گزارش (نموداری) مشکلات و کاستی‌های اقتصاد رومانی

بنا بر آخرین گزارش تورم اروپا، رومانی در رتبه اول قرار دارد. رومانی تورمی دارد که پنج برابر میانگین اروپا است. پیش‌بینی‌های جدید رشد اقتصادی رومانی برای سال ۲۰۲۶ نشان‌دهنده تنوعی از دیدگاه‌ها است، از حدود 1.1 تا 4.2، که عمدتاً تحت تأثیر چالش‌های مالی، تورم و سیاست‌های انقباضی قرار دارند.

در مطالعاتی که در رابطه با چالش های مربوط به اقتصاد رومانی انجام شده است، هفت عامل ذیل به عنوان دلایل اصلی افزایش نارضایتی عمومی از عملکرد دولت ها ذکر شده اند: فرار مغزها، شکاف بین آموزش و بازار کار، افزایش هزینه‌های زندگی، افزایش فقر و نابرابری، تفاوت در وضعیت اقتصادی بخارست با سایر مناطق، بهداشت عمومی، تفاوت در وضعیت اقتصادی بخارست با سایر مناطق  مجموع این عوامل در کنار کسری بودجه شدید باعث بروز تورم شده است و اقدامات ریاضتی دولت، تا حدی نارضایتی عمومی را افزایش داده است.

پیش بینی رشد اقتصادی

پیش‌بینی‌های جدید رشد اقتصادی رومانی برای سال ۲۰۲۶ نشان‌دهنده تنوعی از دیدگاه‌ها است، از حدود 1.1% تا 2.4%، که عمدتاً تحت تأثیر چالش‌های مالی، تورم و سیاست‌های انقباضی قرار دارند. پیش‌بینی‌های کلیدی اخیر نکاتی به صورت زیر مطرح کرده اند:

- کمیسیون اروپا (نوامبر ۲۰۲۵): رشد تولید ناخالص داخلی رومانی را 1.1% پیش‌بینی کرده، که نصف برآورد قبلی بهار است؛ این کاهش به دلیل افت مصرف خصوصی و نیاز به تثبیت مالی است، هرچند صادرات مثبت می‌توانند کمک‌کننده باشند؛

- OECD (ژوئن ۲۰۲۵): 2.4% رشد را تخمین زده، اما نسبت به پیش‌بینی‌های دسامبر قبلی (۳٫۱٪) کاهش یافته است؛

- CFA Society Romania (اکتبر ۲۰۲۵): کمتر از 0.5%، با تأکید بر سیاست‌های مالی، تورم بالا و کندی بخش‌های کلیدی مانند ساخت‌وساز و IT؛ دسترسی به بودجه‌های EU حیاتی دانسته شده است.

- Trading Economics: رشد سالانه ۲٫۱٪ تا ۲٫۴٪ را در بلندمدت پیش‌بینی می‌کند، اما با ریسک‌های کسری بودجه (حدود ۴٫۸٪ GDP) و رکود احتمالی. تحلیل‌های فارسی‌زبان نیز محدوده ۱٫۷٪ تا ۲٫۴٪ را با هشدار نسبت به وابستگی به تقاضای خارجی تأیید می‌کنند.

در این رابطه، عوامل مؤثر بر پیش‌بینی‌ها، عواملی از جمله ریسک‌های کسری بودجه و وابستگی به تقاضای خارجی اثرگذار بوده اند. برای سال 2026، پیش‌بینی‌های رشد اقتصاد رومانی چندان همسان نیستند و تفاوت‌های قابل توجهی میان گزارش‌ها وجود دارد. به‌طور کلی، انتظار می‌رود رشد نسبتاً کم یا حتی منفی باشد اما برخی رویکردها به بهبود تدریجی در سال‌های بعد اشاره می‌کنند.

اکثر گزارش‌ها با چشم‌اندازی محتاطانه نسبت به بهبود آهسته در سال‌های 2027 به بعد، از رشد اقتصادی کم یا نزدیک به صفر در سال 2026 صحبت می‌کنند. این دیدگاه‌ها به دلیل فشارهای مالی عمومی، نیاز به اصلاحات بودجه‌ای و وابستگی به حمایت‌های بودجه‌ای اتحادیه اروپا است.

مورد دیگر فشارهای بودجه و سیاست‌های مالی است. کسری بودجه بالا و نیاز به تثبیت مالی از جمله چالش‌های مداوم است که می‌تواند رشد را محدود کند و منجر به تصمیمات سیاستی سختگیرانه‌تر شود. با وجود این، استفاده مؤثر از بودجه‌ها و سریع‌تر جذب منابع EU می‌تواند به بازگرداندن پویایی اقتصاد در سال‌های آینده کمک کند. تقویت عوامل داخلی مانند تقویت مصرف خصوصی، سرمایه‌گذاری‌های زیرساختی و توسعه بخش‌های مولد مانند فناوری و خدمات می‌تواند مسیر رشد را بهبود بخشد، اما این امر مستلزم ثبات سیاستی و افزایش کارایی اقتصاد کلان است. در نهایت ریسک‌های اصلی شامل نوسانات قیمت کالاها، تورم بالا و عدم قطعیت‌های ژئوپولوتیک با ریسک‌های منفی برای رشد در سال آینده همراه هستند. همچنین پیچیدگی‌های مقرراتی و چالش‌های به‌کارگیری منابع بودجه‌ای اتحادیه اروپا می‌تواند مانع سرعت‌بخشی به رشد شود.

