفت، که در هفته‌های اخیر روندی صعودی داشته، به‌عنوان عامل کلیدی در انتقال بحران به اقتصاد جهانی معرفی شده است. افزایش هزینه انرژی مستقیماً بر قیمت کالاها و خدمات اثر می‌گذارد و می‌تواند موج جدیدی از تورم را ایجاد کند. این در حالی است که بسیاری از اقتصادهای غربی هنوز از پیامدهای تورمی سال‌های اخیر به‌طور کامل خارج نشده‌اند.

از سوی دیگر، افزایش نرخ‌های بهره در واکنش به تورم، می‌تواند تقاضای مصرفی را کاهش داده و رشد اقتصادی را کند کند. این ترکیب از تورم بالا و رشد پایین- آنچه اقتصاددانان «رکود تورمی» می‌نامند- به‌عنوان یکی از سناریوهای محتمل مطرح شده است. نویسنده این گزارش نتیجه می‌گیرد که حتی در صورت پایان سریع جنگ، اثرات اقتصادی آن می‌تواند برای ماه‌ها یا حتی سال‌ها باقی بماند.

قیمت سوخت؛ پاشنه آشیل ترامپ در میانه جنگ در غرب آسیا

در میان تمامی‌پیامدهای جنگ، شاید هیچ‌کدام به اندازه افزایش قیمت سوخت در داخل آمریکا برای دونالد ترامپ حساس و تعیین‌کننده نباشد. گزارش‌ها نشان می‌دهد که قیمت بنزین از زمان آغاز ریاست‌جمهوری او حدود ۹۰ درصد افزایش یافته و در هفته‌های اخیر، همزمان با تشدید تنش‌ها در غرب آسیا، این روند شتاب بیشتری گرفته است. این افزایش نه‌تنها یک شاخص اقتصادی، بلکه یک مسئله مستقیم سیاسی است که می‌تواند بر رفتار رأی‌دهندگان تأثیر بگذارد.

اهمیت موضوع از آنجا ناشی می‌شود که ترامپ در کارزار انتخاباتی خود بارها وعده کاهش قیمت انرژی و دوری از جنگ‌های پرهزینه خارجی را داده بود. اکنون، هر دو وعده به‌نوعی زیر سؤال رفته‌اند: هم آمریکا وارد یک درگیری نظامی جدید شده و هم هزینه سوخت برای شهروندان به‌طور چشمگیری افزایش یافته است. این تناقض به‌ویژه در رسانه‌های داخلی آمریکا برجسته شده و حتی برخی از چهره‌های نزدیک به جریان «مگا» نیز نسبت به آن ابراز نگرانی کرده‌اند.

کارشناسان معتقدند که افزایش قیمت بنزین می‌تواند به‌سرعت به نارضایتی گسترده تبدیل شود، زیرا تأثیر آن روزمره و ملموس است؛ از هزینه رفت‌وآمد گرفته تا قیمت کالاها و خدمات. در شرایطی که تورم هنوز به‌طور کامل مهار نشده، این فشار مضاعف می‌تواند اعتماد عمومی‌به سیاست‌های اقتصادی دولت را کاهش دهد.

بازارها در وضعیت انتظار؛ ترس از شوک ناگهانی

تحولات اخیر در جنگ، فضای بازارهای مالی را به‌شدت متشنج کرده است. در هفته گذشته، بورس استکهلم نزدیک به ۵ درصد افت داشته و شاخص‌های اصلی در آمریکا نیز روندی نزولی را تجربه کرده‌اند. همزمان، قیمت نفت به حدود ۱۱۲ دلار در هر بشکه رسیده که یکی از عوامل اصلی فشار بر بازارها محسوب می‌شود.

به گفته برخی تحلیلگران، این وضعیت می‌تواند زمینه‌ساز یک شوک ناگهانی در بازارها باشد؛ تا جایی که حتی از احتمال وقوع «دوشنبه سیاه» سخن گفته شده است. هرچند این سناریو قطعی نیست، اما نشان‌دهنده سطح بالای نگرانی در میان فعالان اقتصادی است، به‌ویژه با توجه به اینکه در ابتدای بحران، بسیاری انتظار یک درگیری کوتاه‌مدت را داشتند.

