اخبار اقتصادی قزاقستان - آکتائو

گزیده اخبار و تحولات اقتصادی قزاقستان در هفته چهارم بهمن ماه 1404( قسمت دوم)مندرج در روزنامه‌ها و رسانه‌های این کشور به شرح زیر می‌باشد:

گزارش استاندار مانگیستائو از توسعه حمل و نقل، تجارت و گردشگری منطقه در سال2025

نورداولت کیلی‌بای، استاندار مانگیستائو، گفت: در سال ۲۰۲۵، شاخص حجم فیزیکی در بخش «حمل و نقل و انبارداری» در منطقه ۱۰۸.۳ درصد و حجم خدمات ارائه شده به ۵۵۴.۸ میلیارد تنگه(1.1میلیارد دلار) رسید. نود و هشت درصد از واگن‌های مسافربری نوسازی شده‌اند و قرار است ایستگاه‌های راه‌آهن مانگیستائو، بینو و شِتپه در سه ماهه سوم و چهارم سال ۲۰۲۶ افتتاح شوند. علاوه بر این، پست‌های گمرکی تاژن و تمیر-بابا نوسازی و ساخت بزرگراه بینو-سِکسِئول آغاز خواهد شد. در بخش هوانوردی، پروژه‌ای برای ایجاد یک قطب هوانوردی در فرودگاه بین‌المللی آکتائو با مشارکت شرکت مشاوره لوفت‌هانزا در حال اجرا و قرار است فرودگاه کیندرلی تا پایان سال ۲۰۲۶ عملیاتی شود.

در سال ۲۰۲۵گردش مالی تجارت داخلی به ۱.۲۷ تریلیون تنگه(2.6میلیارد دلار) رسید. در سال‌های اخیر، زیرساخت‌های خرده‌فروشی نیز گسترش و مساحت مراکز خرده‌فروشی به ۵۱۶۰۰۰ متر مربع افزایش یافته است. سرمایه‌گذاری‌ها در مجموع ۲۹.۲ میلیارد تنگه(58میلیون دلار) بوده و پروژه‌های نوسازی در چندین مرکز خرید و بازار بزرگ در آکتائو اجرا شد. علاوه بر این، سال گذشته بیش از ۵۰۰۰۰۰ گردشگر از منطقه مانگیستائو بازدید کردند و حجم خدمات ارائه شده از ۱۷ میلیارد تنگه(34میلیون دلار) فراتر رفت که نسبت به سال قبل ۱۳ درصد افزایش داشته است. پروژه‌های سرمایه‌گذاری در بخش گردشگری به ارزش ۴.۶ میلیارد تنگه(9.2میلیون دلار) می‌باشد. در سال ۲۰۲۶، برنامه‌هایی برای افزایش تعداد گردشگران به ۵۶۰۰۰۰ نفر، جذب ۳۸.۹ میلیارد تنگه(76میلیون دلار) سرمایه‌گذاری، بهبود سواحل و جاده‌ها در جهت بوژیرا و ساخت تأسیسات جدید در دست اجرا است.

https://web.telegram.org/a/#-1001444509026

  

تبدیل روسیه تا پایان سال 2025 به بزرگترین تأمین کننده کالا برای قزاقستان

روسیه در دوره ژانویه تا دسامبر 2025 در بین تأمین‌کنندگان برتر کالاهای قزاقستان رتبه اول را داشت. طبق داده‌های منتشر شده توسط اداره ملی آمار قزاقستان، روسیه 29.7٪ از کل واردات به این جمهوری را به خود اختصاص داده است. چین از نظر حجم تأمین با سهم 29.2٪ در رتبه دوم قرار دارد. پس از آن آلمان (4.8٪)، جمهوری کره (3.5٪)، ایالات متحده (3.3٪) و فرانسه (2.4٪) قرار دارند. در ساختار صادراتی قزاقستان، ایتالیا (19.8٪)، چین (19.2٪) و روسیه (10.3٪) شرکای اصلی تجاری بودند. هلند (7.6٪)، ترکیه (4.9٪) و ازبکستان (4.5٪) نیز سهم قابل توجهی را به خود اختصاص دادند. علاوه بر این، روسیه جایگاه خود را به عنوان بزرگترین شریک تجاری قزاقستان در اتحادیه اقتصادی اوراسیا حفظ کرده و سهمش از کل گردش مالی تجارت خارجی قزاقستان با کشورهای EAEU به 88.6٪ رسید.

https://azh.kz/ru/news/view/124843

 

