گزیده اخبار و تحولات اقتصادی بنگلادش در هفته سوم بهمن ماه 1404مندرج در رسانههای این کشور به شرح زیر ارائه میگردد.
افزایش تورم به 8.58% در آستانه انتخابات؛ هزینههای انتخاباتی عامل فشار بر اقتصاد بنگلادش
نرخ تورم بنگلادش در ژانویه 2026 به 8.58% رسید که بالاترین سطح در 8 ماه گذشته محسوب میشود و سومین افزایش متوالی ماهانه را ثبت کرده است. اقتصاددانان اعلام کردهاند که افزایش هزینههای مرتبط با انتخابات و ورود نقدینگی بیشتر به اقتصاد، یکی از عوامل اصلی رشد قیمتها بوده و این موضوع باعث افزایش مصرف و فشار بر قیمت مواد غذایی شده است. افزایش تورم در آستانه انتخابات نگرانیهایی درباره کاهش قدرت خرید خانوارها و فشار بیشتر بر هزینههای زندگی ایجاد کرده است، بهویژه با نزدیک شدن به ماه رمضان که تقاضا برای کالاهای مصرفی افزایش مییابد. در همین حال، بانک مرکزی بنگلادش نیز سیاست پولی انقباضی را حفظ کرده و نرخ بهره را در سطح 10% نگه داشته تا تورم را کنترل کند، تصمیمیکه در شرایط حساس پیش از انتخابات و با هدف حفظ ثبات اقتصادی اتخاذ شده است.
منبع:
https://www.tbsnews.net/economy/january-inflation-hits-8-month-high-polls-spending-seen-key-driver-1355031
کاهش 4 درصدی صادرات پوشاک بنگلادش به اتحادیه اروپا در هفت ماه
صادرات پوشاک بنگلادش به اتحادیه اروپا، بزرگترین بازار این کشور، در هفت ماه نخست سال مالی جاری حدود 4 درصد کاهش یافته که نشاندهنده فشار رقابتی شدید در بازار جهانی است. این افت در شرایطی رخ داده که صنعت پوشاک اصلیترین منبع درآمد ارزی بنگلادش محسوب میشود و هرگونه کاهش در این بخش تأثیر مستقیم بر اقتصاد کشور دارد. افزایش رقابت از سوی کشورهایی مانند ویتنام، هند و ترکیه، همراه با افزایش هزینههای تولید و کاهش تقاضا در بازار اروپا، از مهمترین عوامل این کاهش عنوان شده است. فعالان صنعت هشدار دادهاند که ادامه این روند میتواند بر اشتغال و درآمد ارزی کشور تأثیر منفی بگذارد و بر ضرورت افزایش بهرهوری، تنوعبخشی به بازارها و ارتقای کیفیت محصولات برای حفظ رقابتپذیری تأکید کردهاند.
منبع:
https://www.tbsnews.net/economy/rmg/garment-exports-eu-fall-4-seven-months-amid-tougher-competition-1356956
توافق معافیت تعرفه ای بیش از 1000 کالای بنگلادشی برای صادرات به ژاپن
بنگلادش موفق شد با ژاپن توافق کند تا بیش از 1000 نوع کالا را بدون تعرفه گمرکی وارد بازار این کشور کند، اقدامیکه میتواند صادرات بنگلادش را در بخشهای مختلف صنعتی و تولیدی گسترش دهد و به افزایش رقابتپذیری محصولاتش در یکی از بازارهای پیشرفته جهان کمک کند. طبق این توافق، محصولات مختلف نساجی، پوشاک، صنایع سبک، کالاهای کشاورزی و برخی اقلام دیگر از تعرفههای گمرکی معاف خواهند شد که این موضوع میتواند هم جذب سرمایهگذاری خارجی را تسهیل کرده و هم فرصتهای جدید تجاری برای صادرکنندگان بنگلادشی ایجاد کند. کارشناسان اقتصادی معتقدند این گسترش دسترسی به بازار ژاپن میتواند بخشی از کاهش فشار بر بخش صادرات را جبران کرده و به تنوعبخشی بازارهای هدف بنگلادش کمک کند، بهخصوص در شرایطی که فشار رقابتی در بازارهای سنتی افزایش یافته است.