اکنون با طولانی‌تر شدن جنگ و مشاهده آثار واقعی آن، از جمله افزایش قیمت سوخت و اختلال در حمل‌ونقل، ارزیابی‌ها تغییر کرده است. سرمایه‌گذاران بیش از گذشته به ریسک‌های تورمی و کاهش تقاضا توجه می‌کنند و این مسئله باعث شده فضای بازارها شکننده‌تر از قبل شود.

بحران لجستیکی؛ اختلال در شریان تجارت جهانی

گزارش‌ها نشان می‌دهد اختلال در تنگه هرمز به‌رغم آنکه کامل نبوده، به اندازه‌ای مؤثر بوده که باعث ایجاد هرج‌ومرج در حمل‌ونقل دریایی شود. به گفته مدیرعامل شرکت بین‌المللی  جان میسون (John Mason International)، وضعیت فعلی را می‌توان «غرب وحشی» توصیف کرد. شرکت‌های کشتیرانی برای اجتناب از خطر، محموله‌ها را در مسیرهای جایگزین- مانند بنادر هند یا سایر نقاط غرب آسیا - تخلیه می‌کنند، که این امر هزینه‌های اضافی متعددی از جمله تعرفه‌های بندری، انبارداری و حمل‌ونقل زمینی را به مشتریان تحمیل کرده است.

منابع صنعت کشتیرانی نیز تأیید کرده‌اند که برخی محموله‌ها به‌دلیل شرایط امنیتی در بنادر غیرمقصد تخلیه شده‌اند و شرکت‌ها در حال هماهنگی با مشتریان برای تعیین مسیرهای جدید هستند. این وضعیت باعث پیچیدگی در زنجیره تأمین شده و برنامه‌ریزی لجستیکی را با اختلال مواجه کرده است.

به گفته مدیرعامل شرکت استنا بالک (Stena Bulk)، این وضعیت را می‌توان به «یک بشقاب اسپاگتی» تشبیه کرد که به هوا پرتاب شده و زمان می‌برد تا دوباره به حالت عادی بازگردد؛ فرآیندی که ممکن است ۳ تا ۴ ماه طول بکشد. او همچنین اشاره کرده که برخی کشتی‌ها برای عبور از منطقه حتی سیستم‌های ردیابی خود (AIS) را خاموش کرده‌اند. در حال حاضر، عبور از تنگه هرمز به‌صورت محدود و عمدتاً توسط کشتی‌های چینی، ایرانی و روسی ادامه دارد، اما در مقیاسی بسیار پایین‌تر از حالت عادی.

تهدید کمبود هلیوم؛ پیامد حملات به تأسیسات قطر

در پی شلیک به تأسیسات گازی قطر در منطقه راس لفان—بزرگ‌ترین مجموعه LNG جهان—نگرانی‌هایی درباره اختلال در عرضه جهانی هلیوم شکل گرفته است. قطر یکی از تولیدکنندگان اصلی این گاز به‌شمار می‌رود و حدود یک‌سوم تولید جهانی هلیوم را تأمین می‌کند. کاهش تولید در این کشور می‌تواند اثرات زنجیره‌ای در صنایع مختلف ایجاد کند.

هلیوم اگرچه برای عموم بیشتر با بادکنک شناخته می‌شود، اما کاربردهای حیاتی‌تری در صنایع پیشرفته دارد. این گاز در تولید نیمه‌هادی‌ها، خنک‌سازی تجهیزات پزشکی مانند دستگاه‌های ام‌آر‌آی (MRI) و همچنین در فناوری‌های فضایی استفاده می‌شود. گزارش‌ها نشان می‌دهد که کشورهایی مانند کره جنوبی و تایوان وابستگی بالایی به واردات هلیوم از منطقه خلیج فارس دارند.

طبق داده‌های موجود، صادرات گاز تاکنون حدود ۱۴ درصد کاهش یافته و قیمت هلیوم نیز در بازارهای لحظه‌ای دو برابر شده است. همچنین حدود ۲۰۰ کانتینر هلیوم مایع در تنگه هرمز متوقف شده‌اند که به‌دلیل ماهیت این گاز، تنها برای مدت محدودی قابل نگهداری هستند و در صورت تأخیر، به‌تدریج از دست می‌روند.