قزاقستان و فنلاند در حال مذاکره برای بومی‌سازی تولید تراکتور

قزاقستان و فنلاند در جریان سفر کاری یرمک کنژخانولی، معاون وزیر کشاورزی، به فنلاند، درباره برنامه‌هایی برای بومی‌سازی تولید تراکتورهای کشاورزی و گسترش همکاری در فناوری کشاورزی گفتگو کردند. این مذاکرات بر انتقال فناوری، پروژه‌های سرمایه‌گذاری مشترک و گسترش تجارت محصولات کشاورزی متمرکز بود زیرا قزاقستان به دنبال تنوع بخشیدن به مسیرهای صادراتی و افزایش سهم کالاهای با ارزش افزوده بالاتر می‌باشد. این هیئت با EastCham Finland و شرکت‌های فنلاندی Agronic Oy، Pel-Tuote Oy، Sampo-Rosenlew Oy، Suokone Oy، کمیته غلات فنلاند و شرکت تولیدکننده تراکتور Valtra جلساتی برگزار کرد. گفتگوها با شرکت Valtra بر بومی‌سازی بالقوه تولید تراکتور در قزاقستان متمرکز بود. وزارت کشاورزی جمهوری قزاقستان اعلام کرد که آماده حمایت از اجرای عملی پروژه‌های مشترک می‌باشد. این مذاکرات بر اساس مشارکت استراتژیکی است که توسط روسای جمهور دو کشور در اکتبر 2025مورد تایید قرار گرفت.

https://astanatimes.com/2026/02/kazakhstan-finland-in-talks-on-tractor-production-localization-agritech/

گسترش فرآوری کشاورزی قزاقستان و تقویت دامنه صادرات

آیداربک ساپاروف، وزیر کشاورزی جمهوری قزاقستان، با ارائه گزارش نتایج سال ۲۰۲۵، گفت که بخش فرآوری محصولات کشاورزی قزاقستان همچنان رشد پایدار و پتانسیل صادراتی رو به رشدی را نشان می‌دهد. سال گذشته، تولید مواد غذایی به ۳.۹ تریلیون تنگه (۷.۹ میلیارد دلار آمریکا) رسید که نسبت به سال گذشته ۸.۱ درصد افزایش داشت. سرمایه‌گذاری در سرمایه ثابت بیش از دو برابر شده و به ۳۸۹.۴ میلیارد تنگه (۷۹۱.۴ میلیون دلار آمریکا) رسید. در ۱۱ ماه اول سال ۲۰۲۵، صادرات محصولات کشاورزی فرآوری شده در مجموع ۳.۲ میلیارد دلار بوده که نسبت به مدت مشابه سال گذشته ۳۳.۸ درصد افزایش داشت. کالاهای فرآوری شده اکنون ۵۲ درصد از کل صادرات کشاورزی را تشکیل می‌دهند. از سال ۲۰۲۰، صادرات محصولات فرآوری شده ۳.۲ برابر شده است.

دانه‌های روغنی به عامل اصلی رشد تولید محصولات کشاورزی تبدیل شده‌اند. در سال ۲۰۲۵، برداشت به رکورد ۴.۹ میلیون تن رسید که نسبت به سال قبل ۴۸ درصد افزایش یافته و افزایش قابل توجهی در تولید آفتابگردان، کتان و کلزا مشاهده می‌شود. ظرفیت فرآوری نیز در حال گسترش است.چهار پروژه بزرگ به ارزش ۵۸ میلیارد تنگه (۱۱۷.۹ میلیون دلار آمریکا) در سال‌های ۲۰۲۵-۲۰۲۴ راه‌اندازی و ۱۳ پروژه اضافی به ارزش ۹۴ میلیارد تنگه (۱۹۱ میلیون دلار آمریکا) برای سه سال آینده برنامه‌ریزی شده است. در نتیجه، صادرات روغن آفتابگردان به ۶۰۰۰۰۰ تن افزایش یافت و قزاقستان را در رتبه هشتم جهان قرار داد. فرآوری غلات و حبوبات نیز در حال توسعه است. قزاقستان در صادرات عدس در رتبه ششم جهان قرار دارد. این کشور رکورد ۱ میلیون تن حبوبات را برداشت کرد که نسبت به سال قبل ۵۶ درصد افزایش یافته است. در زمینه فرآوری دام، قزاقستان ۲۱۰ شرکت فرآوری گوشت و ۱۸۰ شرکت فرآوری لبنیات را اداره می‌کند.

