اخبار اقتصادی قزاقستان - آکتائو

گزیده اخبار و تحولات اقتصادی قزاقستان در هفته چهارم آذرماه 1404مندرج در روزنامه‌ها و رسانه‌های این کشور به شرح زیر می‌باشد:

تقویت اقتصاد منطقه آتیرائو با پروژه‌های سرمایه‌گذاری

 بر اساس گزارش سریک شاپکنف، استاندار آتیرائو، در مورد توسعه اقتصادی-اجتماعی منطقه از ژانویه تا نوامبر 2025، حجم کارهای ساختمانی در طول دوره گزارش به 521.4 میلیارد تنگه(104میلیون تنگه) رسیده است. توجه ویژه‌ای به توسعه صنعت پتروشیمی معطوف شده و در حال حاضر، 11 پروژه سرمایه‌گذاری اصلی به ارزش 6.8 تریلیون تنگه(13میلیارد دلار) در منطقه در حال اجرا می‌باشد. در عین حال، منطقه آتیرائو رشد مداومی را در بخش‌های کلیدی اقتصادی ثبت کرده است:

صنعت معدن - 21.1 درصد؛

کل صنعت - 19.3 درصد؛

حمل و نقل و انبارداری - 16.2 درصد؛

کشاورزی، جنگلداری و شیلات—۷.۴ درصد؛

تجارت—۶.۷ درصد؛ در تولید—۲.۸ درصد.

https://azh.kz/ru/news/view/122970

بررسی پروژه‌های سرمایه‌گذاری با نمایندگان اتاق بازرگانی بنلوکس در مانگیستائو

نورداولت کیلی‌بای، استاندار مانگیستائو، در تاریخ ۱۲ دسامبر2025،  پذیرای نمایندگان اتاق بازرگانی بنلوکس بود. یک هیئت تجاری از کشورهای اتحادیه اروپا در این جلسه شرکت کردند. در این جلسه، شرکت ARTEX Holding پروژه‌های سرمایه‌گذاری بزرگی را که برای اجرا در منطقه مانگیستائو از سال ۲۰۲۶ برنامه‌ریزی شده‌اند، ارائه داد. این ابتکارات با هدف رسیدگی به اهداف استراتژیک منطقه در زمینه انرژی، پزشکی، دیجیتالی شدن، ساخت و ساز و صنعت و همچنین ایجاد صنایع و مشاغل جدید انجام می‌شود. استاندار در این دیدار گفت: علاقه سرمایه‌گذاران اروپایی به منطقه، نشانه‌ای از ثبات و پتانسیل توسعه مانگیستائو است. اگر پروژه‌ها مشاغل جدید ایجاد کنند و سهم واقعی در رشد اقتصادی داشته باشند، ما آماده‌ایم تا تمام حمایت‌های لازم را در چارچوب قانون ارائه دهیم. پس از این جلسه، طرفین توافق کردند که پروژه‌ها را توسعه دهند و همراه با سازمان‌های دولتی مربوطه، مجوزهای لازم را کسب کنند.

https://web.telegram.org/a/#-1001444509026

بازدید استاندار مانگیستائو از اولین پروژه آبزی‌پروری دریایی در دریای خزر

نورداولت کیلی‌بای، استاندار مانگیستائو، از عملیات اولین مزرعه پرورش ماهی دریایی آسیای مرکزی، واقع در دریای خزر، در 20 کیلومتری بندر کوریک، بازدید کرد.  این پروژه مطابق با دستورالعمل‌های رییس دولت برای تنوع‌بخشی به مجتمع کشاورزی-صنعتی و توسعه آبزی‌پروری در حال اجرا است. طبق برنامه، 6000 کیلوگرم یا تقریباً 30000 بچه ماهی قزل‌آلا در این روز در قفس‌های توری رهاسازی شد. استاندار در طول بازدید کاری خاطرنشان کرد که آبزی‌پروری دریایی برای اولین بار در قزاقستان در حال توسعه بوده و این پروژه از اهمیت استراتژیک برای منطقه مانگیستائو برخوردار است. وی افزود این اولین تجربه پرورش ماهی دریایی در قزاقستان بوده و ضمن ایجاد فرصت‌های جدیدی برای توسعه اقتصاد منطقه به تنوع‌بخشی به مجتمع کشاورزی-صنعتی کمک می‌کند.