کارشناسان تأکید می‌کنند که در حال حاضر هنوز کمبود کامل ایجاد نشده، اما در صورت ادامه اختلالات، این وضعیت می‌تواند در هفته‌های آینده تشدید شود. در چنین شرایطی، صنایع حساس مانند تولید تراشه و بخش سلامت در اولویت تخصیص منابع قرار خواهند گرفت.

تأثیر جنگ بر اقتصاد سوئد و سیاست پولی

اقتصاد سوئد در پی بحران ناشی از جنگ و تنش‌های گسترده در غرب آسیا، اگرچه در ظاهر ثبات نسبی خود را حفظ کرده، اما نشانه‌های فزاینده‌ای از فشارهای پنهان در آن مشاهده می‌شود. بر اساس ارزیابی مؤسسه ملی تحقیقات اقتصادی سوئد، شاخص کلی فضای اقتصادی در ماه مارس در سطح «نرمال» باقی مانده و نشان‌دهنده آن است که شوک ژئوپلیتیکی هنوز به‌طور کامل به رفتار اقتصادی بازیگران منتقل نشده است.

با این حال، بخش خانوارها به‌عنوان نقطه ضعف اصلی اقتصاد ظاهر شده است. شاخص اعتماد مصرف‌کنندگان کاهش یافته و به سطحی پایین‌تر از حد معمول رسیده است. مهم‌ترین عامل این کاهش، بدبینی نسبت به آینده اقتصاد سوئد در یک سال پیش‌رو عنوان شده است. با وجود این، داده‌ها نشان می‌دهد که مصرف خانوارها در کوتاه‌مدت افزایش یافته که نشان‌دهنده نوعی فاصله میان نگرش ذهنی و رفتار واقعی اقتصادی است.

از منظر رشد اقتصادی، این تحولات باعث شده پیش‌بینی‌ها تعدیل شود. رشد اقتصادی سوئد برای سال جاری از ۲.۹ درصد به ۲.۵ درصد کاهش یافته که بخشی از آن به کند شدن روند بهبود مصرف نسبت داده می‌شود.

در حوزه تورم، افزایش قیمت انرژی به‌عنوان مهم‌ترین کانال انتقال اثرات جنگ عمل کرده است. پیش‌بینی می‌شود این عامل باعث افزایش تورم در سال جاری شود، هرچند شاخص تورم پایه[1] همچنان پایین‌تر از هدف تورمی‌باقی خواهد ماند و در حدود ۱.۷ درصد در سال جاری و ۱.۶ درصد در سال آینده برآورد شده است.

کاهش قیمت نفت در پی امید به کاهش تنش‌ها

پس از هفته‌ها نوسان شدید و افزایش قابل توجه قیمت‌ها، بازار جهانی نفت با انتشار نشانه‌هایی از احتمال کاهش تنش، وارد فاز اصلاحی شد و قیمت‌ها کاهش یافت.

در معاملات بامداد چهارشنبه، قیمت نفت برنت دریای شمال حدود ۶ درصد افت کرد و به حدود ۹۸ دلار در هر بشکه رسید. همچنین نفت دابلیو تی آی[2] آمریکا نیز با کاهش محسوس به حدود ۸۷.۵ دلار در هر بشکه رسید، در حالی که در روز قبل از آن بالای ۹۱ دلار معامله می‌شد.

این کاهش قیمت در شرایطی رخ داده که بازارها به‌شدت به تحولات سیاسی و سیگنال‌های مرتبط با احتمال آغاز مذاکرات یا آتش‌بس حساس شده‌اند. هرگونه نشانه از کاهش تنش می‌تواند به‌سرعت انتظارات را تغییر داده و قیمت‌ها را تحت تأثیر قرار دهد.