ساپاروف در پایان گفت: به طور کلی، این اقدامات سیستماتیک، امنیت غذایی قزاقستان را تقویت کرده و رقابت‌پذیری جهانی محصولات کشاورزی با ارزش افزوده آن را افزایش می‌دهد. هدف صادرات کالاهای فرآوری شده در سال جاری ۳.۹ میلیارد دلار است.

https://astanatimes.com/2026/02/kazakhstan-strengthens-agricultural-processing-and-expands-export-reach/

 

افزایش تولید گاز در جمهوری قزاقستان در سال 2025

سال گذشته، بخش گاز قزاقستان به سطح تولید تاریخی ۶۸.۱ میلیارد متر مکعب رسید اما افزایش واردات و افزایش تعرفه‌های داخلی، چالش‌های ساختاری در تأمین تقاضای داخلی را برجسته می‌کند. تولید گاز طبیعی قزاقستان، شامل گازهای نفتی همراه، در سال ۲۰۲۵ در مقایسه با سال ۲۰۲۴ میلادی ۱۵ درصد افزایش یافته و به ۱.۵ برابر سطح یک دهه قبل رسید. از نظر پولی، تولید با ۵۴۷.۸ میلیارد تنگه (۱.۱ میلیارد دلار آمریکا)، تقریباً دو برابر سطح سال قبل بوده و این امر به دلیل افزایش تولید و قیمت‌های جهانی هیدروکربن می‌باشد. در سطح جهانی، قزاقستان در سال ۲۰۲۴ با ۲۹.۷ میلیارد متر مکعب تولید گاز طبیعی، که ۰.۷ درصد از تولید جهانی را تشکیل می‌دهد، در رتبه ۲۵ تولید گاز طبیعی قرار گرفت و بسیار عقب‌تر از رهبرانی مانند ایالات متحده، روسیه، ایران و چین می‌باشد.

با وجود رکورد تولید کل، میزان گاز موجود برای استفاده داخلی یا صادرات همچنان محدود بود. در ۱۱ ماه اول سال ۲۰۲۵، با ۶.۴ درصد کمتر، گاز قابل فروش در مجموع تنها ۸.۷ میلیارد متر مکعب از مدت مشابه در سال ۲۰۲۴ است. عرضه داخلی ۴۸ درصد از کل تقاضا را پوشش می‌داد که نسبت به ۵۸.۸ درصد سال قبل کاهش یافت. واردات که عمدتاً از روسیه بود ۴۵.۱ درصد افزایش داشت. صادرات گاز قزاقستان نیز با ۳۲.۳ درصد افزایش به ۱۰.۳ میلیارد متر مکعب رسید که روسیه و چین مقاصد اصلی آن بودند. این نقش دوگانه، به عنوان تولیدکننده و مرکز ترانزیت، نشان دهنده ادغام رو به رشد این کشور در بازارهای انرژی منطقه‌ای است.

https://astanatimes.com/2026/02/kazakhstans-gas-production-hits-record-while-domestic-supply-faces-growing-pressure/

راه‌اندازی پالایشگاه جدید در قزاقستان تا سال 2033

قزاقستان قصد دارد گسترش ظرفیت پالایش نفت خود را تسریع کرده و تا سال ۲۰۳۳ به ۴۰ میلیون تن در سال برساند که هفت سال زودتر از هدف اعلام شده قبلی برای سال ۲۰۴۰ است. کایرخان توتکیشبایف، معاون وزیر انرژی جمهوری قزاقستان، گزارش داد که این کشور قصد دارد تا سال ۲۰۳۳ یک پالایشگاه جدید راه‌اندازی کند تا کمبود سوخت داخلی را برطرف کرده و به صادرکننده خالص سوخت تبدیل شود. این پالایشگاه جدید که چهارمین پالایشگاه قزاقستان خواهد بود، ظرفیت فرآوری ۱۰ میلیون تن نفت خام در سال را خواهد داشت. منطقه مرکزی اولیتاو به عنوان مکانی برای میزبانی پالایشگاه جدید در نظر گرفته شده است. تصمیم برای تسریع در این جدول زمانی پس از انتقاد توکایف، رئیس جمهور، اتخاذ شد که با اشاره به وابستگی قزاقستان به واردات، گفت این کشور سالانه با تقریباً ۱۰۰ میلیون تن تولید نفت تنها حدود ۱۸ میلیون تن از آن را در داخل کشور پالایش می‌کند. وی افزود این عدم تعادل به کمبود مزمن سوخت دیزل و وابستگی به نفت سفید وارداتی برای حمل و نقل هوایی منجر شده است.