در این پروژه، قفس‌های توری نروژی به قطر ۱۲۰ متر و عمق ۲۵ متر در دریای خزر میانی نصب شده‌اند. آب تمیز دریای خزر، جریان‌های طبیعی پایدار و شرایط محیطی مطلوب، فرصت‌های بی‌نظیری را برای پرورش ماهی قزل‌آلا ایجاد می‌کند. ذخیره‌سازی ماهی در مزرعه به صورت مرحله‌ای انجام می‌شود. قرار است تا پایان سال، تا ۲۰ تن ماهی قزل‌آلا در قفس‌های توری رهاسازی شود. طبق برنامه‌های این شرکت، حجم تولید در سال ۲۰۲۶ به ۳۰۰ تن و تا سال ۲۰۲۹ به ۵۰۰۰ تن در سال خواهد رسید.

https://web.telegram.org/a/#-1001444509026

آخرین وضعیت تولید شیلات در قزاقستان

از ژانویه تا اکتبر2025، در جمهوری قزاقستان، ۳۶.۲ هزار تن ماهی تازه، سرد و منجمد تولید شده که این مقدار، ۱۳ درصد بیشتر از مدت مشابه در سال ۲۰۲۴ است. در همین حال، تولید ماهی، خاویار و جایگزین‌های خاویار آماده یا کنسرو شده ۲۰.۲ درصد افزایش یافته و به ۱۲.۳ هزار تن رسید. تولید سخت‌پوستان و نرم‌تنان ۴ تن شده که نسبت به سال قبل افزایش دو برابری از خود نشان می دهد. بیشترین حجم ماهی تازه، سرد و منجمد در استان قزاقستان شرقی با ۹.۱ هزار تن تولید شده و مناطق آتیرائو، کیزیلوردا، ترکستان و آلماتی پس از آن قرار دارند. مناطق ترکستان، قزاقستان غربی و قزاقستان شرقی در تولید ماهی کنسرو شده و خاویار پیشرو بوده‌اند. سخت‌پوستان و نرم‌تنان تنها در دو منطقه آتیرائو و پاولودار  تولید شده‌اند. صادرات و صادرات مجدد به طور قابل توجهی کاهش یافته(۱۲۷۰۰ تن) که در نتیجه، فروش داخلی با افزایش ۱۶.۱ درصدی به ۷۷۰۰۰ تن رسید.

مصرف ماهی و غذاهای دریایی توسط جمعیت در سه ماهه دوم امسال، مشابه دوره گذشته در سال قبل، به طور متوسط ۳.۵ کیلوگرم به ازای هر نفر بود. مصرف ماهی تازه و سرد با ۱.۹ درصد افزایش به ۲.۳ کیلوگرم و مصرف ماهی منجمد با ۸.۷ درصد کاهش به ۳۷۷ گرم رسید. از نظر منطقه‌ای، بیشترین مصرف ماهی و غذاهای دریایی در استان قزاقستان شمالی با متوسط ۵.۷ کیلوگرم به ازای هر نفر در هر سه‌ماهه ثبت گردید. مناطق آکمولا (۵.۶ کیلوگرم) و آتیرائو (۵ کیلوگرم) پس از آن قرار گرفتند. کمترین مصرف ماهی و غذاهای دریایی در چیمکنت (۱.۱ کیلوگرم به ازای هر نفر) و پس از آن مناطق مانگیستائو (۲.۵ کیلوگرم) و ژامبیل (۲.۸ کیلوگرم) بود. هزینه خانوارها برای ماهی و غذاهای دریایی در سه ماهه دوم امسال به 20.3 هزار تنگه(39دلار) رسید که در مقایسه با مدت مشابه در سال 2024، حدود 8.4 درصد افزایش از خود نشان می دهد.

https://azh.kz/ru/news/view/122815

افزایش واردات محصولات کشاورزی قزاقستان از چین

چین از ژانویه تا سپتامبر ۲۰۲۵، صادرات میوه و سبزیجات خود به قزاقستان را با ۳۹ درصد افزایش به ۱۸۱.۷ میلیون دلار رسانده در حالی که صادرات از ازبکستان با ۱۲ درصد کاهش به ۱۲۸.۶ میلیون دلار رسید. در همین مدت، کل واردات میوه و سبزیجات قزاقستان از نظر ارزش ۳.۲ درصد افزایش و به ۵۵۹.۷ میلیون دلار و از نظر حجم، با افزایش  ۱۰.۳ درصدی، به ۱.۲ میلیون تن رسید. قزاقستان طیف گسترده‌ای از محصولات میوه و سبزیجات را از خارج از کشور تأمین می‌کند. از نظر ارزش، دسته‌های اصلی واردات شامل موز با ۴۹.۵ میلیون دلار، سیب‌زمینی با ۴۶.۳ میلیون دلار، گوجه‌فرنگی با ۴۲.۷ میلیون دلار، انگور با ۳۴.۳ میلیون دلار، پیاز با ۳۲.۲ میلیون دلار، سیب با ۳۲.۱ میلیون دلار، مرکبات با ۳۱.۲ میلیون دلار و هلو با ۲۶.۶ میلیون دلار می‌باشند.