با این حال، روند کلی بازار همچنان بی‌ثبات ارزیابی می‌شود. پیش از آغاز جنگ، قیمت نفت در حدود ۷۰ دلار در هر بشکه بود، اما از زمان حمله آمریکا و رژیم غاصب صهیونیستی به غرب آسیا در اواخر فوریه، چندین بار از مرز ۱۰۰ دلار عبور کرده است.

هشدار درباره افزایش تورم و کاهش رشد در اروپا

در پی تشدید بحران انرژی ناشی از جنگ و اختلال در عبور نفت و گاز از تنگه هرمز، نهادهای مالی بین‌المللی نسبت به پیامدهای اقتصادی آن برای اروپا هشدار داده‌اند.

بر اساس گزارش مؤسسه مالی بین‌المللی، اگر افزایش ۲۰ تا ۳۰ درصدی قیمت انرژی تداوم یابد، تورم در منطقه یورو می‌تواند بین ۱.۵ تا ۲.۵ واحد درصد افزایش پیدا کند. این موضوع فشار بیشتری بر سیاست‌های پولی و معیشت خانوارها وارد خواهد کرد.

همچنین پیش‌بینی شده رشد اقتصادی اروپا بین ۰.۵ تا ۰.۷۵ واحد درصد کاهش یابد. افزایش هزینه‌های انرژی، حمل‌ونقل و بیمه از جمله عواملی هستند که می‌توانند فعالیت‌های اقتصادی را محدود کرده و روند بهبود اقتصادی را کند کنند.

در این گزارش تأکید شده که اگرچه اروپا وابستگی خود به گاز روسیه را کاهش داده، اما همچنان در برابر نوسانات بازار جهانی انرژی آسیب‌پذیر است. این وضعیت نشان می‌دهد که تحولات ژئوپلیتیکی در غرب آسیا همچنان تأثیر مستقیمی‌بر اقتصاد اروپا دارد.

تأثیر جنگ بر صنعت گردشگری تایلند

ادامه جنگ در غرب آسیا در حال سرایت به بخش‌های مختلف اقتصاد جهانی است و صنعت گردشگری تایلند به‌عنوان یکی از منابع اصلی درآمد این کشور، از جمله حوزه‌هایی است که در معرض آسیب جدی قرار گرفته است.

مقامات تایلندی هشدار داده‌اند که در صورت تداوم بحران برای شش ماه آینده، این کشور ممکن است تا سه میلیون گردشگر را از دست بدهد؛ رقمی‌که می‌تواند به کاهش درآمدی در حدود ۴.۶ میلیارد دلار منجر شود. این کاهش، پایین‌ترین سطح گردشگری در سه سال اخیر را رقم خواهد زد.

افزایش هزینه‌های سفر، نااطمینانی‌های امنیتی و کاهش تمایل گردشگران به سفرهای بین‌المللی از جمله عوامل اصلی این افت پیش‌بینی‌شده عنوان شده‌اند. در واکنش به این وضعیت، سازمان گردشگری تایلند در حال تغییر راهبردهای خود است و تلاش می‌کند گردشگران ثروتمند از کشورهای غرب آسیا را جذب کند؛ افرادی که ممکن است برای دوری از فضای جنگی منطقه، به مقاصد امن‌تر سفر کنند.

به همین منظور، تمرکز کمپین‌های تبلیغاتی که پیش‌تر بر بازارهای آمریکا و اروپا بود، اکنون به سمت کشورهای غرب آسیا تغییر یافته است.

رشد بازار بورس نیویورک تحت تأثیر نوسانات قیمت نفت

بازار بورس نیویورک در پایان معاملات روز چهارشنبه با رشد همراه شد، هرچند روند معاملات در طول روز تحت تأثیر مستقیم نوسانات قیمت نفت قرار داشت. شاخص داوجونز ۰.۷ درصد، شاخص S&P 500 حدود ۰.۵ درصد و شاخص نزدک ۰.۸ درصد افزایش یافتند. در طول معاملات، بازار سهام به‌طور مداوم در محدوده مثبت قرار داشت، اما میزان رشد آن با تغییرات قیمت نفت دچار نوسان می‌شد؛ به‌گونه‌ای که افزایش قیمت نفت به کاهش رشد بازار و کاهش قیمت آن به تقویت بازار سهام منجر می‌شد.