یرلان آکنژنوف، وزیر انرژی، در پایان سال گذشته گفته بود که قزاقستان قصد دارد تا سال ۲۰۴۰ یک پالایشگاه بزرگ جدید بسازد و ظرفیت پالایش موجود را به بیش از دو برابر ظرفیت فرآوری نفت خام خود افزایش دهد. پیش‌بینی می‌شود بین سال‌های 2028 تا 2030، کسری نفت سفید هواپیما از 500000 به 300000 تن در سال کاهش یابد و تا سال 2033 به طور کامل از بین برود. پس از راه‌اندازی پالایشگاه چهارم، انتظار می‌رود قزاقستان صادرات سوخت دیزل و بنزین به کشورهای همسایه را آغاز کند.

https://oilprice.com/Latest-Energy-News/World-News/Kazakhstan-Looks-to-Start-Up-New-Refinery-by-2033.amp.html

  

حمل برنج از قزاقستان از طریق دریای خزر و دریای سیاه به بلژیک

بر اساس اعلام شرکت ملی راه آهن جمهوری قزاقستان(KTZ)، یک محموله آزمایشی صادرات برنج به بلژیک از طریق مسیر حمل و نقل بین‌المللی ترانس خزر (TITR ) از طریق دریای خزر و دریای سیاه آغاز شده است. KTZ Express، یکی از شرکت‌های تابعه راه آهن، محموله آزمایشی صادرات برنج شکسته قزاقستانی را به بندر آنتورپ ( بلژیک) از طریق TITR به پایان رسانده است. این محموله به صورت چندوجهی و با استفاده از زیرساخت‌های ریلی و خطوط کشتیرانی در سراسر دریای خزر و دریای سیاه سازماندهی شد. طرح لجستیکی بر اساس مسیر "قیزیلوردا - بندر آکتائو - بندر پوتی - بندر آنتورپ" با استفاده متوالی از اتصالات ریلی و دریایی است. طبق بیانیه KTZ، حمل و نقل در بخش دریایی بین بنادر پوتی و آنتورپ با مشارکت گروه حمل و نقل بین‌المللی CMA CGM Group انجام می‌شود.

لازم به ذکر است که پیش از این، حمل و نقل بار در این مسیر عمدتاً از طریق گذرگاه مرزی Semiglavy Mar و پس از آن از طریق برست، دویسبورگ و آنتورپ انجام می‌شد. استفاده از زیرساخت TITR به طور قابل توجهی لجستیک را بهینه کرده است. هزینه حمل و نقل در طول مسیر جدید در مقایسه با تحویل از طریق کریدور شمالی کمتر و زمان تخمینی حمل و نقل تقریباً 30 روز است.

https://www.lada.kz/aktau_news/society/149622-ris-iz-kazakhstana-otpravlen-v-belgiiu-cherez-kaspiiskoe-i-chiornoe-moria.html

 

ادغام دیجیتال KTZ Express با راه‌آهن گرجستان برای افزایش کارایی کریدور میانی

 KTZ Express شرکت تابعه راه آهن ملی جمهوری قزاقستان (KTZ) به عنوان بخشی از تلاش‌ها برای توسعه مسیر حمل و نقل بین‌المللی ترانس خزر (TITR، کریدور میانی)،  ادغام دیجیتال با راه‌آهن گرجستان را تکمیل کرده است. طرفین تبادل جامع داده‌های بار، شامل اسناد حمل و نقل، بارنامه‌های SMGS و اظهارنامه‌های ترانزیت را تسهیل کردند. همزمان، طرف گرجی با ادغام موفق سیستم‌های دیجیتال خود، رویه‌ها را در یک چارچوب فناوری واحد مهیا کرد. در نتیجه، زمان لازم برای بازرسی‌های گمرکی قطارهای کانتینری در گرجستان از ۹-۸ ساعت به تنها ۴۰ دقیقه کاهش یافته است. این توسعه قرار است با افزایش ظرفیت حمل و نقل، زمان تحویل را ساده‌تر، هزینه‌های عملیاتی را کاهش  و رقابت‌پذیری مسیرهای ترانزیتی قزاقستان را برای حمل‌کنندگان بین‌المللی تقویت کند.

https://www.trend.az/casia/kazakhstan/4152898.html

  