تغییر در ساختار تأمین‌کنندگان تا حد زیادی به افزایش واردات از چین مرتبط است. به عنوان نمونه، واردات سیب‌زمینی از چین به ۳۳.۴ میلیون دلار معادل ۱۳۶۰۰۰ تن و انگور، ۲۲.۸ میلیون دلار یا ۳۴۹۰۰ تن می‌باشد.  از نظر حجم، واردات قزاقستان از چین ۲.۲ برابر نسبت به سال گذشته افزایش یافت و به ۴۰۱۰۰۰ تن رسید. واردات از ازبکستان در همین مدت به ۳۶۰۰۰۰ تن رسید. در مجموع، چین و ازبکستان تقریباً ۵۵ درصد از کل واردات میوه و سبزیجات قزاقستان را تشکیل می‌دهند. آمار بلندمدت نشان دهنده تغییر پایدار در جریان‌های تجاری است. در نه ماه اول سال ۲۰۱۸، قزاقستان ۳۱۰.۹ میلیون دلار میوه و سبزیجات از ازبکستان و ۶۵.۴ میلیون دلار از چین وارد کرد. از آن دوره، صادرات ازبکستان به قزاقستان ۲.۴ برابر کاهش یافته در حالی که صادرات چین ۲.۸ برابر، افزایش یافته است.

https://www.freshplaza.com/north-america/article/9794955/china-overtakes-uzbekistan-in-kazakhstan-produce-imports/

صادرات دوباره نفت قزاقستان به قرقیزستان در سال 2025

قزاقستان برای اولین بار از سال ۲۰۱۷ صادرات نفت به قرقیزستان را از سر گرفته است. عرضه نفت به قرقیزستان در نوامبر ۲۰۲۵ انجام شده و انتظار می‌رود تا پایان سال تا ۳۰ هزار تن تحویل داده شود. در همین حال، قرار است ترانزیت نفت قزاقستان به ازبکستان نیز در دسامبر ۲۰۲۵ از سر گرفته شده و حجم آن به ۳۵ هزار تن برسد. در نتیجه، کل حجم حمل و نقل نفت به قرقیزستان و ازبکستان تا پایان سال ۲۰۲۵ به ۶۵ هزار تن خواهد رسید که تا ۵۵ هزار تن آن برای دسامبر2025 برنامه‌ریزی شده است. نفت از طریق سیستم خط لوله اصلی شرکت به ترمینال بارگیری نفتShagyr  منتقل و در آنجا به واگن‌های مخزن راه‌آهن تحویل داده می‌شود.

https://caspianpost.com/kazakhstan/kazakhstan-restarts-oil-supplies-to-kyrgyzstan-in-2025?mc_cid=df6871df58&mc_eid=d6e1ece040

تولید 14 میلیون تن فرآورده‌های نفتی قزاقستان در 11 ماه سال 2025

سونگات یسیمخانوف، معاون وزیر انرژی جمهوری قزاقستان، اعلام کرد این کشور از ژانویه تا نوامبر ۲۰۲۵، با ۶.۵ درصد افزایش نسبت به مدت مشابه سال گذشته، ۱۴ میلیون تن فرآورده‌های نفتی تولید کرد. به گفته وی، حجم تولید فرآورده‌های نفتی برنامه‌ریزی شده برای سال ۲۰۲۵، مقدار ۱۴.۵ میلیون تن است که با سطح تولید واقعی در سال ۲۰۲۴ مطابقت دارد. رشد در صنعت پتروشیمی نیز مشاهده شد. در طول ۱۱ ماه، تولید پتروشیمی‌به ۵۶۷،۶۰۰ تن رسید که ۱۱۲.۲ درصد از مدت مشابه در سال گذشته، بیشتر می‌باشد. برنامه برای سال ۲۰۲۵، ۵۹۰،۰۰۰ تن تعیین شده که ۱۰۹.۳ درصد از تولید واقعی در سال ۲۰۲۴ را نشان می‌دهد.