 

مشکلات اقتصادی رومانی طی سال های اخیر

رومانیایی‌ها دلایل زیادی برای ناراضی بودن از شرایط خود دارند. از فقر گرفته تا مهاجرت و فساد. این‌ها برخی از مسائل اصلی در ذهن رای‌دهندگان رومانی و برنامه‌های سیاسیون هستند. دلایل زیادی وجود داشت که رای‌دهندگان در دور اول انتخابات ریاست جمهوری سال گذشته (2024) به نامزد راست افراطی، کالین جورجسکو (Călin Georgescu) رأی دادند — از جمله یک کمپین بسیار موفق تیک‌تاک و سخنرانی‌های هماهنگ درباره خوداتکایی بیشتر رومانی — اما هیچ تردیدی نیست که او همچنین سواری بر موج عصبانیت نسبت به وضع موجود بود. رومانی با کاهش جمعیت مزمن روبرو است، با میلیون‌ها کارگر جوان که برای یافتن مشاغل پردرآمدتر به خارج می‌روند. کسانی که باقی می‌مانند با بحران هزینه‌های زندگی و خطر فقر مطلق و همچنین خدمات عمومی در حال تخریب که اعتماد به سیستم را تضعیف می‌کند، مبارزه می‌کنند. در ادامه، ترجمه مقاله ای که ارقام برخی مسائل کلیدی که نگرانی‌های رای‌دهندگان و برنامه‌های سیاسیون رومانی را شکل می‌دهد، بررسی شده است. هفت مورد یادشده به شرح ذیل هستند:

 

۱. فرار مغزها

رومانی به‌طور آهسته اما پیوسته نیروی کار با تحصیلات بالا خود را از دست می‌دهد. از پایان رژیم کمونیستی نیکولائه چائوشسکو در ۱۹۸۹، میلیون‌ها نفر کشور را ترک کرده‌اند — موجی از مهاجرت که با پیوستن رومانی به اتحادیه اروپا تسهیل شده است. در نتیجه این موضوع و نرخ پایین تولد، جمعیت کشور بین ۱۹۹۰ و ۲۰۲۳ بیش از ۴ میلیون کاهش یافته است.

بر اساس گزارش بانک جهانی، تقریباً ۲۰ درصد نیروی کار رومانی — بیش از ۲ میلیون نفر — طی ۱۰ تا ۱۵ سال گذشته به دنبال فرصت‌های بهتر در خارج بوده‌اند و بسیاری هرگز بازنگشته‌اند. گزارش بانک جهانی «جامعه رومانی در حال پیر شدن است و یکی از شدیدترین فرار مغزها در سطح جهان را تجربه می‌کند» نتیجه‌گیری کرده است.

 

 

۲. شکاف بین آموزش و بازار کار

از آنجا که کسانی که رومانی را ترک می‌کنند معمولاً تحصیل‌کرده‌تر هستند، شرکت‌های داخل کشور برای یافتن نیروی کار ماهر جهت پر کردن فرصت‌های شغلی دچار مشکل می‌شوند. رومانی با کمترین سهم جوانان دارای مدرک دانشگاهی در اتحادیه اروپا است. همچنین رکورد ناخوشایندی در نسبت NEETs دارد — (جوانان ۱۵ تا ۲۹ ساله‌ای که در مدرسه نیستند، کار نمی‌کنند و در آموزش فنی و حرفه‌ای ثبت‌نام نکرده‌اند).

اگرچه نرخ بیکاری رومانی زیر متوسط اتحادیه اروپاست، این پنهان‌کننده واقعیت بازار کاری راکد است. نزدیک به یک‌سوم جمعیت در سن کار اقتصادی غیرفعال هستند. زنان، افراد فقیر و کسانی که سطح تحصیلات پایین دارند، بیشتر احتمال دارد که از بازار کار خارج یا در اقتصاد غیررسمی‌با حقوق پایین و بدون حمایت‌های اجتماعی مشغول باشند.

رومانی همچنین در سرمایه‌گذاری در آموزش و برنامه‌های بازار کار نسبت به همتایان اتحادیه اروپا عقب‌تر است.

 

 

۳. هزینه‌های زندگی

همانند بخش بزرگی از اتحادیه اروپا، رومانی با بحران طولانی‌مدت هزینه‌های زندگی روبرو است که با همه گیری ویروس کرونا و جنگ اوکراین تشدید شده است. قیمت مواد غذایی به دلیل اختلال در زنجیره تأمین و عدم اطمینان تجاری افزایش یافته است، در حالی که صورت‌حساب‌های انرژی پس از تهاجم روسیه به اوکراین جهش کرده‌اند.