منبع:
https://www.tbsnews.net/economy/bangladesh-gain-duty-free-access-over-1000-products-japan-1356806
امضای توافق تجارت متقابل میان بنگلادش و آمریکا؛ کاهش تعرفه صادرات به 19 درصد
بنگلادش و ایالات متحده یک توافق تجارت متقابل امضا کردند که بر اساس آن، تعرفه کل صادرات بنگلادش به بازار آمریکا به 19 درصد کاهش یافته است. این اقدام میتواند رقابتپذیری صادرات این کشور، بهویژه در بخش پوشاک، را تقویت کرده و دسترسی صادرکنندگان به بازار آمریکا را تسهیل کند. طبق این توافق، برخی محصولات از جمله پوشاک تولیدشده با مواد اولیه آمریکایی میتوانند با شرایط تعرفهای ترجیحی یا پایینتر مبادله شوند. همچنین بنگلادش متعهد شده واردات برخی کالاها از آمریکا، از جمله پنبه، گندم، گاز طبیعی مایع و تجهیزات صنعتی را افزایش دهد تا توازن تجاری میان دو کشور بهبود یابد.این توافق در شرایطی حاصل شده که ایالات متحده یکی از بزرگترین بازارهای صادراتی بنگلادش محسوب میشود و اجرای آن میتواند به افزایش درآمد ارزی، جذب سرمایهگذاری و تقویت روابط اقتصادی دوجانبه کمک کند.
منبع:
https://rtvonline.com/english/economy/business/272540
هدررفت 6.6 میلیارد دلار از بودجه بخش سلامت بنگلادش
حدود 80 درصد از بودجه بخش سلامت بنگلادش معادل 800 میلیارد تاکا (حدود 6.6 میلیارد دلار) به دلیل ناکارآمدی، ضعف برنامهریزی و سوءمدیریت بهطور کامل به نتایج مؤثر منجر نشده است. این وضعیت باعث کاهش کیفیت خدمات درمانی و محدود شدن دسترسی مردم به خدمات بهداشتی مناسب شده است. کارشناسان اعلام کردهاند که نبود برنامهریزی مؤثر، تأخیر در اجرای پروژهها و استفاده ناکارآمد از منابع، از عوامل اصلی اتلاف این بودجه بوده است. همچنین ضعف در نظارت و هماهنگی میان نهادهای مسئول باعث شده بخش قابل توجهی از منابع مالی بدون دستیابی به اهداف موردنظر مصرف شود. این گزارش تأکید میکند که اصلاحات ساختاری، بهبود نظام مدیریت مالی و افزایش شفافیت در هزینهکرد بودجه سلامت برای جلوگیری از هدررفت منابع و ارتقای کیفیت خدمات درمانی در بنگلادش ضروری است.
منبع:
https://www.thedailystar.net/business/economy/news/inefficiency-poor-planning-waste-80-health-budget-410236
توافق تجاری بنگلادش و آمریکا؛ خرید 15 میلیارد دلار محصولات انرژی طی 15 سال
بنگلادش در قالب یک توافق تجاری متقابل با آمریکا، متعهد شد طی 15 سال حدود 15 میلیارد دلار محصولات انرژی از این کشور خریداری کند. این توافق همچنین شامل خرید 3.5 میلیارد دلار محصولات کشاورزی از آمریکا است و ارزش کل همکاری با احتساب خرید برنامهریزیشده 14 فروند هواپیمای بوئینگ میتواند افزایش یابد. ارزش قرارداد خرید هواپیماهای بوئینگ توسط شرکت هواپیمایی دولتی بیمان بنگلادش حدود 2.46 تا 2.87 میلیارد دلار برآورد شده است. طبق این توافق، آمریکا تعرفه متقابل واردات کالاهای بنگلادشی را از 20٪ به 19٪ کاهش میدهد و برخی محصولات واجد شرایط تعرفه صفر خواهند شد. همچنین مکانیزمی ایجاد میشود که بر اساس آن بخشی از صادرات پوشاک و منسوجات بنگلادش میتواند بدون تعرفه وارد بازار آمریکا شود، مشروط به استفاده از مواد اولیه آمریکایی. در مقابل، بنگلادش متعهد شده موانع غیرتعرفهای را کاهش دهد، استانداردهای آمریکا در حوزه خودرو، تجهیزات پزشکی و فناوری را به رسمیت بشناسد و فرآیندهای گمرکی را دیجیتالی کند.
