روابط اقتصادی آمریکا و بنگلادش
آمریکا و بنگلادش روابط تنگاتنگی با یکدیگر دارند. در بخش اقتصادی آمریکا بعد از چین و هند سومین شریک تجاری و دومین واردکننده بزرگ محصولات این کشور محسوب می شود که ارزآوری قابل توجهی برای بنگلادش به همراه دارد. علاوه بر این آمریکا از طریق کمک های مالی و سرمایه گذاری مستقیم خارجی نیز در اقتصاد بنگلادش تاثیرگذار است. توسعه همه جانبه همکاری های اقتصادی دو کشور در بستر استراتژی هندوپاسیفیک که در دوره دولت ترامپ بسیار پر رنگ تر شده روابط دو کشور را بیش از پیش در هم تنیده می کند.
روابط اقتصادی
آمریکا بعد از چین و هند سومین شریک تجاری بنگلادش محسوب میشود. حجم مبادلات دو کشور در سال 2017 حدود 4 میلیارد و 903 میلیون دلار و در سال 2018 حدود 5 میلیارد و 846 میلیون دلار بوده که نشان دهنده افزایش مبادلات تجاری است. البته آمریکا دومین کشور هدف صادراتی محصولات بنگلادشی به شمار می آید که میزان صادرات بنگلادش به این کشور در سال های 2017 حدود 3 میلیارد و 840 میلیون دلار و در سال 2018 حدود 4 میلیارد و 176 میلیون دلار بوده که تراز تجاری به نفع بنگلادش میباشد عمده کالاهای صادراتی نیز پوشاک و محصولات مرتبط است. (نمودار 1) عمده کالاهای وارداتی نیز محصولات کشاورزی و ماشین آلات تشکیل می دهد.

آمریکا در حال حاضر نیز جزو کشورهای نخست سرمایه گذار مستقیم خارجی( Foreign Direct Investment ) در بنگلادش میباشد. سال 2018 بعد از چین، هلند، و بریتانیا چهارمین سرمایه گذار خارجی در این کشور محسوب میشد. از مجموع حدود 3.61 میلیارد دلار سرمایه گذاری مستقیم خارجی، حدود 175 میلیون دلار سهم آمریکا بود. البته بیشترین سرمایه گذاری آمریکا در این کشور به سال 2015 باز میگردد که حدود 574 میلیون دلار سرمایه گذاری کرد در حالی که در همان سال کل سرمایه گذاری مستقیم خارجی حدود 2.23 میلیارد دلار بوده است. با این حال علیرغم رشد میزان سرمایه گذاری مستقیم خارجی در بنگلادش، شاهد رشد سرمایه گذاری مستقیم آمریکا نبوده ایم. بخش عمده ای از این سرمایه گذاریها در بخش های نفت و گاز، بانکداری، بیمه و تولید برق میباشد. (نمودار 2) شرکت شورون(Chevron) در چندین بلوک گازی بنگلادش سرمایه گذاری کرده و تولید نیمی از گاز طبیعی این کشور را بر عهده دارد.

نباید این نکته را فراموش کنیم که آمریکا علاوه بر تجارت و سرمایه گذاری با بنگلادش، کمک های مالی نیز به این کشور میکند که حتی گاهی از میزان سرمایه گذاری خارجی نیز فراتر رفته است. براساس آمار سفارت بنگلادش در آمریکا، این کمک ها در سال 2018 حدود 210 میلیون دلار بوده است. (جدول 1)
جدول 1: کمک های مالی آمریکا به بنگلادش
|
سال
|
2013
|
2014
|
2015
|
2016
|
2017
|
2018
|
|
مبلغ به میلیون دلار
|
203
|
253
|
249
|
239
|
241
|
210
|
دو کشور در بسیاری از سازمانهای بین المللی از جمله سازمان ملل متحد، مجمع منطقه ای آ سه آن، صندوق بین المللی پول، بانک جهانی، سازمان تجارت جهانی عضو میباشند.
در آخر باید این نکته را یادآوری کرد که نظام بانکداری بنگلادش به نظام بانکداری آمریکا وابستگی بسیار زیادی دارد؛ بنابراین به شدت متاثر از تحریم های آمریکاست و بانک های بنگلادشی بدون چراغ سبز آمریکا مراودات بانکی با کشورهای دیگر را انجام نمی دهند.
منابع:
- Embassy of Bangladesh Washington DC. www.bdembassusa.org
- Daily star, ”Indio-Pacific Strategy: Implication for the Region”20 March 2019, www.dailystar.net