در پایان روز، قیمت نفت برنت دریای شمال با کاهش ۱.۶ درصدی به حدود ۱۰۲.۹ دلار در هر بشکه رسید. این نوسانات عمدتاً ناشی از اخبار متناقض درباره روند جنگ و احتمال پیشرفت یا توقف مذاکرات در اسلام آباد بوده است. در میان شرکت‌ها، سهام شرکت‌های فناوری عملکرد قابل توجهی داشتند؛ به‌طوری که شرکت AMD حدود ۷.۳ درصد و اینتل حدود ۷.۱ درصد رشد کردند و از برندگان اصلی بازار در این روز بودند.

تغییر مسیر کشتی‌های گاز از اروپا به آسیا در پی بحران انرژی

در پی افزایش شدید قیمت گاز ناشی از جنگ، بازار جهانی انرژی با تحولات جدیدی مواجه شده و برخی کشتی‌های حامل گاز مسیر خود را از اروپا به آسیا تغییر داده‌اند. بر اساس گزارش‌ها، از اوایل مارس تاکنون دست‌کم ۱۱ کشتی که در مسیر اروپا بودند، تصمیم گرفته‌اند مسیر خود را تغییر داده و محموله‌های گاز را به بازارهای آسیایی منتقل کنند؛ جایی که قیمت‌ها بالاتر است و سود بیشتری برای فروشندگان فراهم می‌کند. به‌عنوان نمونه، یک کشتی بزرگ به نام «La Seine» مسیر خود به فرانسه را لغو کرده و گاز آمریکا را به خریداران آسیایی تحویل داده است.

در حال حاضر، قیمت گاز در اروپا به بیش از ۵۵ یورو در هر مگاوات‌ساعت رسیده و از زمان آغاز جنگ بیش از ۷۲ درصد افزایش یافته است. این افزایش قیمت تحت تأثیر عوامل متعددی از جمله اختلال در تنگه هرمز و حمله به تأسیسات بزرگ گازی در قطر رخ داده است. گزارش‌ها نشان می‌دهد تأسیسات «راس لفان» در قطر که حدود ۵ درصد از گاز جهان را تأمین می‌کند، آسیب دیده و بازسازی کامل آن ممکن است تا پنج سال زمان ببرد. همچنین شرکت دولتی قطر اعلام کرده که قادر به اجرای کامل برخی قراردادهای خود با کشورهای مختلف نیست. تحلیل‌ها حاکی از آن است که بازار جهانی گاز که پیش‌تر انتظار می‌رفت با مازاد عرضه مواجه باشد، اکنون به سمت کمبود عرضه و افزایش قیمت حرکت کرده است.

هزینه‌های سنگین بازسازی زیرساخت‌های انرژی در پی جنگدر غرب آسیا

برآوردها نشان می‌دهد که خسارات واردشده به زیرساخت‌های نفت و گاز در غرب آسیا در نتیجه جنگ، به حداقل ۲۵ میلیارد دلار می‌رسد. این خسارات شامل تأسیسات مهم انرژی در منطقه، از جمله بزرگ‌ترین مجموعه گاز مایع جهان در قطر است. تأسیسات «راس لفان» در قطر که حدود ۵ درصد از تولید جهانی گاز و ۲۰ درصد از گاز مایع را تأمین می‌کند، در جریان حملات آسیب دیده است. بر اساس اعلام شرکت انرژی قطر، بازسازی کامل این مجموعه ممکن است تا پنج سال زمان ببرد و سالانه حدود ۲۰ میلیارد دلار کاهش درآمد به همراه داشته باشد.

همچنین در بحرین، پالایشگاه «ستره» که به‌تازگی بازسازی شده بود، در جریان درگیری‌ها دو بار هدف قرار گرفته و هزینه‌های تعمیر آن به‌دلیل افزایش قیمت‌ها و هزینه‌های بیمه بالا رفته است. در همین حال، قیمت نفت بار دیگر روند افزایشی به خود گرفته و به حدود ۱۰۶ دلار در هر بشکه رسیده است.

[1] CPIF

[2] West Texas Intermediate (WTI)