ارتقای جایگاه اردن در شاخص بلوغ فناوری دولتی ۲۰۲۵

ارتقای ۱۰ رتبه‌ای اردن در شاخص بلوغ فناوری دولتی ۲۰۲۵ و قرار گرفتن در میان کشورهای پیشرو، نشان‌دهنده موفقیت سیاست‌های تحول دیجیتال و انسجام نهادی در مسیر دولت هوشمند است. این دستاورد، نه‌تنها جایگاه اردن را در سطح منطقه‌ای و جهانی تقویت می‌کند، بلکه بستر مناسبی برای افزایش اعتماد عمومی، بهبود کیفیت خدمات، ارتقای بهره‌وری بخش عمومی و پشتیبانی از اهداف توسعه اقتصادی پایدار فراهم می‌آورد.

 اردن در گزارش شاخص بلوغ فناوری دولتی سال ۲۰۲۵، منتشرشده توسط گروه بانک جهانی، به دستاوردی قابل‌توجه دست یافته است. بر اساس این شاخص، اردن با ارتقای ۱۰ رتبه‌ای در سطح جهانی، از جایگاه ۳۱ در سال ۲۰۲۲ به رتبه ۲۱ در میان ۱۹۷ کشور جهان ارتقا یافته و هم‌زمان موفق به کسب رتبه چهارم در سطح کشورهای عربی شده است. این پیشرفت بیانگر شتاب‌گیری مسیر تحول دیجیتال دولتی و ارتقای بلوغ نهادی فناوری در کشور است.

دلالت‌های راهبردی این دستاورد

به‌گفته وزارت اقتصاد دیجیتال و کارآفرینی اردن، این نتیجه بازتاب‌دهنده تلاش‌های ملی مستمر در حوزه:

توسعه دولت دیجیتال،

بهبود و یکپارچه‌سازی خدمات الکترونیکی،

و گذار به بلوغ دیجیتال نهادی،

در چارچوب مصوبات و خروجی‌های «شورای ملی فناوری آینده» است. این اقدامات به‌طور مستقیم به ارتقای کارایی عملکرد بخش عمومی، بهبود تجربه شهروندان در دریافت خدمات دولتی و هم‌سویی با اهداف «چشم‌انداز نوسازی اقتصادی» منجر شده است.

روند بهبود امتیاز شاخص و مقایسه‌های بین‌المللی

داده‌های شاخص نشان‌دهنده روندی صعودی و پایدار در عملکرد اردن است؛ به‌طوری‌که:

امتیاز کلی اردن در شاخص بلوغ فناوری دولتی به ۰.۹۱۴ در سال ۲۰۲۵ افزایش یافته است؛

این رقم در سال ۲۰۲۲ معادل ۰.۸۲۹ بوده است؛

اردن به‌طور معناداری بالاتر از میانگین جهانی (۰.۵۸۹) و میانگین منطقه غرب آسیا و شمال آفریقا (۰.۵۹۰) قرار گرفته است.

این ارقام نشان می‌دهد که پیشرفت اردن نه مقطعی، بلکه حاصل یک مسیر انباشتی و پایدار در توسعه فناوری دولتی است.

 

عملکرد اردن در ابعاد چهارگانه شاخص

شاخص بلوغ فناوری دولتی از چهار حوزه اصلی تشکیل شده است که اردن در تمامی آن‌ها بهبود عملکرد داشته است:

سیستم‌های دولتی پایه

اردن در این مؤلفه از رتبه ۴۰ جهانی در سال ۲۰۲۲ به رتبه ۳۱ جهانی در سال ۲۰۲۵ ارتقا یافته و رتبه چهارم عربی را به دست آورده است. این حوزه بر زیرساخت‌های دیجیتال پایه و سامانه‌های اصلی دولت تمرکز دارد.

ارائه خدمات عمومی دیجیتال

در شاخص ارائه خدمات عمومی، جایگاه اردن از رتبه ۴۲ جهانی به رتبه ۲۶ جهانی بهبود یافته و رتبه پنجم عربی خود را حفظ کرده است. این محور، سطح توسعه پورتال‌های خدماتی شهروند‌محور، خدمات تکمیل الکترونیکی (e-Filling) و قابلیت‌های پرداخت دیجیتال یکپارچه را می‌سنجد که نقش مهمی در کاهش مراجعات حضوری و افزایش بهره‌وری اداری دارند.

توانمندسازهای فناوری دولتی

در این مؤلفه، اردن از رتبه ۳۴ جهانی به رتبه ۲۹ جهانی ارتقا یافته و در سطح عربی از رتبه پنجم به رتبه چهارم صعود کرده است. این شاخص میزان جامعیت راهبردهای دیجیتال، چارچوب‌های نهادی و مقرراتی، برنامه‌های نوآوری و توسعه مهارت‌های دیجیتال را ارزیابی می‌کند و نشان‌دهنده گسترش دامنه اصلاحات دیجیتال در سطح حاکمیتی است.

جایگاه شاخص و روش‌شناسی ارزیابی

شاخص بلوغ فناوری دولتی تقریباً هر دو سال یک‌بار توسط گروه بانک جهانی منتشر می‌شود و میزان پیشرفت دولت‌ها در بهره‌گیری از فناوری برای ارائه خدمات عمومی را می‌سنجد. روش‌شناسی نسخه ۲۰۲۵ ترکیبی از:

داده‌های خوداظهاری جمع‌آوری‌شده از طریق نظرسنجی الکترونیکی بانک جهانی از ۱۵۸ کشور،

و داده‌های عمومی در دسترس برای ۳۹ کشور دیگر،

است که تصویری جامع از وضعیت تحول دیجیتال دولت‌ها ارائه می‌دهد.[1]

[1] - منبع:  الغد شمارگان 21دسامبر2025.