منبع:
https://www.thedailystar.net/business/news/bangladesh-buy-15b-energy-products-over-15-years-us-trade-deal-4102651
افزایش انتقادها از تصمیم شرکت نفت بنگلادش
گزارشها نشان میدهد شرکت نفت بنگلادش (BPC) و وزارت انرژی این کشور در حال بررسی اعطای مجوز جدید به شرکت سوپر پتروشیمی (SPL) هستند؛ شرکتی که پیشتر به دلیل ارائه نکردن اطلاعات مالی کافی، درخواستش برای راهاندازی پالایشگاه رد شده بود. این اقدام در حالی انجام میشود که تنها چند روز تا پایان دوره دولت موقت باقی مانده و همین موضوع باعث افزایش تردیدها درباره روند تصمیمگیری شده است. شرکت SPL که وابسته به یک گروه صنعتی مستقر در چیتاگونگ است، ابتدا در سال 2024 درخواست واردات، پالایش و توزیع نفت خام را ارائه کرد، اما در سال 2025 به دلیل عدم تکمیل شرایط مالی، درخواست آن رد شد. با این حال، این شرکت در ژانویه 2026 دوباره درخواست جدیدی ارائه کرد و تنها ظرف چند روز، موضوع بررسی صدور مجوز اولیه برای احداث پالایشگاه در دستور کار قرار گرفت. همچنین برگزاری زودتر از موعد جلسه هیئتمدیره BPC و توصیه به بررسی مجوز اولیه برای این پروژه، انتقادهایی را برانگیخته است. برخی کارشناسان این اقدام را با توجه به محدود بودن زمان باقیمانده دولت موقت، غیرمعمول و بحثبرانگیز دانستهاند. در مقابل، رئیس BPC تأکید کرده که اولویت اصلی همچنان توسعه پالایشگاه دولتی «ایسترن ریفاینری» است و تصمیم نهایی درباره پروژههای جدید مطابق با سیاستهای رسمی دولت اتخاذ خواهد شد.
منبع:
https://www.kalerkantho.com/online/business/2026/02/09/1644830
افزایش ذخایر ارزی بنگلادش به بیش از 29.47 میلیارد دلار
ذخایر ارزی بنگلادش از مرز 29.47 میلیارد دلار عبور کرد و برای نخستین بار از زمان محاسبه ذخایر بر اساس روش صندوق بینالمللی پول به این سطح رسید. طبق اعلام بانک مرکزی بنگلادش، ذخایر در 5 فوریه 29.23 میلیارد دلار بود که اکنون افزایش یافته و این روند نشاندهنده بهبود تدریجی وضعیت ارزی کشور است. این بالاترین سطح ذخایر از جولای 2023 محسوب میشود و افزایش حوالههای ارزی و کاهش تقاضای واردات از عوامل اصلی تقویت ذخایر بودهاند. در همین حال، ذخایر ناخالص ارزی به 34.06 میلیارد دلار رسیده که بالاترین میزان از نوامبر 2022 است. بانک مرکزی همچنین اعلام کرد در سال مالی جاری حدود 4.3 میلیارد دلار از بازار بینبانکی خریداری کرده تا ارزش تاکا تثبیت شود و سطح ذخایر افزایش یابد. در اوج، ذخایر ارزی بنگلادش در آگوست 2021 به بیش از 48 میلیارد دلار رسیده بود، اما افزایش واردات و رشد قیمت جهانی کالاها باعث کاهش آن تا حدود 24 میلیارد دلار در می 2024 شد.
منبع
https://www.thedailystar.net/business/news/forex-reserves-cross-29-billion-month-imf-calculation-4102131
ثبات نرخ بهره در 10% در آستانه انتخابات؛ نگرانی از تورم و آینده اقتصادی بنگلادش
بانک مرکزی بنگلادش در آستانه انتخابات سراسری، نرخ بهره سیاستی را در سطح10% ثابت نگه داشت؛ تصمیمیکه با هدف مهار تورم بالا و جلوگیری از بیثباتی اقتصادی در دوره انتقال قدرت اتخاذ شده است. این تصمیم نشاندهنده فشار شدید تورمی و محدود بودن فضای سیاستگذاری اقتصادی پیش از انتخابات است، زیرا هرگونه کاهش نرخ بهره میتواند تورم را تشدید کند، در حالی که افزایش آن نیز رشد اقتصادی و سرمایهگذاری را تضعیف میکند در همین حال، اقتصاددانان هشدار دادهاند که دولت منتخب آینده با چالشهای سنگینی از جمله تورم بالا، بحران بانکی، کاهش اعتماد سرمایهگذاران و فشار بر ذخایر ارزی مواجه خواهد بود و باید اصلاحات فوری را آغاز کند. انتخابات ملی بنگلادش قرار است در 12 فوریه 2026 برگزار شود و انتظار میرود نتیجه آن مسیر سیاستهای اقتصادی، جذب سرمایهگذاری و ثبات مالی کشور را در سالهای آینده تعیین کند.
منبع:
https://www.thedailystar.net/business/economy/news/bb-holds-policy-rate-10-tough-trade-inflation-vs-growth-410239