هدف قزاقستان و ازبکستان برای افزایش حجم حمل و نقل ریلی

نورلان سورانبایف، وزیر حمل و نقل جمهوری قزاقستان، جلسه‌ای آنلاین با همتای ازبکستانی خود، الهام مخکاموف، برای بحث در مورد همکاری در بخش راه‌آهن برگزار کرد. این مذاکرات بر افزایش پتانسیل ترانزیت قزاقستان و افزایش حجم محموله‌های ترانزیتی به ۵۵ میلیون تن متمرکز بود. برای اطمینان از رشد پایدار در ترافیک بار و دستیابی به ظرفیت عملیاتی توافق شده، هر دو وزارتخانه یک برنامه اقدام مشترک تدوین کردند که شامل توسعه زیرساخت‌ها در تقاطع‌های راه‌آهن ساریاگاش، اوسیس و سیردریا و همچنین تکمیل پروژه‌های کلیدی، از جمله بخش داربازا-مختارال، می‌شود. در حال حاضر، روزانه تا ۳۶ جفت قطار از تقاطع راه‌آهن ساریاگاش عبور می‌کنند و برنامه‌هایی برای افزایش این تعداد به ۴۰ عدد وجود دارد. از طریق اوسیس، روزانه دو جفت قطار فعالیت می‌کنند و انتظار می‌رود ظرفیت به ۱۰ جفت افزایش یابد. در سیردریا، پس از افتتاح بخش داربازا-مختارال، تا ۱۰ جفت قطار برنامه‌ریزی شده است. تا پایان سال ۲۰۲۵، حجم بار ریلی بین دو کشور به ۳۲.۳ میلیون تن رسید که نسبت به سال ۲۰۲۴، ۱۶ درصد افزایش نشان می‌دهد.

مقامات بر اهمیت استراتژیک ارتباطات ریلی بین قزاقستان و ازبکستان برای تجارت، ترانزیت و ادغام منطقه‌ای تأکید و به پتانسیل قوی برای رشد و بهره‌وری لجستیک اشاره کردند. آنها همچنین در مورد هماهنگی زیرساخت‌ها و کارهای نگهداری، بهبود رویه‌های کنترل و افزایش کلی عملیات حمل و نقل بحث و گفتگو کردند.

https://astanatimes.com/2026/02/kazakhstan-uzbekistan-target-higher-railway-freight-volumes/

 

برنامه ریزی قزاقستان و بانک جهانی برای همکاری تا سقف سالانه یک میلیارد دلار

قزاقستان و گروه بانک جهانی در مورد چارچوب همکاری جدیدی برای سال‌های 2026تا2031 به مذاکره پرداختند که می‌تواند تا 1 میلیارد دلار تأمین مالی سالانه را برای حمایت از زیرساخت‌ها، رشد بخش خصوصی و اصلاحات اقتصادی فراهم کند. سریک ژومانگارین، معاون نخست وزیر و وزیر اقتصاد ملی قزاقستان، در 12 فوریه2026 با نمایندگان بانک جهانی دیدار کرد تا پیش‌نویس استراتژی را بررسی کرده و حوزه‌های اولویت‌دار همکاری را مشخص کند. به گفته ژومانگارین، استراتژی پیشنهادی با اولویت‌های ملی قزاقستان، از جمله حمل و نقل و اتصال دیجیتال، ابتکارات اقلیمی، خدمات آب و انرژی، توسعه بازار مالی، سرمایه‌گذاری خصوصی و انرژی‌های تجدیدپذیر، همسو است. در این جلسه همچنین نتایج استراتژی 2020تا2025 که 14 پروژه به ارزش 4.2 میلیارد دلار را ارائه کرده، بررسی شد. این موارد شامل توسعه کریدور ترانزیت بین‌المللی اروپای غربی-چین غربی، بازسازی بزرگراه آلماتی-خورگوس و نوسازی سیستم‌های آبیاری و زهکشی می‌باشد. آندری میخنف، مدیر کشوری بانک جهانی، گفت که پروژه‌های حمل و نقل، ارتباط را برای بیش از پنج میلیون نفر بهبود بخشیده، زمان سفر را دو سوم کاهش داده، هزینه‌های حمل و نقل را 35 درصد کاهش داده و بیش از 1200 شغل دائمی ایجاد کرده است. پیش‌نویس چارچوب اصلاح شده و برای تصویب به هیئت مدیره بانک جهانی ارائه خواهد شد.

https://astanatimes.com/2026/02/kazakhstan-world-bank-plan-up-to-1-billion-annually-under-new-partnership-framework/