علاوه بر این، این کشور در دوره گزارش، ۱۱۱.۴ میلیارد کیلووات ساعت برق تولید کرده که ۴.۴ درصد بیشتر از سال قبل می‌باشد. برنامه تولید برق سالانه ۱۱۷.۹ میلیارد کیلووات ساعت است. معاون وزیر همچنین به سهم منابع انرژی تجدیدپذیر اشاره کرد و گفت از ژانویه تا نوامبر، تولید برق از منابع انرژی تجدیدپذیر ۷.۳ میلیارد کیلووات ساعت بوده که رشد ۱۰۴.۲ درصد نسبت به مدت مشابه سال گذشته از خود نشان می دهد.

https://azh.kz/ru/news/view/122967

افتتاح اولین شعبه (KazTransOil KTO) درلهستان

شرکت ملی حمل و نقل نفت جمهوری قزاقستان(KTO)  اولین شعبه خود را در اتحادیه اروپا - جمهوری لهستان –افتتاح می‌کند. تصمیم به تأسیس دفتر نمایندگی توسط هیئت مدیره شرکت در 10 دسامبر2025 گرفته شد. این شرکت اعلام کرد که افتتاح این شعبه با هدف حفاظت از منافع KTO در لهستان و مشارکت در سازماندهی حمل و نقل نفت قزاقستان از طریق سیستم‌های خط لوله سایر کشورها انجام می‌شود. به طور خاص، عملکرد این دفتر شامل ترانزیت از طریق جمهوری بلاروس و حسابداری برای دریافت و تحویل نفت قزاقستان در نقطه Adamova Zastava terminal برای ارسال به کشورهای اروپایی می‌باشد.

این پروژه از نظر استراتژیک برای تضمین عرضه پایدار نفت قزاقستان به آلمان، از جمله پالایشگاه Schwedt، اهمیت دارد. تأسیس شعبه در لهستان بخشی از اهداف اولویت‌دار این شرکت بوده و با هدف توسعه مسیرهای جایگزین حمل و نقل بین‌المللی نفت انجام می‌شود.  KTO تأکید کرد که افتتاح دفتر نمایندگی، باعث بهبود اطمینان تحویل صادرات شده، جایگاه قزاقستان را در بازار جهانی انرژی تقویت کرده و حضور شرکت ملی در اروپا را گسترش می‌دهد.

https://azh.kz/ru/news/view/122978

تقویت لجستیک صادرات غلات قزاقستان

صادرکنندگان غلات قزاقستان تشویق می‌شوند که قبل از پایان سال ۲۰۲۵، حمل گندم فصل جدید را آغاز کنند تا واجد شرایط دریافت بازپرداخت حمل و نقل برای اوایل سال ۲۰۲۶ باشند. بیش از ۳۰ میلیارد تنگه (تقریباً ۶۰.۶ میلیون دلار آمریکا) سال آینده برای حمایت از صادرکنندگان غلات از طریق برنامه دولتی با هدف جبران افزایش هزینه‌های لجستیک اختصاص داده خواهد شد. به گفته وزارت کشاورزی، صادرکنندگان باید محموله‌ها را از قبل برنامه‌ریزی کنند زیرا تحویل به بازارهای یارانه‌ای می‌تواند تا ۳۰ روز طول بکشد. یکی از الزامات کلیدی برای دریافت یارانه در سال ۲۰۲۶، در دسترس بودن اسنادی می‌باشد که تأیید می‌کند محموله در طول آن سال تقویمی‌به مقصد خود رسیده است.

در دوره ژانویه تا نوامبر 2025، حمل و نقل غلات از طریق راه آهن قزاقستان تقریباً در تمام مسیرهای بین‌المللی به شدت افزایش یافت. صادرات به بنادر دریای سیاه 150 درصد ، حمل و نقل به بنادر بالتیک روسیه 196 درصد، تحویل به کشورهای بالتیک 799 درصد، صادرات به آذربایجان 556 درصد رشد و حمل و نقل به ایران 197 درصد افزایش یافت. این گسترش مسیرهای صادراتی به تثبیت قیمت غلات داخلی، کاهش خطرات دامپینگ و تحریک بخش‌های مرتبط اقتصاد، از جمله لجستیک، فرآوری، تولید ماشین‌آلات و صنایع خدماتی کمک کرد. کل محموله‌های ریلی به ۱۲.۶ میلیون تن رسید که نسبت به سال گذشته ۳۴ درصد افزایش یافت. صادرات ۹.۷ میلیون تن بوده است. تا دسامبر ۲۰۲۵، قیمت گندم در بازار داخلی، علیرغم عرضه فراوان، ۴۰ تا ۵۰ درصد بیشتر از دسامبر ۲۰۲۴ ثبت شد. انتظار می‌رود یارانه‌های حمل و نقل، که تقریباً ۴۰ دلار در هر تن تخمین زده می‌شود، از ثبات مالی تولیدکنندگان حمایت کرده و موجب رقابت‌پذیری گندم قزاقستان شده و حضور این کشور را در بازارهای سراسر اروپا، آفریقا، خاورمیانه و آسیای مرکزی تقویت کند.