  

قیمت‌ها در رومانی سریع‌تر از متوسط اتحادیه اروپا افزایش یافته و اکنون مواد غذایی بیش از ۵۰ درصد گران‌تر از قبل پاندمی هستند. رژیم‌های غذایی سالم کمتر قابل‌تحمل شده‌اند و بخش رو به رشدی از جمعیت گزارش کرده‌اند که قادر به تأمین وعده‌های غذایی مغذی نیستند.

 

 

۴. فقر و نابرابری

رومانی از زمان پیوستن به اتحادیه اروپا در ۲۰۰۷ پیشرفت‌های قابل‌توجهی داشته است. عضویت مزایای زیادی از جمله کمک‌های مالی برای کمک به کاهش فاصله با کشورهای ثروتمندتر عضو به همراه داشته است.

با این حال، این کشور همچنان یکی از فقیرترین اعضای این بلوک است. در سال ۲۰۲۳، یک سوم رومانیایی‌ها در معرض خطر فقر یا محرومیت اجتماعی بودند و درآمد متوسط خانوار هنوز تنها یک سوم میانگین اتحادیه اروپا بود.

 

یک مجموعه گسترده از اصلاحات که شامل افزایش حداقل دستمزد و اصلاح نظام بازنشستگی بود، به رومانی اجازه داد در دهه گذشته در کاهش فقر پیشرفت سریعی داشته باشد. با این وجود، شبکه ایمنی اجتماعی کشور نسبت به اکثر کشورهای اتحادیه اروپا ضعیف‌تر است و گروه‌های آسیب‌پذیر — از جمله مردم رما (کولی‌ها)، افراد بیکار، و مستمری‌بگیران — به‌ویژه در معرض خطر فقر باقی می‌مانند.

  

 

۵. تفاوت در وضعیت اقتصادی بخارست با سایر مناطق

رومانی میزبان برخی از فقیرترین مناطق اتحادیه اروپا است، اما به‌طور پارادوکسی یکی از ثروتمندترین پایتخت‌های این بلوک را دارد. از زمان پیوستن کشور به اتحادیه اروپا، اقتصاد بخارست رونق گرفته است، به طوری که تولید ناخالص داخلی سرانه آن اکنون از پاریس یا استکهلم فراتر رفته است.

  

با این حال، تحلیل کمیسیون اروپا در ۲۰۲۳ به «تفاوت‌های بسیار زیاد» منطقه‌ای اشاره کرده است. چالش‌هایی مانند زیرساخت‌های حمل‌ونقل نامناسب، ضعف در ظرفیت اداری و شکاف‌های آموزشی و مهارتی تلاش‌ها برای بستن فاصله با اتحادیه اروپا — و درون خود کشور — را دشوار می‌سازد.

 

 

۶. بهداشت عمومی

بچه‌هایی که در رومانی در ۲۰۲۲ به دنیا آمدند انتظار می‌رود حدود ۷۷ سال عمر کنند — پنج سال کمتر از متوسط اتحادیه اروپا که ۸۲ سال است. سیستم بهداشت و درمان با کمبود بودجه و سرمایه‌گذاری ناکافی در مراقبت‌های پیشگیرانه، عامل اصلی نرخ عمر کمتر است که شهروندان کشور را به زندگی کوتاه‌تر و ناسالم‌تر محکوم می‌کند.

 

بیمارستان‌ها در حال خراب شدن و مملو از فساد هستند و تمرکز بر مراقبت‌های بستری به این معنی است که توجه کمی‌به پیشگیری از بیماری‌های مزمن شامل بیماری‌های قلبی و تنفسی که عامل اصلی مرگ و میر در رومانی هستند، می‌شود.

۷. فساد

رومانی در رتبه ۶۳ از ۱۸۰ کشور در شاخص احساس فساد ۲۰۲۳ سازمان Transparency International قرار دارد. گزارش‌های رسانه‌ای و تحلیل‌های دولتی-, فساد شدید دولتی و رابطه سیاسی در تمام سطوح اداره عمومی را برجسته کرده‌اند.

  

جای تعجب نیست که اعتماد به سیستم سیاسی رومانی به شدت پایین است. بر اساس یک نظرسنجی Eurobarometer منتشر شده اوایل امسال، کمتر از ۳۰ درصد رومانیایی‌ها به دولت خود اعتماد دارند، در حالی که ۶۹ درصد به ارتش اعتماد می‌کنند.

 

 

 

منابع:

 

https://www.politico.eu/article/romania-presidential-election-voters-demographics-cost-of-living-crisis-poverty/

https://tradingeconomics.com/romania/full-year-gdp-growth

https://seenews.com/news/oecd-cuts-romanias-gdp-growth-fcasts-for-2025-2026-1276338

https://www.romania-insider.com/cfa-society-romania-gdp-growth-2026