https://astanatimes.com/2025/12/kazakhstan-strengthens-grain-export-logistics-amid-record-harvest-and-rising-stocks/

دستور رییس جمهور قزافستان برای تقویت امنیت انرژی در قزاقستان

توکایف، رییس جمهور قزاقستان، مجموعه‌ای جامع از اولویت‌ها را با هدف تقویت بخش انرژی قزاقستان ترسیم کرده و بر پروژه‌های زیرساختی در مقیاس بزرگ، استقلال انرژی، نوسازی محیط زیست و توسعه انرژی هسته‌ای و تجدیدپذیر تأکید دارد. این اهداف به عنوان بخشی از استراتژی بلندمدت کشور برای رفع کمبود برق و افزایش امنیت ملی ارائه شده‌اند. توکایف گفت: تقویت پتانسیل انرژی قزاقستان یک وظیفه اولویت‌دار است. امسال، یک پروژه منحصر به فرد برای تقویت شبکه‌های برق مناطق غربی تکمیل خواهد شد. این پروژه سیستم‌های انرژی مناطق قزاقستان غربی، آتیرائو و مانگیستائو را با همدیگر و در سیستم انرژی ملی یکپارچه متصل می‌کند. وی افزود قزاقستان با توجه به منابع طبیعی و ظرفیت صنعتی خود، نباید به واردات برق متکی باشد. این یک موضوع امنیت ملی است. ما باید به طور مؤثر از پتانسیل عظیم انرژی کشور استفاده کنیم.

 قزاقستان دارای ذخایر زغال سنگ قابل توجهی با تولید سالانه بیش از ۱۱۰ میلیون تن می‌باشد که استفاده کارآمد از آن، یک مزیت استراتژیک بسیار مهم است. در عین حال، توکایف با وجود ذخایر عظیم زغال‌سنگ قزاقستان، بر اهمیت توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر تأکید کرد: ذخایر زغال‌سنگ قزاقستان حدود ۳۳ میلیارد تن است. با این وجود، ما به توسعه منابع انرژی تجدیدپذیر توجه ویژه‌ای داریم. در پنج سال گذشته، تقریباً ۲.۵ میلیارد دلار در این بخش سرمایه‌گذاری شده که در نتیجه آن سهم انرژی‌های تجدیدپذیر در تراز انرژی ملی از ۷ درصد فراتر رفته است. او همچنین بر اهمیت استراتژیک تصمیم برای شروع ساخت نیروگاه هسته‌ای تأکید کرد. به گفته توکایف، ظهور نیروگاه‌های هسته‌ای در نقشه انرژی قزاقستان، نشان‌دهنده گذار به سطح اساساً جدیدی از توسعه اقتصادی خواهد بود.

https://astanatimes.com/2025/12/tokayev-sets-out-ambitious-agenda-to-strengthen-kazakhstans-energy-security/

 همکاری با شرکت های چینی در جهت تبدیل زغال سنگ به گاز در جمهوری قزاقستان

وزارت انرژی قزاقستان به همراه یک شریک چینی، در حال انتخاب معادن زغال سنگ روباز برای تولید بالقوه گاز از زغال سنگ هستند. در ژوئن ۲۰۲۵، سانژار ژارکشوف، به عنوان رییس شرکت QazaqGaz، با گروه انرژی Shandong توافق‌نامه همکاری در زمینه صنعت مواد شیمیایی زغال سنگ، از جمله ایجاد یک مرکز تولید برای تبدیل زغال سنگ به گاز و محصولات شیمیایی در قزاقستان، امضا کرد.

 طبق بیانیه این وزارتخانه در اوایل دسامبر ۲۰۲۵، همکاری دو شرکت CHN Energy Development  و گروه انرژی Shandong برای ساخت یک مجتمع مواد شیمیایی زغال سنگ برای تولید گاز از زغال سنگ مورد بحث قرار گرفت. پروژه‌های خاص و معادن زغال سنگ روباز با سرمایه‌گذاران چینی شناسایی شدند و یک برنامه عملیاتی برای رسیدگی به مسائل سیستمی‌که مانع توسعه این صنعت می‌شوند، تدوین گردید. جزئیات ارائه نشده اما می‌توان با توجه به فهرست شرکت‌کنندگان در جلسه متوجه گردید که معادن Qarmet JSC (Karaganda Coal Basin)  و Bogatyr Komir LLPجمهوری قزاقستان برای این پروژه در نظر گرفته شده اند.

https://azh.kz/ru/news/view/122985